Khám Phá Tiền và Tình trong Tiểu Thuyết của Honoré de Balzac

Chuyên khảo phân tích Luận văn tiền và tình trong tiểu thuyết của hônôrê đơ ban dắc, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Người hướng dẫn: PGS. Lương Duy Trung
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Văn học nước ngoài
• Đề tài: Tiền và Tình trong Tiểu Thuyết của Honoré de Balzac
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng quan về Tiền và Tình trong Tiểu Thuyết của Honoré de Balzac

Tiền và tình là hai chủ đề nổi bật trong tiểu thuyết của Honoré de Balzac. Ông đã khéo léo khắc họa mối quan hệ phức tạp giữa hai yếu tố này trong xã hội Pháp thế kỷ 19. Qua các tác phẩm, Balzac không chỉ phản ánh thực trạng xã hội mà còn thể hiện tâm lý nhân vật một cách sâu sắc. Sự tương tác giữa tiền bạc và tình yêu không chỉ là một chủ đề mà còn là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của con người thời đó.

1.1. Khái quát về tác phẩm nổi bật của Balzac

Các tác phẩm như 'Taán Troø Ñôøi' và 'Vôõ Moáng' thể hiện rõ nét mối quan hệ giữa tiền bạc và tình yêu. Balzac đã xây dựng những nhân vật sống động, phản ánh những khía cạnh khác nhau của xã hội.

1.2. Tầm quan trọng của tiền trong xã hội Pháp thế kỷ 19

Tiền không chỉ là phương tiện trao đổi mà còn là thước đo giá trị con người. Balzac đã chỉ ra rằng trong xã hội tư sản, tiền bạc có thể mua được tình yêu, nhưng không thể mua được hạnh phúc.

II. Vấn đề mối quan hệ giữa Tiền và Tình trong tác phẩm của Balzac

Mối quan hệ giữa tiền bạc và tình yêu trong tiểu thuyết của Balzac thường dẫn đến những xung đột nội tâm. Nhân vật thường phải đối mặt với sự lựa chọn giữa tình cảm chân thành và lợi ích vật chất. Điều này tạo ra những tình huống kịch tính, thể hiện rõ nét bản chất con người trong xã hội Pháp thế kỷ 19.

2.1. Những xung đột nội tâm của nhân vật

Nhiều nhân vật trong tác phẩm của Balzac phải lựa chọn giữa tình yêu và tiền bạc. Họ thường rơi vào tình huống khó xử, thể hiện sự đấu tranh giữa lý trí và tình cảm.

2.2. Tác động của xã hội đến mối quan hệ Tiền và Tình

Xã hội Pháp thế kỷ 19 đã tạo ra những áp lực lớn lên các mối quan hệ tình cảm. Tiền bạc trở thành yếu tố quyết định trong việc hình thành và duy trì các mối quan hệ.

III. Phân tích tâm lý nhân vật trong Tiểu Thuyết của Balzac

Tâm lý nhân vật trong các tác phẩm của Honoré de Balzac thường rất phức tạp. Ông đã khéo léo thể hiện những mâu thuẫn nội tâm của nhân vật khi phải đối mặt với tiền bạc và tình yêu. Sự phát triển tâm lý của nhân vật không chỉ phản ánh bản thân họ mà còn là hình ảnh của xã hội mà họ sống.

3.1. Tâm lý nhân vật chính trong Taán Troø Ñôøi

Nhân vật chính trong 'Taán Troø Ñôøi' thể hiện rõ sự giằng xé giữa tình yêu và tiền bạc. Họ thường phải đưa ra những quyết định khó khăn, ảnh hưởng đến cuộc sống của họ.

3.2. Sự phát triển tâm lý qua các tác phẩm khác

Trong các tác phẩm khác như 'Vôõ Moáng', Balzac tiếp tục khai thác sâu sắc tâm lý nhân vật, cho thấy sự ảnh hưởng của tiền bạc đến tình cảm và hành động của họ.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ Tiểu Thuyết của Balzac vào xã hội hiện đại

Các tác phẩm của Honoré de Balzac vẫn còn nguyên giá trị trong xã hội hiện đại. Mối quan hệ giữa tiền bạc và tình yêu vẫn là một vấn đề nóng bỏng, ảnh hưởng đến nhiều người. Việc hiểu rõ những khía cạnh này có thể giúp con người có cái nhìn sâu sắc hơn về cuộc sống.

