Luận văn thực trạng và một số yếu tố liên quan đến sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện của người dân tại trạm y tế thị trấn thanh lãng huyện bình xuyên tỉnh vĩnh phúc năm 2009

Nghiên cứu thực trạng và yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện tại trạm y tế thị trấn Thanh Lãng, Vĩnh Phúc năm 2009.

• Tác giả: Trương Thị Cúc
• Người hướng dẫn: TS. Trần Văn Tiến
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Y Tế Công Cộng
• Đề tài: Thực Trạng Sử Dụng Thẻ Bảo Hiểm Y Tế Tự Nguyện Tại Trạm Y Tế Thị Trấn Thanh Lãng, Huyện Bình Xuyên, Tỉnh Vĩnh Phúc
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Một số khái niệm
• 1.2. BHYT trên Thế giới
• 1.3. BHYT tại Việt Nam
• 1.4. Tình hình triển khai BHYT tại Vĩnh Phúc
• 1.5. Tình hình khám chữa bệnh BHYT tại tuyến xã
• 1.6. Một số kết quả nghiên cứu về BHYT tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp chọn mẫu
• 2.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.6. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.7. Các biến số nghiên cứu
• 2.8. Các khái niệm và tiêu chuẩn đánh giá được sử dụng trong nghiên cứu
• 2.9. Đạo đức nghiên cứu
• 2.10. Hạn chế của đề tài và cách khắc phục
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tình hình khám chữa bệnh BHYTTN tại TYT
• 3.2. Thực trạng sử dụng thẻ BHYTTN của người dân tại TYT
• 3.3. Một số yếu tố liên quan đến việc sử dụng thẻ BHYTTN tại TYT
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Tình hình khám chữa bệnh BHYTTN tại TYT
• 4.2. Thực trạng sử dụng thẻ BHYTTN của người dân tại TYT
• 4.3. Một số yếu tố liên quan đến việc sử dụng thẻ BHYTTN tại TYT
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 6. CHƯƠNG 6: KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: Câu hỏi phỏng vấn
• PHỤ LỤC 2: Phiếu điều tra tình hình KCB BHYT tại TYT
• PHỤ LỤC 3: Phiếu điều tra thực trạng trang thiết bị của TYT
• PHỤ LỤC 4: Phiếu điều tra thực trạng thuốc tại TYT theo các nhóm thuốc quy định
• PHỤ LỤC 5: Cây vấn đề

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện tại trạm y tế Thanh Lãng

Thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện (BHYTTN) là một phần quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam. Tại trạm y tế Thanh Lãng, Vĩnh Phúc, việc sử dụng thẻ BHYTTN đã trở thành một chủ đề đáng quan tâm. Nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ người dân tham gia BHYTTN tại đây còn thấp, mặc dù quyền lợi mà thẻ mang lại rất lớn. Việc hiểu rõ về thực trạng này sẽ giúp cải thiện chất lượng dịch vụ y tế và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

1.1. Định nghĩa và vai trò của thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện

Thẻ BHYTTN là hình thức bảo hiểm giúp người dân chi trả một phần chi phí khám chữa bệnh. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi cho người dân khi ốm đau. Theo thống kê, thẻ BHYTTN giúp giảm gánh nặng tài chính cho người tham gia.

1.2. Tình hình tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện tại Thanh Lãng

Tại Thanh Lãng, tỷ lệ người dân tham gia BHYTTN chỉ đạt khoảng 3,49% so với tổng dân số. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nâng cao nhận thức và khuyến khích người dân tham gia. Nghiên cứu cho thấy rằng nhiều người vẫn chưa hiểu rõ quyền lợi của mình khi tham gia BHYTTN.

II. Vấn đề và thách thức trong việc sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện

Mặc dù thẻ BHYTTN mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức trong việc sử dụng. Người dân thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế và không biết cách sử dụng thẻ một cách hiệu quả. Điều này dẫn đến tình trạng không sử dụng thẻ khi cần thiết.

2.1. Những khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế

Nhiều người dân gặp khó khăn trong việc tìm hiểu thông tin về dịch vụ y tế. Hệ thống y tế tại địa phương còn thiếu trang thiết bị và nhân lực, dẫn đến việc người dân không thể sử dụng thẻ BHYTTN một cách hiệu quả.

2.2. Thiếu thông tin về quyền lợi bảo hiểm y tế

Nguồn thông tin về quyền lợi của thẻ BHYTTN còn hạn chế. Chỉ có 5,1% người dân biết đến quyền lợi của mình thông qua loa truyền thanh. Điều này cho thấy cần có các biện pháp truyền thông hiệu quả hơn để nâng cao nhận thức của người dân.

III. Phương pháp cải thiện việc sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện

Để nâng cao tỷ lệ sử dụng thẻ BHYTTN, cần có các phương pháp cải thiện hiệu quả. Việc tăng cường truyền thông và cải thiện chất lượng dịch vụ y tế là rất cần thiết. Các giải pháp này sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền lợi và trách nhiệm của mình khi tham gia BHYTTN.

