Luận văn: Phân tích thực trạng tồn trữ thuốc tại Bệnh viện Mắt và Da liễu Hải Dương

Phân tích thực trạng quản lý và tồn trữ thuốc tại Bệnh viện Mắt Da liễu Hải Dương năm 2023, đánh giá hiệu quả sử dụng và đề xuất giải pháp cải thiện.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hà
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Phương Thúy
• Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý Dược
• Đề tài: Thực trạng tồn trữ thuốc BV Mắt Da liễu Hải Dương 2023
• Loại tài liệu: Luận văn Dược sĩ chuyên khoa cấp I
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng tồn trữ thuốc tại Bệnh viện Mắt và Da Liễu Hải Dương

Thực trạng tồn trữ thuốc tại Bệnh viện Mắt và Da Liễu Hải Dương năm 2023 phản ánh tình hình quản lý kho dược và bảo quản thuốc trong một bệnh viện chuyên khoa tại Việt Nam. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm phân tích chi tiết các khía cạnh liên quan đến công tác dự trữ, bảo quản và quản lý thuốc theo quy định của Bộ Y tế. Kho nội trú của Khoa Dược đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng dược phẩm của bệnh viện. Việc đánh giá điều kiện bảo quản thuốc theo Thông tư 36/2018/TT-BYT giúp xác định những điểm mạnh và yếu trong hệ thống quản lý hiện tại. Luận văn Dược sĩ chuyên khoa của Nguyễn Thị Hà cung cấp những số liệu thực tế về cơ cấu thuốc, giá trị xuất nhập tồn, và mức độ tuân thủ các nguyên tắc quản lý kho dược.

1.1. Điều kiện bảo quản thuốc theo quy định

Bảo quản thuốc phải tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật về nhiệt độ, độ ẩm và điều kiện vệ sinh. Theo Thông tư 36/2018/TT-BYT, kho nội trú cần đảm bảo môi trường an toàn, tránh ánh sáng trực tiếp và thông gió phù hợp. Trang thiết bị bảo quản như tủ lạnh, máy sấy ẩm cần được kiểm soát thường xuyên. Việc duy trì các điều kiện này là yếu tố then chốt để bảo đảm chất lượng thuốc và ngăn ngừa tình trạng hàng hỏng, hết hạn sử dụng.

1.2. Nhân sự và tổ chức quản lý

Khoa Dược của bệnh viện cần cơ cấu nhân lực phù hợp để thực hiện công tác quản lý kho dược hiệu quả. Dược sĩ, kỹ thuật viên dược phải được đào tạo về quy trình bảo quản, tuân thủ nguyên tắc FEFO (hết hạn trước xuất trước). Hệ thống hồ sơ tài liệu và sổ sách phải được lập và cập nhật đầy đủ. Sự phối hợp giữa các bộ phận giúp đảm bảo sự khớp nhau giữa sổ sách kế toán và kiểm kê thực tế.

II. Phân tích thực trạng dự trữ thuốc và cơ cấu kho nội trú

Cơ cấu dự trữ thuốc tại Bệnh viện Mắt và Da Liễu Hải Dương năm 2023 bao gồm các nhóm thuốc khác nhau với giá trị xuất nhập tồn biến động theo nhu cầu lâm sàng. Phân tích dữ liệu cho thấy mức tồn kho cần được tối ưu hóa để tránh thiếu thuốc hoặc tồn đọng quá nhiều. Giá trị xuất, nhập, tồn trong kho được theo dõi hàng tháng và phân tích theo quý. Thời gian dự trữ thuốc phản ánh hiệu quả của công tác quản lý. Những thuốc có vòng quay chậm cần được xem xét lại về nhu cầu thực tế. Việc tuân thủ nguyên tắc xuất kho đúng quy định giúp giảm tỷ lệ hàng hỏng, hết hạn sử dụng và tối ưu hóa chi phí.

2.1. Cơ cấu thuốc dự trữ trong kho năm 2023

Phân loại thuốc trong kho theo nhóm dược lực, đặc biệt là nhóm mắt, da liễu chiếm tỷ lệ lớn. Các thuốc kê đơn, thuốc OTC được quản lý riêng biệt. Thuốc đặc biệt, thuốc tương tác được lưu trữ trong điều kiện riêng với quản lý chặt chẽ. Phân tích cho thấy cơ cấu dự trữ phù hợp với nhu cầu lâm sàng của bệnh viện chuyên khoa này.

