Khóa luận tốt nghiệp thực trạng xây dựng nông thôn mới tại xã nấm lư huyện mường khương tỉnh lào cai

Khóa luận phân tích thực trạng xây dựng nông thôn mới tại xã Nấm Lư, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai, đề xuất giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Vàng Văn Bình
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Ngọc Lan
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Thực Trạng Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Xã Nấm Lư, Huyện Mường Khương, Tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Các khái niệm nông thôn và phát triển nông thôn
• 2.2.1. Nông thôn
• 2.2.2. Phát triển nông thôn
• 2.2.3. Khái niệm nghèo
• 2.2.4. Hộ nông dân
• 2.2.5. Kinh tế hộ nông dân
• 2.2.6. Thu nhập
• 2.2.7. Đơn vị nông thôn mới
• 2.3. Chức năng của nông thôn mới
• 2.3.1. Chức năng sản xuất nông nghiệp hiện đại
• 2.3.2. Chức năng giữ gìn văn hóa truyền thống
• 2.3.3. Chức năng sinh thái
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội xã Nấm Lư
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên
• 4.1.2. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội của xã Nấm Lư giai đoạn 2015-2017
• 4.1.3. Dân số và lao động của xã Nấm Lư năm 2017
• 4.1.4. Cơ cấu kinh tế của xã Nấm Lư năm 2017
• 4.1.5. Thực trạng sản xuất nông nghiệp của xã Nấm Lư giai đoạn 2015 – 2017
• 4.1.6. Thực trạng nông thôn mới tại xã Nấm Lư
• 4.2. Xây dựng Kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 – 2020
• 4.3. Kết quả bước đầu tổ chức thực hiện Kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016– 2020
• 4.4. Đánh giá của người dân về xây dựng nông thôn mới
• 4.5. Những hạn chế yếu kém còn tồn tại và nguyên nhân
• 4.5.1. Những hạn chế yếu kém
• 4.5.2. Nguyên nhân hạn chế yếu kém
• 4.6. Một số giải pháp nhằm duy trì và phát triển bền vững mô hình nông thôn mới trên địa bàn xã Nấm Lư
• 4.6.1. Giải pháp về vốn
• 4.6.2. Giải pháp về quy hoạch
• 4.6.3. Giải pháp về giao thông, thủy lợi
• 4.6.4. Giải pháp về giảm nghèo
• 4.6.5. Giải pháp về phát triển giáo dục đào tạo
• 4.6.6. Giải pháp phát triển kinh tế
• 4.6.7. Giải pháp phát triển các hình thức tổ chức sản xuất
• 4.6.8. Giải pháp về văn hóa – môi trường
• 4.6.9. Giải pháp củng cố, nâng cao chất lượng tổ chức trong hệ thống chính trị cơ sở, giữ gìn an ninh trật tự
• 4.6.10. Các biện pháp khác
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Kiến nghị đối với các cấp chính quyền
• 5.2. Đối với người dân
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng xây dựng nông thôn mới tại xã Nấm Lư

Xã Nấm Lư, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai, là một trong những địa phương được chọn để thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Chương trình này nhằm cải thiện đời sống người dân và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, thực trạng hiện tại cho thấy nhiều thách thức cần được giải quyết. Đánh giá tổng quan về tình hình xây dựng nông thôn mới tại đây sẽ giúp nhận diện rõ hơn các vấn đề và cơ hội phát triển.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và xã hội của xã Nấm Lư

Xã Nấm Lư có địa hình đồi núi, với dân số đa dạng gồm nhiều dân tộc. Điều này tạo ra những thuận lợi và khó khăn trong việc triển khai các chương trình phát triển. Đặc điểm tự nhiên ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân.

1.2. Lịch sử và bối cảnh xây dựng nông thôn mới

Chương trình nông thôn mới được triển khai từ năm 2010, với mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, xã Nấm Lư vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện các tiêu chí đề ra, cần có sự hỗ trợ từ các cấp chính quyền.

II. Những thách thức trong xây dựng nông thôn mới tại xã Nấm Lư

Mặc dù có nhiều nỗ lực, nhưng xã Nấm Lư vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Các vấn đề như cơ sở hạ tầng yếu kém, thiếu nguồn lực tài chính, và nhận thức của người dân về chương trình còn hạn chế là những rào cản lớn.

2.1. Cơ sở hạ tầng và điều kiện sống

Cơ sở hạ tầng tại xã Nấm Lư còn nhiều hạn chế, đặc biệt là đường giao thông và hệ thống thủy lợi. Điều này ảnh hưởng đến khả năng phát triển kinh tế và chất lượng cuộc sống của người dân.

2.2. Nhận thức và sự tham gia của người dân

Người dân tại xã Nấm Lư chưa hoàn toàn nhận thức được tầm quan trọng của chương trình nông thôn mới. Sự tham gia của họ trong các hoạt động xây dựng còn hạn chế, dẫn đến hiệu quả thấp trong triển khai.

III. Phương pháp giải quyết thách thức trong xây dựng nông thôn mới

Để vượt qua các thách thức, xã Nấm Lư cần áp dụng các phương pháp hiệu quả trong xây dựng nông thôn mới. Việc huy động nguồn lực, cải thiện cơ sở hạ tầng, và nâng cao nhận thức của người dân là những giải pháp quan trọng.

