Quản Lý Vốn Ngân Sách Nhà Nước Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Ở Huyện Krông Năng, Tỉnh Đắk Lắk

Quản lý vốn ngân sách nhà nước trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk, góp phần phát triển bền vững và nâng cao đời sống.

• Tác giả: Y Nghiêm Mlô
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Thị Thanh Loan
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Quản Lý Vốn Ngân Sách Nhà Nước Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Krông Năng, Đắk Lắk
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Tổng quan các đề tài nghiên cứu có liên quan
• Mục tiêu nghiên cứu
• Mục tiêu tổng quát
• Mục tiêu cụ thể
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học của luận văn
• Kết cấu của đề tài luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ VỐN NGÂN SÁCH TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
• 1.1. Nông thôn mới và xây dựng nông thôn mới
• 1.1.1. Nông thôn mới
• 1.1.2. Xây dựng nông thôn mới
• 1.2. Quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.1. Vốn và vai trò của vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.1.1. Khái niệm, phân loại vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.1.2. Vai trò của vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.2. Nguyên tắc quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.3. Nội dung quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.3.1. Lập kế hoạch, thẩm tra phân bổ vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.3.2. Quản lý chi phí, tạm ứng vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.3.3. Quyết toán vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.3.4. Thanh tra, kiểm tra, kiểm toán vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.4. Các tiêu chí đánh giá kết quả quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.4.1. Tiêu chí đánh giá sử dụng vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.4.2. Tiêu chí đánh giá về thực hiện vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.4.3. Tiêu chí đánh giá về kết quả kinh tế
• 1.2.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 1.2.5.1. Các nhân tố bên trong
• 1.2.5.1.1. Năng lực quản lý của người lãnh đạo
• 1.2.5.1.2. Năng lực chuyên môn
• 1.2.5.2. Các nhân tố bên ngoài
• 1.2.5.2.1. Điều kiện và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội địa phương
• 1.2.5.2.2. Cơ chế chính sách và các quy định của nhà nước
• 1.3. Kinh nghiệm quản lý vốn trong xây dựng nông thôn mới và bài học cho quản lý vốn trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
• 1.3.1. Kinh nghiệm quản lý vốn trong xây dựng nông thôn mới tại một số địa phương
• 1.3.1.1. Kinh nghiệm quản lý vốn trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 1.3.1.2. Kinh nghiệm quản lý vốn trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hoà
• 1.3.2. Bài học rút ra cho huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk về quản lý vốn trong xây dựng nông thôn mới
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN NGÂN SÁCH TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN KRÔNG NĂNG TỈNH ĐẮK LẮK
• 2.1. Giới thiệu khái quát các điều kiện để xây dựng nông thôn mới ở huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
• 2.1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.2. Thực trạng vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
• 2.3. Hoạt động quản lý vốn Ngân sách trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
• 2.3.1. Công tác lập kế hoạch, thẩm tra phân bổ vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 2.3.2. Thực trạng quản lý chi phí, tạm ứng vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 2.3.3. Quyết toán vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 2.3.4. Thanh tra, kiểm tra, kiểm toán vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 2.4. Các tiêu chí đánh giá kết quả quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
• 2.4.1. Tiêu chí đánh giá sử dụng vốn đầu tư đúng mục đích
• 2.4.2. Tiêu chí đánh giá về nguồn vốn
• 2.4.3. Tiêu chí đánh giá về kết quả kinh tế
• 2.5. Các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
• 2.5.1. Các nhân tố bên trong
• 2.5.1.1. Năng lực quản lý của người lãnh đạo
• 2.5.1.2. Năng lực chuyên môn
• 2.5.2. Các nhân tố bên ngoài
• 2.5.2.1. Điều kiện và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội địa phương
• 2.5.2.2. Cơ chế chính sách và các quy định của nhà nước
• 2.5.2.3. Sự hài lòng của người dân
• 2.6. Đánh giá chung quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
• 2.6.1. Kết quả đạt được
• 2.6.2. Hạn chế, khó khăn
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ VỐN NGÂN SÁCH TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN KRÔNG NĂNG, TỈNH ĐẮK LẮK
• 3.1. Phương hướng quản lý vốn ngân sách nhà nước trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
• 3.1.1. Định hướng xây dựng nông thôn mới tại huyện Krông Năng
• 3.1.2. Định hướng quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
• 3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý vốn ngân sách nhà nước trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
• 3.2.1. Hoàn thiện công tác lập và giao kế hoạch quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới từ Ngân sách nhà nước
• 3.2.2. Công khai quy mô vốn cho quản lý quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 3.2.3. Nâng cao chất lượng kiểm soát thanh toán quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới qua Kho bạc nhà nước huyện
• 3.2.4. Giải pháp hoàn thiện công tác quyết toán vốn đầu tư dự án xây dựng cơ bản hoàn thành
• 3.2.5. Giải pháp tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm liên quan đến quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới
• 3.2.6. Nhóm giải pháp khác
• 3.3. Kiến nghị với các cơ quan quản lý Nhà nước
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Bộ Tài chính
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý vốn ngân sách nhà nước trong xây dựng nông thôn mới