3.1. Tăng cường truyền thông về bảo hiểm y tế

Cần có các chiến dịch truyền thông mạnh mẽ để nâng cao nhận thức của người dân về thẻ BHYTTN. Việc sử dụng các phương tiện truyền thông hiện đại sẽ giúp thông tin đến tay người dân một cách nhanh chóng và hiệu quả.

3.2. Cải thiện chất lượng dịch vụ y tế tại trạm y tế

Đầu tư vào trang thiết bị y tế và đào tạo nhân viên y tế là cần thiết. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ, từ đó thu hút người dân tham gia BHYTTN nhiều hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng có mối liên quan giữa nghề nghiệp, thu nhập và việc sử dụng thẻ BHYTTN. Những người có thu nhập thấp thường không tham gia BHYTTN do không đủ khả năng chi trả. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp xây dựng các chính sách phù hợp hơn.

4.1. Mối liên hệ giữa thu nhập và việc tham gia bảo hiểm y tế

Nghiên cứu cho thấy rằng 72% người tham gia BHYTTN có thu nhập bình quân dưới 500. Điều này cho thấy cần có chính sách hỗ trợ tài chính cho những người có thu nhập thấp để họ có thể tham gia BHYTTN.

4.2. Kết quả sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tại trạm y tế

Tỷ lệ người dân sử dụng thẻ BHYTTN tại trạm y tế Thanh Lãng chỉ đạt 67,3%. Điều này cho thấy cần có các biện pháp khuyến khích và hỗ trợ để nâng cao tỷ lệ sử dụng thẻ.

V. Kết luận và tương lai của thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện tại Thanh Lãng

Thẻ BHYTTN có vai trò quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, để nâng cao tỷ lệ sử dụng, cần có các biện pháp cải thiện chất lượng dịch vụ và nâng cao nhận thức của người dân. Tương lai của thẻ BHYTTN tại Thanh Lãng phụ thuộc vào sự nỗ lực của cả cộng đồng và chính quyền địa phương.

5.1. Tầm quan trọng của thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện

Thẻ BHYTTN không chỉ giúp người dân giảm gánh nặng tài chính mà còn đảm bảo quyền lợi chăm sóc sức khỏe. Việc nâng cao tỷ lệ tham gia sẽ góp phần vào mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân.

5.2. Định hướng phát triển thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện trong tương lai

Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích người dân tham gia BHYTTN. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng y tế và nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ là những yếu tố quyết định cho sự phát triển của thẻ BHYTTN trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chính sách bảo hiểm y tế là một trong những trụ cột an sinh xã hội quan trọng nhằm chia sẻ rủi ro tài chính khi người dân gặp biến cố ốm đau, bệnh tật. Tính đến năm 2008, toàn quốc đã có 37,4 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, chiếm tỷ lệ bao phủ 43,38% dân số, trong đó nhóm bảo hiểm y tế tự nguyện đạt khoảng 10,5 triệu người, chiếm tỷ trọng 28% tổng số người có thẻ. Tại tỉnh Vĩnh Phúc, năm 2008 ghi nhận 491.039 người tham gia bảo hiểm y tế, tuy nhiên số lượng nhân dân tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện chỉ đạt 18.687 người, tương đương 3,8%. Sự chênh lệch này cùng với hiện tượng lựa chọn bất lợi đã khiến quỹ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tự nguyện nhân dân của tỉnh lâm vào tình trạng thâm hụt nặng nề, âm tới 9.121 triệu đồng vào năm 2008.

Thị trấn Thanh Lãng, huyện Bình Xuyên là địa bàn thuần nông với hơn 80% dân số sống bằng nghề nông trên tổng quy mô 13.570 nhân khẩu. Mặc dù Trạm Y tế thị trấn đã đạt chuẩn quốc gia từ năm 2004, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện năm 2008 chỉ dừng lại ở mức 3,49%, tương ứng 473 người. Tần suất khám chữa bệnh bằng thẻ tại trạm chỉ đạt 2,4 lần một thẻ mỗi năm, thấp nhất toàn huyện Bình Xuyên. Nhằm cung cấp luận cứ khoa học để giải quyết bài toán tiếp cận dịch vụ y tế cơ sở, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Y tế công cộng của tác giả Trương Thị Cúc, dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Trần Văn Tiến tại Trường Đại học Y tế Công cộng, đã tập trung phân tích toàn diện thực trạng và các yếu tố liên quan đến việc sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện tại Trạm Y tế thị trấn Thanh Lãng từ tháng 3 năm 2009 đến tháng 9 năm 2009 trên toàn bộ 435 đối tượng tham gia. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong việc tối ưu hóa mạng lưới y tế tuyến xã, kiểm soát bội chi quỹ bảo hiểm và thúc đẩy tiến trình bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa lý thuyết kinh tế y tế và mô hình xã hội học hành vi:

• Lý thuyết lựa chọn bất lợi trong kinh tế bảo hiểm: Chỉ ra quy luật những cá nhân có nguy cơ mắc bệnh cao hoặc đang ốm đau thường có xu hướng chủ động mua bảo hiểm tự nguyện nhiều hơn những người khỏe mạnh. Điều này dẫn đến sự mất cân đối thu chi và nguy cơ vỡ quỹ bảo hiểm khi tỷ lệ bao phủ trong cộng đồng còn thấp.
• Mô hình hành vi sử dụng dịch vụ y tế của Andersen: Phân tích quyết định tiếp cận dịch vụ y tế của người dân thông qua ba nhóm yếu tố cốt lõi: yếu tố tiền đề (độ tuổi, giới tính, trình độ học vấn, nghề nghiệp), yếu tố tạo khả năng (mức thu nhập bình quân, chính sách hỗ trợ chi phí, khoảng cách địa lý) và yếu tố nhu cầu (tình trạng sức khỏe tự đánh giá, mô hình bệnh tật, mức độ cấp thiết của điều trị).
• Hệ thống các khái niệm chuẩn mực: Nghiên cứu làm rõ ranh giới học thuật giữa bảo hiểm y tế xã hội, bảo hiểm y tế toàn dân, bảo hiểm y tế tự nguyện và chăm sóc sức khỏe ban đầu tại tuyến y tế cơ sở theo quy định của Luật Bảo hiểm Y tế và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Đề tài áp dụng phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích, kết hợp giữa hồi cứu số liệu thứ cấp và điều tra dịch tễ học thực địa.
• Cỡ mẫu và kỹ thuật chọn mẫu: Tác giả tiến hành chọn mẫu toàn bộ 435 người dân tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện tại thị trấn Thanh Lãng năm 2009. Đồng thời, nghiên cứu thu thập dữ liệu thứ cấp về tình hình khám chữa bệnh, chuyển tuyến và trang thiết bị từ sổ sách lưu trữ tại Trạm Y tế từ năm 2007 đến tháng 6 năm 2009.
• Thu thập dữ liệu: Sử dụng bộ câu hỏi phỏng vấn trực tiếp cấu trúc hóa, được thử nghiệm trước trên 10 người dân địa phương để hoàn thiện công cụ đo lường. Đội ngũ điều tra viên gồm cán bộ y tế và hội phụ nữ được tập huấn kỹ lưỡng. Dữ liệu thứ cấp được kiểm kê qua bảng kiểm chuẩn gồm 176 danh mục trang thiết bị và 200 danh mục thuốc thiết yếu.
• Xử lý và phân tích số liệu: Dữ liệu được làm sạch và nhập liệu bằng phần mềm EpiData, sau đó phân tích thống kê trên phần mềm SPSS phiên bản 15.0. Tác giả áp dụng các phương pháp thống kê mô tả, tính toán tỷ lệ phần trăm và sử dụng kiểm định Chi-bình phương với mức ý nghĩa thống kê p < 0,05. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm kiểm định mối liên quan nhân quả giữa các biến số độc lập (nhân khẩu học, dịch vụ y tế) với biến số phụ thuộc (hành vi sử dụng thẻ), bảo đảm tính khách quan, tin cậy cho các kết luận khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát 435 đối tượng tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện tại thị trấn Thanh Lãng đã ghi nhận những phát hiện nổi bật sau:

• Đặc điểm nhân khẩu học và kinh tế: Nữ giới chiếm tỷ lệ áp đảo 70% (303 người), nhóm tuổi từ 40 đến 60 tuổi chiếm 48,3% (210 người), nghề nghiệp nông dân chiếm 71,7% (312 người). Trình độ học vấn chủ yếu ở mức tiểu học và trung học cơ sở (68,5%). Đáng chú ý, 71,7% đối tượng có thu nhập bình quân đầu người dưới 500.000 đồng mỗi tháng, trong khi nhóm có thu nhập trên 1.000.000 đồng mỗi tháng chỉ chiếm 2,3%.
• Thực trạng sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tại trạm y tế: Tỷ lệ người dân từng sử dụng thẻ tại Trạm Y tế đạt 67,3%, trong đó sử dụng thường xuyên chiếm 22,5%. Có 59,4% đối tượng cho biết tần suất đi khám chữa bệnh tại trạm tăng lên kể từ khi có thẻ, với nguyên nhân chính là đỡ tốn tiền (82,2%) và mong muốn thu hồi lại chi phí mua thẻ (43,1%). Mục đích dùng thẻ bao gồm khám chữa bệnh thông thường (90,4%), xin cấp thuốc định kỳ hàng tháng (59%) và xin chuyển tuyến điều trị (31,4%).
• Năng lực cung ứng dịch vụ của trạm y tế: Trang thiết bị hiện có tại trạm chỉ đạt 59,1% so với quy định chuẩn (104 trên 176 danh mục), trong đó thiết bị xét nghiệm chỉ đạt 16,7% (1 trên 6 danh mục). Danh mục thuốc bảo hiểm y tế chỉ đáp ứng 16,5% so với quy định thuốc thiết yếu (33 trên 200 loại), thấp hơn rất nhiều so với tủ thuốc dịch vụ đạt 43,5% (87 trên 200 loại).
• Hiệu quả điều trị, chuyển tuyến và nguy cơ bỏ thẻ: Tỷ lệ người bệnh được điều trị khỏi hoàn toàn tại trạm chỉ đạt 28%, có tới 68% người bệnh phải tự bỏ tiền mua thêm thuốc bên ngoài. Tỷ lệ bệnh nhân có thẻ chuyển lên tuyến trên chiếm 24,06% tổng số lượt chuyển tuyến trong 6 tháng đầu năm 2009. Bệnh lý phổ biến nhất là đường hô hấp chiếm 51,1%, tiếp đến là tiêu hóa chiếm 13,9% và cơ xương khớp chiếm 11%. Đáng lo ngại, có 33,1% người dân khẳng định sẽ không tiếp tục mua thẻ khi hết hạn, trong đó 95,1% nêu lý do là tham gia không mang lại hiệu quả thiết thực.

Thảo luận kết quả

Thực trạng sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện tại Trạm Y tế Thanh Lãng phản ánh rõ nét mâu thuẫn giữa nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân và năng lực cung ứng dịch vụ tại tuyến y tế cơ sở. Sự thiếu hụt nghiêm trọng về trang thiết bị chẩn đoán (đạt 59,1%) và thuốc bảo hiểm (đạt 16,5%) là nguyên nhân trực tiếp khiến 68% người bệnh phải mua thêm thuốc ngoài danh mục và 83,3% người không dùng thẻ phàn nàn về chất lượng dịch vụ.

Hiện tượng lựa chọn bất lợi bộc lộ rõ rệt khi có 13,6% người dân tham gia bảo hiểm vì đang có sẵn bệnh tật và 51,4% người từ chối tái tục thẻ do không bị ốm đau trong năm. So sánh với các nghiên cứu tại Tiên Du - Bắc Ninh (tỷ lệ chọn trạm y tế là 17,7%) hay Chương Mỹ - Hà Nội (tỷ lệ sử dụng là 36%), tỷ lệ người dân từng khám tại Trạm Y tế Thanh Lãng (67,3%) cao hơn đáng kể nhờ lợi thế vị trí địa lý thuận tiện. Tuy nhiên, tỷ lệ điều trị khỏi thấp (28%) và tỷ lệ chuyển tuyến cao (24,06%) cho thấy trạm y tế chưa thực hiện tốt vai trò là người gác cổng trong hệ thống y tế. Kiểm định Chi-bình phương xác nhận mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa nghề nghiệp, thu nhập, mức độ bệnh tật, thời gian chờ đợi và thái độ của nhân viên y tế với quyết định sử dụng thẻ của người dân.

