Luận văn thạc sĩ ussh trao đổi thông tin trên mạng xã hội của giới trẻ việt nam từ năm 2010 đến năm 2011 thực trạng và giải pháp khảo sát mạng facebook zing me và go vn

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng và giải pháp cho việc trao đổi thông tin trên mạng xã hội của giới trẻ Việt Nam giai đoạn 2010-2011.

• Tác giả: Hoàng Thị Hải Yến
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Minh Thái
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Trao đổi thông tin trên Mạng xã hội của giới trẻ Việt Nam từ năm 2010 đến năm 2011 – Thực trạng và giải pháp (Khảo sát mạng Facebook, Zing Me và Go.vn)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu đề tài
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn
• 0.7. Cái mới của Luận văn
• 0.8. Bố cục Luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT CHUNG VỀ MẠNG XÃ HỘI VÀ CÔNG CHÚNG SỬ DỤNG
• 1.1. Một số khái niệm
• 1.1.1. Khái niệm Xã hội và Mạng xã hội
• 1.1.2. Khái niệm Trao đổi thông tin
• 1.2. Sự ra đời và phát triển Mạng xã hội
• 1.2.1. Trên thế giới
• 1.2.2. Tại Việt Nam
• 1.3. Một số đặc điểm và tính năng của Mạng xã hội
• 1.3.1. Đặc điểm Mạng xã hội
• 1.3.2. Một số tính năng chính của Mạng xã hội
• 1.4. Các loại Mạng xã hội phổ biến
• 1.4.1. Cá nhân làm trung tâm
• 1.4.2. Mối quan hệ làm trung tâm
• 1.4.2.1. Nội dung làm trung tâm
• 1.5. Mối quan hệ giữa Mạng xã hội và báo chí
• 1.6. Nhu cầu trao đổi của giới trẻ Việt Nam trên Mạng xã hội
• 1.7. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TRAO ĐỔI THÔNG TIN CỦA GIỚI TRẺ VIỆT NAM TRÊN MẠNG XÃ HỘI TỪ NĂM 2010 – 2011 (KHẢO SÁT FACEBOOK, ZING ME VÀ GO.VN)
• 2.1. Giới thiệu chung về Mạng xã hội Facebook, Zing Me và Go.vn
• 2.1.1. Mạng xã hội Facebook
• 2.1.2. Mạng xã hội Zing Me
• 2.1.3. Mạng xã hội Go.vn
• 2.2. Khảo sát nhu cầu trao đổi thông tin của giới trẻ Việt Nam trên ba Mạng xã hội Facebook, Zing Me và Go.vn
• 2.3. Phạm vi, đối tượng khảo sát (điều tra xã hội học)
• 2.4. Phân tích kết quả khảo sát
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: KINH NGHIỆM, GIẢI PHÁP VÀ MÔ HÌNH QUẢN LÝ GIỚI TRẺ VIỆT NAM SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI
• 3.1. Những mặt tích cực và tiêu cực khi giới trẻ sử dụng Mạng xã hội
• 3.1.1. Mặt tích cực
• 3.1.2. Mặt tiêu cực
• 3.2. Vấn đề quản lý Mạng xã hội ở Việt Nam hiện nay
• 3.3. Đề xuất một số giải pháp
• 3.3.1. Giải pháp về chính sách
• 3.3.2. Giải pháp với các nhà quản lý Mạng xã hội
• 3.3.3. Giải pháp về truyền thông
• 3.3.4. Giải pháp về giáo dục
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng trao đổi thông tin trên mạng xã hội 2010 2011

Trong giai đoạn 2010-2011, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của giới trẻ Việt Nam. Sự phát triển nhanh chóng của các nền tảng như Facebook, Zing Me và Go.vn đã tạo ra một không gian mới cho việc trao đổi thông tin. Giới trẻ không chỉ sử dụng mạng xã hội để kết nối mà còn để chia sẻ những trải nghiệm, cảm xúc và thông tin cá nhân. Theo một khảo sát, hơn 70% người dùng trong độ tuổi từ 15 đến 30 thường xuyên truy cập vào các mạng xã hội này để cập nhật tin tức và giao lưu với bạn bè. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, việc sử dụng mạng xã hội cũng đặt ra nhiều thách thức về an toàn thông tin và bảo mật cá nhân.

