Khám phá tiềm năng phát triển du lịch tại huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh

Khóa luận tốt nghiệp phân tích tiềm năng phát triển du lịch huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh, đề xuất giải pháp khai thác hiệu quả nguồn lực địa phương.

• Tác giả: Lê Thị Hà
• Người hướng dẫn: Vũ Thị Thanh Hương
• Trường học: Đại học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Du lịch
• Đề tài: Tiềm năng phát triển du lịch huyện Tiên Yên, Quảng Ninh
• Loại tài liệu: khoá luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2000
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• Lời cảm ơn
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Quan niệm về du lịch
• 1.2. Vai trò của hoạt động du lịch trong sự phát triển kinh tế - xã hội
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển du lịch
• 1.3.1. Tài nguyên du lịch
• 1.3.1.1. Khái niệm tài nguyên du lịch
• 1.3.1.2. Đặc điểm tài nguyên du lịch
• 1.3.1.3. Phân loại tài nguyên du lịch
• 2. CHƯƠNG 2: TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH HUYỆN TIÊN YÊN
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về du lịch Tiên Yên và Quảng Ninh

Du lịch Tiên Yên là một trong những tiềm năng lớn của tỉnh Quảng Ninh, một khu vực giàu tài nguyên thiên nhiên và văn hóa. Với vị trí địa lý thuận lợi, Tiên Yên sở hữu nhiều cảnh quan đẹp, di tích lịch sử và văn hóa đặc sắc. Quảng Ninh nổi tiếng với vịnh Hạ Long, một di sản thế giới được UNESCO công nhận, cùng nhiều điểm du lịch hấp dẫn khác như chùa Yên Tử, đền Cửa Ông. Tiên Yên cũng có nhiều tiềm năng để phát triển các loại hình du lịch bền vững, đặc biệt là du lịch sinh thái và văn hóa.

1.1. Tiềm năng du lịch của Tiên Yên

Tiên Yên sở hữu nhiều tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn. Các cảnh quan thiên nhiên như núi non, sông nước, cùng với các di tích lịch sử và văn hóa, tạo nên sức hút đặc biệt cho du khách. Tiềm năng du lịch của Tiên Yên còn được thể hiện qua sự đa dạng của các loại hình du lịch có thể phát triển, từ du lịch sinh thái, du lịch văn hóa đến du lịch nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, việc khai thác hiệu quả các tiềm năng này đòi hỏi sự đầu tư và quy hoạch hợp lý.

1.2. Vai trò của du lịch trong phát triển kinh tế xã hội

Du lịch đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của Quảng Ninh nói chung và Tiên Yên nói riêng. Ngành du lịch không chỉ tạo ra nguồn thu nhập lớn mà còn góp phần giải quyết việc làm, nâng cao đời sống người dân. Bên cạnh đó, du lịch còn thúc đẩy giao lưu văn hóa, bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống. Việc phát triển du lịch bền vững sẽ giúp bảo vệ môi trường và cảnh quan thiên nhiên, đồng thời tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo, thu hút du khách trong và ngoài nước.

II. Thực trạng du lịch tại Tiên Yên

Thực trạng du lịch tại Tiên Yên hiện nay còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có. Cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch chưa được đầu tư đúng mức, dẫn đến việc thu hút du khách còn hạn chế. Các điểm du lịch chưa được quảng bá rộng rãi, thiếu sự kết nối giữa các địa điểm du lịch trong khu vực. Để phát triển du lịch Tiên Yên, cần có sự đầu tư đồng bộ từ cơ sở hạ tầng đến các dịch vụ hỗ trợ, cũng như xây dựng các chiến lược quảng bá hiệu quả.

2.1. Cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch

Cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch tại Tiên Yên hiện nay còn nhiều bất cập. Hệ thống giao thông chưa được đầu tư đầy đủ, gây khó khăn cho việc di chuyển của du khách. Các dịch vụ lưu trú, ăn uống và giải trí còn thiếu và chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách. Để cải thiện tình hình, cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ và đào tạo nguồn nhân lực du lịch chuyên nghiệp.