Quản lý vốn ngân sách nhà nước trong xây dựng nông thôn mới (XD NTM) là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công của chương trình này. Huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk, với đặc điểm địa lý và kinh tế xã hội riêng biệt, đang nỗ lực thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững thông qua việc quản lý hiệu quả nguồn vốn. Việc này không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn nâng cao đời sống người dân. Theo Nghị quyết số 26, XD NTM cần có sự lồng ghép các nguồn vốn từ ngân sách nhà nước và các nguồn khác để đạt được hiệu quả cao nhất.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý vốn ngân sách

Quản lý vốn ngân sách là quá trình lập kế hoạch, phân bổ và sử dụng nguồn vốn một cách hiệu quả. Vai trò của nó trong XD NTM là rất quan trọng, giúp đảm bảo rằng các dự án được thực hiện đúng tiến độ và chất lượng. Việc quản lý tốt sẽ tạo ra sự phát triển đồng bộ cho các lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.

1.2. Các nguồn vốn trong xây dựng nông thôn mới

Các nguồn vốn trong XD NTM bao gồm ngân sách nhà nước, vốn đầu tư từ doanh nghiệp và sự đóng góp của cộng đồng. Mỗi nguồn vốn đều có vai trò riêng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại huyện Krông Năng. Việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn này là rất cần thiết.

II. Thách thức trong quản lý vốn ngân sách tại huyện Krông Năng

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý vốn ngân sách, huyện Krông Năng vẫn gặp phải nhiều thách thức. Cơ sở hạ tầng chưa hoàn thiện, việc phân bổ vốn chưa hợp lý và tình trạng vi phạm trong quản lý vẫn còn tồn tại. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo hiệu quả của chương trình XD NTM.

2.1. Vấn đề phân bổ vốn ngân sách

Việc phân bổ vốn ngân sách chưa bám sát vào nhu cầu thực tế của địa phương. Nhiều dự án không được ưu tiên đúng mức, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn lực cho các công trình quan trọng. Cần có sự điều chỉnh trong quy trình phân bổ để đảm bảo tính hợp lý và hiệu quả.

2.2. Tình trạng vi phạm trong quản lý vốn

Tình trạng vi phạm trong quản lý vốn ngân sách vẫn diễn ra, với nhiều vụ việc chưa được xử lý triệt để. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ các dự án mà còn làm giảm niềm tin của người dân vào chính quyền. Cần có các biện pháp mạnh mẽ hơn để ngăn chặn tình trạng này.

III. Phương pháp quản lý vốn ngân sách hiệu quả trong xây dựng nông thôn mới

Để nâng cao hiệu quả quản lý vốn ngân sách trong XD NTM, huyện Krông Năng cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và minh bạch. Việc này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực mà còn tạo ra sự đồng thuận từ cộng đồng.

3.1. Lập kế hoạch và phân bổ vốn hợp lý

Lập kế hoạch chi tiết và phân bổ vốn hợp lý là bước đầu tiên trong quản lý vốn. Cần có sự tham gia của các bên liên quan để đảm bảo rằng các nhu cầu thực tế được phản ánh trong kế hoạch. Điều này sẽ giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực.

3.2. Tăng cường kiểm tra và giám sát

Việc tăng cường kiểm tra và giám sát các dự án sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề phát sinh. Cần có các cơ chế kiểm tra định kỳ và báo cáo minh bạch để đảm bảo rằng các nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại huyện Krông Năng

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc quản lý vốn ngân sách tại huyện Krông Năng đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục để đạt được hiệu quả cao hơn trong XD NTM. Các ứng dụng thực tiễn từ các dự án thành công có thể được nhân rộng.