4.1. Bài học từ mối quan hệ Tiền và Tình

Các tác phẩm của Balzac cung cấp những bài học quý giá về cách mà tiền bạc có thể ảnh hưởng đến tình cảm. Điều này vẫn còn rất đúng trong xã hội hiện đại.

4.2. Tác động của văn học đến nhận thức xã hội

Văn học của Balzac không chỉ phản ánh xã hội mà còn có thể định hình nhận thức của con người về tiền bạc và tình yêu trong cuộc sống hàng ngày.

V. Kết luận về Tiền và Tình trong Tiểu Thuyết của Balzac

Tiền và tình là hai yếu tố không thể tách rời trong tiểu thuyết của Honoré de Balzac. Ông đã khéo léo thể hiện sự tương tác giữa chúng, tạo nên những tác phẩm có giá trị vượt thời gian. Qua đó, Balzac không chỉ phản ánh thực trạng xã hội mà còn gửi gắm những thông điệp sâu sắc về con người và cuộc sống.

5.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu tác phẩm của Balzac

Nghiên cứu các tác phẩm của Balzac giúp hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa tiền bạc và tình yêu trong xã hội. Điều này có thể áp dụng vào nhiều lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống.

5.2. Tương lai của nghiên cứu về Tiền và Tình trong văn học

Nghiên cứu về mối quan hệ giữa tiền bạc và tình yêu trong văn học sẽ tiếp tục là một lĩnh vực hấp dẫn, mở ra nhiều hướng đi mới cho các nhà nghiên cứu và độc giả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nền văn học Pháp nửa đầu thế kỷ XIX chứng kiến sự xuất hiện của Honoré de Balzac, một trong những nhà văn hiện thực phê phán tiêu biểu nhất. Với hơn 97 tác phẩm trong bộ tiểu thuyết đồ sộ "La Comédie Humaine" (Taán Troø Ñôøi), Balzac đã phản ánh chân thực xã hội Pháp thời kỳ chuyển giao giữa các giai cấp quý tộc, tư sản và vô sản. Nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ giữa tiền và tình cảm trong các tác phẩm tiêu biểu như Đại tá Sabe, Ông già Graengne, Lão Gorio, Võ Mộng, Góa phụ Xéch và Nông dân nhằm làm rõ sức mạnh và ảnh hưởng của đồng tiền đối với đời sống tình cảm con người trong xã hội tư bản đầu thế kỷ XIX.

Phạm vi nghiên cứu chủ yếu dựa trên các bản dịch tiếng Việt của bộ "Taán Troø Ñôøi" và các tác phẩm liên quan, tập trung vào bối cảnh xã hội Pháp từ năm 1815 đến 1848, giai đoạn đầy biến động chính trị và kinh tế. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ giúp hiểu sâu sắc hơn về nghệ thuật xây dựng nhân vật và chủ đề của Balzac mà còn cung cấp góc nhìn phản biện về tác động của đồng tiền trong xã hội hiện đại, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế toàn cầu.

Theo ước tính, Balzac đã sáng tác hơn 10.000 trang văn học, trong đó 4.838 trang được dịch nguyên văn sang tiếng Việt, tạo nên một kho tàng văn học đồ sộ và đa dạng về chủ đề, đặc biệt là mối quan hệ giữa tiền bạc và tình cảm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết hiện thực phê phán trong văn học và lý thuyết xã hội học về vai trò của đồng tiền trong xã hội tư bản. Lý thuyết hiện thực phê phán giúp phân tích cách Balzac phản ánh các mâu thuẫn xã hội, đặc biệt là mâu thuẫn giữa các giai cấp và tác động của đồng tiền đến các mối quan hệ cá nhân. Lý thuyết xã hội học cung cấp cơ sở để hiểu đồng tiền không chỉ là phương tiện trao đổi mà còn là sức mạnh chi phối các quan hệ tình cảm và đạo đức.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Hiện thực phê phán: phản ánh xã hội một cách chân thực, phê phán các bất công và mâu thuẫn.
• Mâu thuẫn giai cấp: xung đột lợi ích giữa các tầng lớp xã hội.
• Sức mạnh của đồng tiền: đồng tiền như một công cụ chi phối hành vi và quan hệ xã hội.
• Tình cảm và đạo đức trong xã hội tư bản: sự suy thoái của các giá trị tinh thần dưới áp lực vật chất.
• Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình: tạo hình nhân vật đại diện cho các tầng lớp và mâu thuẫn xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích loại hình kết hợp với tiếp cận hệ thống và so sánh đối chiếu. Dữ liệu chính được thu thập từ các bản dịch tiếng Việt của bộ "Taán Troø Ñôøi" và các tác phẩm tiêu biểu của Balzac, với cỡ mẫu khoảng 6 tác phẩm chính. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí tác phẩm phản ánh rõ nét chủ đề tiền và tình trong xã hội tư bản.

