phần mở đầu và phần kết luận, luận văn đƣợc kết cấu gồm 3 chƣơng với nội dung cụ th : Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý nhà nƣớc đối với nguồn vốn xây dựng nông thôn mới ở địa phƣơng. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý nhà nƣớc về nguồn vốn xây dựng nông 7 thôn mới trên địa bàn huyện Hoài Ân, tỉnh B nh Định. Chƣơng 3: Định hƣớng và giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về nguồn vốn xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Hoài Ân, tỉnh B nh Định. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI NGUỒN VỐN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở ĐỊA PHƢƠNG 1.
Tổng quan quản lý nhà nước về nguồn vốn xây dựng nông thôn mới 1. Một số khái niệm liên quan đến xây dựng nông thôn mới và quản lý nhà nước về nguồn vốn xây dựng nông thôn mới ở địa phương 1. Nông thôn mới Hiện nay chƣa có khái niệm chính th c về nông thôn mới (NTM). Nông thôn phát tri n nhƣ thế nào ở m c độ nào th đƣợc gọi là nông thôn mới.
Vấn đề này có th thay đổi tùy theo từng quốc gia và tùy theo từng thời đi m phát tri n lịch sử khác nhau thì ngƣời ta có th nh n nhận về Nông thôn mới khác nhau. Tại hội nghị lần th 7 BCH Trung ƣơng Đảng (Khóa X) ban hành Nghị quyết số 26 -NQ/TW ngày 5/8/2008 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Nghị quyết đã xác định mục tiêu xây dựng Nông thôn mới đến năm 2020, Nông thôn mới là khu vực nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bƣớc hiện đại cơ cấu kinh tế và các h nh th c sản xuất lợp lý, gắn nông nghiệp với phát tri n công nghiệp dịch vụ, gắn phát tri n nông thôn với đô thị theo quy định: xã hội dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, môi trƣờng sinh thái đƣợc bảo vệ, An ninh trật tự đƣợc giữ vững, đời sống vật chất tinh thần của ngƣời dân ngày càng đƣợc nâng cao, theo định hƣớng XHCN. Đ xác định nông thôn mới Chính phủ ban hành Quyết định số 491- QĐ-TTg, ngày 16/4/2009 của Thủ tƣớng Chính phủ, ban hành bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới, Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 4/6/2010 phê duyệt chƣơng tr nh mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới (2010-2020) và Quyết định số 342 /QĐ-TTg ngày 20/3/2013 của Thủ tƣớng Chính phủ về sửa đổi một số tiêu chí của bộ tiêu chí về quốc gia về 9 xây dựng nông thôn mới, hiện nay đ xác định nông thôn mới Chính phủ ban hành Quyết định số 1980/QĐ/TTg, ngày 17/10/2016 của Thủ tƣớng Chính phủ trong đó Chính phủ đã quy định cụ th theo 19 tiêu chí bao gồm: 1.
Quy hoạch và thực hiện Quy hoạch 2.Trƣờng học, 6.Cơ sở vật chất văn hóa, 7.Chợ nông thôn, 8.Tỷ lệ hộ nghèo, 12. Tỷ lệ lao động có việc làm thƣờng xuyên, 13. h nh th c tổ ch c sản xuất, 14. Môi trƣờng, 18.Hệ thống tổ ch c chính trị xã hội vững mạnh, 19.An ninh trật tự xã hội đƣợc giữ vững ổn định.
Trong mỗi tiêu chí xác định cụ th m c độ phát tri n đảm bảo đạt tiêu chuẩn nông thôn mới, có th khái quát nông thôn mới theo 5 nội dung cơ bản sau: nông thôn mới là làng xã văn minh, sạch đ p, hạ tầng hiện đại; sản xuất phát tri n bền vững theo hƣớng kinh tế hàng hóa; đời sống vật chất và tinh thần của ngƣời dân nông thôn càng đƣợc nâng cao; bản sắc văn hóa dân tộc đƣợc giữ vững và phát tri n; xã hội nông thôn an ninh tốt, quản lý dân chủ. Các đặc trưng của nông thôn mới: Theo tài liệu đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ xây dựng NTM của tỉnh Thái Nguyên năm 2016, các đặc trƣng của NTM thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa nhƣ sau: Một là, kinh tế phát tri n, đời sống vật chất và tinh thần của cƣ dân nông thôn đƣợc nâng cao. Hai là, nông thôn phát tri n theo quy hoạch, có kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội hiện đại, môi trƣờng sinh thái đƣợc bảo vệ. Ba là, dân trí đƣợc nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc đƣợc giữ gìn và phát huy.