4.1. Các dự án thành công trong xây dựng nông thôn mới

Một số dự án thành công trong XD NTM tại huyện Krông Năng đã cho thấy hiệu quả của việc quản lý vốn ngân sách. Những dự án này không chỉ cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn nâng cao đời sống người dân. Cần tiếp tục phát huy những mô hình này.

4.2. Đánh giá sự hài lòng của người dân

Sự hài lòng của người dân là một trong những chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả của chương trình XD NTM. Các khảo sát cho thấy người dân ngày càng hài lòng hơn với các dịch vụ công cộng và cơ sở hạ tầng được cải thiện.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý vốn ngân sách

Quản lý vốn ngân sách trong XD NTM tại huyện Krông Năng cần được cải thiện hơn nữa để đáp ứng nhu cầu phát triển. Các giải pháp đồng bộ và hiệu quả sẽ giúp huyện đạt được các mục tiêu đề ra. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực quản lý và sự tham gia của cộng đồng.

5.1. Đề xuất giải pháp cải thiện quản lý vốn

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện quản lý vốn ngân sách, bao gồm việc đào tạo cán bộ, nâng cao năng lực quản lý và tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện dự án.

5.2. Tầm nhìn phát triển bền vững

Tầm nhìn phát triển bền vững cho huyện Krông Năng cần được xác định rõ ràng. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn đảm bảo sự phát triển lâu dài cho các thế hệ sau.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý nguồn vốn ngân sách nhà nước trong chương trình xây dựng nông thôn mới đóng vai trò huyết mạch, quyết định trực tiếp đến tiến độ và chất lượng hoàn thiện cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội tại các địa phương. Tại huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk – địa bàn miền núi gồm 12 đơn vị hành chính cấp xã (1 thị trấn và 11 xã) với 30 buôn đồng bào dân tộc thiểu số, việc tối ưu hóa dòng vốn công gặp không ít thách thức. Theo các ước tính kinh tế, nguồn vốn từ ngân sách nhà nước chiếm tỷ trọng nòng cốt khoảng 40% đến 50% trong tổng cơ cấu vốn huy động xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, việc phân bổ nguồn lực còn dàn trải, công tác lập dự toán từ trên xuống đôi khi chưa bám sát nhu cầu thực tiễn của từng thôn buôn.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý vốn ngân sách thông qua việc nhận diện các điểm nghẽn trong chu trình tài chính: từ lập kế hoạch, cấp phát, thanh toán, quyết toán cho đến kiểm tra, giám sát. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa khung lý luận, phân tích toàn diện thực trạng sử dụng ngân sách trên địa bàn huyện Krông Năng trong giai đoạn 2019 – 2021, từ đó xác lập hệ thống giải pháp đồng bộ cho giai đoạn tiếp theo. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc lượng hóa các tiêu chí đánh giá, cung cấp bài học kinh nghiệm để giảm thiểu sai phạm kiểm toán (vốn ghi nhận 30 vụ vi phạm năm 2019, giảm xuống 28 vụ năm 2020 và còn 20 vụ năm 2021), đồng thời bảo đảm tỷ lệ giữ lại tối thiểu 70% nguồn thu từ đất cho cấp xã nhằm tái đầu tư hạ tầng thiết yếu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản lý tài chính công hiện đại kết hợp lý thuyết phát triển nông thôn bền vững để tiếp cận chu trình điều hành ngân sách. Khung phân tích được xây dựng trên 2 lý thuyết nền tảng: Lý thuyết quản lý chu trình ngân sách nhà nước (Budget Cycle Theory) bao gồm 4 giai đoạn khép kín (lập dự toán, chấp hành, quyết toán và thanh tra, kiểm toán) và Lý thuyết phân cấp tài chính công (Fiscal Decentralization Theory) nhấn mạnh quyền tự chủ, trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp huyện, cấp xã.

Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm cốt lõi: Vốn ngân sách nhà nước trong xây dựng nông thôn mới, Quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản, Chu trình kiểm soát thanh toán qua Kho bạc Nhà nước và Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới. Căn cứ theo Quyết định số 491/QĐ-TTg, Quyết định số 342/QĐ-TTg và Quyết định số 558/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, khung đánh giá tích hợp 19 tiêu chí thuộc 5 nhóm lĩnh vực then chốt: Quy hoạch, Hạ tầng kinh tế - xã hội, Kinh tế và tổ chức sản xuất, Văn hóa - xã hội - môi trường, và Hệ thống chính trị. Khung lý thuyết cũng cụ thể hóa nguyên tắc phân chia nguồn lực, điển hình là quy định điều tiết tối thiểu 70% nguồn thu đấu giá quyền sử dụng đất cho ngân sách cấp xã để hoàn thiện thiết chế hạ tầng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hài hòa giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp nhằm bảo đảm tính khách quan, chuẩn xác. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo quyết toán ngân sách, báo cáo tổng kết xây dựng nông thôn mới của Ủy ban nhân dân huyện Krông Năng, Phòng Tài chính - Kế hoạch và Kho bạc Nhà nước huyện giai đoạn 2019 – 2021.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra xã hội học với quy mô cỡ mẫu 230 phiếu khảo sát hợp lệ. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng để đảm bảo tính đại diện: nhóm người dân tại các xã thụ hưởng (180 phiếu), nhóm công chức chuyên môn trực tiếp quản lý vốn (20 phiếu), và nhóm cán bộ quản lý lãnh đạo cấp huyện (30 phiếu). Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ thực hiện so với dự toán, đối chiếu quy định pháp lý theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 và Quyết định số 26/2016/QĐ-TTg. Việc lựa chọn phương pháp phân tích định lượng kết hợp phỏng vấn sâu giúp bóc tách chính xác các nguyên nhân gây chậm trễ giải ngân và nhận diện mức độ hài lòng của cộng đồng đối với các công trình công cộng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế tại huyện Krông Năng giai đoạn 2019 – 2021 chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

• Cơ cấu phân bổ vốn tập trung cao vào nhóm hạ tầng giao thông và thủy lợi: Chi đầu tư xây dựng cơ bản cho giao thông và công trình thủy lợi chiếm hơn 60% tổng nguồn vốn ngân sách phân bổ, trong khi các lĩnh vực môi trường, cơ sở vật chất văn hóa chỉ chiếm khoảng 15% đến 20%.
• Tỷ lệ hoàn thành và giải ngân vốn có sự chênh lệch đáng kể giữa kế hoạch và thực hiện: Tại nhiều xã vùng sâu, tỷ lệ giải ngân trong năm ngân sách chỉ đạt khoảng 80% đến 85% dự toán giao đầu năm, dẫn đến khối lượng vốn phải chuyển nguồn sang năm sau tương đối lớn.
• Công tác thanh tra, kiểm soát chi ghi nhận tiến bộ rõ rệt qua từng năm: Số vụ việc sai phạm phát hiện qua công tác thanh tra, kiểm tra giảm đều đặn từ 30 vụ (năm 2019) xuống 28 vụ (năm 2020) và còn 20 vụ (năm 2021), tương ứng mức giảm 33,3% sau 3 năm.
• Kết quả khảo sát 180 người dân cho thấy mức độ hài lòng về hạ tầng giao thông liên thôn đạt trên 75%, tuy nhiên mức độ minh bạch và công khai số liệu tài chính tại một số nhà văn hóa buôn làng chỉ đạt mức đánh giá trung bình 58%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại trên bắt nguồn từ việc lập dự toán chi ngân sách còn mang nặng tính hành chính từ trên xuống, chưa bám sát điều kiện thi công thực tế tại 30 buôn dân tộc thiểu số có địa hình chia cắt. Năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ quản lý dự án cấp xã còn hạn chế, dẫn đến việc hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu chậm trễ.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu tại huyện Thanh Oai (Hà Nội) của tác giả Đặng Toàn Thắng hay tại tỉnh Quảng Bình của tác giả Nguyễn Thị Thu Hiền, thực trạng tại huyện Krông Năng có nét tương đồng về tỷ trọng vốn ngân sách giữ vai trò chủ đạo (chiếm 40% đến 50% tổng vốn). Tuy nhiên, đặc thù suất đầu tư giao thông miền núi Tây Nguyên thường cao hơn từ 20% đến 25% so với đồng bằng, đòi hỏi quy trình thẩm định giá và định mức chi phí phải linh hoạt hơn. Để trực quan hóa, các biến động này có thể được phản ánh sinh động qua Biểu đồ hình cột thể hiện mức độ chênh lệch giữa kế hoạch và thực hiện chi ngân sách, cùng Bảng đối chiếu số liệu sai phạm thanh tra giai đoạn 2019 – 2021, giúp các nhà quản lý nhận diện ngay điểm rơi giải ngân trong từng quý.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vốn ngân sách trong giai đoạn 2023 – 2025:

• Đổi mới quy trình lập và phân bổ dự toán ngân sách: Ủy ban nhân dân huyện Krông Năng chỉ đạo Phòng Tài chính - Kế hoạch phối hợp với Ủy ban nhân dân 12 xã, thị trấn khảo sát danh mục ưu tiên từ quý III hàng năm, bảo đảm tỷ lệ giao vốn đúng tiến độ đạt trên 95% ngay trong tháng 1 của năm ngân sách.
• Thực hiện công khai, minh bạch 100% quy mô vốn đầu tư: Ban quản lý chương trình xây dựng nông thôn mới cấp xã niêm yết công khai dự toán, nguồn vốn điều tiết từ tiền sử dụng đất (tối thiểu 70%) tại trụ sở và 30 nhà văn hóa buôn, định kỳ cập nhật tiến độ hàng quý.
• Chuẩn hóa quy trình kiểm soát thanh toán qua Kho bạc Nhà nước: Kho bạc Nhà nước huyện Krông Năng đẩy mạnh ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, rút ngắn thời gian kiểm soát hồ sơ thanh toán khối lượng hoàn thành từ 5 ngày xuống dưới 3 ngày làm việc, phấn đấu giải ngân đạt trên 98% kế hoạch vốn giao.
• Tăng cường hoạt động thanh tra, giám sát chuyên đề: Thanh tra huyện Krông Năng phối hợp cơ quan chuyên môn tổ chức tối thiểu 2 cuộc kiểm tra định kỳ mỗi năm trên 100% địa bàn các xã, siết chặt kỷ cương nghiệm thu công trình, giảm số vụ sai phạm xuống dưới 10 vụ/năm vào năm 2025.
• Kiến nghị hoàn thiện chính sách với Bộ Tài chính: Đề xuất điều chỉnh định mức hỗ trợ chi phí quản lý dự án cho các xã vùng dân tộc thiểu số và bổ sung hướng dẫn xử lý số liệu chuyển nguồn trên hệ thống TABMIS nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quyết toán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và lý luận sâu sắc, thích hợp cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý nhà nước tại Ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã: Tài liệu cung cấp cơ sở thực chứng và khung giải pháp tối ưu hóa công tác lập dự toán, quản lý 19 tiêu chí nông thôn mới phù hợp với địa bàn miền núi.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh ngành Quản lý kinh tế và Tài chính công: Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp thiết kế bộ công cụ khảo sát 230 mẫu và quy trình xử lý dữ liệu ngân sách địa phương.
• Cán bộ nghiệp vụ Kho bạc Nhà nước và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng: Cung cấp góc nhìn chuyên sâu về chu trình kiểm soát chi 5 bước, kỹ năng thẩm định hồ sơ quyết toán và biện pháp phòng ngừa thất thoát vốn đầu tư công.
• Các tổ chức xã hội và ban giám sát đầu tư của cộng đồng: Nguồn cẩm nang hữu ích giúp cộng đồng dân cư tại 30 thôn buôn hiểu rõ quyền giám sát, cách thức theo dõi nguồn vốn công khai để phát huy quyền làm chủ ở cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn tập trung vào phạm vi không gian và thời gian nào? Nghiên cứu được triển khai trên toàn địa bàn huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk gồm 1 thị trấn và 11 xã với 30 buôn đồng bào dân tộc thiểu số. Dữ liệu thực chứng về quản lý và quyết toán vốn ngân sách được thu thập, phân tích chuyên sâu trong khoảng thời gian từ năm 2019 đến năm 2021.

Nguồn vốn ngân sách nhà nước chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong xây dựng nông thôn mới? Theo các báo cáo tổng kết và phân tích chuyên ngành, nguồn vốn ngân sách nhà nước chiếm tỷ trọng chủ đạo khoảng 40% đến 50% trong tổng nguồn lực huy động. Đây là nguồn vốn "mồi" quan trọng để kích hoạt vốn tín dụng và các khoản đóng góp tự nguyện từ người dân.