2.2. Quảng bá và kết nối các địa điểm du lịch

Việc quảng bá và kết nối các địa điểm du lịch tại Tiên Yên còn nhiều hạn chế. Các điểm du lịch chưa được quảng bá rộng rãi, thiếu sự kết nối giữa các địa điểm trong khu vực. Để thu hút du khách, cần xây dựng các chiến lược quảng bá hiệu quả, kết hợp với việc phát triển các tour du lịch đa dạng, kết nối các điểm du lịch trong và ngoài tỉnh. Đồng thời, cần tận dụng các nền tảng công nghệ để quảng bá du lịch đến với du khách trong và ngoài nước.

III. Chiến lược phát triển du lịch tại Tiên Yên

Để phát triển du lịch Tiên Yên, cần xây dựng các chiến lược phát triển du lịch toàn diện và bền vững. Các chiến lược này cần tập trung vào việc khai thác hiệu quả các tiềm năng du lịch, đầu tư vào cơ sở hạ tầng và dịch vụ, cũng như quảng bá du lịch một cách bài bản. Bên cạnh đó, cần chú trọng phát triển du lịch bền vững, đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

3.1. Định hướng phát triển du lịch bền vững

Phát triển du lịch bền vững là một trong những định hướng quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch tại Tiên Yên. Điều này đòi hỏi sự kết hợp giữa việc khai thác tài nguyên du lịch và bảo vệ môi trường. Cần xây dựng các chính sách và quy định nhằm hạn chế tác động tiêu cực của du lịch đến môi trường, đồng thời khuyến khích các hoạt động du lịch thân thiện với môi trường. Việc phát triển du lịch bền vững sẽ giúp Tiên Yên trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút du khách trong và ngoài nước.

3.2. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch là yếu tố then chốt để phát triển du lịch Tiên Yên. Cần nâng cấp hệ thống giao thông, xây dựng các cơ sở lưu trú, ăn uống và giải trí đạt tiêu chuẩn quốc tế. Đồng thời, cần đào tạo nguồn nhân lực du lịch chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách. Việc đầu tư đồng bộ vào cơ sở hạ tầng và dịch vụ sẽ giúp Tiên Yên trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút du khách trong và ngoài nước.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Tìm hiểu tiềm năng phát triển du lịch huyện Tiên Yên tỉnh Quảng Ninh" được thực hiện bởi sinh viên Lê Thị Hà (Lớp VH 903) dưới sự hướng dẫn khoa học của cô Vũ Thị Thanh Hương. Đề tài tập trung phân tích nguồn lực tài nguyên và thực trạng hoạt động du lịch tại một địa bàn miền núi ven biển thuộc tỉnh Quảng Ninh.

Về bối cảnh thực tiễn, du lịch thế giới và Việt Nam được xác định là ngành kinh tế tổng hợp quan trọng, mang nội dung văn hóa sâu sắc, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao. Tỉnh Quảng Ninh nằm ở vị trí địa đầu Đông Bắc, thuộc vùng tam giác kinh tế trọng điểm phía Bắc, sở hữu nhiều trung tâm du lịch nổi tiếng như Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long, đảo Tuần Châu, các bãi biển Trà Cổ, Cô Tô, Bãi Dài cùng hệ thống di tích quốc gia (chùa Yên Tử, đền Cửa Ông, di tích Bạch Đằng). Huyện Tiên Yên nằm ở vị trí ngã ba kết nối giao thông nhưng hoạt động du lịch tại đây chưa tương xứng với tiềm năng, chưa được định hình rõ nét trên bản đồ du lịch tỉnh.

Nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được phân định gồm 3 nội dung chính:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận khoa học về du lịch, tài nguyên du lịch và các nhân tố ảnh hưởng đến sự hình thành, phát triển ngành du lịch.
2. Khảo sát, thống kê và phân tích thực trạng tiềm năng tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn trên địa bàn huyện Tiên Yên trong mối liên hệ với bức tranh tổng thể của du lịch tỉnh Quảng Ninh.
3. Đề xuất định hướng cùng hệ thống giải pháp nhằm khai thác hiệu quả tài nguyên, xây dựng sản phẩm đặc thù và thúc đẩy phát triển du lịch tại địa phương.

Đối tượng nghiên cứu bao gồm hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh và nguồn tiềm năng phát triển du lịch của huyện Tiên Yên. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát 12 đơn vị hành chính cấp cơ sở (1 thị trấn và 11 xã) của huyện Tiên Yên cùng các tuyến hành lang kết nối kinh tế - du lịch liên vùng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về cơ sở lý luận, đề tài tổng hợp các khái niệm học thuật và cơ sở pháp lý về du lịch:

• Khái niệm du lịch: Trích dẫn các định nghĩa từ góc độ từ nguyên học (thuật ngữ tiếng Pháp "Tour" và "Touriste"); định nghĩa của Liên hiệp Quốc tế các Tổ chức Lữ hành Chính thức (IUOTO); Hội nghị Rome (1963); quan niệm của các nhà nghiên cứu Trung Quốc; định nghĩa của Pirogionic (1985); quan điểm kinh tế học của Jozep Stander và quy định tại Luật Du lịch Việt Nam.
• Khái niệm và đặc điểm tài nguyên du lịch: Khái niệm theo Luật Du lịch Việt Nam; xác định các thuộc tính cơ bản gồm tính bất biến về mặt lãnh thổ, tính mùa vụ trong khai thác, khả năng tái sử dụng nhiều lần và chi phí đầu tư hạ tầng ban đầu.
• Phân loại tài nguyên du lịch: Chia thành 2 nhóm chính là tài nguyên tự nhiên (địa hình, khí hậu, thủy văn, sinh vật) và tài nguyên nhân văn (di tích lịch sử - văn hóa, lễ hội, các yếu tố dân tộc học, hoạt động văn hóa - thể thao).
• Cơ sở vật chất kỹ thuật và hạ tầng: Đánh giá hệ thống giao thông, mạng lưới thông tin liên lạc, hệ thống cấp điện nước và cơ sở lưu trú, dịch vụ theo 3 tiêu chuẩn tối ưu hóa công năng phục vụ, hiệu quả kinh tế và tính thuận tiện đi lại.

Về phương pháp nghiên cứu, tác giả phối hợp ba phương pháp chủ đạo:

• Phương pháp khảo sát thực địa: Thu thập tài liệu trực quan, quan sát hiện trạng các di tích lịch sử, cảnh quan tự nhiên, đời sống văn hóa các bản làng dân tộc và cơ sở kinh doanh dịch vụ tại địa phương.
• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Tiếp cận hệ thống báo cáo, số liệu thống kê từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh, Phòng Văn hóa - Thông tin và Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Tiên Yên.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Xử lý số liệu thứ cấp, so sánh, đối chiếu nhằm đánh giá các chỉ tiêu tự nhiên, kinh tế và tiềm năng tài nguyên.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận nền tảng cho việc nghiên cứu ngành du lịch. Tác giả làm rõ vai trò của hoạt động du lịch đối với sự phát triển kinh tế - xã hội: giải quyết việc làm, nâng cao mức sống cộng đồng, bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống, giáo dục tình yêu quê hương đất nước và hỗ trợ công tác bảo vệ môi trường sinh thái.

