chương 1. 30 Chƣơng 2: THIẾT KẾ TIẾN TRÌ NH DẠY HỌC THEO PP LAMAP NỘI DUNG KIẾN THƢ́C CHƢƠNG “ĐIỆN HỌC” VẬT LÍ 9………… 31 2. Tổng quan nô ̣i dung kiế n thức chương “Điê ̣n ho ̣c” Vâ ̣t lí 9………… 31 2. Cấu trúc nội dung kiế n thức chương “Điê ̣n học” ……………….
Chuẩn kiến thức, kĩ năng …………………………………………. Tìm hiểu thực tế dạy học nội dung kiến thức chương “Điện học”…. Mục đích điều tra……………………………………………………. Phương pháp điề u tra……………………………………………….
Kế t quả điề u tra……………………………………………………. Thiế t kế tiế n triǹ h da ̣y ho ̣c theo phương pháp LAMAP kiế n thức chương “Điê ̣n ho ̣c” Vâ ̣t lí 9………………………………………………… 37 2. Bài học 1: Điện trở của dây dẫn, định luật Ôm…………………… 37 2. Bài học 2: Đoạn mạch nối tiếp, đoạn mạch song song…………….
Bài học 3: Biến trở………………………………………………………… 49 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bài học 4: Công suấ t điê ̣n, Điện năng, Công của dòng điện………. Bài học 5: Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện……………………… 60 Kết luận chƣơng 2…………………………………………………………. 65 Chƣơng 3: THƢ̣C NGHIỆM SƢ PHẠM …………………………….
Mục đích thực nghiệm sư phạm………………………………………. Đối tượng thực nghiệm………………………………………………… 66 3. Phương pháp thực nghiệm……………………………………………. Thời điể m thực nghiê ̣m………………………………………………… 67 3.
Những khó khăn gă ̣p phải và cách khắ c phu ̣c khi làm thực nghiê ̣m sư phạm……………………………………………………………………… 67 3. Diễn biến và kết quả thực nghiệm sư phạm…………………………. Tiêu chí đánh giá……………………………………………………. Diễn biến quá trình thực nghiệm sư phạm………………………… 68 3.
Phân tích kế t quả thực nghiê ̣m về mặt đi ̣nh tính 82 3. Phân tích kế t quả thực nghiê ̣m về mặt đi ̣nh lượng 84 Kết luận chƣơng 3…………………………………………………………. 90 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHI ̣………………………………………. 91 DANH MỤC CÁC TÀ I LIỆU THAM KHẢO…………………………….
94 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TĂT TT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ 1 ĐC Đối chứng 2 GV Giáo viên 3 HS Học sinh 4 NXB Nhà xuất bản 5 PPDH Phương pháp dạy học 6 SGK Sách giáo khoa 7 THCS Trung học cơ sở 8 TN Thực nghiệm 9 TBDH Thiết bị dạy học 10 PP Phương pháp 11 PPDHTC Phương pháp dạy học tích cực 12 LAMAP La main à la pâte 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng 1 Bảng 3.1: Thống kê điểm kiểm tra 2 Bảng 3.3: Các tham số đặc trưng 3 Bảng 3.2: Xử lí kết quả để tính tham số 4 Bảng 3.3: Bảng phân bố tần suất và tấn suất lũy tích hội tụ lùi 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BIỂU ĐỒ TT Tên đồ thị 1 Đồ thị 3.2: Đồ thị đường phân phối tần suất lũy tích hội tụ 𝑤( ) 2 Đồ thị 3.1: Đồ thị đường phân phối tần suất 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lý do chọn đề tài Đứng trƣớc sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ trong cuộc sống , giáo dục của nhiều quốc gia nói chung trong đó có Việt Nam đang trở nên lạc hậu và đi chậm với sự tiến bộ của khoa học và cuộc sống. Thời đa ̣i ngày nay là thời kì hô ̣i nhâ ̣p kinh tế tri thƣ́c toàn cầ u , vì thế trƣớc thách thức đổi mới , phát triển chúng ta cầ n phải có nhƣ̃ng con ngƣời năng đô ̣ng , chủ động , sáng tạo có năng lực giải quyế t các vấ n đề cấ p thiế t , phƣ́c ta ̣p. Trƣớc thƣ̣c tiễn đó đă ̣t ra mu ̣c tiêu phải đổ i mới nề n giáo du ̣c về mo ̣i mă ̣t , trong đó tro ̣ng tâm là phƣơng pháp da ̣y ho ̣c.