2.2. Giá trị xuất nhập và thời gian dự trữ

Thống kê xuất nhập tồn hàng tháng cho phép đánh giá vòng quay kho. Những thuốc có tồn kho cao nhưng xuất ít cần xem xét lại. Thời gian dự trữ trung bình giúp xác định mức tồn an toàn phù hợp với dung lượng điều trị của bệnh viện. Phân tích xu hướng tồn kho qua các tháng năm 2023 giúp dự báo nhu cầu cho năm tiếp theo.

III. Tuân thủ nguyên tắc quản lý kho và xử lý hàng lỗi

Nguyên tắc FEFO (First Expires First Out) là tiêu chuẩn bắt buộc trong xuất kho thuốc để đảm bảo an toàn dụng. Nghiên cứu đánh giá mức độ tuân thủ nguyên tắc này tại kho nội trú của bệnh viện năm 2023. Sự khớp nhau giữa sổ sách và kiểm kê thực tế là chỉ tiêu quan trọng phản ánh chất lượng quản lý. Hàng thiếu, hỏng, vỡ, hết hạn cần được ghi chép chi tiết và xử lý theo quy định. Việc phân loại nguyên nhân mất mát hàng giúp cải thiện công tác bảo quản. Tỷ lệ hàng hỏng so với tổng tồn kho là chỉ số quan trọng đánh giá hiệu quả quản lý.

3.1. Tuân thủ nguyên tắc FEFO trong xuất kho

Kiểm tra tuân thủ FEFO được thực hiện thông qua kiểm kê ngẫu nhiên các lô hàng. Thuốc hết hạn cần được loại bỏ kịp thời khỏi kho. Hệ thống sắp xếp kho phải hỗ trợ việc nhận diện hạn sử dụng dễ dàng. Đào tạo nhân sự về nguyên tắc này là yếu tố quan trọng trong việc tuân thủ quy định an toàn dược phẩm.

3.2. Xử lý hàng thiếu hỏng vỡ và hết hạn

Hàng hỏng, vỡ phải được ghi chép chi tiết với nguyên nhân và trách nhiệm. Thuốc hết hạn cần được hủy theo quy định của Bộ Y tế. Tỷ lệ mất mát hàng được tính toán và phân tích nguyên nhân. Biện pháp cải thiện như nâng cấp trang thiết bị, đào tạo lại nhân sự được đề xuất dựa trên kết quả phân tích.

IV. Kết luận và kiến nghị cải thiện quản lý tồn trữ thuốc

Thực trạng tồn trữ thuốc tại Bệnh viện Mắt và Da Liễu Hải Dương năm 2023 cho thấy những thành tựu nhất định trong công tác bảo quản và quản lý dược. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những hạn chế cần khắc phục như điều kiện bảo quản, tính nhất quán của hệ thống quản lý. Kiến nghị cải thiện bao gồm nâng cấp cơ sở vật chất, đào tạo nhân sự, áp dụng công nghệ thông tin. Việc tuân thủ các quy định của Bộ Y tế là yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân. Hệ thống giám sát liên tục cần được thiết lập để đảm bảo an toàn dược phẩm dài hạn.

4.1. Những thành tựu trong quản lý tồn trữ thuốc

Bệnh viện đã duy trì hệ thống kho dược tương đối ổn định với nhân lực có đủ trình độ chuyên môn. Việc áp dụng sổ sách theo chuẩn giúp theo dõi lưu động hàng hóa. Mức tồn kho được điều chỉnh theo nhu cầu lâm sàng của từng khoa. Các điều kiện bảo quản cơ bản được duy trì tương đối ổn định. Nhận thức về tầm quan trọng của quản lý dược phẩm đã được nâng cao trong nhân sự.