1.1. Đặc điểm nổi bật của mạng xã hội trong giai đoạn 2010 2011

Mạng xã hội trong giai đoạn này chủ yếu tập trung vào việc kết nối và chia sẻ thông tin cá nhân. Facebook nổi bật với tính năng kết bạn và chia sẻ hình ảnh, trong khi Zing Me và Go.vn lại thu hút người dùng với các trò chơi trực tuyến và tính năng chat. Sự đa dạng trong cách thức sử dụng đã tạo ra một môi trường phong phú cho việc trao đổi thông tin.

1.2. Tác động của mạng xã hội đến hành vi của giới trẻ

Mạng xã hội đã thay đổi cách thức giao tiếp của giới trẻ. Họ không chỉ sử dụng để kết nối mà còn để thể hiện bản thân và tìm kiếm sự công nhận từ cộng đồng. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng việc sử dụng mạng xã hội có thể dẫn đến sự gia tăng cảm giác cô đơn và áp lực xã hội, đặc biệt là khi so sánh bản thân với người khác.

II. Vấn đề và thách thức trong việc trao đổi thông tin trên mạng xã hội

Mặc dù mạng xã hội mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng không thiếu những vấn đề nghiêm trọng. Một trong những thách thức lớn nhất là việc bảo mật thông tin cá nhân. Nhiều người dùng không nhận thức được mức độ rủi ro khi chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng. Ngoài ra, thông tin sai lệch và tin giả cũng là một vấn đề đáng lo ngại, gây ảnh hưởng đến nhận thức và hành vi của giới trẻ.

2.1. Nguy cơ lộ thông tin cá nhân trên mạng xã hội

Việc chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội có thể dẫn đến những rủi ro lớn. Nhiều người dùng không nhận thức được rằng thông tin họ chia sẻ có thể bị lợi dụng bởi kẻ xấu. Các vụ việc lừa đảo và xâm phạm quyền riêng tư đã xảy ra ngày càng nhiều, khiến cho việc bảo vệ thông tin cá nhân trở thành một vấn đề cấp bách.

2.2. Tác động của tin giả đến nhận thức của giới trẻ

Tin giả trên mạng xã hội có thể gây ra những hiểu lầm nghiêm trọng và ảnh hưởng đến quyết định của giới trẻ. Nhiều người dùng dễ dàng tin vào những thông tin không chính xác, dẫn đến việc hình thành những quan điểm sai lệch về các vấn đề xã hội. Điều này đặt ra yêu cầu cần thiết về việc giáo dục kỹ năng phân tích thông tin cho giới trẻ.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả trao đổi thông tin trên mạng xã hội

Để cải thiện tình hình trao đổi thông tin trên mạng xã hội, cần có những giải pháp đồng bộ từ cả phía người dùng và các nhà quản lý. Việc nâng cao nhận thức về an toàn thông tin và giáo dục kỹ năng sử dụng mạng xã hội là rất cần thiết. Đồng thời, các nền tảng mạng xã hội cũng cần có những biện pháp bảo vệ người dùng tốt hơn.

3.1. Giáo dục kỹ năng sử dụng mạng xã hội cho giới trẻ

Giáo dục về an toàn thông tin và cách sử dụng mạng xã hội một cách thông minh là rất quan trọng. Các chương trình đào tạo có thể giúp giới trẻ nhận thức rõ hơn về những rủi ro và cách bảo vệ thông tin cá nhân của mình.

3.2. Cải thiện chính sách bảo mật của các nền tảng mạng xã hội

Các nhà quản lý mạng xã hội cần nâng cao các biện pháp bảo mật và kiểm soát thông tin. Việc áp dụng các công nghệ mới để phát hiện và ngăn chặn tin giả cũng là một giải pháp hiệu quả nhằm bảo vệ người dùng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về mạng xã hội

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng mạng xã hội đã trở thành một công cụ quan trọng trong việc trao đổi thông tin của giới trẻ. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc sử dụng mạng xã hội có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng cần phải có những biện pháp để giảm thiểu rủi ro. Các số liệu khảo sát cho thấy rằng hơn 80% người dùng cảm thấy mạng xã hội giúp họ kết nối tốt hơn với bạn bè và gia đình.