3.1. Huy động nguồn lực và đầu tư

Cần có sự phối hợp giữa chính quyền và các tổ chức để huy động nguồn lực đầu tư cho phát triển hạ tầng. Việc này sẽ giúp cải thiện điều kiện sống và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp.

3.2. Tăng cường tuyên truyền và giáo dục

Tăng cường công tác tuyên truyền về chương trình nông thôn mới sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về lợi ích và tham gia tích cực hơn vào các hoạt động xây dựng.

IV. Kết quả đạt được trong xây dựng nông thôn mới tại xã Nấm Lư

Sau một thời gian triển khai, xã Nấm Lư đã đạt được một số kết quả nhất định trong xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tiêu chí chưa hoàn thành, cần có sự nỗ lực hơn nữa từ cả chính quyền và người dân.

4.1. Những tiêu chí đã hoàn thành

Một số tiêu chí như giao thông, thủy lợi đã được cải thiện đáng kể. Điều này giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo điều kiện cho phát triển kinh tế.

4.2. Những tiêu chí cần cải thiện

Các tiêu chí về giáo dục, y tế và môi trường vẫn còn nhiều hạn chế. Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này trong thời gian tới.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho xã Nấm Lư

Xã Nấm Lư cần tiếp tục nỗ lực trong xây dựng nông thôn mới để đạt được các mục tiêu đề ra. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao nhận thức của người dân và huy động nguồn lực hiệu quả.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các kế hoạch phát triển bền vững, đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

5.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động xây dựng nông thôn mới sẽ giúp nâng cao hiệu quả và tính bền vững của chương trình.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Phát triển nông nghiệp và nông thôn giữ vị trí chiến lược trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, nơi dân số khu vực nông thôn chiếm khoảng 70% tổng dân số cả nước. Để cụ thể hóa các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 398/QĐ-TTg ngày 11/3/2016 về Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 100/2015/QH13 của Quốc hội Khóa XIII, tiếp đó là Quyết định số 1600/QĐ-TTg ngày 16/8/2016 phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016–2020 với mục tiêu đến năm 2020 có 50% số xã trên toàn quốc đạt chuẩn nông thôn mới. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đã ban hành hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới làm căn cứ để các địa phương rà soát và tổ chức thực hiện.

Huyện Mường Khương là huyện miền núi vùng cao biên giới phía Đông Bắc tỉnh Lào Cai, cách thành phố Lào Cai 55 km, có đường biên giới Việt – Trung dài 86,5 km (trong đó có 55 km đất liền). Địa hình huyện có độ cao trung bình 950 m so với mực nước biển, diện tích tự nhiên 556,15 km², dân số trên 50.000 người gồm 14 dân tộc (người H’mông chiếm đa số với 41,8%), kinh tế chủ đạo là sản xuất nông – lâm nghiệp. Nằm ở phía Bắc của huyện, xã Nấm Lư gồm 13 thôn bản với 5 dân tộc cùng cư trú (Nùng, H’mông, Tu dí, Pa dí, Phù lá). Tại thời điểm nghiên cứu (tháng 10/2017), toàn xã có 716 hộ với 3.940 nhân khẩu/lao động. Xã có địa hình đồi núi dốc bị chia cắt mạnh bởi các dãy núi đất và khe suối, thôn xa nhất cách trung tâm xã 10 km, điều kiện canh tác gặp nhiều trở ngại do khí hậu và thời tiết phức tạp, tỷ lệ hộ nghèo ở mức rất cao (61,3%). Dù có tuyến đường 154 chạy qua tạo thuận lợi giao thương và được Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Lào Cai lựa chọn làm xã điểm xây dựng nông thôn mới, kinh tế nông nghiệp và kinh tế hộ tại Nấm Lư vẫn bộc lộ nhiều mâu thuẫn, khó khăn nội tại. Từ thực tế đó, tác giả Vàng Văn Bình thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Phát triển nông thôn nhằm khảo sát, phân tích toàn diện quá trình này.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Trên cơ sở đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới ở xã Nấm Lư thời gian qua, đề xuất các giải pháp chủ yếu đẩy mạnh quá trình xây dựng mô hình nông thôn mới ở địa phương thời gian tới.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa được cơ sở lý luận và thực tiễn về mô hình nông thôn mới và xây dựng nông thôn mới ở nước ta hiện nay.
  2. Đánh giá được thực trạng xây dựng mô hình nông thôn mới ở xã Nấm Lư thời gian qua.
  3. Phân tích được nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình xây dựng mô hình nông thôn mới ở địa bàn nghiên cứu.
  4. Đề xuất được định hướng và các giải pháp chủ yếu đẩy mạnh quá trình xây dựng mô hình nông thôn mới ở địa phương trong những năm tới.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là các chủ thể tham gia vào quá trình xây dựng mô hình nông thôn mới, bao gồm các hộ nông dân, cán bộ quản lý các cấp và các tổ chức đoàn thể thuộc xã Nấm Lư, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai.

Phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi không gian: Địa bàn hành chính xã Nấm Lư, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai; trong đó chọn điểm điều tra thực địa tại 3 thôn đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái - kinh tế của xã.
• Phạm vi thời gian: Đánh giá số liệu thực trạng kinh tế - xã hội giai đoạn 2015–2017; điều tra khảo sát số liệu sơ cấp tại hộ gia đình được tiến hành vào cuối năm 2017 và đầu năm 2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài vận dụng các khái niệm kinh tế - xã hội nông thôn và các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước:

• Khái niệm nền tảng: "Nông thôn" dưới góc độ quản lý tại Việt Nam được hiểu là vùng sinh sống của tập hợp cư dân có nhiều nông dân cùng tham gia các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường; "Phát triển nông thôn" là quá trình cải thiện có chủ ý một cách bền vững do người dân làm chủ thể với sự hỗ trợ của Nhà nước; khái niệm "Nghèo" tiếp cận theo định nghĩa của Hội nghị ESCAP Băngkok (tháng 9/1993); các khái niệm về "Hộ nông dân", "Kinh tế hộ nông dân" và "Thu nhập".
• Đơn vị nông thôn mới: Phân định 3 cấp gồm cấp xã (đạt 19 tiêu chí), cấp huyện (có 75% số xã đạt chuẩn) và cấp tỉnh (có 75% số huyện đạt chuẩn).
• Ba chức năng của nông thôn mới: Chức năng sản xuất nông nghiệp hiện đại, chức năng giữ gìn văn hóa truyền thống và chức năng sinh thái.
• Động lực xây dựng nông thôn mới: Động lực từ công nghiệp hóa - đô thị hóa, động lực từ nông dân phi nông hóa, và động lực từ doanh nghiệp nông nghiệp cùng các tổ chức hợp tác.
• Quan điểm và chính sách: Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/8/2008 của Hội nghị Trung ương 7 khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; Cương lĩnh xây dựng đất nước Đại hội XI (bổ sung, phát triển năm 2011); Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011–2020; Quyết định 1600/QĐ-TTg ngày 16/8/2016 của Thủ tướng Chính phủ.
• Bộ nguyên tắc của địa phương: 8 nguyên tắc chỉ đạo xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016–2020 do UBND tỉnh Lào Cai ban hành, bao gồm: lập kế hoạch trung hạn gắn với 4 Chương trình và 19 Đề án của Tỉnh ủy; đơn giản hóa thủ tục; làm rõ phần Nhà nước hỗ trợ và phần dân tự làm; dễ làm trước, khó làm sau; ít vốn làm trước, nhiều vốn làm sau; nơi có đồng thuận làm trước; không đầu tư dàn trải; thực hiện cơ chế khoán gọn.
• Hệ thống quy chuẩn và trình tự: Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT-BTC ngày 13/4/2011 quy định quy trình 7 bước xây dựng nông thôn mới; các tiêu chuẩn kỹ thuật đường ô tô cấp VI (TCVN 4054-2005), áo đường cứng (22TCVN 210:1992, 22 TCN 223-95), trục chính nội đồng (TCVN 4454/1987); Quy trình kỹ thuật điện nông thôn QĐKT-ĐNT-2006; tiêu chuẩn trường học TCXDVN 262:2002; các Thông tư hướng dẫn quy hoạch (Thông tư 07/2010/TT-BNNPTNT, Thông tư 31/2009/TT-BXD, Thông tư 09/2010/TT-BXD).
• Kinh nghiệm thực tiễn: Khảo cứu phong trào Saemaul Undong của Hàn Quốc (khởi xướng tháng 4/1970), Bản "tài liệu số 1" của Trung Quốc (tháng 3/2006), cùng thực tiễn triển khai tại các tỉnh Vĩnh Phúc, Quảng Ninh, Hà Tĩnh.

Về phương pháp nghiên cứu, đề tài kết hợp phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp:

• Thu thập số liệu thứ cấp: Tiếp cận báo cáo, niên giám và số liệu thống kê công bố chính thức từ Cục Thống kê, các phòng ban của huyện Mường Khương và UBND xã Nấm Lư giai đoạn 2015–2017.
• Thu thập số liệu sơ cấp: Chọn 3 thôn đại diện cho 3 vùng của xã Nấm Lư về điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội. Sử dụng phương pháp điều tra theo bảng hỏi với mẫu ngẫu nhiên 20 hộ/thôn, tổng quy mô mẫu điều tra thực địa là 60 hộ gia đình (n = 60).
• Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA) nhằm phân tích các khó khăn, thách thức; kết hợp phương pháp tham vấn chuyên gia và cán bộ lãnh đạo phụ trách công tác nông thôn mới.
• Phương pháp xử lý và phân tích: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để làm sạch và tổng hợp dữ liệu; áp dụng phương pháp phân tổ thống kê theo nhóm tiêu chí, phương pháp so sánh đối chiếu số liệu, phương pháp thống kê mô tả và phương pháp đồ thị hóa dữ liệu.

Bước thực hiện	Nội dung theo Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT-BTC
Bước 1	Thành lập hệ thống quản lý, thực hiện
Bước 2	Tổ chức thông tin tuyên truyền về thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới
Bước 3	Khảo sát đánh giá thực trạng nông thôn theo 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới
Bước 4	Xây dựng quy hoạch nông thôn mới của xã
Bước 5	Lập, phê duyệt đề án xây dựng nông thôn mới của xã
Bước 6	Tổ chức thực hiện đề án
Bước 7	Giám sát đánh giá và báo cáo về tình hình thực hiện Chương trình

