Tính Cộng Đồng Của Nông Dân Việt Nam Trong Điều Kiện Kinh Tế Thị Trường Hiện Nay

Nghiên cứu tính cộng đồng của nông dân Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường tại đồng bằng sông Hồng, phân tích và đánh giá thực trạng.

• Tác giả: Phạm Thị Hương
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Thị Phương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
• Đề tài: Tính Cộng Đồng Của Nông Dân Việt Nam Trong Kinh Tế Thị Trường
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tính Cộng Đồng Của Nông Dân Việt Nam

Tính cộng đồng là một đặc trưng nổi bật trong văn hóa Việt Nam, đặc biệt là trong cộng đồng nông dân. Từ xa xưa, do điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và phương thức sản xuất nông nghiệp phụ thuộc vào hợp tác, đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm, người nông dân Việt Nam đã hình thành nên những giá trị văn hóa làng xã bền vững. Tính cộng đồng không chỉ thể hiện trong sản xuất mà còn trong các hoạt động văn hóa, xã hội, tín ngưỡng, tạo nên một sức mạnh nội tại giúp phát triển nông thôn và vượt qua khó khăn. Ngày nay, dù xã hội có nhiều biến đổi, tính cộng đồng vẫn giữ vai trò quan trọng, nhưng đồng thời cũng đối mặt với nhiều thách thức từ ảnh hưởng của kinh tế thị trường.

1.1. Định Nghĩa và Biểu Hiện Của Tính Cộng Đồng Nông Dân

Tính cộng đồng của nông dân Việt Nam có thể hiểu là sự gắn kết, tương trợ, chia sẻ giữa các thành viên trong làng xã, dựa trên những giá trị văn hóa truyền thống và nhu cầu sinh tồn. Biểu hiện cụ thể của tính cộng đồng bao gồm sự giúp đỡ lẫn nhau trong sản xuất (hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm), tham gia vào các hoạt động chung của làng xã (lễ hội, xây dựng công trình công cộng), và bảo vệ quyền lợi chung. Theo Nguyễn Hồng Phong, tâm lý tập thể cộng đồng của người Việt Nam biểu hiện ở tinh thần tương trợ, hào hiệp, tình nghĩa trung hậu, vị tha. Tính cộng đồng giúp nông dân bảo vệ quyền lợi nông dân và cùng nhau vượt qua khó khăn.

1.2. Vai Trò của Tính Cộng Đồng trong Sản Xuất Nông Nghiệp

Trong sản xuất nông nghiệp, tính cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật canh tác, hỗ trợ nhau trong mùa vụ. Hợp tác xã nông nghiệp và tổ hợp tác là những hình thức tổ chức kinh tế dựa trên nguyên tắc hợp tác và liên kết sản xuất, giúp nông dân giảm chi phí, tăng năng suất và tiêu thụ sản phẩm hiệu quả. Sức mạnh cộng đồng nông dân là yếu tố then chốt để xây dựng nền nông nghiệp bền vững, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Điều này cũng thể hiện rõ nét trong việc phát triển nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp công nghệ cao.

II. Thách Thức Kinh Tế Thị Trường Đến Tính Cộng Đồng Nông Dân

Kinh tế thị trường mang đến cơ hội phát triển kinh tế cho nông thôn, nhưng đồng thời cũng tạo ra những thách thức đối với tính cộng đồng của nông dân. Sự cạnh tranh, xu hướng cá nhân hóa, và sự phân hóa giàu nghèo có thể làm suy yếu mối liên kết đoàn kết trong sản xuất và tinh thần tương trợ trong văn hóa làng xã. Việc chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ kỹ thuật có thể giảm sút khi mỗi cá nhân tập trung vào lợi ích riêng. Do đó, cần có những giải pháp để tăng cường tính cộng đồng trong bối cảnh mới, đảm bảo sự phát triển bền vững của nông thôn.