4.1. Kết quả khảo sát về hành vi sử dụng mạng xã hội

Khảo sát cho thấy rằng giới trẻ sử dụng mạng xã hội chủ yếu để kết nối và chia sẻ thông tin cá nhân. Họ cũng thường xuyên tham gia vào các hoạt động trực tuyến như chơi game và xem video. Điều này cho thấy mạng xã hội đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của họ.

4.2. Những lợi ích và rủi ro khi sử dụng mạng xã hội

Mặc dù mạng xã hội mang lại nhiều lợi ích như kết nối và chia sẻ thông tin, nhưng cũng không thể phủ nhận những rủi ro liên quan đến việc lộ thông tin cá nhân và tiếp xúc với tin giả. Việc nhận thức rõ về những lợi ích và rủi ro này sẽ giúp người dùng có những quyết định đúng đắn hơn khi sử dụng mạng xã hội.

V. Kết luận và tương lai của việc trao đổi thông tin trên mạng xã hội

Việc trao đổi thông tin trên mạng xã hội của giới trẻ Việt Nam trong giai đoạn 2010-2011 đã cho thấy sự phát triển mạnh mẽ và những thách thức đi kèm. Tương lai của việc sử dụng mạng xã hội sẽ phụ thuộc vào cách mà người dùng và các nhà quản lý ứng phó với những vấn đề hiện tại. Cần có những giải pháp đồng bộ để đảm bảo rằng mạng xã hội sẽ tiếp tục là một công cụ hữu ích cho việc trao đổi thông tin.

5.1. Xu hướng phát triển của mạng xã hội trong tương lai

Dự báo rằng mạng xã hội sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ với sự xuất hiện của nhiều nền tảng mới. Các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và thực tế ảo sẽ tạo ra những trải nghiệm mới cho người dùng, đồng thời cũng đặt ra những thách thức về bảo mật và an toàn thông tin.

5.2. Vai trò của giáo dục trong việc sử dụng mạng xã hội

Giáo dục sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của giới trẻ về an toàn thông tin. Các chương trình giáo dục cần được triển khai để giúp người dùng hiểu rõ hơn về cách sử dụng mạng xã hội một cách an toàn và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường công nghệ số Việt Nam giai đoạn 2010 - 2011 chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ với hơn 29 triệu người sử dụng Internet, trong đó khoảng 36% người dùng đã chính thức gia nhập các nền tảng mạng xã hội. Trên phạm vi toàn cầu, mạng xã hội đã trở thành một không gian giao tiếp quy mô lớn với hơn 845 triệu thành viên hoạt động trên Facebook vào đầu năm 2012. Tại Việt Nam, sự suy giảm và đóng cửa của các dịch vụ blog truyền thống như Yahoo! 360 vào năm 2009 đã tạo động lực cho sự trỗi dậy của các mạng xã hội thế hệ mới, điển hình là Zing Me với 7,4 triệu người dùng và mạng xã hội Go.vn do nhà nước đầu tư với 12 triệu tài khoản đăng ký. Vấn đề cốt lõi đặt ra là sự chuyển dịch phương thức giao tiếp của thanh niên từ các kênh truyền thống sang các nền tảng số, mang lại tiềm năng kết nối to lớn nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro lộ bí mật đời tư, thông tin sai lệch và tin tặc.