Cơ cấu mẫu điều tra xã hội học của luận văn được tổ chức ra sao? Tác giả đã thu thập 230 phiếu khảo sát hợp lệ, phân tầng thành 3 nhóm đối tượng: 180 người dân đại diện cho đối tượng thụ hưởng, 20 công chức chuyên môn trực tiếp điều hành vốn và 30 cán bộ lãnh đạo quản lý cấp huyện nhằm bảo đảm tính khách quan khoa học.

Tình hình phát hiện sai phạm trong quản lý vốn tại huyện Krông Năng diễn biến như thế nào? Công tác thanh tra, kiểm tra cho thấy những chuyển biến rất tích cực khi số vụ việc vi phạm giảm liên tục: từ 30 vụ năm 2019 xuống 28 vụ năm 2020 và chỉ còn 20 vụ năm 2021, minh chứng cho việc siết chặt kỷ cương quản lý tài chính tại địa phương.

Điểm mới mang tính đột phá trong giải pháp của luận văn là gì? Đó là sự kết hợp giữa cơ chế điều tiết giữ lại tối thiểu 70% tiền sử dụng đất cho cấp xã, việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ tại Kho bạc Nhà nước xuống dưới 3 ngày và giải pháp tăng cường vai trò giám sát cộng đồng tại các buôn làng đặc thù.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý vốn ngân sách nhà nước gắn liền với 19 tiêu chí trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới.
• Đánh giá thực trạng chi tiết tại 12 xã, thị trấn của huyện Krông Năng, chỉ ra vai trò trụ cột của ngân sách nhà nước chiếm khoảng 40% đến 50% tổng nguồn lực.
• Phân tích dữ liệu thực chứng từ 230 đối tượng khảo sát, phản ánh đúng thực trạng giải ngân và nhu cầu minh bạch tài chính tại cơ sở.
• Ghi nhận nỗ lực kiểm soát chi với tỷ lệ sai phạm giảm 33,3% trong giai đoạn 2019 – 2021 (từ 30 vụ xuống 20 vụ).
• Đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp khả thi với mốc lộ trình hoàn thành rõ ràng đến năm 2025 nhằm tối ưu hóa hiệu quả vốn đầu tư công.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã làm sáng tỏ bài toán quản lý nguồn lực tài chính công tại một địa bàn huyện miền núi có 30 buôn dân tộc thiểu số, cung cấp luận cứ xác đáng cho giai đoạn phát triển 2023 – 2025. Các cơ quan quản lý và địa phương hãy tham khảo, áp dụng ngay mô hình quản trị này để thúc đẩy xây dựng nông thôn mới phát triển bền vững và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và phần kết luận, luận văn được kết cấu gồm 3 chương với nội dung cụ thể: Chƣơng l: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý vốn ngân sách trong XD NTM Chƣơng 2: Thực trạng quản lý vốn ngân sách trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk Chƣơng 3: Phương hướng và giải pháp quản lý vốn ngân sách trong xây 8 dựng nông thôn mới ở huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk 9 CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ VỐN NGÂN SÁCH TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 1. Nông thôn mới và xây dựng nông thôn mới 1. Nông thôn mới Hiện nay chưa có khái niệm chính thức và thống nhất về nông thôn mới, chính vì vậy, đã có rất nhiều các quan điểm khác nhau về NTM. Nông thôn mới phát triển như thế nào ở mức độ nào thì được gọi là nông thôn mới thì vấn đề này có thể thay đổi tùy theo từng quốc gia và tùy theo từng thời điểm phát triển lịch sử khác nhau mà người ta có thể nhìn nhận về NTM khác nhau.TS Phạm Kim Giao (2012), “Nông thôn chính là khái niệm dùng để chỉ một địa bàn mà ở đó người dân sản xuất nông nghiệp họ chiếm tỷ trọng lớn, nông thôn có thể được xét trên nhiều góc độ về mặt kinh tế, chính trị, văn hóa.

nông thôn không chỉ đơn thuần là khu vực xã hội mà cũng đại diện cho khu vực kinh tế, kinh tế nông nghiệp trong địa bàn nông thôn ngoài nông nghiệp ra cũng có các lĩnh vực công nghiệp dịch vụ khác thường gọi là các hoạt động phi nông nghiệp”. [16, tr 85,86] Nông thôn là phần lãnh thổ mà không nằm trong nội thành, nội thị của các thị xã, thị trấn,. và nó được quản lý bởi cấp hành chính đó là Ủy ban nhân dân cấp xã. Phần lớn người dân tập chung vào sản xuất nông nghiệp, ngoài ra còn có các hoạt động khác như là sản xuất và phi sản xuất chủ yếu phục vụ nông nghiệp”.