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả nêu bật vai trò của khu vực nông thôn và tính tất yếu của việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016–2020 theo chỉ đạo của Trung ương. Khái quát các đặc điểm biên giới đặc thù của huyện Mường Khương và vị trí địa lý của xã Nấm Lư – địa bàn có tỷ lệ hộ nghèo 61,3% được chọn làm xã điểm xây dựng nông thôn mới của tỉnh Lào Cai. Phần này xác định rõ mục tiêu tổng quát, 4 mục tiêu cụ thể, đối tượng nghiên cứu và ý nghĩa của đề tài đối với việc trang bị kiến thức thực tế cho sinh viên ngành Phát triển nông thôn cũng như cung cấp luận cứ cho các nhà chuyên môn tại địa phương.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Hệ thống hóa toàn diện các khái niệm khoa học về nông thôn, phát triển nông thôn, chuẩn nghèo, bản chất kinh tế hộ và phân định 3 cấp đơn vị nông thôn mới. Phân tích sâu sắc 3 chức năng đặc thù (sản xuất nông nghiệp hiện đại, bảo tồn văn hóa, sinh thái cảnh quan), xác định người nông dân là chủ thể trung tâm và làm rõ 3 nguồn động lực phát triển (công nghiệp hóa - đô thị hóa, phi nông hóa lao động, doanh nghiệp và hợp tác xã). Trình bày hệ thống quan điểm của Đảng qua Nghị quyết 26-NQ/TW, Văn kiện Đại hội XI và Quyết định 1600/QĐ-TTg; chi tiết hóa 8 nguyên tắc chỉ đạo của UBND tỉnh Lào Cai cùng quy chuẩn kỹ thuật cho từng tiêu chí hạ tầng và quy trình 7 bước tổ chức thực hiện. Tổng thuật kinh nghiệm từ phong trào Saemaul Undong của Hàn Quốc, chính sách Tam nông của Trung Quốc, và tổng kết các bài học rút ra từ các mô hình điển hình tại Việt Nam như Vĩnh Phúc (sơ kết 3 năm huy động 10.929,514 tỷ đồng, 20 xã đạt chuẩn năm 2013), Hà Tĩnh (tiêu chí khu dân cư kiểu mẫu) và Quảng Ninh (vận động hiến đất làm đường và nhà văn hóa).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày cụ thể đối tượng khảo sát gồm hộ nông dân, cán bộ quản lý và các tổ chức đoàn thể xã Nấm Lư. Xác định 3 nội dung nghiên cứu trọng tâm: đánh giá thực trạng theo 19 tiêu chí, phân tích các yếu tố ảnh hưởng, và xây dựng hệ thống giải pháp phát triển bền vững. Thiết lập quy trình nghiên cứu thực địa với quy mô khảo sát 60 hộ gia đình tại 3 thôn đại diện thông qua bảng hỏi bán cấu trúc, kết hợp công cụ đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA), phương pháp phỏng vấn chuyên gia, và quy trình xử lý số liệu bằng phần mềm Excel thông qua các phương pháp phân tổ, so sánh và thống kê mô tả.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này tập trung vào 4 nội dung cốt lõi:

1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và thực trạng kinh tế - xã hội xã Nấm Lư: Phân tích đặc điểm vị trí giáp ranh (phía Bắc giáp thị trấn Mường Khương, phía Đông giáp Dìn Chin và Tung Trung Phố, phía Nam giáp Lùng Khấu Nhin, phía Tây giáp Thanh Bình); địa hình đồi núi dốc với dạng đất đỏ vàng chiếm 90% diện tích, độ cao trung bình 700–900 m; khí hậu tiểu vùng lạnh với bức xạ tổng cộng 114 Kcal/cm²/năm, nhiệt độ trung bình 21,4°C (tháng 1 thấp nhất 5°C, tháng 7 cao nhất 38°C, nhiệt độ thấp nhất chu kỳ 20 năm là -1°C), lượng mưa 1.448 mm phân bổ theo 2 mùa rõ rệt. Phân tích chi tiết hiện trạng sử dụng đất năm 2017: tổng diện tích tự nhiên là 2.190,7505 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 78,96% (1.723,9389 ha), đất phi nông nghiệp chiếm 3,51% (76,9191 ha) và diện tích đất chưa sử dụng còn lớn với 389,8925 ha (chiếm 17,80%). Về tài nguyên rừng, đất quy hoạch cho lâm nghiệp là 621,04 ha trên tổng số 742,91 ha đất lâm nghiệp.

Tiêu chí phân loại đất	Diện tích (ha)	Cơ cấu (%)
A. Tổng diện tích đất tự nhiên	2190,7505	100,00
I. Đất nông nghiệp	1723,9389	78,96
1. Đất sản xuất nông nghiệp	980,1334	44,74
2. Đất lâm nghiệp	742,9134	33,91
3. Đất nuôi trồng thuỷ sản	0,9821	0,04
II. Đất phi nông nghiệp	76,9191	3,51
1. Đất chuyên dùng	43,3159	1,98
2. Đất ở	21,0078	0,96
3. Đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối	11,9459	0,54
4. Đất nghĩa trang, nghĩa địa	0,6316	0,03
III. Đất chưa sử dụng	389,8925	17,80