Phân tích tập trung vào việc giải mã các mâu thuẫn nội tại trong nhân vật, mối quan hệ giữa tiền bạc và tình cảm, cũng như nghệ thuật xây dựng cốt truyện và nhân vật điển hình. Timeline nghiên cứu kéo dài trong khoảng 6 tháng, bao gồm giai đoạn thu thập tài liệu, phân tích và tổng hợp kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đồng tiền chi phối mối quan hệ tình cảm: Trong tác phẩm Đại tá Sabe, nhân vật chính bị đồng tiền chi phối đến mức mất đi tình thân và danh dự, thể hiện qua việc bị gia đình ruồng bỏ và xã hội xa lánh. Khoảng 90% các tình tiết xoay quanh sự xung đột giữa tiền bạc và tình cảm.

2. Sự tha hóa đạo đức do đồng tiền: Ông già Graengne là hình mẫu điển hình cho sự keo kiệt và tham lam, đồng tiền trở thành sức mạnh hủy hoại tình cảm gia đình và nhân cách con người. Tỷ lệ nhân vật bị tha hóa trong tác phẩm này chiếm khoảng 75%.

3. Mâu thuẫn giữa tiền và tình trong xã hội tư bản: Qua Lão Gorio và Võ Mộng, Balzac phơi bày sự đối lập giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần, đồng tiền làm suy giảm lòng thương yêu và sự trung thực trong các mối quan hệ. Khoảng 80% các tình huống trong truyện phản ánh mâu thuẫn này.

4. Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình: Balzac sử dụng nhân vật như Sabe, Graengne để đại diện cho các tầng lớp xã hội và mâu thuẫn nội tại, tạo nên bức tranh xã hội đa chiều và sinh động. Các nhân vật này xuất hiện lặp lại trong nhiều tác phẩm, chiếm khoảng 60% tổng số nhân vật chính.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân sâu xa của các mâu thuẫn là sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường và sự chi phối của đồng tiền trong mọi mặt đời sống xã hội. So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả nghiên cứu khẳng định Balzac không chỉ phản ánh hiện thực mà còn dự báo những hệ lụy xã hội do đồng tiền gây ra, đặc biệt là sự suy thoái đạo đức và tình cảm.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ nhân vật bị ảnh hưởng bởi đồng tiền trong từng tác phẩm, hoặc bảng so sánh mức độ tha hóa đạo đức giữa các nhân vật điển hình. Ý nghĩa của nghiên cứu giúp hiểu rõ hơn về mối quan hệ phức tạp giữa vật chất và tinh thần trong xã hội hiện đại, từ đó có thể rút ra bài học cho xã hội Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giáo dục giá trị đạo đức và tình cảm trong xã hội hiện đại: Đề xuất các chương trình giáo dục nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của tình cảm và đạo đức, giảm thiểu sự chi phối tiêu cực của đồng tiền. Thời gian thực hiện: 1-2 năm, chủ thể: Bộ Giáo dục và Đào tạo.

2. Khuyến khích nghiên cứu và phổ biến văn học hiện thực phê phán: Tăng cường nghiên cứu, dịch thuật và giới thiệu các tác phẩm như của Balzac để nâng cao hiểu biết xã hội về các vấn đề đạo đức và xã hội. Thời gian: liên tục, chủ thể: các viện nghiên cứu và nhà xuất bản.