Nội dung chương đi sâu phân tích hai nhóm tài nguyên du lịch:

• Tài nguyên tự nhiên: Đánh giá đặc trưng của các dạng địa hình (núi đồi, đồng bằng, địa hình Karst đá vôi, hang động, địa hình bờ biển); vai trò của các yếu tố khí hậu (nhiệt độ, độ ẩm, gió, lượng mưa); tiềm năng của nguồn nước mặt, nước ngầm và các nguồn nước khoáng (khoáng cacbonic, silic, brôm-iốt-bo); hệ sinh thái động thực vật phục vụ du lịch sinh thái, tham quan và nghiên cứu khoa học.
• Tài nguyên nhân văn: Phân tích cấu trúc các dạng di tích lịch sử - văn hóa (di tích khảo cổ, di tích lịch sử ghi dấu sự kiện, di tích kiến trúc nghệ thuật, danh lam thắng cảnh); vai trò của các lễ hội truyền thống, các đặc trưng dân tộc học (phong tục, kiến trúc nhà ở, trang phục) và các sự kiện văn hóa - thể thao.
• Vai trò của tài nguyên: Khẳng định tài nguyên du lịch là tiền đề quyết định tổ chức lãnh thổ, xác lập quy mô, tính chất mùa vụ và cấu trúc của sản phẩm du lịch.

Chương 2: Tiềm năng phát triển du lịch huyện Tiên Yên

Chương 2 trình bày bức tranh tổng thể về du lịch tỉnh Quảng Ninh và khảo sát chi tiết nguồn lực tự nhiên, nhân văn tại huyện Tiên Yên.

1. Khái quát hoạt động du lịch tỉnh Quảng Ninh: Tỉnh Quảng Ninh có chiều dài bờ biển trên 250 km, 2.078 hòn đảo và 30 con sông suối; sở hữu các nguồn nước khoáng Quang Hanh, Cẩm Thạch, Đồng Long; gần 500 di tích lịch sử - văn hóa. Năm 2008, toàn tỉnh đón 4.000.000 lượt khách (tăng 16% so với 2007), khách quốc tế đạt 235.000 lượt, doanh thu đạt 2.400 tỷ đồng.

Bảng: Kết quả hoạt động kinh doanh du lịch Quảng Ninh Quý I năm 2009 (Nguồn: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh)

Chỉ tiêu	Đơn vị tính	Tháng 1	Tháng 2	Tháng 3
Tổng lượt khách du lịch	Lượt khách	352.400	1.029.545	536.330
Trong đó: Khách quốc tế	Lượt khách	108.810	108.657	112.870
Lượt khách lưu trú	Lượt khách	117.330	129.623	121.890
Trong đó: Khách quốc tế	Lượt khách	76.790	82.563	101.150
Tổng ngày khách	Ngày khách	181.040	204.750	217.100
Khách thăm di tích lịch sử	Lượt khách	137.800	800.000	310.000
Khách thăm Vịnh Hạ Long	Lượt khách	179.360	191.155	187.916
Tổng doanh thu	Triệu đồng	172.499	280.143	240.056
Doanh thu dịch vụ ăn uống	Triệu đồng	36.843	73.020	49.247
Doanh thu phòng nghỉ	Triệu đồng	37.778	40.836	42.796

2. Tiềm năng tự nhiên huyện Tiên Yên:

• Vị trí địa lý: Tọa độ 21°11’ đến 21°33’ vĩ độ Bắc, 107°13’ đến 107°32’ kinh độ Đông. Tổng diện tích 64.789 ha (chiếm 10,61% diện tích toàn tỉnh), đường bờ biển dài 35 km. Là ngã ba đường bộ giao cắt giữa Quốc lộ 18A và Quốc lộ 18C, cách TP. Hạ Long 90 km, Móng Cái 90 km, cửa khẩu Hoành Mô 50 km và Vân Đồn 50 km.
• Địa hình: Gồm 3 vùng (đồi núi phía Tây Bắc, phù sa cổ, phù sa mới); dãy núi Cái Kỳ (đỉnh Ngà Là), dãy Pạc Sủi, Thang Châu, thung lũng Đại Dực, thác Bưởi và vùng đầm bãi ngập mặn gần 40 km ven biển.
• Khí hậu: Nhiệt độ trung bình vùng thấp (<200m) là 22,4°C; vùng cao (200-700m) từ 19-26°C; vùng trên 700m là 19°C. Lượng mưa trung bình năm 2.385 mm (tập trung 80-85% từ tháng 3 đến tháng 9). Độ ẩm trung bình 84%.
• Thủy văn: Sông Tiên Yên dài 82 km, lưu vực 1.070 km², lưu lượng dao động từ 28 đến 2.090 m³/s với 7 nhánh sông; sông Phố Cũ.
• Động thực vật: Thực vật rừng có 1.020 loài thuộc 6 ngành và 171 họ (ngành Mộc Lan chiếm 951 loài); động vật có 127 loài (11 loài lưỡng cư, 5 loài bò sát, 67 loài chim, 34 loài thú). Thủy hải sản ven biển có trữ lượng khoảng 6.500 tấn (cho phép khai thác ổn định 3.500 tấn/năm).