4.2. Kiến nghị cải thiện công tác quản lý

Nâng cấp trang thiết bị kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm tự động. Áp dụng phần mềm quản lý kho dược để tự động theo dõi hạn sử dụng. Đào tạo thường xuyên cho nhân sự về quy trình bảo quản, an toàn dược phẩm. Thiết lập cơ chế kiểm tra định kỳ từ cấp quản lý bệnh viện. Hợp tác với cơ quan giám sát để đảm bảo tuân thủ quy định.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Sức khỏe là vốn quý nhất của con người, là một trong những điều kiện cơ bản nhất để con người có cuộc sống chất lượng và hạnh phúc. Thuốc đóng vai trò quyết định trong công tác chăm sóc, bảo vệ, duy trì và phục hồi sức khỏe cho nhân dân. Thực hiện mục tiêu trong chiến lược phát triển ngành Dược đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 là: “Đảm bảo cung ứng chủ động, kịp thời thuốc có chất lượng, an toàn, hiệu quả với chi phí hợp lý cho nhu cầu phòng bệnh, chữa bệnh, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, sự cố y tế công cộng và các nhu cầu cấp bách khác về thuốc, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh. Chất lượng thuốc không chỉ phụ thuộc vào công nghệ sản xuất mà còn phụ thuộc rất lớn vào việc tồn trữ và bảo quản.

Tồn trữ không chỉ là việc cất giữ hàng hóa trong kho mà nó còn là cả một quá trình xuất, nhập kho hợp lý, quá trình kiểm tra, kiểm kê, dự trữ và các biện pháp kỹ thuật bảo quản hàng hóa. Việc tồn trữ quá nhiều loại thuốc với số lượng thuốc lớn, có thể làm tăng chi phí bảo quản, tồn trữ thuốc. Để giảm chi phí tồn trữ thuốc, bệnh viện phải duy trì mức tồn trữ thấp, tuy nhiên khi đó có khả năng thiếu thuốc cho bệnh nhân và trong một số trường hợp sẽ gây ra những vấn đề nghiêm trọng nếu không có thuốc kịp thời. Do đó, việc đảm bảo tồn trữ, bảo quản, dự trữ thuốc tại các bệnh viện, các cơ sở y tế luôn được chú trọng.

Quản lý tồn trữ thuốc hiệu quả là cân bằng được chi phí và nhu cầu điều trị dựa trên việc lập dự trù mua thuốc hàng tháng hợp lý, đảm bảo thuốc luôn sẵn có cho các bác sĩ kê đơn cấp phát cho người bệnh. Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa nên việc bảo quản thuốc phần nào bị ảnh hưởng đến chất lượng thuốc do ảnh hưởng của độ ẩm, nhiệt độ, ánh sáng. Bởi vậy công tác bảo quản thuốc không chỉ có ý nghĩa về mặt chuyên môn, đảm bảo chất lượng thuốc, mà còn có ý nghĩa về mặt kinh tế xã hội của một quốc gia giúp sử dụng nguồn thuốc có hiệu quả, kinh tế nhằm giảm chi phí khám chữa bệnh. Bởi vì, thuốc nếu bảo quản không tốt, không 1 đúng, rất dễ bị hư hỏng hoặc giảm chất lượng trong quá trình bảo quản, phân phối và sử dụng, điều này không chỉ gây thiệt hại về mặt kinh tế mà quan trọng hơn có thể gây nguy hại cho tính mạng và sức khỏe của người dùng.

Bệnh viện Mắt và Da Liễu Hải Dương là bệnh viện chuyên khoa tuyến tỉnh hạng 2, chuyên điều trị các bệnh về mắt và da liễu. M i ngày bệnh viện tiếp đón khoảng 200-300 người bệnh đến khám và điều trị, trong đó phần lớn là bệnh nhân điều trị ngoại trú. Năm 2023 số lượt khám chữa bệnh tại bệnh viện là 65.016 người, trong đó số bệnh nhân nội trú là 12. Do đó công tác cung ứng thuốc, đảm bảo chất lượng cho người bệnh cần được chú trọng và nâng cao chất lượng.