Nghiên cứu tập trung giải quyết mục tiêu phân tích nhu cầu, thói quen và thực trạng trao đổi thông tin của thanh niên Việt Nam, từ đó đánh giá tác động hai chiều của mạng xã hội đến tâm lý, lối sống và nhận thức xã hội của người trẻ. Phạm vi nghiên cứu được xác định cụ thể trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2011 tại Việt Nam, tập trung khảo sát so sánh trên ba nền tảng tiêu biểu đại diện cho ba mô hình phát triển: Facebook (mạng xã hội quốc tế), Zing Me (mạng xã hội nội địa do doanh nghiệp tư nhân phát triển) và Go.vn (mạng xã hội nội địa do doanh nghiệp nhà nước đầu tư). Ý nghĩa khoa học của công trình thể hiện ở việc bổ sung hệ thống lý luận truyền thông đa phương tiện trong thời kỳ Web 2.0, đồng thời cung cấp cơ sở thực tiễn định lượng với dữ liệu 900 mẫu khảo sát, giúp các nhà quản lý viễn thông, cơ quan báo chí và tổ chức giáo dục định hình chính sách quản lý không gian mạng hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết truyền thông hai chiều và mô hình dòng chảy thông tin trong không gian mạng Web 2.0, nơi công chúng không chỉ đóng vai trò tiếp nhận thụ động mà chuyển hóa thành chủ thể trực tiếp sáng tạo, xuất bản và phân phối nội dung. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp lý thuyết mạng lưới xã hội nhằm phân tích các nút liên kết giữa các thực thể xã hội trên môi trường số. Cấu trúc mạng xã hội được phân loại theo ba hình thái cốt lõi: mạng xã hội lấy cá nhân làm trung tâm (Ego-centric), mạng xã hội lấy mối quan hệ làm trung tâm (Relationship-centric) và mạng xã hội lấy nội dung làm trung tâm (Content-centric).

Các khái niệm cơ bản được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm: dịch vụ mạng xã hội trực tuyến theo quy định tại Nghị định 97/2008/NĐ-CP; quá trình trao đổi thông tin gián tiếp qua phương tiện số; tính đa phương tiện và độ tương tác thời gian thực; cùng mối quan hệ tương hỗ giữa mạng xã hội và báo chí chính thống trong việc cung cấp đề tài, kiểm chứng nguồn tin và định hướng dư luận xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn kết hợp giữa dữ liệu sơ cấp thu thập trực tiếp và dữ liệu thứ cấp từ các tổ chức đo kiểm uy tín như Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), hãng nghiên cứu thị trường Cimigo với báo cáo NetCitizens 2011, khảo sát Kantar Media - Yahoo! và công cụ thống kê Google Ad Planner. Luận văn triển khai điều tra xã hội học trên cỡ mẫu chuẩn gồm 900 người dùng thực tế trong độ tuổi từ 15 đến 30 tuổi tại Việt Nam, phân bổ đều 300 mẫu cho mỗi nền tảng khảo sát: Facebook, Zing Me và Go.vn.

Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao về độ tuổi, giới tính và nghề nghiệp (chủ yếu là học sinh, sinh viên và thanh niên văn phòng). Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp thống kê mô tả định lượng (đo lường tần suất truy cập, thời lượng sử dụng, tỷ lệ tương tác) với phân tích định tính (phân tích nội dung các chủ đề thảo luận, biểu hiện hành vi chia sẻ). Việc lựa chọn phương pháp phân tích này giúp lượng hóa chính xác mức độ ưa chuộng của người dùng đối với từng tính năng, đồng thời đi sâu cắt nghĩa động cơ tâm lý xã hội học của giới trẻ trong tiến trình tiếp cận công nghệ thông tin suốt giai đoạn nghiên cứu 2010 - 2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tỷ lệ tiếp cận mạng xã hội của thanh niên Việt Nam phân hóa rõ rệt theo lứa tuổi và đạt mức cao vượt trội ở nhóm vị thành niên và sinh viên. Dữ liệu thực tế ghi nhận nhóm tuổi từ 15 - 19 tuổi có mức độ tiếp cận mạng xã hội lên tới 73%, nhóm từ 20 - 24 tuổi đạt 71%, trong khi tỷ lệ này giảm dần ở nhóm 25 - 29 tuổi với 58% và chỉ còn 18% ở nhóm 40 - 45 tuổi. Riêng trên nền tảng Zing Me, học sinh và sinh viên chiếm tới 75% tổng lượng người dùng tích cực.