Bảng: Cơ cấu phân bổ quỹ đất tự nhiên huyện Tiên Yên

Nhóm đất	Loại đất cụ thể	Diện tích (ha)	Tỷ lệ (%)
Đất đồng bằng ven biển	Đất cồn cát, bãi cát	350,0	0,54%
	Đất mặn ven biển	9.380,2	14,53%
	Đất phù sa ven sông	1.135,2	1,76%
Đất đồi núi	Đất lúa nước vùng đồi núi	1.518,8	2,35%
	Đất feralit nhiệt đới ẩm (độ cao 25 - 175m)	28.868,5	44,72%
	Đất feralit trên núi (độ cao 175 - 700m)	13.247,7	20,50%
	Đất feralit vàng nhạt trên núi (> 700m)	205,9	0,31%

3. Tiềm năng nhân văn và văn hóa bản địa:

• Di tích lịch sử - cách mạng: Khu di tích Khe Tù (nhà tù xây dựng từ năm 1943, nơi giam giữ chiến sĩ cách mạng, địa điểm diễn ra trận đánh kho xăng tháng 5/1949); Đồn Cao Tiên Yên (trận đánh 7 ngày đêm phối hợp với Đệ tứ chiến khu Đông Triều); núi Hậu Sơn; núi Khe Giao (nơi thành lập chi bộ Đảng đầu tiên của huyện); núi Chị Thư; gốc đa thôn Tềnh Pò.
• Di tích tôn giáo, tín ngưỡng: Miếu Đại Vương (xã Hải Lạng, diện tích 241 m², xây cuối thế kỷ XVII, thờ Thành hoàng Hoàng Cần triều Trần); Tín Tâm miếu (phố Hòa Bình); Linh Quán tự (phố Đông Tiến, niên đại trên 150 năm).
• Dân tộc học và lễ hội: Toàn huyện có hơn 4 vạn dân thuộc 6 dân tộc anh em. Người Sán Dìu có làn điệu Soọng cô; người Sán Chỉ (tập trung tại Đại Dực, Đại Thành, Đông Hải) có kỹ thuật xếp đá cuội làm nhà/kè sân, nhà lợp ngói âm dương bằng mộng luồn, trang phục thêu hoa văn phức tạp (áo Pà dăn định), phong tục cưới hỏi nghiêm ngặt qua 3 nghi lễ (Pá làng lậu, Hối măn, Hối hen vờ) với vai trò của ông Tào pu, tục hát Sình ca. Lễ hội "Slạm nhịt hụi" (ngày 16 tháng 3 âm lịch) với các điệu hát Soóng cọ giao duyên.
• Văn hóa ẩm thực: Các món ăn truyền thống mang bản sắc địa phương gồm gà đồi Tiên Yên (gà râu nuôi thả tự nhiên), bánh gật gù (tráng bột gạo bao thai ngâm 3-7 ngày, xay cối đá trộn cơm nguội, ăn kèm nước mắm mỡ gà rán), khau nhục (thịt ba chỉ luộc, châm bì, tẩm húng lìu, lá tàu soi, khoai môn hấp 3-4 giờ), cà sáy (vịt lai ngan chấm mắm gừng xá xị), miến dong Đại Dực, khoai lang Đồng Rui.