2.1. Chủ Nghĩa Cá Nhân và Sự Suy Giảm Tinh Thần Hợp Tác

Sự phát triển của kinh tế thị trường có thể khuyến khích chủ nghĩa cá nhân, khiến người nông dân tập trung hơn vào lợi ích cá nhân thay vì lợi ích chung của cộng đồng. Điều này có thể dẫn đến sự suy giảm tinh thần hợp tác, liên kết sản xuất, và làm suy yếu các hình thức tổ chức kinh tế tập thể như hợp tác xã nông nghiệp. Theo Đảng ta, kinh tế thị trường với sức mạnh tự phát ghê gớm của nó đã khuyến khích chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng làm cho người ta chỉ chú ý đến vật chất mà coi nhẹ tinh thần, chỉ chú ý lợi ích cá nhân mà coi nhẹ lợi ích cộng đồng. Cần có những biện pháp để cân bằng giữa lợi ích cá nhân và lợi ích cộng đồng.

2.2. Phân Hóa Giàu Nghèo và Sự Bất Bình Đẳng Trong Cộng Đồng

Kinh tế thị trường có thể dẫn đến sự phân hóa giàu nghèo trong cộng đồng nông dân, tạo ra sự bất bình đẳng về cơ hội và nguồn lực. Điều này có thể làm gia tăng mâu thuẫn xã hội, suy yếu tinh thần đoàn kết và tương trợ, đặc biệt là đối với những hộ nông dân nghèo, yếu thế. Sự chênh lệch về thu nhập cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng tham gia vào các hoạt động chung của cộng đồng và khả năng tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ. Điều này đòi hỏi các chính sách phát triển nông thôn phải chú trọng đến việc giảm nghèo và thu hẹp khoảng cách giàu nghèo.

2.3. Mất Bản Sắc Văn Hóa và Xói Mòn Giá Trị Truyền Thống

Ảnh hưởng của kinh tế thị trường đến cộng đồng nông dân không chỉ giới hạn ở khía cạnh kinh tế mà còn lan rộng đến lĩnh vực văn hóa. Sự du nhập của các giá trị văn hóa ngoại lai, lối sống thực dụng có thể làm lu mờ văn hóa làng xã, xói mòn các giá trị truyền thống tốt đẹp như lòng yêu nước, tinh thần nhân văn và tính cộng đồng. Thế hệ trẻ có thể ít quan tâm đến các hoạt động cộng đồng, các phong tục tập quán truyền thống, và dần đánh mất bản sắc văn hóa của dân tộc. Cần có những biện pháp để bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh mới.

III. Giải Pháp Tăng Cường Tính Cộng Đồng Trong Nông Nghiệp

Để ứng phó với những thách thức từ kinh tế thị trường và tăng cường tính cộng đồng trong nông nghiệp, cần có những giải pháp đồng bộ từ chính sách, kinh tế đến văn hóa, xã hội. Việc hỗ trợ hợp tác xã nông nghiệp, tổ hợp tác và các hình thức kinh tế tập thể khác, khuyến khích liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm là rất quan trọng. Đồng thời, cần tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức về giá trị của tính cộng đồng, khơi dậy tinh thần đoàn kết, hợp tác trong cộng đồng nông dân.

3.1. Phát Triển Hợp Tác Xã và Tổ Hợp Tác Nông Nghiệp Kiểu Mới

Phát triển hợp tác xã nông nghiệp và tổ hợp tác kiểu mới là một trong những giải pháp quan trọng để tăng cường tính cộng đồng và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh cho nông dân. Các hợp tác xã nông nghiệp và tổ hợp tác cần được đổi mới về tổ chức, quản lý, hoạt động theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của kinh tế thị trường. Cần có chính sách hỗ trợ vốn, kỹ thuật, đào tạo nguồn nhân lực cho các hợp tác xã nông nghiệp và tổ hợp tác, tạo điều kiện để họ phát triển bền vững. Đây cũng là cách hiệu quả để bảo vệ quyền lợi nông dân.

3.2. Xây Dựng Chuỗi Liên Kết Sản Xuất và Tiêu Thụ Sản Phẩm

Xây dựng chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm là giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp và tăng cường tính cộng đồng giữa các thành viên trong chuỗi. Chuỗi liên kết sản xuất cần có sự tham gia của nhiều bên liên quan, từ nông dân, doanh nghiệp chế biến, phân phối, đến các tổ chức khoa học, công nghệ, tài chính, tín dụng. Cần có cơ chế chia sẻ lợi ích, rủi ro một cách công bằng, minh bạch giữa các thành viên trong chuỗi, đảm bảo sự phát triển bền vững của chuỗi. Điều này cũng góp phần giải quyết vấn đề tiêu thụ sản phẩm cho nông dân.