Xuất phát từ những vấn đề đã nêu trên, cùng với nhu cầu tìm hiểu, nhận thức rõ hơn về thực trạng tồn trữ của khoa dược bệnh viện Mắt và da Liễu Hải Dương, góp phần nâng cao chất lượng trong việc cung ứng thuốc phục vụ tốt công tác khám chữa bệnh, đề tài: “Phân tích thực trạng tồn trữ thuốc tại Bệnh viện Mắt và Da Liễu Hải Dƣơng năm 2023” được thực hiện với 2 mục tiêu như sau: 1. Phân tích thực trạng duy trì điều kiện bảo quản thuốc theo thông tư 36/ 2018/TT- BYT tại kho nội trú Bệnh viện Mắt và Da Liễu Hải Dương năm 2023. Phân tích thực trạng dự trữ thuốc tại kho nội trú Bệnh viện Mắt và Da Liễu Hải Dương năm 2023. Từ đó đưa ra một số kiến nghị nhằm nâng cao việc tồn trữ thuốc hợp lý tại Bệnh viện Mắt và Da Liễu Hải Dương 2 Chƣơng 1.

Cơ sở lý luận về tồn trữ thuốc 1. Khái niệm Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO): Tồn trữ là sự bảo quản tất cả các nguyên liệu, vật tư, bao bì dùng trong sản xuất, mọi bán thành phẩm trong quá trình sản xuất và các thành phẩm trong kho. Tồn trữ không chỉ là việc cất giữ hàng hóa trong kho mà nó còn là cả một quá trình xuất, nhập hàng hóa trong kho hợp lý, quá trình kiểm tra, kiểm kê, dự trữ và các biện pháp kỹ thuật bảo quản hàng hóa từ khâu nguyên liệu đến các thành phẩm hoàn chỉnh trong kho. Công tác tồn trữ là một trong những mắt xích quan trọng của việc đảm bảo cung cấp thuốc cho người tiêu dùng với số lượng đủ nhất và chất lượng tốt nhất, giảm tối đa tỷ lệ hư hao trong quá trình sản xuất và phân phối thuốc [2].

Quy định về bảo quản thuốc Các quy định về bảo quản thuốc được nêu trong thông tư số 36/2018/TT- BYT ngày 28/11/2018 và văn bản hợp nhất Thông tư 09/VBHN-BYT ngày 16 tháng 03 năm 2021 Quy định vế Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành. Bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc là việc cất giữ bảo đảm an toàn, chất lượng của thuốc, nguyên liệu làm thuốc, bao gồm cả việc đưa vào sử dụng và duy trì đầy đủ hệ thống hồ sơ tài liệu phục vụ bảo quản, xuất, nhập thuốc, nguyên liệu làm thuốc tại nơi bảo quản [3]. Nhân sự Trình độ, kinh nghiệm Cơ sở bảo quản phải có đủ nhân viên với trình độ phù hợp để thực hiện các hoạt động liên quan đến xuất nhập, bảo quản, cấp phát thuốc và các hoạt động khác nhằm đảm bảo chất lượng thuốc. Tất cả nhân viên phải thường xuyên được đào tạo về “Thực hành tốt bảo quản thuốc”, về kỹ năng chuyên môn và phải được quy định rõ trách nhiệm, công việc của từng người bằng văn bản [4].

3 Trong đó: + Đối với thuốc không phải kiểm soát đặc biệt, thủ kho phải có trình độ, hiểu biết cần thiết về dược, về nghiệp vụ bảo quản. Phải có trình độ tối thiểu là dược sĩ trung học. + Đối với thuốc phải kiểm soát đặc biệt: Nhân sự phải đáp ứng quy định tại Thông tư số 20/2017/TT-BYT ngày 10/5/2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định chi tiết một số điều của Luật dược và Nghị định số 54/2017/NĐ-CP ngày 08/5/2017 của Chính phủ về thuốc và nguyên liệu làm thuốc phải kiểm soát đặc biệt và các quy định khác có liên quan [4]. Phải có bản mô tả công việc xác định rõ nhiệm vụ và trách nhiệm có liên quan cho từng cá nhân, được người đứng đầu cơ sở phê duyệt.

