phần mở đầu và kết luận luận văn đƣợc thiết kế gồm: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về tính giá thành sản phẩm dựa trên cơ sở hoạt động(ABC) Chƣơng 2. Thực trạng công tác kế toán chi phí và tính giá thành tại Công ty TNHH Việt Ý Chƣơng 3. Phƣơng hƣớng tổ chức hệ thống kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trên cơ sở hoạt động tại Công ty TNHH Việt Ý 6.
Tổng quan tài liệu nghiên cứu Qua nghiên cứu và tham khảo giáo trình, tạp chí và đề tài về phƣơng pháp tính giá (ABC) tác giả đã kế thừa và vận dụng những phần phù hợp để phát triển riêng cho đề tài đang thực hiện về vận dụng phƣơng pháp tính giá dựa trên cơ sở hoạt động (ABC) tại công ty Việt Ý. Sau đây là tổng quan tài liệu sử dụng tham khảo trong quá trình làm luận văn. Về lý luận phƣơng pháp tính giá ABC đƣợc nhiều tác giả trong nƣớc nghiên cứu và đƣa vào chƣơng trình giảng dạy nhƣ sau: Giáo trình Kế toán Luan van 4 quản trị -Nguyễn Tấn Bình-(2003). Kế toán quản trị - PGS.TS Phạm Văn Dƣợc (2006).
Giáo trình kế toán quản trị - GS.TS Trƣơng Bá Thanh (2008). Tác giả Quang Khải với chuyên đề "Hệ thống xác lập chi phí dựa trên hoạt động" (2005) đã nêu cách thức tiến hành phân bổ chi phí theo hoạt động và gợi ý các bƣớc xác lập hệ thống ABC và nêu ra những ƣu và nhƣợc điểm của phƣơng pháp ABC. Bên cạnh đó, bài viết cụ thể hơn về các doanh nghiệp nhỏ trên tạp chí Kinh tế phát triển- tạp chí kế toán (1/7/2006) "Áp dụng phƣơng pháp tính chi phí theo hoạt động cho các doanh nghiệp nhỏ" chuyên đề này đƣa ra những những nhân tố cản trở doanh nghiệp nhỏ trong việc thực hiện phƣơng pháp ABC, đề xuất ra cách vận dụng phƣơng pháp ABC hiệu quả, ít tốn kém và giảm rủi ro của việc chuyển đổi từ hệ thống kế toán này sang hệ thống kế toán theo phƣơng pháp tính giá ABC mang lại lại một sự biến đổi nhẹ nhàng của hai phƣơng pháp mà không đòi hỏi sự đầu tƣ lớn trong hệ thống thu thập dữ liệu phức tạp hơn và không yêu cầu tái cấu trúc lại doanh nghiệp. Đến bài viết của tác giả Trần Đức Nam về chuyên mục "Bàn thêm về kế toán chi phí theo hoạt động"(2006) đã làm rõ thêm về một số thông tin về bản chất và tính ƣu việt của phƣơng pháp tính giá ABC.
Phân tính những tính bất cập trong phƣơng pháp kế toán truyền thống và những ƣu điểm của phƣơng pháp ABC không chỉ ở việc cung cấp thông tin về giá thành sản phẩm chính xác hơn mà còn cung cấp những thông tin quản lý doanh nghiệp, cụ thể là giúp doanh nghiệp có thể quản lý tốt hơn chi phí sản xuất kinh doanh, ra quyết định thuê ngoài, xây dựng hệ thống đánh giá và quản lý nhân sự phù hợp. Tuy nhiên, những bài viết trên mang tính phân tích chiều sâu về lý thuyết mà chƣa có đề xuất áp dụng trên thực tế. Tác giả Nguyễn Thị Thu Hoàn với đề tài "Tổ chức hệ thống kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm dựa trên cơ sở hoạt động tại Công ty Bao bì Nhựa Sài Gòn"(2006) đã nêu ra đƣợc những mặc tồn tại và hạn chế của Luan van 5 phƣơng pháp truyền thống phân bổ theo khối lƣợng. Từ đó, nêu lên những ƣu điểm của phƣơng pháp ABC có thể khắc phục những tồn tại của phƣơng pháp truyền thống.