3.3. Ứng Dụng Công Nghệ Số và Phát Triển Cộng Đồng Số

Ứng dụng công nghệ số và phát triển cộng đồng số trong nông nghiệp là xu hướng tất yếu trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Cộng đồng số có thể giúp nông dân tiếp cận thông tin, kiến thức, kỹ thuật mới, kết nối với thị trường, và tham gia vào các hoạt động cộng đồng một cách dễ dàng hơn. Cần có chính sách hỗ trợ nông dân tiếp cận công nghệ số, xây dựng hạ tầng kỹ thuật số ở nông thôn, và đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng sử dụng công nghệ số. Đây là một phần quan trọng của việc xây dựng nông thôn mới.

IV. Nghiên Cứu Thực Tiễn Tính Cộng Đồng Ở Đồng Bằng Sông Hồng

Khu vực Đồng bằng sông Hồng là cái nôi của văn minh lúa nước Việt Nam, nơi tính cộng đồng của nông dân được thể hiện rõ nét qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và sự tác động của kinh tế thị trường đã làm thay đổi diện mạo của nông thôn và ảnh hưởng đến tính cộng đồng của nông dân. Nghiên cứu thực tiễn tại Đồng bằng sông Hồng cho thấy những biến đổi trong tính cộng đồng, những thách thức và cơ hội để phát huy những giá trị văn hóa truyền thống.

4.1. Biến Đổi trong Quan Hệ Làng Xã và Gia Đình Nông Thôn

Nghiên cứu cho thấy sự thay đổi trong quan hệ làng xã và gia đình nông thôn. Mối quan hệ gắn bó trong gia đình có xu hướng lỏng lẻo hơn khi các thành viên trong gia đình có nhiều cơ hội di chuyển, làm việc ở những nơi khác. Quan hệ làng xóm cũng ít được chú trọng hơn khi mỗi người tập trung vào công việc và cuộc sống riêng. Theo Phạm Thị Hương, luận văn đã làm rõ những biến đổi cơ bản từ đó đề xuất những giải pháp nhằm phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực trong tính cộng đồng của nông dân Việt Nam khu vực đồng bằng sông Hồng dưới tác động của kinh tế thị trường hiện nay. Cần có những giải pháp để củng cố quan hệ gia đình, tăng cường sự gắn kết giữa các thành viên trong làng xã.

4.2. Sự Tham Gia của Nông Dân vào Các Tổ Chức Cộng Đồng

Mức độ tham gia của nông dân vào các tổ chức cộng đồng như hội nông dân, hội phụ nữ, đoàn thanh niên có sự khác biệt giữa các địa phương và nhóm dân cư. Những nông dân có trình độ học vấn cao hơn, có điều kiện kinh tế tốt hơn thường có xu hướng tham gia tích cực hơn vào các hoạt động cộng đồng. Cần có những chính sách khuyến khích sự tham gia của nông dân vào các tổ chức cộng đồng, tạo điều kiện để họ đóng góp vào sự phát triển của nông thôn.

V. Kết Luận Tính Cộng Đồng Nông Dân Giá Trị Bền Vững

Tính cộng đồng của nông dân Việt Nam là một giá trị văn hóa bền vững, cần được gìn giữ và phát huy trong bối cảnh kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Việc tăng cường tính cộng đồng không chỉ giúp nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, mà còn góp phần xây dựng nông thôn văn minh, giàu đẹp, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Sự đoàn kết, hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm là chìa khóa để nông dân Việt Nam vượt qua khó khăn, nắm bắt cơ hội và phát triển bền vững.