Bốn là, an ninh tốt, quản lý dân chủ. Năm là, chất lƣơng hệ thống chính trị đƣợc nâng cao. Xây dựng nông thôn mới Theo Phan Đại Doãn (2015), Xây dựng nông thôn mới là một chính sách về mô h nh phát tri n cả về nông nghiệp, nông dân và nông thôn nên vừa mang tính tổng hợp, bao quát nhiều lĩnh vực, vừa đi sâu giải quyết nhiều vấn đề cụ th , đồng thời giải quyết các mối quan hệ với các chính sách khác, các lĩnh vực khác trong sự tính toán, cân đối mang tính tổng th. Theo Cát Chí Hoa (2018), Xây dựng nông thôn mới đƣợc quy định bởi các tính chất: Đáp ng yêu cầu phát tri n (đổi mới về tổ ch c, vận hành và cảnh quan môi trƣờng), đạt hiệu quả cao nhất trên tất cả các mặt (kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội), tiến bộ hơn so với mô h nh cũ, ch a đựng các đặc đi m chung, có th phổ biến và vận dụng trên cả nƣớc.
Nhƣ vậy có th thấy: Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng, phong trào lớn đ cộng đồng dân cƣ ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đ nh của m nh khang trang, sạch đ p; phát tri n sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trƣờng và an ninh nông thôn đƣợc đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của ngƣời dân đƣợc nâng cao. Xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị. Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Ngày 16 tháng 8 năm 2016, Chính phủ đã ban hành quyết định số 1600/QĐ-TTg phê duyệt chƣơng tr nh mục tiêu quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2016-2020, với mục tiêu tổng quát là “Xây dựng NTM đ nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho ngƣời dân; có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phù hợp; cơ cấu kinh tế và các h nh th c tổ ch c sản xuất hợp lý, gắn phát tri n nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ; gắn phát tri n nông thôn với đô thị; xã hội nông thôn dân chủ, b nh đẳng, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trƣờng sinh thái đƣợc bảo vệ; quốc phòng và an ninh, trật tự đƣợc giữ vững”.
11 Từ đó có th thấy, xây dựng NTM là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị; là cuộc vận động lớn đ cộng đồng dân cƣ ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đ nh của m nh khang trang, sạch đ p; phát tri n sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trƣờng và an ninh nông thôn đƣợc đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của ngƣời dân đƣợc nâng cao. Xây dựng NTM giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực, chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát tri n giàu đ p, dân chủ, văn minh. Mục tiêu của chương trình MTQG XD NTM Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 5 tháng 8 năm 2008 của Ban chấp hành Trung ƣơng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, mục tiêu của chƣơng tr nh MTQG XD NTM là: Xây dựng NTM có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; cơ cấu kinh tế và các h nh th c tổ ch c sản xuất hợp lý.; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí đƣợc nâng cao; hệ thống chính trị ở nông thôn dƣới sự lãnh đạo của Đảng đƣợc tăng cƣờng. Xây dựng giai cấp nông dân, củng cố liên minh công nhân - nông dân - trí th c vững mạnh, tạo nền tảng kinh tế - xã hội và chính trị vững chắc cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
* Nhiệm vụ của chƣơng tr nh MTQG XD NTM Theo Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 5 tháng 8 năm 2008 của Ban chấp hành Trung ƣơng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, một số nhiệm vụ giải pháp xây dựng và phát tri n nông nghiệp, nông dân, nông thôn là: Th nhất: Xây dựng nền nông nghiệp toàn diện theo hƣớng hiện đại, đồng thời phát tri n mạnh công nghiệp và dịch vụ ở nông thôn. Th hai: Xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn gắn với phát tri n các đô thị. 12 Th ba: Nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của dân cƣ nông thôn, nhất là vùng khó khăn. Th tƣ: Đổi mới và xây dựng các h nh th c tổ ch c sản xuất, dịch vụ có hiệu quả ở nông thôn.
Th năm: Phát tri n nhanh nghiên c u, chuy n giao và ng dụng khoa học, công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, tạo đột phá đ hiện đại hoá nông nghiệp, công nghiệp hoá nông thôn. Th sáu: Đổi mới mạnh mẽ cơ chế, chính sách đ huy động cao các nguồn lực, phát tri n nhanh kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân. Th bảy: Tăng cƣờng sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nƣớc, phát huy s c mạnh của các đoàn th chính trị - xã hội ở nông thôn, nhất là hội nông dân. Nguồn vốn xây dựng Nông thôn mới * Khái niệm Ngân sách Nhà nước và vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước.
Ngân sách nhà nƣớc: trong thực tiễn, khái niệm ngân sách nhà nƣớc thƣờng đ chỉ tổng số thu và chi của một đơn vị trong một thời gian nhất định. Một bảng tính toán các chi phí đ thực hiện một kế hoạch, hoặc một chƣơng tr nh cho một mục đích nhất định của một chủ th nào đó. Nếu chủ th đó là Nhà nƣớc th đƣợc gọi là NSNN (Dƣơng Đăng Chinh, 2007). Theo Luật ngân sách Nhà nƣớc năm 2015, ngân sách nhà nƣớc là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đƣợc dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định đ bảo đảm thực hiện các ch c năng, nhiệm vụ của nhà nƣớc.