Chương 3: Định hướng và một số giải pháp phát triển du lịch

Dựa trên kết quả khảo sát, tác giả xác định phương hướng khai thác kết hợp giữa tài nguyên tự nhiên và tài nguyên nhân văn:

• Tận dụng lợi thế vị trí ngã ba trung chuyển trên tuyến Hạ Long - Móng Cái - Hoành Mô để quy hoạch các điểm dừng chân, tuyến du lịch sinh thái và văn hóa cộng đồng.
• Phát huy hạ tầng cảng biển trên địa bàn (cảng Mũi Chùa, cảng kho 2, cảng Bến Châu), dự án chỉnh trang đô thị dọc hai bờ sông Tiên Yên.
• Đầu tư quy chuẩn chế biến các sản phẩm đặc sản có thương hiệu phục vụ quà lưu niệm du lịch (gà Tiên Yên, bánh gật gù, miến dong, khoai lang, rượu ba kích, kẹo lạc hồng), phấn đấu tốc độ tăng trưởng ngành thương mại - dịch vụ bình quân đạt 19%/năm.

Kết quả và đóng góp

1. Hệ thống hóa toàn diện nguồn tài nguyên: Khóa luận đã phân loại, thống kê và mô tả chi tiết toàn bộ các điểm tài nguyên tự nhiên (địa hình 3 vùng, hệ thống sông ngòi, khí hậu, quỹ đất 64.789 ha, đa dạng sinh học) và tài nguyên nhân văn (di tích cách mạng, cơ sở tín ngưỡng, phong tục dân tộc Sán Chỉ, Sán Dìu, ẩm thực dân gian) tại huyện Tiên Yên.
2. Phân tích thực trạng và định vị không gian du lịch: Đánh giá được vai trò đầu mối giao thương miền Đông Quảng Ninh của Tiên Yên, chỉ rõ sự liên kết mật thiết giữa luồng khách di chuyển qua Quốc lộ 18A với tiềm năng đón khách quá cảnh, khách nghỉ dưỡng ngắn ngày.
3. Đề xuất định hướng khai thác thực tế: Đưa ra các khuyến nghị về việc lập quy hoạch tổng thể phát triển du lịch, lập hồ sơ xếp hạng các di tích lịch sử (như Khe Tù, Miếu Đại Vương), bảo tồn kiến trúc nhà đá cuội và lễ hội Slạm nhịt hụi, đồng thời thương mại hóa các sản phẩm nông sản đặc sản phục vụ du khách.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Dữ liệu thứ cấp về lượt khách và doanh thu du lịch trực tiếp tại huyện Tiên Yên chưa được thống kê định lượng riêng biệt do ngành du lịch địa phương tại thời điểm nghiên cứu chưa hình thành các điểm thu vé độc lập; các di tích trên địa bàn chưa được xếp hạng chính thức.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Nghiên cứu sâu hơn về mô hình du lịch sinh thái cộng đồng tại xã Đại Dực, tính toán sức chứa du lịch của hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển, và xây dựng các tour du lịch chuyên đề kết nối Tiên Yên với các trung tâm du lịch phụ cận như Bình Liêu, Móng Cái, Vân Đồn.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên các ngành Văn hóa học, Việt Nam học, Quản trị Dịch vụ Du lịch và Lữ hành, Địa lý kinh tế khi nghiên cứu về tiềm năng du lịch vùng Đông Bắc.
• Cán bộ quản lý văn hóa - du lịch địa phương cần nguồn tư liệu thực địa về di tích cách mạng Khe Tù, Miếu Đại Vương, cấu trúc làng bản và phong tục tập quán của người Sán Chỉ.
• Các đơn vị lữ hành tìm kiếm tư liệu để thiết kế tuyến điểm dừng chân, trải nghiệm văn hóa ẩm thực (gà đồi, khau nhục, bánh gật gù) trên tuyến hành lang du lịch Hạ Long - Cửa khẩu quốc tế Móng Cái.