Cá nhân phải hiểu, nắm rõ nhiệm vụ và trách nhiệm được giao. Đào tạo Tất cả nhân viên phải được đào tạo, cập nhật về thực hành tốt bảo quản thuốc, các quy định luật pháp, các quy trình thao tác, các quy định về vệ sinh, an toàn phù hợp với vị trí công việc. Nhân viên tham gia vào các hoạt động tiếp nhận, bảo quản, đóng gói, đóng gói thuốc kiểm soát đặc biệt, các sản phẩm có nguy cơ gây cháy nổ (như các chất lỏng và chất rắn dễ bắt lửa, dễ cháy và các loại khí nén) phải được đào tạo cụ thể cho hoạt động này [3]. Yêu cầu khác Nhân viên và cán bộ làm việc trong kho phải được kiểm tra sức khỏe định kỳ theo quy định của pháp luật.

Người mắc các bệnh về đường hô hấp, hoặc có vết thương hở không được làm việc trong khu vực bảo quản có trực tiếp xử lý thuốc có bao bì hở. Nhân viên làm việc trong khu vực bảo quản phải được trang bị và mặc trang phục bảo hộ phù hợp với hoạt động tại kho. Nhà xưởng, trang thiết bị Nhà kho: Kho phải được xây dựng ở nơi cao ráo, an toàn, phải có hệ thống cống rãnh thoát nước, để đảm bảo thuốc tránh được ảnh hưởng của nước ngầm, mưa lớn và lũ lụt [3]. Nhà kho phải được thiết kế, xây dựng, trang bị, sửa chữa và bảo trì một cách hệ thống sao cho có thể bảo vệ thuốc tránh được các ảnh hưởng bất lợi có thể có, như: sự thay đổi nhiệt độ và độ ẩm, chất thải và mùi, các động vật, sâu bọ, côn trùng và không ảnh hưởng tới chất lượng thuốc.

Trần, tường, mái nhà kho phải được thiết kế, xây dựng sao cho đảm bảo sự thông thoáng, luân chuyển của không khí, vững bền chống lại các ảnh hưởng của thời tiết như nắng, mưa, bão lụt. Nền kho phải đủ cao, phẳng, nhẵn, đủ chắc, cứng và được xử lý thích hợp để đảm bảo tránh được ảnh hưởng của nước ngầm, đảm bảo hoạt động của nhân viên làm việc trong kho, và sự di chuyển của các phương tiện cơ giới. Không được có các khe, vết nứt gãy. là nơi tích luỹ bụi, trú ẩn của sâu bọ, côn trùng[5].

Kho bảo quản phải có diện tích đủ rộng để bố trí các khu vực cho các hoạt động sau: - Tiếp nhận, kiểm nhập thuốc; - Bảo quản thuốc; - Bảo quản thuốc yêu cầu các điều kiện bảo quản đặc biệt; - Bảo quản thuốc phải kiểm soát đặc biệt hoặc phải bảo quản riêng biệt; - Biệt trữ hàng chờ xử lý (hàng trả về, hàng thu hồi, hàng bị nghi ngờ là hàng giả, hàng nghi ngờ về chất lượng, .) - Chuẩn bị, đóng gói và cấp phát thuốc; Các khu vực của kho phải có biển hiệu chỉ rõ công năng của từng khu vực, phải có diện tích và thể tích phù hợp, đủ không gian để cho phép việc phân loại, sắp xếp hàng hóa theo các chủng loại thuốc khác nhau; phân cách theo từng loại và từng lô thuốc, đảm bảo không khí được lưu thông đều. 5 Trang thiết bị Nhà kho phải đáp ứng các yêu cầu sau: Phải trang bị các phương tiện, thiết bị phù hợp để đảm bảo các điều kiện bảo quản (ví dụ: quạt thông gió, điều hòa không khí, nhiệt kế, xe nâng, ẩm kế, phòng lạnh, tủ lạnh, chỉ thị nhiệt độ vaccin, chỉ thị đông băng điện tử (Freeze Tag). Các thiết bị phải được kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo hoạt động ổn định, chính xác. Các thiết bị đo phải được hiệu chuẩn định kỳ theo quy định của pháp luật về kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị đo.

Phải có các phương tiện phát hiện và cảnh báo tự động (như chuông, đèn.) kịp thời về các sự cố, sai lệch về điều kiện bảo quản đối với các thuốc có yêu cầu đặc biệt về điều kiện bảo quản (nhiệt độ).