Trong nghiên cứu, các chuỗi số liệu này có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột thể hiện sự chênh lệch giữa thuốc dịch vụ (43,5%) và thuốc bảo hiểm (16,5%), biểu đồ tròn phân tích lý do ngừng tham gia bảo hiểm (95,1% do không hiệu quả), cùng các bảng chéo phân tích mối tương quan giữa thu nhập và hành vi khám chữa bệnh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Bổ sung trang thiết bị và mở rộng danh mục thuốc thiết yếu: Sở Y tế tỉnh Vĩnh Phúc phối hợp với Trung tâm Y tế huyện Bình Xuyên đầu tư trang thiết bị xét nghiệm và chẩn đoán cơ bản cho Trạm Y tế thị trấn Thanh Lãng, nâng tỷ lệ đáp ứng trang thiết bị từ 59,1% lên tối thiểu 80% và tăng tỷ lệ thuốc bảo hiểm y tế từ 16,5% lên 60% danh mục quy định, hoàn thành trước quý IV năm 2010.
2. Hỗ trợ kinh phí đóng bảo hiểm cho nông dân: Ủy ban nhân dân các cấp phối hợp cùng cơ quan Bảo hiểm xã hội xây dựng cơ chế trích ngân sách địa phương hỗ trợ từ 30% đến 50% mức đóng bảo hiểm y tế tự nguyện cho 71,7% đối tượng nông dân và các hộ gia đình có thu nhập dưới 500.000 đồng mỗi tháng trong giai đoạn 2010-2012.
3. Tăng cường truyền thông chính sách và giáo dục sức khỏe: Trạm Y tế phối hợp với Hội Phụ nữ và hệ thống đài truyền thanh cơ sở đổi mới hình thức tuyên truyền, nâng tỷ lệ người dân tiếp cận thông tin chính xác từ 22,1% lên trên 85% vào cuối năm 2010, tập trung làm rõ quyền lợi khám cấp cứu và nguyên tắc chia sẻ rủi ro tài chính của bảo hiểm y tế.
4. Cải cách thủ tục hành chính và nâng cao y đức phục vụ: Ban Giám đốc Trung tâm Y tế huyện và Trạm Y tế Thanh Lãng chuẩn hóa quy trình đón tiếp, rút ngắn thời gian chờ đợi khám bệnh dưới 15 phút, xóa bỏ định kiến phân biệt đối xử giữa bệnh nhân bảo hiểm và dịch vụ, định kỳ tổ chức tập huấn kỹ năng giao tiếp ứng xử cho 100% cán bộ y tế từ năm 2010.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan Bảo hiểm xã hội và nhà hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp bằng chứng thực tế về hiện tượng lựa chọn bất lợi và nguy cơ bội chi quỹ bảo hiểm y tế tại địa phương, hỗ trợ thiết kế các gói bảo hiểm y tế hộ gia đình phù hợp với mức thu nhập của 71,7% cư dân nông thôn.
• Lãnh đạo Trung tâm Y tế và Trạm Y tế tuyến cơ sở: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng để rà soát, bố trí 104 danh mục trang thiết bị, cải tiến danh mục dược phẩm bảo hiểm và tối ưu hóa quy trình tiếp đón nhằm giảm tải tỷ lệ chuyển tuyến 24,06%.
• Giảng viên, nghiên cứu viên và học viên chuyên ngành Y tế công cộng, Quản lý y tế: Đề tài là tài liệu tham khảo giá trị về thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích, phương pháp chọn mẫu toàn bộ 435 đối tượng và kỹ thuật phân tích số liệu y tế bằng phần mềm SPSS.
• Chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể xã hội: Nguồn tài liệu định hướng giúp Hội Phụ nữ, Hội Nông dân xây dựng chiến lược truyền thông vận động cộng đồng tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện bền vững, hướng tới mục tiêu bao phủ toàn dân.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao có tới 33,1% người dân không muốn tiếp tục mua thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện khi hết hạn?

Kết quả nghiên cứu ghi nhận 95,1% người từ chối tái tục thẻ vì cho rằng việc tham gia không mang lại hiệu quả thực tế, kết hợp với 51,4% đối tượng không gặp ốm đau trong năm. Danh mục thuốc bảo hiểm hạn chế khiến 68% người bệnh phải tự mua thêm thuốc, làm giảm động lực gắn bó lâu dài của người dân nông thôn.

Tình trạng thiếu thốn thuốc men và trang thiết bị tại Trạm Y tế Thanh Lãng nghiêm trọng như thế nào?

Trạm Y tế chỉ sở hữu 104 trên 176 danh mục trang thiết bị theo chuẩn quy định, đạt tỷ lệ 59,1%, trong đó thiết bị xét nghiệm chỉ đạt 16,7%. Danh mục thuốc bảo hiểm y tế chỉ có 33 loại, đạt tỷ lệ khiêm tốn 16,5%, thấp hơn rất nhiều so với 87 loại thuốc thuộc tủ thuốc dịch vụ của trạm.

Vì sao nhóm đối tượng phụ nữ và nông dân lại chiếm tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện cao nhất?

Tại địa bàn nghiên cứu, 71,7% người dân sinh sống bằng nghề nông và phụ nữ chiếm tới 70% tổng số đối tượng tham gia. Phụ nữ giữ vai trò chủ trì chăm lo sức khỏe gia đình, trong khi nông dân là nhóm lao động tự do không thuộc diện bao phủ của chính sách bảo hiểm y tế bắt buộc.

Hiện tượng lựa chọn bất lợi trong bảo hiểm y tế tự nguyện thể hiện qua những chỉ số nào?

Hiện tượng này thể hiện rõ khi 13,6% người dân mua thẻ xuất phát từ lý do đang mắc bệnh và 51,4% người khỏe mạnh dừng tham gia sau một năm không đau ốm. Hậu quả là tỷ lệ chuyển tuyến lên tới 24,06% và quỹ bảo hiểm y tế tự nguyện của tỉnh Vĩnh Phúc âm 9.121 triệu đồng vào năm 2008.

Những yếu tố nào có mối liên quan có ý nghĩa thống kê đến việc sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tại trạm?

Phân tích kiểm định Chi-bình phương với ngưỡng p < 0,05 chứng minh mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa hành vi sử dụng thẻ tại trạm với nghề nghiệp, thu nhập dưới 500.000 đồng mỗi tháng, mức độ nặng của bệnh tật, thời gian chờ đợi khám và thái độ phục vụ của cán bộ y tế.