2. Thực trạng triển khai 19 tiêu chí nông thôn mới tính đến tháng 12/2017: Khảo sát và đối chiếu tiến độ qua hệ thống bảng số liệu từ Bảng 4.7 đến Bảng 4.21, bao gồm: công tác quy hoạch; giao thông liên thôn; hệ thống thủy lợi; mạng lưới điện nông thôn; cơ sở vật chất văn hóa; bưu điện và viễn thông; nhà ở dân cư; thu nhập, tỷ lệ hộ nghèo và việc làm thường xuyên; hình thức tổ chức sản xuất; giáo dục đào tạo; trạm y tế và bảo hiểm y tế; đời sống văn hóa thôn bản; vệ sinh môi trường; hệ thống tổ chức chính trị cơ sở và trật tự an ninh xã hội.
3. Đánh giá của người dân địa phương qua điều tra thực địa 60 hộ gia đình: Phân tích kết quả qua các Bảng 4.22 đến Bảng 4.28 về tình hình lao động, thu nhập, cơ cấu đất đai của nông hộ; các kênh tiếp nhận thông tin về nông thôn mới; mức độ nhận thức của người dân về mục tiêu chương trình; sự tham gia đóng góp ngày công, hiến đất và ý kiến đánh giá chất lượng các công trình cơ sở hạ tầng.
4. Hạn chế, nguyên nhân và giải pháp thực hiện: Nhận diện các điểm nghẽn về nguồn lực đầu tư, chuyển dịch kinh tế chậm, tỷ lệ hộ nghèo cao (61,3%), giao thông liên thôn cách trở (thôn xa nhất 10 km). Từ đó, đề xuất hệ thống giải pháp duy trì và phát triển bền vững theo từng nhóm: vốn, quy hoạch, giao thông - thủy lợi, giảm nghèo, giáo dục, chuyển dịch cơ cấu cây trồng (cây ăn quả, thông, keo), củng cố tổ chức sản xuất và giữ gìn an ninh biên giới.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết toàn bộ kết quả đạt được và những tiêu chí còn gặp nhiều khó khăn tại xã Nấm Lư sau quá trình triển khai kế hoạch nông thôn mới giai đoạn 2016–2020. Đưa ra các kiến nghị độc lập, cụ thể đối với các cấp chính quyền (UBND tỉnh Lào Cai, huyện Mường Khương, xã Nấm Lư) về phân bổ nguồn vốn hỗ trợ, hoàn thiện cơ chế khoán gọn và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở; đồng thời kiến nghị đối với cộng đồng người dân về việc nâng cao ý thức tự lực, tích cực tham gia chuyển đổi sản xuất và bảo vệ môi trường nông thôn.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và công bố hệ thống dữ liệu thực nghiệm phản ánh trung thực diện mạo kinh tế - xã hội của xã Nấm Lư tại thời điểm năm 2017:

• Về tài nguyên đất đai: Cung cấp số liệu chính xác về tổng diện tích tự nhiên 2.190,7505 ha với 78,96% là đất nông nghiệp. Đề tài chỉ ra điểm tồn tại là diện tích đất chưa sử dụng còn rất lớn, chiếm 389,8925 ha (17,80%), do địa hình đồi núi dốc chưa khai phá hoặc người dân chuyển dịch ngành nghề bỏ hoang đất, đặt ra yêu cầu phải cải tạo đưa vào sản xuất nông - lâm nghiệp.
• Về nhân khẩu và an sinh xã hội: Ghi nhận quy mô dân số gồm 716 hộ với 3.940 nhân khẩu/lao động thuộc 5 dân tộc thiểu số; xác định tỷ lệ hộ nghèo chiếm tới 61,3% – một thách thức lớn trong việc thực hiện tiêu chí thu nhập và giảm nghèo.
• Về điều tra xã hội học: Thu thập và phản ánh khách quan ý kiến của 60 hộ nông dân tại 3 thôn đại diện về mức độ thụ hưởng, sự đồng thuận, mức độ tham gia đóng góp công sức và nhận thức đối với vai trò chủ thể trong xây dựng nông thôn mới.

Hệ thống giải pháp và kiến nghị do tác giả đề xuất bám sát thực trạng địa phương:

• Giải pháp về vốn và quy hoạch: Vận dụng linh hoạt 8 nguyên tắc của UBND tỉnh Lào Cai, ưu tiên tiêu chí ít vốn làm trước, nơi có đồng thuận làm trước; lồng ghép các nguồn vốn từ 4 Chương trình và 19 Đề án của Tỉnh ủy; quy hoạch đưa 389,89 ha đất chưa sử dụng vào trồng rừng tái sinh và cây lâm nghiệp.
• Giải pháp kinh tế và hạ tầng: Kiên cố hóa các tuyến đường giao thông kết nối các thôn xa trung tâm (đặc biệt là các thôn cách 10 km); phát triển cây lâm nghiệp (thông, keo) và cây ăn quả phù hợp thổ nhưỡng đất đỏ vàng; đẩy mạnh liên kết hợp tác xã và giải quyết việc làm phi nông nghiệp.
• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Khóa luận đóng góp nguồn tư liệu điều tra thực tế chuyên sâu tại một xã vùng cao biên giới đặc thù có xuất phát điểm thấp của tỉnh Lào Cai; hệ thống hóa phương pháp luận đánh giá 19 tiêu chí nông thôn mới ở cấp xã gắn liền với việc phân tích tâm lý, nhận thức và sự tham gia của đồng bào các dân tộc thiểu số tại chỗ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Theo tự đánh giá của tác giả trong lời mở đầu, do thời gian thực tập tốt nghiệp có hạn và kiến thức chuyên môn bước đầu tiếp cận thực tế, chuyên đề khó tránh khỏi những thiếu sót nhất định trong quá trình phân tích chuyên sâu.
• Về phạm vi khảo sát sơ cấp: Mẫu điều tra bảng hỏi được giới hạn ở quy mô 60 hộ gia đình phân bổ tại 3 thôn, chưa bao quát toàn bộ 13 thôn bản trên địa bàn xã.
• Về chuỗi dữ liệu: Các số liệu thống kê thực trạng chủ yếu phản ánh tình hình đến tháng 12/2017, mang tính thời điểm trong chu kỳ thực hiện kế hoạch trung hạn 2016–2020.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng quy mô điều tra sang toàn bộ 13 thôn của xã Nấm Lư nhằm đánh giá sự phân hóa giữa các thôn vùng cao hẻo lánh và các thôn gần trục đường 154.
• Tiếp tục theo dõi, đánh giá sự biến động của tỷ lệ hộ nghèo và mức tăng thu nhập bình quân đầu người trong giai đoạn hoàn tất kế hoạch 2018–2020 để lượng hóa tác động bền vững của các chính sách hỗ trợ sản xuất.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Phát triển nông thôn, Kinh tế nông nghiệp, Quản lý đất đai và Khuyến nông: Tham khảo khung lý thuyết toàn diện về tam nông, quy trình 7 bước xây dựng nông thôn mới theo Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT-BTC và kỹ thuật thiết kế bảng hỏi, phương pháp điều tra hộ gia đình (PRA) tại địa bàn miền núi.
• Cán bộ quản lý cấp xã, cán bộ phụ trách Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại các huyện vùng cao biên giới: Tham khảo phương pháp rà soát 19 tiêu chí, mô hình kinh nghiệm của các tỉnh (Vĩnh Phúc, Hà Tĩnh, Quảng Ninh) và cách thức vận dụng 8 nguyên tắc chỉ đạo của tỉnh Lào Cai vào điều kiện cơ sở có tỷ lệ hộ nghèo cao.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu tại địa bàn nào và có những đặc thù gì về tự nhiên, dân cư?
Nghiên cứu được thực hiện tại xã Nấm Lư, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai. Đây là xã miền núi biên giới phía Bắc huyện, gồm 13 thôn bản với 5 dân tộc thiểu số cùng sinh sống (Nùng, H’mông, Tu dí, Pa dí, Phù lá). Toàn xã có 716 hộ với 3.940 nhân khẩu/lao động, địa hình đồi núi dốc chiếm 90% diện tích tự nhiên, thôn xa nhất cách trung tâm xã 10 km và tỷ lệ hộ nghèo năm 2017 ở mức 61,3%.

2. Cơ cấu đất đai của xã Nấm Lư năm 2017 có đặc điểm gì đáng chú ý?
Theo số liệu Bảng 4.1 của khóa luận, tổng diện tích đất tự nhiên của xã là 2.190,7505 ha. Trong đó, đất nông nghiệp chiếm 78,96% (1.723,9389 ha, gồm đất sản xuất nông nghiệp 980,13 ha và đất lâm nghiệp 742,91 ha); đất phi nông nghiệp chiếm 3,51% (76,9191 ha). Đáng chú ý, diện tích đất chưa sử dụng còn rất lớn với 389,8925 ha, chiếm 17,80% tổng diện tích tự nhiên do đất đồi núi dốc chưa được khai phá hoặc người dân bỏ hoang khi chuyển nghề.

3. Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai đã ban hành những nguyên tắc nào cho việc xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016–2020?
UBND tỉnh Lào Cai chỉ đạo thực hiện 8 nguyên tắc chung: (1) Lập kế hoạch trung hạn gắn với 4 Chương trình, 19 Đề án của Tỉnh ủy; (2) Đơn giản thủ tục xây dựng cơ bản; (3) Phân định rõ phần Nhà nước hỗ trợ và phần dân tự làm; (4) Dễ làm trước, khó làm sau; (5) Ít vốn làm trước, nhiều vốn làm sau; (6) Nơi đồng thuận làm trước; (7) Không đầu tư dàn trải, triển khai theo thứ tự ưu tiên; (8) Thực hiện cơ chế khoán gọn.

4. Dữ liệu sơ cấp trong khóa luận được thu thập bằng phương pháp và quy mô mẫu như thế nào?
Tác giả đã chọn 3 thôn đại diện cho 3 tiểu vùng của xã Nấm Lư để tiến hành khảo sát. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên được áp dụng để phỏng vấn 20 hộ nông dân trên mỗi thôn thông qua bảng hỏi bán cấu trúc, đạt tổng số mẫu điều tra là 60 hộ gia đình (n = 60). Ngoài ra, nghiên cứu còn kết hợp phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA) và phỏng vấn chuyên gia.

5. Khóa luận tiếp cận cơ sở lý thuyết về phân cấp đơn vị nông thôn mới như thế nào?
Dựa trên hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, khóa luận phân định 3 cấp đơn vị đạt chuẩn: cấp xã phải đạt đủ 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia; cấp huyện đạt chuẩn khi có từ 75% số xã đạt chuẩn nông thôn mới; cấp tỉnh đạt chuẩn khi có từ 75% số huyện đạt chuẩn nông thôn mới.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vàng Văn Bình đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp lý về chương trình xây dựng nông thôn mới, đồng thời phản ánh bức tranh thực trạng kinh tế - xã hội tại xã Nấm Lư, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai năm 2017. Thông qua việc phân tích chuỗi dữ liệu thứ cấp và khảo sát thực địa 60 hộ gia đình, công trình đã làm rõ những kết quả bước đầu cũng như các rào cản đặc thù của một xã vùng cao biên giới như tỷ lệ nghèo 61,3%, địa hình chia cắt phức tạp và quỹ đất chưa sử dụng còn lớn (17,80%). Hệ thống giải pháp đề xuất gắn với 8 nguyên tắc chỉ đạo của tỉnh Lào Cai có ý nghĩa thiết thực trong việc định hướng lồng ghép nguồn lực, phát triển sinh kế hộ và nâng cao vai trò chủ thể của người dân địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam là nước nông nghiệp, dân số ở khu vực nông thôn chiếm khoảng 70% dân số cả nước. Nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, phát triển nông nghiệp, nông thôn là một yêu cầu cấp thiết trong quá trình phát triển hiện nay.