Nêu thực trạng tại công ty và hƣớng công ty áp dụng phƣơng pháp ABC để cung cấp thông tin cho nhà quản trị đƣợc chính xác hơn. Đến năm 2008 đã có một số đề tài nghiên cứu về việc vận dụng phƣơng pháp ABC cho các doanh nghiệp sản xuất và lắp ráp điện tử nhƣ: Luận văn "Vận dụng lý thuyết ABC để hoàn thiện hệ thống kế toán chi phí tại công ty điện tử Samsung Vina"(2008) của tác giả Trần Minh Hiền đã phân tích đƣợc thực trạng tính giá thành tại công ty theo phƣơng pháp truyền thống rất chuyên sâu từ đó đề xuất vận dụng phƣơng pháp ABC. Nhƣng bên cạnh đó tác giả quá chú trọng phân bổ chi phí theo nhiều tiêu thức lựa chon. Trong lĩnh vực may mặc, đề tài "Vận dụng phƣơng pháp tính giá ABC vào công ty CP dệt may 29-03"(2008) của tác giả Bùi Thị Lâu, hay đề tài "Vận dụng phƣơng pháp tính giá thành dựa trên cơ sở hoạt động tại công ty CP may Núi Thành - Quảng Nam" (2012) của tác giả Phan Thị Tuyết Trinh.
Nhìn chung đều trải qua 4 bƣớc. Quá trình phân bổ chi phí và công tác tính giá thành đều đƣợc nêu ra phân tích và đánh giá nhằm chỉ ra những nhƣợc điểm của phƣơng pháp tính giá hiện tại. Điều này tạo cơ sở cho việc vận dụng phƣơng pháp tính giá mới khắc phục những hạn chế đang gặp phải. Đối với hai luận văn này, lĩnh vực nghiên cứu chuyên sâu về ngành may mặc nên có thể cho thấy đƣợc khả năng vận dụng phƣơng pháp ABC trên nhiều lĩnh vực khác nhau.
Đề tài "Vận dụng phƣơng pháp tính giá dựa trên cơ sở hoạt động (ABC) tại nhà máy bánh kẹo Quãng Ngãi – Công ty CP Đƣờng Quãng Ngãi"(2012) tác giả Nguyễn Công Du. Đề tài hƣớng đến vận dụng phƣơng pháp ABC vào hoạt động thực tiễn từ đó cải tiến chu trình sản xuất, giảm bớt công đoạn tạo ra giá trị tăng thêm. Đồng thời hƣớng đến cung cấp thông tin giá thành sản phẩm thích hợp và đáng tin cậy. Luan van 6 Trên tạp chí khoa học và công nghệ ĐH Đà Nẵng Số 32-2009 tác giả Trƣơng Bá Thanh– Đinh Thị Thanh Hƣờng với chuyên đề "Vận dụng phƣơng pháp tính giá thành dựa trên cơ sở hoạt động tại các doanh nghiệp in".
Đề tài "Vận dụng phƣơng pháp tính giá thành ABC tại công ty CP in và Bao bì Bình Định"(2012) Nguyễn Hoàng Nhƣ Thảo. Trong các công trình này đã hệ thống lại các nội dung cơ bản và nêu rõ quy trình vận dụng thực tế phƣơng pháp tính giá ABC để hoàn thiện hệ thống kế toán chi phí và giá thành của ngành in và đƣợc thể hiện thông qua một doanh nghiệp cụ thể. Qua quá trình tìm hiểu trên tác giả nhận thấy các bài viết nghiên cứu đi sâu vào việc hoàn thiện hệ thống chi phí với định hƣớng áp dụng phƣơng pháp tính giá ABC trong những doanh nghiệp có đặc thù kinh sản xản xuất kinh doanh khác nhau. Luận văn nghiên cứu về các khái niệm cơ bản và nền tảng vận dụng phƣơng pháp ABC với mong muốn làm rõ hơn về cách thức tiến hành và ƣu điểm vƣợt trội của phƣơng pháp này so với phƣơng pháp truyền thống để có định hƣớng vận dụng thực tế nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh cũng nhƣ trong công tác quản lý chi phí sản xuất tại Công ty TNHH Việt Ý.