5.1. Tầm Quan Trọng của Chính Sách Hỗ Trợ và Định Hướng Phát Triển

Chính sách của Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và hỗ trợ sự phát triển của nông thôn và tăng cường tính cộng đồng của nông dân. Cần có những chính sách khuyến khích hợp tác xã nông nghiệp, tổ hợp tác, hỗ trợ liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, và tạo điều kiện để nông dân tiếp cận thông tin, kiến thức, kỹ thuật mới. Chính sách cũng cần chú trọng đến việc giảm nghèo, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.

5.2. Hướng Đến Nông Nghiệp Bền Vững và Nông Thôn Mới

Phát triển nông nghiệp bền vững và xây dựng nông thôn mới là mục tiêu quan trọng của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Nông nghiệp bền vững đòi hỏi sự kết hợp giữa yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường, đảm bảo sự phát triển hài hòa giữa các thế hệ. Xây dựng nông thôn mới không chỉ tập trung vào việc phát triển kinh tế, mà còn chú trọng đến việc nâng cao đời sống văn hóa, xã hội của người dân, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường tính cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TÍNH CỘNG ĐỒNG CỦA NÔNG DÂN VIỆT NAM KHU VỰC ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG - CƠ SỞ HÌNH THÀNH VÀ BIỂU HIỆN CƠ BẢN CỦA NÓ TRONG LỊCH SỬ 1. Quan niệm về tính cộng đồng và cơ sở hình thành tính cộng đồng của nông dân Việt Nam khu vực đồng bằng sông Hồng 1. Quan niệm về tính cộng đồng “Tính cộng đồng” là khái niệm được nhiều nhà khoa học thuộc các lĩnh vực khác nhau như: tâm lý học, văn hóa học, xã hội học… quan tâm, nghiên cứu và có cách tiếp cận, theo các cấp độ khác nhau. Do đó, khái niệm này được hiểu rất rộng và không hoàn toàn thống nhất.

Ở góc độ tâm lý học, tính cộng đồng được nghiên cứu như là một đặc điểm tâm lý của con người. Theo tác giả Đỗ Long, “Tính cộng đồng là một đặc trưng tâm lý của nhóm, thể hiện năng lực phối hợp, kết hợp ở sự thống nhất các thành viên trong hành động và làm cho các mối quan hệ qua lại của các hoạt động diễn ra một cách nhịp nhàng nhất” [48, tr. Cùng cách tiếp cận này, tác giả Hofstede cho rằng: “Tính tập thể/ cộng đồng là một mô thức văn hóa theo đó người ta đặt một tập thể/ cộng đồng (ví dụ gia đình, bộ tộc, đất nước) vào trung tâm của trường tri giác, ưu tiên cho các mục đích của tập thể/ cộng đồng đó cao hơn mục đích của cá nhân, hành động theo các thái độ của họ (tập thể) và chú ý tới các nhu cầu của những người khác nhiều hơn là cái được và mất rút ra từ các quan hệ liên cá nhân” [Dẫn theo 29, tr. Cũng nghiên cứu tính cộng đồng với tư cách là một đặc điểm tâm lý của nhân cách, tác giả Triandis thì cho rằng: “tính tập thể/ cộng đồng là xu hướng của con người nhấn mạnh đến: Cách nhìn nhận, nhu cầu và mục đích của nhóm nội hơn là bản thân; chuẩn mực xã hội và bổn phận do nhóm nội xác định hơn là hành vi tạo sự vui sướng cho bản thân; niềm tin làm mình hòa chung với nhóm nội hơn là niềm tin phân biệt mình với nhóm nội; sự sẵn sàng hợp tác với thành viên nhóm nội; gắn bó về mặt cảm xúc với nhóm nội” [Dẫn theo 29, tr.Hong) TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) Khi nghiên cứu về tính cộng đồng của người Nhật, tác giả Yamaguchi định nghĩa: “Tính cộng đồng là xu hướng coi trọng các mục đích của nhóm hơn các mục đích của cá nhân khi các mục đích này có mâu thuẫn” [Dẫn theo 29, tr.