Thứ hai, hành vi trao đổi thông tin của giới trẻ gắn liền với nhu cầu giải trí đa phương tiện và chia sẻ cảm xúc cá nhân. Khảo sát chỉ ra 52% người dùng thường xuyên cập nhật trạng thái cá nhân, 45% dành thời gian xem và đăng tải hình ảnh, video clip. Trên Zing Me, mỗi ngày cộng đồng chia sẻ trung bình 666.000 bài viết blog, 383.000 trạng thái và hơn 1 triệu hình ảnh mới, trong đó người dùng nữ chiếm tỷ lệ tải ảnh áp đảo với 63% tổng lượng ảnh so với 35% của nam giới. Khung giờ đăng tải và tương tác thông tin đạt đỉnh cao nhất vào lúc 20 giờ hàng ngày.

Thứ ba, cấu trúc sở hữu tài khoản số cho thấy mức độ gắn kết sâu sắc của người dùng với nhiều không gian mạng song song. Thống kê chỉ ra khoảng 43% người dùng từ 18 tuổi trở lên sở hữu 1 tài khoản mạng xã hội, 25% sở hữu 2 tài khoản và 13% sở hữu từ 4 tài khoản trở lên. Địa bàn có tỷ lệ sử dụng tập trung cao nhất cả nước là Hà Nội với 30,97%, tạo nên làn sóng giao lưu cộng đồng rộng lớn từ các nhóm trường lớp, cơ quan đến các hội nhóm theo sở thích riêng.

Chỉ số khảo sát	Mạng xã hội Facebook	Mạng xã hội Zing Me	Mạng xã hội Go.vn
Số lượng người dùng ghi nhận (2011-2012)	5,5 triệu thành viên	7,4 triệu thành viên	Khoảng 3 - 12 triệu tài khoản
Tổng thời lượng truy cập/tháng	Khoảng 880 triệu phút	Hơn 1.000 triệu phút (1 tỷ phút)	Khoảng 200 - 300 triệu lượt xem
Đặc trưng tương tác nổi bật	Tường cá nhân (Wall), kết nối nhóm, lan truyền tin tức mở	Giải trí, tích hợp blog, chia sẻ ảnh (1 triệu ảnh/ngày), mini-game	Định hướng giáo dục trực tuyến, thi Olympic tiếng Anh, thanh thiếu niên
Nhóm đối tượng người dùng nòng cốt	Sinh viên, thanh niên đô thị, giới văn phòng (15-24 tuổi)	Học sinh, sinh viên, thế hệ 9x (chiếm 75% người dùng)	Học sinh phổ thông, thanh thiếu niên trường học

               MỨC ĐỘ TIẾP CẬN MẠNG XÃ HỘI THEO ĐỘ TUỔI (%)

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm phản ánh sự chuyển biến căn bản trong tâm lý tiếp nhận thông tin của thế hệ trẻ. Sự ưa chuộng đối với Facebook và Zing Me bắt nguồn từ nhu cầu tự khẳng định bản thân, mở rộng mạng lưới bạn bè và tìm kiếm các không gian giải trí trực tuyến tích hợp. Sự tăng trưởng ngoạn mục của Zing Me với hơn 802 triệu phút truy cập mỗi tháng trong năm 2011 chứng minh rằng việc bản địa hóa giao diện, hỗ trợ công cụ biên tập blog tiếng Việt thuận tiện và tích hợp các trò chơi tương tác như nông trại, siêu thị đã đánh trúng thị hiếu giới trẻ lúc bấy giờ.

So sánh với mô hình sử dụng tại các quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, nơi mạng xã hội được sử dụng chủ yếu như một cổng tổng hợp tin tức báo chí và thiết lập quan hệ chuyên môn, giới trẻ Việt Nam giai đoạn 2010 - 2011 tiếp cận mạng xã hội chủ yếu cho mục đích giải trí và kết nối bạn bè thân quen. Về mối quan hệ với báo chí truyền thống, dữ liệu cho thấy mạng xã hội đã trở thành nguồn cung cấp đề tài dồi dào cho các tòa soạn (với 75% phóng viên theo dõi không gian mạng để tìm kiếm ý tưởng), đồng thời đóng vai trò kênh phát tán thông tin cấp số nhân. Tuy nhiên, tính chất tự do xuất bản nội dung đã dẫn đến thực trạng lan truyền tin đồn thất thiệt, thiếu kiểm chứng và các hiện tượng tiêu cực về văn hóa ứng xử trên mạng, đặt ra yêu cầu cấp bách về cơ chế quản trị đa tầng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa các giá trị tích cực và kiểm soát các hệ lụy tiêu cực từ việc trao đổi thông tin trên mạng xã hội của giới trẻ, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