Câu hỏi thường gặp

1. Huyện Tiên Yên sở hữu vị trí địa lý có ý nghĩa như thế nào đối với phát triển du lịch?
Tiên Yên nằm ở trung tâm miền Đông tỉnh Quảng Ninh, là ngã ba sông (sông Tiên Yên và sông Phố Cũ) và ngã ba đường bộ trên Quốc lộ 18A nối Hạ Long (90 km), Móng Cái (90 km) và Quốc lộ 18C nối cửa khẩu Hoành Mô (50 km). Đây là cửa ngõ kết nối giao lưu kinh tế, đón luồng khách trung chuyển giữa các trung tâm đô thị lớn và khu vực biên giới.

2. Tài nguyên tự nhiên của Tiên Yên có những chỉ số đặc trưng nào?
Huyện có tổng diện tích 64.789 ha, bờ biển dài 35 km; 3 dạng địa hình chính; nhiệt độ trung bình năm vùng thấp là 22,4°C; lượng mưa trung bình 2.385 mm; độ ẩm 84%; sông Tiên Yên dài 82 km (lưu vực 1.070 km²); hệ thực vật rừng gồm 1.020 loài và 127 loài động vật; trữ lượng thủy sản tự nhiên khoảng 6.500 tấn.

3. Văn hóa của đồng bào dân tộc Sán Chỉ tại Tiên Yên có những nét đặc sắc nào được ghi nhận?
Đồng bào Sán Chỉ (cư trú chủ yếu ở Đại Dực, Đại Thành, Đông Hải) có kỹ thuật dùng đá cuội kè tường, nền nhà và sân; nhà đất lợp ngói âm dương liên kết mộng luồn; trang phục áo Pà dăn định; chuỗi nghi lễ cưới hỏi (Pá làng lậu, Hối măn, Hối hen vờ) gắn với ông Tào pu; và ngày hội hát giao duyên Slạm nhịt hụi (16/3 âm lịch) với các làn điệu Soóng cọ.

4. Khóa luận ghi nhận những di tích lịch sử và cơ sở tín ngưỡng tiêu biểu nào tại Tiên Yên?
Các điểm di tích gồm: Khu di tích lịch sử Khe Tù (nhà tù thời Pháp, nơi xảy ra trận đánh kho xăng tháng 5/1949), Đồn Cao Tiên Yên, núi Khe Giao, núi Hậu Sơn, miếu Đại Vương (xã Hải Lạng, niên đại cuối thế kỷ XVII, thờ tướng Hoàng Cần), Tín Tâm miếu và chùa Linh Quán (trên 150 năm tuổi).

5. Những món ăn đặc sản nào của Tiên Yên được đánh giá có tiềm năng phục vụ du lịch?
Các đặc sản nổi bật gồm: Gà đồi Tiên Yên, bánh gật gù tráng từ gạo bao thai, món khau nhục chế biến công phu với lá tàu soi và khoai rán, cà sáy chấm mắm gừng xá xị, miến dong Đại Dực và khoai lang Đồng Rui.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Hà đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về du lịch và phác thảo toàn diện bức tranh tài nguyên tự nhiên, nhân văn của huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh. Nghiên cứu chỉ rõ các lợi thế về vị trí ngã ba giao thông, cảnh quan sinh thái đồi núi - ven biển, cùng bản sắc văn hóa phong phú của các dân tộc thiểu số và ẩm thực truyền thống. Những đánh giá thực trạng và khuyến nghị trong công trình là cơ sở tham khảo có giá trị thực tiễn cho công tác quy hoạch, xúc tiến và phát triển du lịch tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 của Sinh viên: Lê Thị Hà - Lớp: VH 903 18 Tìm hiểu tiềm năng phát triển du lịch huyện Tiên Yên tỉnh Quảng Ninh khoá luận đã tổng hợp một số quan điểm về du lịch, phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới sự hình thành và phát triển du lịch để từ đó định hướng cho việc phân tích tiềm năng và đề xuất các giải pháp phát triển du lịch trên địa bàn huyện Tiên Yên ở chương 2 và chương 3. Sinh viên: Lê Thị Hà - Lớp: VH 903 19 Tìm hiểu tiềm năng phát triển du lịch huyện Tiên Yên tỉnh Quảng Ninh CHƢƠNG 2. TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH HUYỆN TIÊN YÊN 2.1 Hoạt động du lịch ở tỉnh Quảng Ninh Quảng Ninh là tỉnh miền núi, biên giới, hải đảo nằm ở phía Đông Bắc Việt Nam. Có toạ độ địa lý khoảng 106 026 đến 108031 kinh độ Đông và từ 20040’ đến 21040’ vĩ độ Bắc.