Việc phát triến kinh tế nông thôn hiện nay ngày càng vững mạnh và phát triển đó chính là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước ta hiện nay. Trong bất kỳ công cụ thiết lập tiêu chuẩn nào ta cũng có thể đánh giá trạng thái phát triển để đảm bảo rằng các tiêu chuẩn mới của NTM. Có thể khái quát nông thôn mới dựa trên cơ sở 5 nội dung cơ bản như sau: Nông thôn 10 là nơi văn minh, sạch đẹp cùng với cơ sở hạ tầng tốt hiện đại; Sản xuất cũng phát triển theo hướng kinh tế thương mại hóa, đời sống vật chất và tinh thần của dân cư nông thôn được nâng cao hơn nữa; bản sắc văn hóa dân tộc được bảo tồn và phát triển; Xã hội nông thôn được đảm bảo an ninh tốt và được quản lý trên tinh thần dân chủ. Nông thôn được coi là địa bàn gắn bó sinh kế của cộng đồng dân cư và liên quan trực tiếp đến việc khai thác, sử dụng môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

Bản chất đối với sản xuất nông nghiệp thì người dân nông thôn là một hiện tượng xảy ra cùng thời với sự ra đời của nhà nước Việt Nam. Theo nghiên cứu của tác giả Phan Đại Doãn (2016), nông thôn mới được hiểu: cần bảo tồn giá trị truyền thống, văn hóa của từng dân tộc, nâng cao giá trị đoàn kết cộng đồng và mức sống của người dân. [14, tr 79,80] Nông thôn mới phải dựa trên nên tảng của nông dân. Người nông dân có trình độ khoa học kỹ thuật liên quan đến sản xuất, chăn nuôi,.mang lại tính chất sản xuất hàng hóa.

Một số ý kiến khác cho rằng, NTM là vùng nông thôn có nền kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện, cơ sở hạ tầng hiện đại, trình độ dân trí cao, giữ được bản sắc văn hóa dân tộc và an ninh chính trị. An ninh trật tự xã hội được giữ vững. Từ các nghiên cứu trước đây, có vẻ như các tác giả đều có chung nhận định về NTM, là vùng nông thôn phát triển kinh tế bền vững, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao, văn hóa truyền thống được nâng cao. Như vậy, nông thôn mới được hiểu là nông thôn mà ở đó có kết cấu hạ tầng KT - XH hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường.

Xây dựng giai cấp nông 11 dân, củng cố liên minh công nhân - nông dân - trí thức vững mạnh, tạo nền tảng KT-XH và chính trị vững chắc cho sự nghiệp CNH, HĐH, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Căn cứ Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc Ban hành bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới; Quyết định số 342/QĐ-TTg ngày 20/02/2013 của Thủ tướng chính phủ về sửa đổi một số tiêu chí của Bộ tiêu chí Quốc gia về Nông thôn mới, Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM gồm 19 tiêu chí và được chia thành 5 nhóm, cụ thể như sau: - Nhóm 1: Quy hoạch: 01 tiêu chí - Nhóm 2: Hạ tầng KT-XH: 08 tiêu chí - Nhóm 3: Kinh tế và tổ chức sản xuất: 04 tiêu chí - Nhóm 4: Văn hóa - xã hội - môi trường: 04 tiêu chí - Nhóm 5: Hệ thống chính trị: 02 tiêu chí 1. Xây dựng nông thôn mới Theo PGS.TS Phạm Kim Giao (2018), Xây dựng nông thôn mới không chỉ phải là việc biến làng, xã trở thành các thành thị hay là cố định người nông dân tại nông thôn, nông dân chính là một nguồn động lực quan trọng để ta dựa vào xây dựng nông thôn mới. Xây dựng nông thôn mới ta phải đặt trong bối cảnh của đô thị hóa.