Tác giả Lê Văn Hảo khi nghiên cứu về tính cộng đồng đã cho rằng tính cộng đồng là xu hướng hành động của con người, xu hướng “Đặt người khác, tập thể/ cộng đồng vào vị trí ưu tiên trong nhận thức của cá nhân (cái tôi phụ thuộc lẫn nhau được ưu tiên). Ưu tiên, coi trọng các giá trị tập thể/ cộng đồng hơn là định hướng vào các giá trị cá nhân. Hành động, ứng xử vì tập thể/ cộng đồng hơn là vì cá nhân” [29, tr. Ở góc độ văn hóa học, tính cộng đồng được xem xét như là một giá trị văn hóa, giá trị xã hội.

Ở góc độ này, tác giả Nguyễn Hồng Phong cho rằng tâm lý tập thể - cộng đồng là một biểu hiện rất nổi bật của người Việt Nam truyền thống. Tuy không đưa ra định nghĩa về tính cộng đồng nhưng tác giả cho rằng tâm lý cộng đồng biểu hiện ở năm nội dung sau: “Tinh thần tương trợ, hào hiệp, tình nghĩa trung hậu, vị tha; tinh thần hàng hội; sự quan tâm nhiệt tình đến công việc công ích, ý thức dân chủ làng xã; tình yêu quê hương đất nước, ý thức cộng đồng dân tộc và tinh thần đại đoàn kết; truyền thống hợp tác tương trợ, tinh thần tập thể - cộng đồng trong cách mạng và kháng chiến chống giặc ngoại xâm” [63, tr. Cách tiếp cận này cho thấy, mục tiêu, lợi ích của cộng đồng, sự gắn kết, hợp tác tương trợ trong cộng đồng được coi trọng. Theo cách tiếp cận này, tác giả Trần Ngọc Thêm định nghĩa: “Tính cộng đồng là một sự liên kết các thành viên trong làng lại với nhau, mỗi người đều hướng tới những người khác - nó là đặc trưng dương tính, hướng ngoại” [76, tr.

Những quan niệm trên về tính cộng đồng đã phản ánh tính chất phức tạp của khái niệm tính cộng đồng. Mỗi quan niệm đã chỉ ra được một hoặc một vài đặc điểm nào đó của tính cộng đồng. Một số đề cập đến tính cộng đồng với tư cách là một đặc điểm tâm lý của nhóm, số khác lại đề cập với tư cách là một đặc điểm tâm lý của nhân cách. Điểm tương đồng trong quan niệm về tính cộng đồng 9 (LUAN.Hong) TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) của các tác giả vừa nêu là ở chỗ, họ đều khẳng định tính cộng đồng là đặc điểm tâm lý dân tộc, là một giá trị văn hóa, là tinh thần đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau.

Tuy nhiên, điểm khác biệt trong các quan niệm trên ở chỗ, trong khi một số nhà khoa học nhấn mạnh tính cộng đồng ở góc độ tâm lý dân tộc, số khác lại nhấn mạnh khía cạnh là đặc điểm tâm lý của nhân cách. Trong nghiên cứu này, tính cộng đồng được tiếp cận chủ yếu với tư cách là một giá trị văn hóa với mục đích tìm hiểu tính cách dân tộc Việt Nam. Nghiên cứu tính cộng đồng của nông dân Việt Nam là một công việc không dễ, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng đối với việc hoàn thiện nhân cách con người Việt Nam. Tính cộng đồng tạo nên tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái là một trong những truyền thống quý báu nhất của dân tộc Việt Nam.

Truyền thống ấy đã góp phần tạo nên những kỳ tích trong lịch sử dựng nước và giữ nước của nhân dân Việt Nam. Giá trị, truyền thống này có cội rễ sâu xa từ phương thức sinh tồn và tổ chức xã hội truyền thống. Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, ý thức cộng đồng và truyền thống đoàn kết, tương thân, tương ái đã được hun đúc, trở thành một giá trị văn hóa chủ đạo, một truyền thống quý báu, một bệ đỡ quan trọng nhất của chủ nghĩa yêu nước. Chính vì thế, nó là cơ sở, là nội lực phát triển của dân tộc Việt Nam.