Nhận thức được vấn đề này, Đảng và Nhà nước đã ban hành những nghị quyết, quyết định về vấn đề phát triển nông nghiệp, nông thôn. Căn cứ Quyết định số 398/QĐ-TTg ngày 11 tháng 3 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành kế hoạch triển khai Nghị quyết số 100/2015/QH13 ngày 12 tháng 11 năm 2015 của Quốc hội Khóa XIII về phê duyệt chủ trương đầu tư các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2016- 2020 được đồng bộ, kịp thời, thống nhất và có hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020. Ngày 16 tháng 8 năm 2016 Chính phủ ra Quyết định số 1600/QĐ- TTg về phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020, với mục tiêu: đến năm 2020: 50% số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới. Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn cũng đã hướng dẫn về việc thực hiện Bộ tiêu trí quốc gia về nông thôn mới… Xây dựng nông thôn mới được tất cả các tỉnh trên phạm vi toàn quốc quan tâm, là chủ đề của nhiều hội thảo, hội nghị, đề tài nghiên cứu nhằm thực hiện thắng lợi nghị quyết của Đảng và Chính phủ.

Trên cơ sở các quyết định của Chính phủ, của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, các địa phương sẽ tiến hành rà soát và xây dựng chương trình hành động để thực hiện thắng lợi xây dựng nông thôn theo bộ tiêu chí mới. 2 Huyện Mường Khương là huyện miền núi ở biên giới phía của Việt Nam nằm trong cách thành phố Lào Cai 55km về phía Đông Bắc. Huyện Mường Khương giáp với Trung Quốc ở phía Đông Bắc với đường biên giới Việt – Trung dài 86,5km trong đó có 55km đất liền. Phía Đông và phía Bắc giáp các huyện Si Ma Cai, Bắc Hà, phía Tây và phía Nam giáp huyện Bảo Thắng.

Mường Khương là một huyện vùng núi cao. Độ cao trung bình của huyện so với mực nước biển là 950m. Đỉnh núi cao nhất trên địa bàn Mường Khương cao tới 1. Toàn huyện rộng 556,15km.

Dân số trên 50 nghìn người bao gồm 14 dân tộc khác nhau. Người H’mông là dân tộc đa số trong huyện (chiếm 41,8 % ). Kinh tế chủ yếu là sản xuất nông – lâm nghiệp Xã Nấm Lư là một xã nằm ở phía Bắc huyện Mường Khương, gồm 13 thôn, gồm 5 dân tộc Nùng, H’mông, Tu dí, Pa dí, Phù lá cùng sinh sống. Địa hình là đồi núi dốc bị chia cắt bởi các dãy núi đất và khe suối tạo thành các dải đất bằng hẹp, ngoài ra có đường 154 thuận lợi cho phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Xã được UBND tỉnh Lào Cai chọn làm xã xây dựng nông thôn mới, trong những năm qua mặc dù còn nhiều khóa khăn nhưng kinh tế xã hội của xã đã đạt được nhiều khởi sắc. Kinh tế nông nghiệp nói chung và kinh tế hộ của xã Nấm Lư nói riêng đang dần phát triển theo đà chung của cả nước nhưng nó cũng không tránh khỏi những mâu thuẫn còn tồn tại cần được giải quyết. Xuất phát từ thực trạng đó tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Thực trạng xây dựng nông thôn mới tại xã Nấm Lư, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai”. Mục tiêu nghiên cứu 1.

Mục tiêu chung Trên cơ sở đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội và xây dựng nông thôn mới ở xã Nấm Lư thời gian qua đề xuất các giải pháp chủ yếu đẩy mạnh quá trình xây dựng mô hình nông thôn mới ở địa phương thời gian tới. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa được cơ sở lý luận và thực tiễn về mô hình nông thôn mới và xây dựng nông thôn mới ở nước ta hiện nay. - Đánh giá được thực trạng xây dựng mô hình nông thôn mới ở xã Nấm Lư thời gian qua. - Phân tích được nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình xây dựng mô hình nông thôn mới ở địa bàn nghiên cứu.

- Đề xuất được định hướng và các giải pháp chủ yếu đẩy mạnh quá trình xây dựng mô hình nông thôn mới ở địa phương trong những năm tới. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu Nghiên cứu tìm hiểu điều kiện kinh tế - xã hội của xã Nấm Lư là cơ hội cho sinh viên khảo sát thực tế, áp dụng cơ sở lý thuyết vào thực tiễn, học hỏi kinh nghiệm truyền thống của địa phương. Là hình thức tập luyện trước khi ra trường.