Nhiê ̣m vụ này đặc biệt quan trọng vì nó có vai trò , vị trí quyết định đến sự phát triển v à nâng cao chấ t lƣơ ̣ng giáo du ̣c. Hô ̣i nghi ̣Ban chấ p hành Trung ƣơng Đảng khóa VIII đã chỉ rõ : “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo , khắ c phục những hạn chế của cách dạy truyề n thố ng, chú trọng rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng những phương pháp dạy học hiện đại vào quá trình giáo dục để bồi dưỡng cho học sinh năng lực độc lập , tự chủ, sáng tạo trong giải quyết vấn đề”. Thƣ̣c tiễn giáo dục đang th ực hiện đổi mới phƣơng pháp dạy học ở hầu hết các cấp học.
Phƣơng pháp da ̣y ho ̣c ở phổ thông đang hƣớng tới các hoa ̣t đô ̣ng da ̣y và ho ̣c tích cƣ̣c, sáng tạo , chủ động , có tinh thần hợp tác , thân thiê ̣n ; tạo niềm tin , hƣ́ng th ú trong ho ̣c tâ ̣p , tƣ̀ng bƣớc khắ c phu ̣c nhƣ̃ng nhƣơ ̣c điể m của cách da ̣y và ho ̣c truyề n thố ng dầ n chuyể n theo hƣớng da ̣y ho ̣c tić h cƣ̣c. Luâ ̣t giáo du ̣c 2005 : Điều 5 – Yêu cầu về nội dung, phƣơng pháp giáo dục. Nội dung giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại và có hệ thống; coi trọng giáo dục tư tưởng và ý thức công dân; kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; phù hợp với sự phát triển về tâm sinh lý lứa tuổi của người học. Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên.
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thƣ̣c tế chúng ta đang thƣ̣c hiê ̣n đổ i mới nô ̣i dung và PPDH ở hầ u hế t các cấ p học. PPDH ở bâ ̣c phổ thông phải hƣớng tới hoa ̣t đô ̣ng ho ̣c tâ ̣p tić h cƣ̣c , chủ động sáng tạo , thói quen và khả năng tự học , tinh thầ n hơ ̣p tác , tạo niềm tin , niề m vui hƣ́ng thú, thay đổ i lố i da ̣y ho ̣c truyề n thu ̣ mô ̣t chiề u bằ ng da ̣y ho ̣c theo phƣơng pháp dạy học tích cực. Trong thời gian công tác ta ̣i trƣờng phổ thông , tôi nhâ ̣n thấ y viê ̣c đổ i mới phƣơng pháp dạy học để ta ̣o hƣ́ng thú ho ̣c tâ ̣p , phát huy trí lƣ̣c của ho ̣c sinh còn khá nă ̣ng về hình thƣ́c và mang tính chấ t phong trào , chƣa thƣ̣c sƣ̣ gắ n với công viê ̣c giảng dạy hàng ngày của giáo viên. Học sinh đang cố học theo những gì cha mẹ , thầ y cô ép buô ̣c nên tiń h tƣ̣ g iác, đô ̣c lâ ̣p, tƣ̣ chủ trong ho ̣c tâ ̣p còn rấ t ha ̣n chế.
Đặc biê ̣t sƣ̣ sáng ta ̣o của ho ̣c sinh trong ho ̣c tâ ̣p đã bi ̣ha ̣n chế khá lớn , chủ yếu ôn luyện theo mô ̣t mô đun sẵn có mà thầ y cô đã cung cấ p. Việc hình thành cho học sinh một thế giới quan khoa học và niềm say mê khoa học, sáng tạo là một mục tiêu quan trọng của giáo dục hiện đại khi mà nền kinh tế tri thức đang dần dần chiếm ƣu thế tại các quốc gia trên thế giới. LAMAP (Bàn tay nặn bột) là một phƣơng pháp dạy học tích cực, thích hợp cho việc giảng dạy các kiến thức khoa học tự nhiên , đặc biệt là đối với bậc tiểu học và trung học cơ sở , khi học sinh đang ở giai đoạn bắt đầu tìm hiểu mạnh mẽ các kiến thức khoa học , hình thành các khái niệm cơ bản về khoa học. Song LAMAP ƣ́ng du ̣n g trong da ̣y ho ̣c các môn khoa ho ̣c ở Viê ̣t Nam còn rấ t hạn chế nếu không nói là bị lãng quên.