Để lý giải cơ sở hình thành tính cộng đồng của dân tộc Việt Nam nói chung và của nông dân Việt Nam nói riêng cần dựa vào những quan điểm mang tính khoa học cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin. Với quan niệm duy vật về lịch sử, C.Ăngghen đã giải quyết một cách khoa học vấn đề hình thành và phát triển tâm lý, ý thức xã hội. Các ông đã chứng minh rằng, đời sống tinh thần của xã hội hình thành và phát triển trên cơ sở của đời sống vật chất, không thể tìm nguồn gốc của tư tưởng, tâm lý xã hội trong bản thân nó, mà phải tìm trong hiện thực vật chất. Nhận thức về nguyên lý mối quan hệ giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng, giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội, C.Mác đã viết: “Toàn bộ những quan hệ sản xuất ấy hợp thành cơ cấu kinh tế của xã hội, tức cái cơ sở hiện thực trên đó dựng lên một kiến trúc thượng tầng pháp lý và chính trị và những hình thái ý thức xã hội nhất định tương ứng với cơ sở hiện thực đó”.Hong) TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) “Không phải ý thức con người quyết định tồn tại của họ, trái lại, tồn tại xã hội quyết định ý thức của họ”, “phải giải thích ý thức ấy bằng những mâu thuẫn của đời sống vật chất, bằng sự xung đột hiện có giữa lực lượng sản xuất xã hội và những quan hệ sản xuất xã hội” [50, tr.

Lý giải cơ sở hình tính cộng đồng của người Việt Nam, các nhà văn hóa học ở Việt Nam như GS. Phan Ngọc, Hữu Ngọc, Trần Ngọc Thêm …có những ý kiến khác nhau, nhưng đều có xu hướng chung, khẳng định rằng: “do lịch sử thường xuyên phải chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta; do đặc điểm khí hậu nước ta luôn xảy ra thiên tai: lụt, bão, hạn hán, đòi hỏi nhân dân ở các cộng đồng từ quy mô nhỏ như làng, xã đến cộng đồng lớn hơn và cả dân tộc phải cùng nhau hợp tác, gắn bó để tạo nên sức mạnh chống các thế lực ngoại xâm, bảo vệ đất nước, chống thiên tai để duy trì cuộc sống, bảo vệ mùa màng, bảo vệ thành quả sản xuất, xây dựng đất nước” [49, tr. Như vậy, cơ sở hình thành tính cách nói chung và tính cộng đồng của con người Việt Nam nói riêng chính là tồn tại xã hội của con người Việt Nam. Tồn tại xã hội ấy là những điều kiện tự nhiên, điều kiện lịch sử, điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Với những nhận thức trên chúng tôi quan niệm tính cộng đồng là sự liên kết, hòa đồng, đoàn kết giữa người và người, tạo nên những cộng đồng (hay tập thể nhất định), hoạt động với những mục đích và lợi ích chung. Tính cộng đồng vừa phản ánh đặc điểm nhân cách, cách thức tổ chức của con người trong xã hội, đồng thời phản ánh một đặc điểm trong quan hệ xã hội. Tính cộng đồng, một mặt tạo nên sức mạnh để con người vừa có khả năng chống chọi với thiên nhiên, vừa chống chọi với chính con người. Mặt khác, chính tính cộng đồng đó lại tạo nên sự biệt lập nhất định giữa các cộng đồng người với nhau và, đôi khi, tính cộng đồng lại thủ tiêu chính vai trò của cá nhân trong xã hội.

Cơ sở hình thành tính cộng đồng của nông dân Việt Nam khu vực đồng bằng sông Hồng Điều kiện tự nhiên Đồng bằng sông Hồng là một châu thổ được bồi đắp nên bởi hai con sông lớn của Việt Nam: sông Hồng và sông Thái Bình, bao gồm một số huyện của Phú 11 (LUAN.Hong) TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) Thọ, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Hòa Bình và các tỉnh Vĩnh Phúc, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình. Đặc trưng cơ bản về địa hình của đồng bằng sông Hồng là đất tương đối thấp và cơ bản là bằng phẳng, dốc thoải từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Tuy nhiên, mỗi vùng cụ thể, địa hình cao thấp không đồng đều. Vùng địa hình cao vẫn có những nơi trũng thấp, vùng địa hình thấp vẫn có những dải cồn cát nổi lên cao.

Khí hậu đồng bằng sông Hồng thuận lợi cho việc trồng lúa nước.