+ Nâng cao kiến thức đã được học và rút ra kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác sau này. + Vận dụng và phát huy được các kiến thức đã học tập và nghiên cứu. + Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập và xử lý thông tin của bản thân trong quá trình nghiên cứu. Ý nghĩa trong thực tiễn Nghiên cứu điệu kiện kinh tế - xã Nấm Lư từ đó đưa ra các số liệu trong các lĩnh vực nông - lâm - ngư - nghiệp làm cơ sở cho các nhà chuyên môn và người dân có những phương hướng và biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động trong trồng trọt, chăn nuôi, cải thiện các công trình phúc lợi xã hội.

4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Các khái niệm nông thôn và phát triển nông thôn 2. Nông thôn Hiện nay trên thế giới vẫn chưa có định nghĩa chuẩn xác về nông thôn, còn có nhiều quan điểm khác nhau.

Có quan điểm cho rằng cần dựa vào chỉ tiêu trình độ phát triển của cơ sở hạ tầng, có nghĩa vùng nông thôn có cơ sở hạ tầng không phát triển bằng vùng đô thị. Quan điểm khác lại nêu ra chỉ cần dựa vào chỉ tiêu trình độ tiếp cận thị trường phát triển hàng hóa và khả năng tiếp cận thị trường. Nhưng có ý kiến khác lại cho rằng, vùng nông thôn là vùng có dân cư làm nông nghiệp chủ yếu, tức nguồn sinh kế chính của dân cư trong vùng đều từ sản xuất nông nghiệp. Những quan điểm này chỉ đúng khi đặt trong bối cảnh cụ thể của từng nước.

Như vậy, khái niệm nông thôn chỉ có tính chất tương đối theo thời gian, theo tiến trình phát triển kinh tế xã hội. Trong điều kiện Việt Nam nhìn nhận dưới góc độ quản lý thì có thể hiểu “Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp cư dân,trong đó có nhiều nông dân. Tập hợp cư dân này tham gia các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác. Phát triển nông thôn Có rất nhiều quan điểm khác nhau về phát triển nông thôn.

Và đây là khái niệm của Việt Nam, được tổng hợp quan điểm từ các chiến lược phát triển kinh tế xă hội của Chính phủ, khái niệm được hiểu là: “Phát triển nông thôn là một quá trình cải thiện có chủ ý một cách bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông 5 thôn. Quá trình này, trước hết là do chính người dân nông thôn và có sự hỗ trợ tích cực của nhà nước và các tổ chức khác”. Khái niệm nghèo Có rất nhiều quan niệm khác nhau về nghèo. Nhưng Việt Nam thừa nhận quan điểm về nghèo của Hội nghị chống đói nghèo của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương do ESCAP tổ chức tại Băngkok - Thái Lan vào tháng 9/1993.

Khái niệm nghèo được thể hiện như sau:“Nghèo là tình trạng của một bộ phận dân cư không được hưởng và thỏa mãn nhu cầu cơ bản của con người mà các nhu cầu này đã được xã hội thừa nhận tùy theo trình độ phát triển kinh tế xã hội và phong tục tập quán của địa phương. Hộ nông dân Trong khi có rất nhiều khái niệm khác nhau về hộ nông dân thì ta chỉ có thể tìm hiểu về một số khái niệm. Và dưới đây là 1 trong những khái niệm đó:“Hộ nông dân là hộ gia đình mà hoạt động sản xuất chủ yếu của họ là nông nghiệp. Ngoài các hoạt động nông nghiệp, hộ nông dân còn có thể tiến hành thêm các hoạt động khác như: Tiểu thủ CN, dịch vụ,.

Kinh tế hộ nông dân Khi nhắc đến khái niệm kinh tế hộ nông dân thì ta có thể nhắc đến khái niệm sau: “Kinh tế hộ nông dân là loại hình kinh tế trong đó các hoạt động sản xuất chủ yếu dựa vào lao động gia đình và mục đích của loại hình kinh tế này trước hết nhằm đáp ứng nhu cầu của hộ gia đình. Ngoài ra có thể tiến hành trao đổi, bán cho người khác khi sản phẩm đó đối với họ là không cần thiết.Thu nhập Có thể hiểu thu nhập là tổng số tiền mà một người hay một gia đình kiếm được trong 1 ngày, 1 tuần hay 1 tháng. Đơn vị nông thôn mới Theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới quy định đơn vị nông thôn mới có 3 cấp: - Xã nông thôn mới (đạt 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới); - Huyện nông thôn mới (khi có 75% số xã nông thôn mới); - Tỉnh nông thôn mới (khi có 75% số huyện nông thôn mới). Ban chỉ đạo nông thôn mới Trung Ương kiểm tra việc công nhận xã nông thôn mới ở các tỉnh để xét công nhận huyện, tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới cho các huyện có 75% số xã trong huyện đạt nông thôn mới và tỉnh có 75% số huyện trong tỉnh đạt nông thôn mới.

Chức năng của nông thôn mới 2. Chức năng sản xuất nông nghiệp hiện đại Nông thôn là nơi diễn ra phần lớn các hoạt động sản xuất nông nghiệp của các quốc gia. Có thể nói nông nghiệp là chức năng tự nhiên của nông thôn. Chức năng cơ bản của nông thôn là sản xuất dồi dào các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao.

Khác với nông thôn truyền thống, sản xuất nông nghiệp của nông thôn mới bao gồm cơ cấu các nghành nghề mới, các điều kiện sản xuất nông nghiệp hiện đại hoá, ứng dụng phổ biến khoa học kỹ thuật tiên tiến và xây dựng các tổ chức nông nghiệp hiện đại.