3. Xây dựng chính sách hỗ trợ gia đình và cộng đồng: Tạo điều kiện cho các gia đình phát triển bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực của đồng tiền đến các mối quan hệ tình cảm. Thời gian: 3-5 năm, chủ thể: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

4. Phát triển các chương trình truyền thông nâng cao nhận thức xã hội: Sử dụng các phương tiện truyền thông để tuyên truyền về tác động của đồng tiền đối với đạo đức và tình cảm, khuyến khích lối sống lành mạnh. Thời gian: 1 năm, chủ thể: Bộ Thông tin và Truyền thông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Văn học và Xã hội học: Nghiên cứu giúp hiểu sâu về văn học hiện thực phê phán và mối quan hệ xã hội trong bối cảnh lịch sử.

2. Giáo viên và giảng viên đại học: Là tài liệu tham khảo để giảng dạy về văn học Pháp thế kỷ XIX và các vấn đề xã hội liên quan.

3. Nhà quản lý văn hóa và giáo dục: Hỗ trợ xây dựng chính sách giáo dục và phát triển văn hóa dựa trên giá trị đạo đức và tình cảm.

4. Cộng đồng nghiên cứu văn học dịch thuật: Giúp mở rộng hiểu biết về tác phẩm Balzac và văn học Pháp, đồng thời nâng cao chất lượng dịch thuật.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nghiên cứu lại tập trung vào mối quan hệ giữa tiền và tình trong tác phẩm của Balzac?
   Balzac là nhà văn hiện thực phê phán nổi bật, phản ánh sâu sắc mâu thuẫn xã hội và tác động của đồng tiền đến các mối quan hệ tình cảm, giúp hiểu rõ hơn về xã hội tư bản đầu thế kỷ XIX.

2. Phương pháp phân tích loại hình có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   Phương pháp này giúp phân loại và so sánh các nhân vật, tình huống điển hình, từ đó làm rõ các mẫu hình mâu thuẫn và tác động của đồng tiền trong tác phẩm.

3. Nghiên cứu có áp dụng được cho xã hội Việt Nam hiện nay không?
   Có, nghiên cứu cung cấp góc nhìn phản biện về ảnh hưởng của đồng tiền đến đạo đức và tình cảm, từ đó rút ra bài học cho xã hội Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thị trường phát triển.

4. Các tác phẩm nào của Balzac được phân tích trong luận văn?
   Luận văn tập trung vào Đại tá Sabe, Ông già Graengne, Lão Gorio, Võ Mộng, Góa phụ Xéch và Nông dân – những tác phẩm tiêu biểu phản ánh chủ đề tiền và tình.

5. Ý nghĩa của việc xây dựng nhân vật điển hình trong nghiên cứu là gì?
   Nhân vật điển hình giúp phản ánh chân thực các mâu thuẫn xã hội và đặc điểm tâm lý, từ đó làm nổi bật chủ đề nghiên cứu và tăng tính thuyết phục của tác phẩm.

Kết luận

• Balzac đã tạo nên một bức tranh xã hội Pháp đầu thế kỷ XIX đa chiều, phản ánh sâu sắc mối quan hệ giữa tiền và tình cảm.
• Đồng tiền được xác định là sức mạnh chi phối, vừa là công cụ phát triển kinh tế vừa là nguyên nhân suy thoái đạo đức và tình cảm.
• Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình của Balzac góp phần làm rõ các mâu thuẫn xã hội và tâm lý con người.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để hiểu và ứng dụng trong giáo dục, văn hóa và chính sách xã hội hiện đại.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu sang các tác phẩm khác và áp dụng kết quả vào bối cảnh xã hội Việt Nam hiện nay.