Kết luận

• Tỷ lệ tiếp cận dịch vụ cao: Ghi nhận 67,3% người có thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện đã từng đến khám chữa bệnh tại trạm y tế cơ sở.
• Cung ứng kỹ thuật còn hạn chế: Trang thiết bị chỉ đạt 59,1% và danh mục thuốc bảo hiểm chỉ đạt 16,5% so với tiêu chuẩn quy định của ngành y tế.
• Gánh nặng chi phí trực tiếp: Tỷ lệ điều trị khỏi tại trạm chỉ đạt 28%, khiến 68% người bệnh phải tự mua thêm thuốc và 24,06% ca bệnh phải chuyển tuyến trên.
• Yếu tố quyết định hành vi: Nghề nghiệp, mức thu nhập, mức độ bệnh tật và thái độ phục vụ của nhân viên y tế tác động trực tiếp đến quyết định dùng thẻ.
• Thách thức duy trì bền vững: Khoảng 33,1% người dân có ý định không tiếp tục mua thẻ, đe dọa sự ổn định lâu dài của quỹ bảo hiểm y tế.

Luận văn đã đóng góp hệ thống số liệu khoa học toàn diện về thực trạng sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện tuyến xã, vạch rõ những rào cản về cung ứng thuốc và trang thiết bị. Trong giai đoạn 2010-2012, các cơ quan chức năng cần khẩn trương thực hiện lộ trình nâng cấp cơ sở vật chất và hỗ trợ 30% đến 50% mức đóng cho nông dân. Các nhà quản lý y tế và chính quyền địa phương hãy chủ động ứng dụng kết quả nghiên cứu này vào thực tiễn để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu và củng cố niềm tin vững chắc của nhân dân vào chính sách an sinh xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ BHYT dược áp dụng trong lĩnh vực chăm sóc sửc khóe nhằm đảm bào chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí khám chữa bệnh cho người tham gia BHYT khi họ ốm đau. Thủ tướng Bismarck đã thiết lập báo hiếm y tế đầu tiên trên thế giới dành cho công nhân trong khu vực có lương thấp hơn một mức nhất định [19], Từ đó đến nay BHYT đã được triên khai ở nhiều nước trên thế giới với những mô hình khác nhau. BHYT toàn dân là mục đích mà nhiều quốc gia hướng tới trong đó Việt Nam đang thực hiện lộ trình này vào năm 2014. tại Việt Nam có 37,4 triệu người tham gia BIỈYT chiếm 43,38% dân số.

Số tham gia BHYTTN là 10.5 triệu người chiếm tỳ' lệ 28% [45]. Tỳ lệ người tham gia B11YTTN so với tổng số người tham gia BHYT chung không tăng qua các năm. Năm 2005 tỷ lệ này là 39.1% và đạt tỷ lệ 25.7% vào năm 2007 [14], Trong khi đó, dối tượng của BHYTTN có số lượng rất lớn. đa dạng về thành phần và nhận thức xã hội.

có điều kiện kinh tể và nhu cầu chăm sóc sức khỏe khác nhau. Mặc dù quyền lợi cùa người tham gia BHYTTN ngày càng dược mở rộng, các diều kiện, thú tục tham gia ngày càng đơn gian tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người dân tiếp cận với BHYTTN, nhưng BHYTTN còn tồn tại nhiều hạn chế như đối tượng tham gia ít chú yếu tập trung vào học sinh, sinh viên, có sự "lựa chọn ngược’' trong các đối tượng. Bên cạnh dó, việc đàm bảo quyền lợi được chăm sóc sức khỏe cho người có thẻ BHYT nói chung và BHYTTN nói riêng còn nhiều bất cập. Hiện tượng quá tải ờ các bệnh viện tuyến trên thường xuyên xáy ra trong khi một số bệnh có thê giải quyết ngay ở tuyển cơ sở.

Nhằm giám bớt tình trạng trên, BHYT Việt Nam đã có chủ trương triển khai KCB BHYT tại tuyến xã phường.600 cơ sở KCB BHYT có 9.CB tuyến xã, chiếm 87% so với tống số xã trên cả nước [45]. Tuy nhiên dịch vụ KCB BHYT tại TYT phần lớn chưa đáp ứng được nhu cầu K.CB của người bệnh. Trang thiết bị y tế nghèo nàn. chung loại thuốc cũng như số lượng hạn chế.

tinh -2 - trạng thiếu bác sỹ, thái độ chưa nhiệt tinh.đã ảnh hưởng đến chất lượng và sự hài lòng của người bệnh có BHYT. Theo kết quả điều tra y tế quốc gia 2001-2002, phần lớn người có BHYT không sử dụng the khi KCB ngoại trú. Chỉ có khoảng 36% người có BHYT sử dụng thè đi KCB ngoại trú, nguyên nhân không sử dụng thẻ vì thủ tục phiền hà chiếm gần 60% [20], Kết quá đánh giá thực trạng sử dụng thẻ BHYTTN tại Tiên Du, Bắc Ninh 2008 của NAHRIA KASUM cho thấy chi có 17,7% đến KCB tại TYT xã; 47,9% đến bệnh viện huyện; 31% đến bệnh viện tinh [32]. Nghiên cứu của Trần Thúy Hà về nhận thức và yếu tố liên quan đến mua và sử dụng thẻ BHYTTN của người dân xã Trung Hòa, Chương Mỹ.