Mă ̣c dù là phƣơng pháp tốt, nhƣng chƣa có “đất” để ứng dụng. Đứng trƣớc tình hình trên, tôi đã ma ̣nh da ̣n cho ̣n nghiên cƣ́u đề tài: Tổ chức dạy học nội dung kiến thức chương “Điện học” Vật lí 9 - Trung học cơ sở theo phương pháp LAMAP. Lịch sử nghiên cứu Từ 1996 phƣơng pháp LAMAP do Viện Hàn lâm Pháp khởi xƣớng. Ông Pie Giôliô Quiri, Viện sĩ viện Hàn lâm Pháp (cháu ngoại của nhà bác học Marie Quiri) lần đầu tiên sang Việt Nam với vai trò tham gia phổ biến phƣơng pháp trên cho biết: Việc đƣa ra phƣơng pháp này bắt nguồn từ thực trạng xuống cấp về chất lƣợng của những sinh viên ngành khoa học tự nhiên ở Pháp thời gian trƣớc đây.
Với phƣơng pháp Lamap, Viện Hàn lâm Pháp mong muốn mang đến một cơ hội để ngƣời học tiếp cận khoa học bằng các bài học thực tiễn chứ không phải một bài 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giảng thuần tuý lý thuyết. Theo ông Yves Quéré, phƣơng pháp LAMAP không chỉ phù hợp đối với học sinh tiểu học mà có thể ứng dụng dạy học hiệu quả các môn Khoa học ở những bậc học cao hơn nhƣ bậc THPT. Trong đề tài này , luâ ̣n văn đề câ ̣p đế n viê ̣c nghiên cƣ́u vâ ̣n du ̣ng phƣơng pháp Lamap vào da ̣y ho ̣c các môn khoa ho ̣c thƣ̣c nghiê ̣m của bâ ̣c THCS ở Viê ̣t Nam. Hiê ̣n nay đã có hơn 30 nƣớc áp du ̣ng phƣơng pháp LAMAP vào da ̣y ho ̣c.
Ở nƣớc ta đã có nhiề u nghiên cƣ́u và vâ ̣n du ̣ng phƣơng pháp LAMAP trong da ̣y ho ̣c môn Khoa ho ̣c tƣ̣ nhiên ở trƣờng Tiể u ho ̣c. Tuy nhiên , viê ̣c vâ ̣n du ̣ng phƣ ơng pháp LAMAP vào da ̣y ho ̣c ở THCS và THPT còn rấ t ha ̣n chế. Đã có mô ̣t số nghiên cƣ́u đề cập đến tiến trình dạy học Vật lí theo phƣơng pháp LAMAP và đã đạt đƣợc nhƣ̃ng kế t quả bƣớc đầ u về da ̣y ho ̣c thƣ̣c nghiê ̣m mô ̣t số bà i Vâ ̣t lí 10, tƣ̀ đó đề xuấ t nhƣ̃ng kế t luâ ̣n cầ n thiế t cho viê ̣c áp du ̣ng phƣơng pháp này trong da ̣y ho ̣c các môn khoa ho ̣c tƣ̣ nhiên. Cũng có một số đề tài nghiên cứu vận dụng phƣơng pháp này trong da ̣y ho ̣c nhƣ : Vận dụng phương p háp Lamap để tổ chức tiến trình hoạt động nhận thức một số kiế n thức “Thiên văn” chương trình vật lí phổ thông qua hoạt động ngoại khóa; Vận dụng phương pháp dạy học theo LAMAP để tổ chức dạy học nội dung kiế n thức chương “điê ̣n học” sách giáo khoa vật lí 7 THCS.