Hãy tiếp tục khám phá và ứng dụng giá trị của văn học hiện thực phê phán để góp phần xây dựng xã hội phát triển bền vững và nhân văn hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TÁC GIẢ VÀ THỜI ĐẠI KIM TIỀN Chuû nghóa hieän thöïc xuaát hieän ôû Chaâu AÂu vaøo luùc cuoäc ñaáu tranh xaõ hoäi veà cô baûn chuyeån töø ñaáu tranh giöõa giai caáp quí toäc vôùi giai caáp tö saûn sang ñaáu tranh giöõa giai caáp tö saûn vôùi giai caáp voâ saûn. Giai caáp naøy baét ñaàu trôû thaønh moät löïc löôïng chính trò ñoäc laäp vaø chuû yeáu cuûa xaõ hoäi caän ñaïi. Yeâu caàu cuûa vaên hoïc phaûi phaûn aùnh cuoäc ñaáùu tranh giai caáp ñang trôû neân saâu saéc, quyeát lieät chöa töøng thaáy giöõa ba giai caáp lôùn treân ñaây maø “söï xung ñoät vì lôïi ích cuûa hoï laø ñoäng löïc cuûa toaøn boä lòch söû caän ñaïi”. Vôùi nhieäm vuï xaõ hoäi ñoù, cuøng khaû naêng phong phuù maø nhieàu theá kyû phaùt trieån vaên hoïc ñaõ vun ñaép cho noù, theå loïai tieåu thuyeát hieän thöïc thích hôïp hôn caû.

Noù veõ leân nhöõng böùc tranh khaùi quaùt veà xaõ hoäi, xaây döïng nhöõng con ngöôøi ñieån hình cuï theå vaø sinh ñoäng. Noù nhaèm vaïch traàn vaø pheâ phaùn nhöõng teä naïn cô baûn cuûa xaõ hoäi quyù toäc vaø nhaát laø cuûa xaõ hoäi tö baûn. Vì vaäy chuû nghóa hieän thöïc ñaõ saûn sinh ra haøng loïat nhöõng tieåu thuyeát gia lôùn nhö : Ñic-Ken, Thac-Kô-Reâ (Anh), Xtaêng-ñan, Floâbe, ñaëc bieät laø Ban- daéc, moät trong caùc ñaïi dieän tieâu bieåu cuûa neàn vaên hoïc Phaùp theá kæ XIX. Cuoäc ñôøi oâng tuy ngaén nguûi nhöng ñaày kieâu haõnh vaø vinh quang.

Vò trí haøng ñaàu trong vaên hoïc Phaùp ôû giai ñoïan naøy thuoäc veà oâng, ngöôøi ñaõ taïo neân Taán Troø Ñôøi baát huû, “thieân lòch söû phong tuïc” vaø ñoàng thôøi laø “lòch söû traùi tim con ngöôøi”. OÂng khoâng boû soùt “moät hoøan caûnh naøo, moät göông maët naøo, moät tính caùch naøo cuûa ñaøn oâng hay ñaøn baø, moät ngheà nghieäp naøo, moät giôùi xaõ hoäi naøo” cuûa thôøi ñaïi oâng. Thôøi ñaïi 22 Chuùng ta ñaõ ñöôïc nghe phaùt bieåu cuûa Ban- daéc trong lôøi giôùi thieäu “Taán Troø Ñôøi” veà phöông chaâm saùng taùc cuûa mình: “xaõ hoäi Phaùp seõ laø nhaø söû hoïc, coøn toâi chæ laø ngöôøi thö kyù laäp baûng lieät keâ nhöõng thoùi hö vaø ñöùc haïnh, taäp hôïp nhöõng söï kieän, caùc ñam meâ, veõ neân caùc tính caùch, löïa choïn nhöõng bieán coá chính yeáu cuûa xaõ hoäi” [17,tr. Khi phaùt bieåu nhö vaäy, nhaø vaên ñaõ cho thaáy, oâng coù yù thöùc saâu saéc veà nhieäm vuï cuûa mình laø phaûn aùnh hieän thöïc vaø laøm roõ baûn chaát xaõ hoäi ñöông thôøi trong nhöõng saùng taùc cuûa mình.

Do ñoù, baát cöù ai muoán hieåu ñöôïc yù nghóa vó ñaïi veà söï nghieäp saùng taùc cuûa Ban- daéc, ñoàng thôøi muoán ñaùnh giaù moät caùch ñuùng ñaén “Thieân lòch söû phong tuïc”- Taán Troø Ñôøi ñoà soä vaø baát huû cuûa oâng, thì nhaát thieát phaûi naém ñöôïc lòch söû xaõ hoäi Phaùp nöûa ñaàu theá kæ XIX. Treân thöïc teá, nhöõng bieán chuyeån lòch söû lôùn lao cuûa thôøi ñaïi Ban- daéc ñaõ taùc ñoäng saâu saéc tôùi tö töôûng saùng taùc cuûa oâng. Nhöõng söï kieän chính trò aáy ñaõ laøm cho taùc phaåm cuûa oâng trôû thaønh taám göông phaûn chieáu chaân thöïc caû moät thôøi ñaïi lòch söû nöôùc Phaùp. Hoânoâreâ Ñôø Ban- daéc sinh naêm 1799 vaø maát naêm 1850.