2006 cho kết quả tỷ lệ lựa chọn nơi K.CB là TYT xã chi có 36%. Tỷ lệ chọn TYT do đây là nơi đàng ký KCB là 43%. tuy nhiên chi có 3% tin tương vào chất lượng điều trị [30], Tại Vĩnh Phúc, năm 2008 trong số 491.039 người tham gia BHYT có 18.687 người tham gia BHYTTN chiếm tỷ lệ 3. Đối tượng tham gia BHYTTN phần lớn là những người có nguy cơ về sức khóe.

Đây là một trong những nguyên nhân làm âm quỹ BHYTTN nhân dân tới 9.121 triệu đồng năm 2008 [5], Tại Bình Xuyên, năm 2008 có 13.374 người tham gia BHYTTN trong đó phần lởn là học sinh, sinh viên, chỉ có 2513 đối tượng nhân dân tham gia [2], Dịch vụ K.CB BIIYTTN đã được triền khai đến tuyến xã tạo điều kiện thuận lợi cho người tham gia BHYT dược chăm sóc sức khỏe khi ốm đau. Tuy nhiên tại bệnh viện huyện, bệnh viện tỉnh tình trạng quá tải vẫn thường xuyên xảy ra. Với tổng số dân là 13.570 người trong đó hơn 80% dân số sống bằng nghề nông, Thanh Lãng là một trong 3 xã, thị trấn có sổ dân đông nhất trong huyện, số đối tượng nhân dân tham gia BHYTTN không tăng qua các năm, năm 2006 sổ tham gia là 497 người, năm 2007 giảm xuống còn 338 người và năm 2008 số tham gia cũng chỉ dừng lại ở 473 người chiếm tỷ lệ 3,49% so với dân số [3], [4], [2]. Đây cũng là xã có tỷ lệ sử dụng thè BHYTTN tại TYT năm 2008 thấp nhất trong huyện (2,4 lần/năm) trong khi xã Tam Hợp lên tới 3,1 lần/ năm [42], Việc mở rộng đối -3- lượng nhân dân thain gia BHYTTN cũng như tăng cường chất lượng KCB BHYT tại TYT là một trong những mục tiêu của Bào hiểm xã hội (BHXH) huyện Bình Xuyên.

Với đặc điểm “tự nguyện”, đây là nhóm đổi tượng nhạy cảm với việc KCB khi ốm daư và cũng là nhóm mang nguy cơ ốm đau nhiều hơn. Câu hỏi đặt ra là thực trạng sứ dụng thẻ BHYTTN tại TYT của nhóm đối tượng này như thế nào? Những yếu tố nào ánh hưởng đến việc sư dụng thẻ khi đi KCB? Cho đến nay trên địa bàn huyện Bình Xuyên nói chung và Thanh Lãng nói riêng chưa có nghiên cứu nào về vấn đề này. Chính vì vậy chúng tôi tiến hành nghiên cứu: “Thực trạng và một số yếu tố liên quan đến sử dụng thẻ BHYTTN của người dân tại Trạm Y tế Thị trấn Thanh Lãng, huyện Bình Xuyên, Vĩnh Phúc, năm 2009” với mong muốn tìm ra được những khuyến nghị phù hợp góp phần cải thiện việc CSSK cho người tham gia BHYTTN tiến tới bao phủ BHYT toàn dân vào năm 2014. -4- MỤC TIÊU NGHIÊN cúu Mục tiêu chung Mô tả thực trạng và một số yếu tố liên quan đến sử dụng thè bảo hiểm y tế tự nguyện cùa người dân tại Trạm Y tế Thị trấn Thanh Lãng, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc, năm 2009.

Mục tiêu cụ thê 1. Mô tả thực trạng sử dụng thè Bảo hiểm Y tế tự nguyện cùa người dân tại TYT Thị trấn Thanh Lãng, huyện Binh Xuyên, tinh Vĩnh Phúc, năm 2009. Xác định một số yếu tố liên quan đến sư dụng the Báo hiểm Y tế tự nguyện cứa người dân tại TYT Thị trấn Thanh Lãng, huyện Bình Xuyên, tinh Vĩnh Phúc, năm 2009. -5- Chtroìig 1 TỎNG QUAN TÀI LIỆU 1.