Chuyển dịch lao động ở nông thôn chính là nội dung quan trọng nhất của sự nghiệp dựng xây nông thôn mới đối với các chủ thể là các tổ chức nông dân. Các tổ chức hợp tác xã ở nông dân kiểu mới đóng góp một vai trò rất đặc biệt trong công cuộc sự nghiệp này. Theo Nguyễn Sinh Cúc (2003), XD NTM mới trước hết là một vùng nông thôn vẫn còn mang những nét vốn có của cảnh quan truyền thống, truyền thống cả về quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất, hình thức bên trong và bên ngoài. Cơ sở hạ tầng, quy hoạch mặt bằng nhà ở, hình thức nhà 12 ở, đường phố, ngõ xóm.

và mối quan hệ giữa hàng xóm, lối sống của dân cư nông thôn vẫn giữ nết truyền thống. Đó là nền nông nghiệp hiện đại sử dụng các công nghệ kỹ thuật hiện đại vào sản xuất nông nghiệp. Ngoài sản xuất nông nghiệp,nông thôn còn phải phát triển mạnh các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và thương mại, dịch vụ, du lịch. Bên cạnh những chuyển biến tích cực về kinh tế ở nông thôn mới, đời sống văn hóa tinh thần của người dân cũng ngày càng được cải thiện.

Quyền tự do dân chủ của nhân dân là nhân dân được tham gia vào quá trình xây dựng, xây dựng kế hoạch, đóng góp ý kiến xây dựng và phát triển địa phương. Nhận thức đầy đủ về khái niệm này ở mỗi giai đoạn phát triển của nền sản xuất xã hội cả về lý luận và thực tiễn. Không ngừng nâng cao trình độ khoa học kỹ thuật và công nghệ trong sản xuất và sinh hoạt ở nông thôn, cải thiện và hoàn thiện tổ chức sản xuất và tổ chức đời sống nông thôn, từ đó tạo ra trình độ sản xuất ngày càng cao, đời sống ngày càng văn minh, tiến bộ. [7, tr 59,60] Hiện đại hoá nông thôn không chỉ bao gồm công nghiệp hoá, nâng cao trình độ khoa học, công nghệ và tổ chức trong các lĩnh vực sản xuất vật chất khác ở nông thôn mà còn không ngừng nâng cao đời sống văn hoá tinh thần, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng xã hội cũng như giáo dục và đào tạo hệ thống,chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ đời sống khác ở nông thôn.

Hiện đại hóa thực chất là một quá trình phát triển, một phần không thể thiếu của di truyền trong nông nghiệp Hiện đại hóa không có nghĩa là xóa bỏ mọi thứ đã được xây dựng trong quá khứ, cũng không có nghĩa là đưa tất cả các thiết bị và công nghệ tiên tiến, hiện đại ra thị trường cùng một lúc, mà là sử dụng tiến bộ và cải thiện nó,từng bước một, hoàn hảo, mức độ tăng cường khoa học, kỹ thuật, công nghệ và tổ chức, quản lý sản xuất và đời sống xã hội ở nông thôn trên phạm vi toàn cầu. Hiện đại hóa nông thôn là một quá trình liên tục. Nâng cao trình độ khoa học kỹ thuật và công nghệ, trình độ tổ chức và quản lý sản 13 xuất nông nghiệp. Đây cũng là một quá trình cần được thực hiện theo một cách nào đó các tiến bộ kỹ thuật mới trong sản xuất liên tục xảy ra và được áp dụng.

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn bó chặt chẽ với nhau và có nội dung phụ thuộc lẫn nhau. Như vậy, xây dựng nông thôn mới là mô hình cấp xã, thôn được phát triển một cách toàn diện theo định huớng của công nghiệp hóa và hiện đại hóa, dân chủ và văn minh. Mô hình nông thôn mới đó được quy định bởi các tính chất: Phải đáp ứng yêu cầu của phát triển; Có sự đổi mới về cơ cấu tổ chức, vận hành và điều kiện cảnh quan môi trường; Đạt hiệu quả cao nhất dựa trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa và xã hội; Tiến bộ hơn nữa so với mô hình cũ; Chứa đựng các đặc điểm chung mà có thể phổ biến và vận dụng ở trên cả nước [10, tr 32,33] Tuy nhiên, Căn cứ Quyết định số 558/QĐ-TTg ngày 05/4/2017 của Thủ tướng chính phủ về việc ban hành tiêu chí huyện NTM và Quy định thị xã, thành phố trực thuộc cấp tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM, cụ thể: Đối với huyện NTM: Có 100% số xã trong huyện đạt chuẩn nông thôn mới và đạt các tiêu chí sau: [5, tr 105, 106] Bảng 1.