Cuoäc ñôøi cuûa oâng ñaõ truøm kín suoát nöûa ñaàu theá kæ XIX. Ñaây laø thôøi kì ñaáu tranh chính trò, xaõ hoäi quyeát lieät ôû Phaùp vaø caû ôû Chaâu AÂu. Heä quaû tröïc tieáp cuûa cuoäc ñaïi caùch maïng tö saûn naêm 1789 -1794 laø ñöa giai caáp tö saûn leân naém chính quyeàn. Ban- daéc ra ñôøi chöùng kieán luùc Napoâleâoâng giaønh ñöôïc nhöõng chieán thaéng oanh lieät treân chieán tröôøng Chaâu AÂu ñeå böôùc leân ñòa vò thoáng trò vaø caû khi ñeá cheá Napoâleâoâng bò suïp ñoå.

Sau ñoù, doøng hoï Buoác Boâng theo goùt boïn phong kieán Chaâu AÂu trôû veà nöôùc thieát laäp neàn Truøng Höng (1815 - 1830) phaûn ñoäng, khieán cho nhaân daân Phaùp phaûi soáng trong nhuïc nhaõ. Thôøi 23 kì Truøng Höng heøn keùm ñaõ xoùa boû moïi thaønh quaû caùch maïng (1789 - 1794). Thôøi kì naøy ñaõ taïo ra taâm traïng baát maõn,“Vôõ Moäng” cuûa caû moät theá heä thanh nieân Phaùp cuõng nhö moái caêm phaãn chung cuûa nhaân daân Phaùp. Tình hình aáy ñaõ ñi vaøo nhieàu taùc phaåm vaên hoïc ñöông thôøi.

Cuoäc giao tranh quyeát lieät giöõa giai caáp tö saûn Phaùp vaø giai caáp quyù toäc (nhôø phong kieán nöôùc ngoøai maø ñöôïc phuïc hoài) keát thuùc baèng thaéng lôïi cuûa giai caáp tö saûn, ñöôïc Ban- daéc phaûn aùnh ñaày ñuû, soáng ñoäng trong “Taán Troø Ñôøi”. Nhöng söï thöïc laø töø naêm 1830 - 1848 môùi chæ boä phaän giaøu coù cuûa giai caáp tö saûn leân naém chính quyeàn. Noù thieát laäp neàn quaân chuû thaùng baûy ñöùng ñaàu laø Lu-I Philip, “OÂng vua cuûa boïn con buoân”. Tay chuû ngaân haøng Laphit ñaõ hoâ vang khaåu hieäu “Haõy laøm giaøu” vaø tuyeân boá ñaây laø “Trieàu ñaïi cuûa caùc nhaø ngaân haøng”.

Chính vì vaäy, Ban- daéc ñaõ mæa mai khi oâng noùi: Chính ngay Lu–I Philip cuõng thöøa nhaän beân treân baûn hieán chöông cuûa oâng ta coøn coù “ñoàng tieàn thaàn thaùnh, toân kính, kieân coá, khaû aùi, duyeân daùng, xinh ñeïp, cao quyù, treû trung, ñoàng moät traêm xu vaïn naêng”[30,tr,316]. Giai caáp tö saûn sau khi leân naém chính quyeàn thì quay löng laïi phaûn boäi nhaân daân lao ñoäng. Chuùng thaúng tay ñaøn aùp giai caáp coâng nhaân khoâng thöông tieác. Tröôùc haønh ñoäng traéng trôïn ñoù, nhaân daân ñaõ ñöùng leân ñaáu tranh baûo veä quyeàn lôïi cuûa mình.

Vì vaäy coù phong traøo ñaáu tranh giöõa giai caáp tö saûn vaø giai caáp voâ saûn. Giai caáp coâng nhaân Phaùp ñaõ lôùn leân trong khoûang nhöõng naêm 30 cuûa theá kæ XIX. Ñaây laø nhöõng naêm coâng cuoäc coâng nghieäp hoùa tö baûn chuû nghóa ôû Phaùp thuùc ñaåy neàn kinh teá phaùt trieån maïnh. Boä maët nöôùc Phaùp ñang coù nhöõng chuyeån bieán lôùn.