Một số khái niệm BHYT xã hội là chương trình BHYT trong đó mức phí bào hiểm thường được tính theo tỷ lệ thu nhập của người lao động, trong khi quyền lợi KCB dược hưởng không theo mức đóng góp mà theo nhu cầu khám, chừa bệnh. Quỹ BHYT xã hội được hình thành lừ nguồn đóng góp của người lao động, chú sử dụng lao dộng và Chính phũ. Chương trình BHYT xã hội được thực hiện bắt buộc theo luật định, nên còn gọi là BHYT bắt buộc (BHYTBB). BHYT toàn dãn là chương trình BHYT xã hội bao phù dược toàn bộ dân số.Trong một số trường hợp.

có thể công bố đạt được mục tiêu bao phù toàn dân khi tỷ lệ bao phủ dưởi 100%. nhưng với điều kiện những người chưa có BHYT phái được bảo vệ trước rủi ro bệnh tật bàng những cơ chế tài chính V tế an toàn khác. BHYT thưong mại, BHYT tư nhân là chương trình kinh doanh BHYT vì lợi nhuận; mức phí BHYT được xác định theo xác suất rủi ro mắc bệnh cùa người hoặc nhóm người tham gia BIIYT. Khác với BHYT xã hội.

quyền lợi của người tham gia BHYT thương mại tùy thuộc vào mức phí BHYT đã đóng. Nhà nước thường không tố chức kinh doanh loại hình BHYT thương mại mà để cho tư nhân kinh doanh, nên còn gọi là BHYT tư nhân. BHYT thương mại là hình thức BHYT tự nguyện, nên ờ một số nước, B11YT thương mại còn được gọi là BHYT tự nguyện. BHYT tự nguyện là chương trình BHYT được thực hiện ở Việt Nam theo nguyên tắc tụ' nguyện và hoàn toàn khác với khái niệm BHYTTN - thương mại ở nước ngoài [14], 1.

BHYT trên Thế giới Mục tiêu của tất cả các Chính phủ trên thế giới đều đảm bảo chăm sóc sức khỏe cho người dân với chất lượng tốt nhất có thể. Tuy nhiên do nguồn lực có hạn nên mỗi Chính phu tự tìm cho mình một mô hình tài chính BHYT riêng. Đúc: Từ năm 1883, Thu tướng Bismarck đã thiết lập BHYT đầu tiên trên thế giới dành cho công nhân trong khu vực công nghiệp có lương thấp hơn một mức nhất định. Năm 1911 Luật cùa Hoàng đế về BHXH được thông qua [19], Mô hình tài chính dựa vào sự dóng góp của chủ sử dụng lao động và người lao động này đèn nay đã hoạt động dược trên 100 năm.

BHYT Đức thực hiện bắt buộc với người làm công ăn lương, người thât nghiệp, tàn tật, hưu trí, sinh viên. Có khoảng 85% dân sô được bảo hiểm theo chế độ bắt buộc. Hiện tại, nước Đức có 267 quỹ BHYT hoạt động nham đảm bảo nhiều người tham gia [9]. Áo: Gần giống như Đức, các quỹ BHYT đóng vai trò rất quan trọng đối với việc quản lý các hoạt động y tế.

BHXH ở Áo được lập ra từ năm 1889 và mờ rộng dần cho tất cả những người làm công ăn lương và cho người làm nghề tự do. Năm 1920, một chế độ riêng cho viên chức ra đời. Mãi cho đến năm 1965 thì BHYT mới trở thành bắt buộc đối với người làm nghề nông [19]. Nhật Bân: thực hiện luật BHYTBB từ năm 1992, nhưng tới năm 1961 mới bắt đầu triển khai BHYT toàn dân.

Có hai loại quỹ BHYT chính ở Nhật là quỹ BHYT quốc gia với 45 triệu thành viên tham gia bao gồm người lao động tự do, nông dân và người và người không có nghề nghiệp, loại thứ hai là BHYT cho người làm công ăn lương với khoảng 61 triệu thành viên tham gia. Bệnh nhân cùng chi trả chi phí KCB theo các mức khác nhau: Người lao dộng tự do tự trả 30% chi phí, công chức 20% chi phí và người lao động hưởng lương tự trả 10% chi phí. Tuy vậy, sau 40 năm thực hiện BHYT toàn dân. BHYT Nhật Bản đang đứng trước thừ thách khủng hoàng tài chính do mất cân đoi thu chi.

Việc cấp bách của hệ thống BHYT Nhật Bản là giảm thiêu chi phí y tê nhưng vẫn bảo đảm chất lượng các dịch vụ y tế. Ba giải pháp cơ bản đang được triền khai là: sử dụng thuốc hợp lý; thay đổi phương thức thanh toán theo phí dịch vụ bang phương thức thanh toán khác; khám chữa bệnh theo tuyến chuyên môn kỳ thuật [21], Hàn Quốc: Năm 1997, Hàn Quốc ban hành Luật BHYT bắt buộc toàn dân. Đen năm 1989 gần 100% người dân có BHYT.