Chiều rộng từ Đông sang Tây, khoảng rộng nhất là 195km; chiều dài từ Bắc xuống Nam, khoảng dài nhất là 120km. Phía Bắc và Đông Bắc giáp tỉnh Quảng Tây Trung Quốc, phía Tây Bắc giáp tỉnh Lạng Sơn, phía Tây giáp các tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh, Hải Dương và thành phố Hải Phòng. Phía Đông và phía Nam giáp vịnh Bắc Bộ. Quảng Ninh có cửa khẩu quốc tế, quốc gia Bắc Luân và nhiều cửa khẩu địa phương trên đất liền, trên đảo đã tạo nên vị trí tiền đồn rất quan trọng về kinh tế, quốc phòng và an ninh đối với cả nước.

Đây cũng là điều kiện thuận lợi cho hoạt động du lịch của tỉnh trong việc phát triển du lịch nội địa và du lịch quốc tế. Bờ biển Quảng Ninh dài hơn 250km với hàng ngàn hecta trương bãi ven biển, có nhiều lợi thế để nuôi trồng thuỷ sản.000 ha mặt biển, có 2.078 đảo và 30 con sông, suối bắt nguồn từ phía sức đồi đón gió thuộc cánh cung Đông Triều ở độ cao 500m, chảy ra vịnh Bắc Bộ tạo ra nhiều bến cảng, thuận tiện cho lưu thông hàng hoá, quan hệ giao lưu với các vùng trong nước, nước ngoài. Đây là một lợi thế lớn để phát triển các ngành công nghiệp chế biến thuỷ hải sản, công nghiệp đóng mới và sửa chữa tàu thuyền, sản xuất muối, xây dựng các trạm thuỷ điện và du lịch. Nước khoáng thiên nhiên và nước khoáng nóng có ở một số địa phương như Quang Hanh, Cẩm Thạch (Cẩm Phả), Đông Long (Bình Liêu), nhưng có thương hiệu và được nhiều người biết đến là nước khoáng Quang Hanh tập trung trên địa bàn thị xã Cẩm Phả.

Từ cuối thế kỉ XX đến nay, nguồn nước khoáng này đã bát đầu được khai thác để phục vụ nhu cầu của khách du lịch Sinh viên: Lê Thị Hà - Lớp: VH 903 20 Tìm hiểu tiềm năng phát triển du lịch huyện Tiên Yên tỉnh Quảng Ninh và chữa bệnh cho nhân dân. Quảng Ninh có những cảnh quan nổi tiếng như vịnh Hạ Long đã được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới, vịnh Bái Tử Long, nhiều bãi biển đẹp như Trà Cổ, Cô Tô, bãi Dài (huyện Vân Đồn), cùng các di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật tạo khả năng mở các tuyến du lịch trên đất liền và trên biển đảo. Đảo Tuần Châu có diện tích 220 ha, nằm trong vịnh Hạ Long, cách trung tâm thành phố Hạ Long 8km, cách đất liền 2km. Đây là một vị trí lý tưởng để phát triển một quần thể du lịch cao cấp.

Tỉnh Quảng Ninh có gần 500 di tích lịch sử, văn hoá nghệ thuật gắn với nhiều lễ hội truyền thống, trong đó có những di tích nổi tiếng của quốc gia như chùa Yên Tử, đền Cửa Ông, di tích lịch sử Bạch Đằng, chùa Long Tiên, đình Quan Lạn.