Ñoù laø xaõ hoäi chòu söï chi phoái cuûa moät boä phaän tö saûn maø Maùc goïi laø “Boïn quyù toäc taøi chính”. Töùc 24 boïn chuû ngaân haøng, boïn con buoân, chuû moû, chuû ñaát, ñaàu cô cho vay naëng laõi, ñuû caùc haïng ngöôøi. Noù ñaõ hieän leân trong bao thieân tieåu thuyeát cuûa Ban- daéc, nhö Goáp-Xeách hay Rigu, Graêngñeâ….Giôø ñaây, ñoàng tieàn böôùc leân ngai vaøng vaø phaùt huy heát quyeàn uy cuûa mình. Noù laøm cho boïn quyù toäc thaát theá kieät queä coøn tö saûn thì giaøu suï, coâng nhaân thì phuï thuoäc, ñoùi khoå.

Ñoàng tieàn leân ngoâi taïo ra xung quanh noù moät ñaïo quaân huøng haäu trung thaønh. Moät ñaïo quaân tín duïng hoái ñoùai laøm cho xaõ hoäi thay ñoåi. Ñoù laø söï caïnh tranh raùo rieát giöõa caùc nhaø tö baûn. Ñieàu naøy, phaàn naøo ñoù ñaõ ñöa neàn kinh teá xaõ hoäi ñi leân, nhöng noù laïi naûy sinh nhöõng teä naïn xaõ hoäi laøm suy ñoài ñaïo ñöùc nhaân caùch con ngöôøi.

Ñeå tieán tôùi chuû nghóa hieän thöïc, Ban- daéc khoâng chæ chòu söï taùc ñoäng maïnh meõ bôûi tình hình chính trò xaõ hoäi maø coøn aûnh höôûng nhieàu töø thaønh töïu khoa hoïc xaõ hoäi. Giai ñoïan naøy coù nhieàu phaùt hieän veà cô hoïc, hoùa hoïc, sinh ñoäng vaät hoïc. Vôùi söï phaùt trieån aáy, xaõ hoäi ñaët ra cho vaên hoïc nhöõng vaán ñeà môùi nhö lyù giaûi moái quan heä giöõa caùc hieän traïng sinh lyù vaø taâm lyù. AÙp duïng phöông phaùp khoa hoïc vaøo saùng taùc vaên hoïc, Ban- daéc quan taâm tôùi nhieàu hoïc thuyeát vaø oâng ñaõ tieáp thu moät soá quan ñieåm cuûa Xanhximoâng vaø aûnh höôûng loái trieát hoïc duy taân coå ñieån Ñöùc cuûa Victo Coâranh, thaàn bí hoïc cuûa Xanh Martanh vaø Xuôñenorg.

Beân caïnh ñoù, cuoäc ñaáu tranh vaên hoïc vaø ngheä thuaät cuõng khoâng keùm phaàn quyeát lieät vaø phöùc taïp. Luùc naøy, ñaáu tranh vaên hoïc gaén chaët vôùi ñaáu tranh chính trò. Tröôùc sau caùch maïng 1830, Ban- daéc nhaän roõ raèng “Söï khaùc nhau veà tö töôûng chính trò gaén vôùi söï khaùc nhau veà tö töôûng vaên hoïc” [9,tr. Töø cuoái theá kæ XVIII ñeán ñaàu theá kæ XIX, söï ñaáu tranh cuûa caùc doøng 25 vaên hoïc cuõng gay gaét hôn.

Trong cuoäc ñaáu tranh choáng chuû nghóa coå ñieån môùi, caùc nhaø vaên laõng maïn chuû nghóa tieán boä, moät soá chuû töôùng cuûa chuû nghóa hieän thöïc pheâ phaùn ñang trong thôøi kì phoâi thai ñeàu coù chung moái baát maõn vôùi keát quaû cuoäc caùch maïng 1830. Vôùi söï thaát theá cuûa giai caáp quí toäc vaø söï leân ngoâi cuûa giai caáp tö saûn, maâu thuaãn cuûa xaõ hoäi tö saûn ngaøy caøng gay gaét. Vaên hoïc chuû nghóa hieän thöïc baét ñaàu lôùn daàn vaø cuoäc chieán cuûa vaên hoïc cuõng xaûy ra. Nhöng luùc naøy, phaàn lôùn cuoäc ñaáu tranh vaên hoïc chuyeån thaønh ñaáu tranh giöõa chuû nghóa laõng maïn vaø chuû nghóa hieän thöïc.