Tuy nhiên, để áp dụng phƣơng pháp tính giá ABC vào doanh nghiệp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Nhƣng đây là một gợi ý có giá trị thực tiễn, cung cấp kiến thức hữu ích về một phƣơng pháp kế toán chi phí khác cho nhà quản trị xem xét và có định hƣớng vận dụng để giúp nhà quản trị có những quyết định chính xác về giá thành sản phẩm, kiểm soát chi phí của các hoạt động nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh. Luan van 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM DỰA TRÊN CƠ SỞ HOẠT ĐỘNG (ABC) 1.1 NHỮNG KHÁI NIỆM CHUNG VỀ CHI PHÍ VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm a. Khái niệm chi phí sản xuất Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ lao động vật chất hóavà lao động sống mà doanh nghiệp bỏ ra để thực hiện quá trình sản xuất sản phẩm.
Để tiến hành sản xuất, doanh nghiệp cần ba yếu tố cơ bản đó là: tƣ liệu lao động, đối tƣợng lao động và lực lƣợng lao động. Mọi chi phí đều đƣợc biểu hiện dƣới dạng giá trị, trong đó chi phí về tiền công là biểu thị bằng tiền của hao phí lao động sống, còn chi phí về nguyên vật liệu, nhiên liệu, điện nƣớc, khấu hao tài sản…là biểu hiện bằng tiền của lao động vật hóa. Một doanh nghiệp sản xuất ngoài lao động có liên quan đến quá trính sản xuất sản phẩm, lao vụ, dịch vụ, còn có những hoạt động khác không có tính chất sản xuất nhƣ hoạt động bán hàng, hoạt động quản lý, các hoạt động mang tính chất sự nghiệp…Chỉ những chi phí tiến hành sản xuất mới đƣợc coi là chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất phải đƣợc tập hợp theo kỳ: tháng, quý, năm phục vụ cho tính giá thành sản phẩm và lập báo cáo kế toán của doanh nghiệp.
Khái niệm giá thành sản phẩm Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các chi phí về lao động sống và lao động vật hóa có liên quan đến khối lƣợng công tác, sản phẩm, lao vụ hoàn thành. Luan van 8 Quy trình sản xuất là quy trình thống nhất bao gồm 2 mặt: chi phí sản xuất và kết quả sản xuất. Tất cả các khoản chi phí phát sinh (phát sinh trong kỳ, kỳ trƣớc chuyển sang) và các chi phí trích trƣớc có liên quan đến khối lƣợng sản phẩm, dịch vụ hoàn thành trong kỳ sẽ tạo nên chỉ tiêu giá thành sản phẩm. Nói cách khác, giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra bất kể kỳ nào nhƣng có liên quan đến khối lƣợng sản phẩm hoàn thành trong kỳ.2 Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm a.
Phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất bao gồm nhiều loại có tính chất kinh tế, mục đích sử dụng, công cụ trong quá trình sản xuất… khác nhau. Để phục vụ cho công tác quản lý chi phí sản xuất phục vụ cho công tác tính giá thành sản phẩm, kế toán cần phải phân loại chi phí sản xuất. - Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí Căn cứ vào nội dung, tính chất kinh tế ban đầu của chi phí sản xuất để sắp xếp các chi phí phát sinh có cùng nội dung tính chất kinh tế ban đầu và một yếu tố chi phí, không phân biệt công dụng kinh tế của chi phí đã phát sinh. Căn cứ vào tiêu thức trên, chi phí sản xuất đƣợc phân chia thành các yếu tố chi phí cơ bản sau: + Chi phí nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị của các loại nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ xuất dùng cho sản xuất trong kỳ báo cáo.