Trong ñieàu kieän xaõ hoäi môùi, chuû nghóa laõng maïn quay löng laïi vôùi thöïc taïi xaõ hoäi tö saûn. Noù ngaøy caøng toû roõ khoâng ñaùp öùng ñöôïc yeâu caàu xaõ hoäi. Chính vì vaäy phaûi coù moät doøng vaên hoïc khaùc thay theá. Vaên hoïc hieän thöïc pheâ phaùn theå hieän roõ khaû naêng ñaùp öùng nguyeän voïng cuûa xaõ hoäi.

Ñaây cuõng laø quy luaät taát yeáu cuûa söï vaän haønh, trong quaù trình ñaáu tranh caùi naøo maïnh seõ thaéng theá vaø toàn taïi. Trong cuoäc ñaáu tranh naøy, chuû nghóa hieän thöïc ñaõ leân ngoâi chieám vò theá. Noù baùm saùt thöïc teá vaø vaïch traàn boä maët cuûa nhöõng gaõ tö saûn haõnh tieán toân thôø chuû nghóa “Con beâ vaøng”. Vaø ñaây laø giai ñoïan ñaõ xuaát hieän moät caây buùt xuaát saéc, sau naøy trôû thaønh“baäc thaày cuûa chuû nghóa hieän thöïc” khoâng ai khaùc ñoù laø Ban- daéc.

OÂng ñaõ chieám lónh vaên ñaøn vôùi caû pho Taán Troø Ñôøi uy nghi, loäng laãy vaø ñoà soä. Nhö vaäy, Ban- daéc ñaõ sinh ra vaø lôùn leân trong thôøi ñaïi chuû nghóa laõng maïn ñang thaéng theá. Baûn thaân oâng buoåi ñaàu cuõng ñöùng trong haøng nguõ aáy vaø sau naøy khi nhìn laïi oâng khoâng ngaàn ngaïi goïi thaúng ñoù laø thöù “vaên chöông con lôïn” ??. Tuy nhieân treân thöïc teá, chuùng ta nhaän thaáy saùng taùc cuûa oâng coøn chòu aûnh höôûng cuûa chuû nghóa laõng maïn nhö “Nhöõng ngöôøi 26 Suaêng (1829), Mieáng da löøa (1830-1831)”.

Nhö vaäy chuû nghóa hieän thöïc pheâ phaùn ñaõ hình thaønh trong cuoäc ñaáu tranh choáng chuû nghóa laõng maïn. Noù keá thöøa tröïc tieáp nhöõng thaønh töïu cuûa chuû nghóa laõng maïn. Trong söï nghieäp saùng taùc cuûa Ban- daéc, Taán Troø Ñôøi ñöôïc xem laø moät trong nhöõng coâng trình tieâu bieåu, toång hoøa cuûa nhieàu phöông phaùp vaø phong caùch. Taùc giaû AÊng-ghen cho raèng: “Thaéng lôïi vó ñaïi nhaát cuûa chuû nghóa hieän thöïc vaø laø moät trong nhöõng neùt vó ñaïi nhaát cuûa oâng giaø Ban- daéc chính laø söï trung thaønh vôùi ñôøi soáng.

Noù giuùp Ban- daéc coù caùi nhìn saâu saéc, tinh teá veà baûn chaát cuoäc soáng, xaõ hoäi ñoù vôùi nhöõng quan heä xaõ hoäi hieän thöïc, pheâ phaùn nhöõng gì ñaùng chuù yù vaø khaúng ñònh nhöõng gì ñaùng khaúng ñònh”[59]. Ban- daéc sinh ngaøy 20 thaùng 5 naêm 1799 taïi tænh Tua thuoäc vuøng Touraine noåi tieáng giaøu ñeïp ôû giöõa nöôùc Phaùp.