1. Hoàn thiện khung pháp lý và chính sách quản lý nhà nước: Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì rà soát, nâng cấp các quy định tại Nghị định 97/2008/NĐ-CP, ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ dữ liệu cá nhân và chế tài xử phạt hành vi tung tin xuyên tạc, lừa đảo trực tuyến. Mục tiêu thiết lập cơ chế giám sát 100% các nền tảng mạng xã hội có trên 1 triệu thành viên hoạt động tại Việt Nam, hoàn thành trong giai đoạn 12 - 24 tháng.

2. Nâng cấp công nghệ và trách nhiệm quản trị của nhà cung cấp dịch vụ: Các đơn vị vận hành mạng xã hội như VinaGame, VTC cùng các đại diện nền tảng quốc tế phải thiết lập hệ thống lọc từ khóa độc hại tự động, tăng cường tường lửa bảo mật thông tin tài khoản và rút ngắn thời gian xử lý báo cáo vi phạm xuống dưới 24 giờ. Mục tiêu giảm thiểu 50% tình trạng thư rác, tài khoản giả mạo và phát tán mã độc trong vòng 12 tháng triển khai.

3. Phát huy vai trò kiểm chứng và định hướng của báo chí chính thống: Các cơ quan thông tấn, báo chí điện tử chủ động xây dựng các trang thông tin chính thống trên mạng xã hội để đối thoại với độc giả trẻ, đồng thời xây dựng quy trình kiểm chứng nghiêm ngặt nguồn tin thu thập từ cư dân mạng trước khi đăng tải. Mục tiêu gia tăng 40% độ tin cậy của công chúng đối với luồng tin chính luận, ngăn chặn hiệu quả các luồng tin thất thiệt ngay khi mới xuất hiện.

4. Đổi mới giáo dục kỹ năng truyền thông và văn hóa ứng xử số cho thanh thiếu niên: Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đưa chuyên đề kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, văn hóa tranh luận trực tuyến và ý thức bảo mật đời tư vào chương trình ngoại khóa tại các trường trung học và đại học. Mục tiêu tiếp cận tối thiểu 85% học sinh, sinh viên trên toàn quốc trong thời gian 2 năm học liên tiếp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Học viên cao học, sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Báo chí - Truyền thông, Xã hội học: Luận văn cung cấp hệ thống cơ sở lý thuyết chuẩn mực về truyền thông Web 2.0, phương pháp luận điều tra xã hội học định lượng với 900 mẫu và bộ tư liệu lịch sử chi tiết về giai đoạn bản lề của thị trường mạng xã hội Việt Nam.

2. Phóng viên, biên tập viên và lãnh đạo các cơ quan báo chí: Tài liệu hỗ trợ các nhà báo nhận diện quy luật tương tác, cơ chế lan truyền thông tin của cư dân mạng và phương thức khai thác, thẩm định nguồn tin từ mạng xã hội để đổi mới quy trình tác nghiệp truyền thông hiện đại.

3. Chuyên viên phát triển sản phẩm công nghệ, Digital Marketer và Quản trị viên cộng đồng: Nghiên cứu mang lại cái nhìn sâu sắc về thói quen tiêu thụ nội dung số, hành vi chia sẻ hình ảnh và các yếu tố tâm lý thúc đẩy tương tác của người dùng trẻ (thế hệ 8x, 9x), phục vụ việc tối ưu hóa tính năng nền tảng và chiến dịch truyền thông thương hiệu.

4. Cán bộ quản lý nhà nước về thông tin - truyền thông và các nhà quản lý giáo dục: Cung cấp bức tranh thực trạng toàn diện và các căn cứ khoa học vững chắc phục vụ công tác xây dựng quy chế quản lý mạng xã hội, bảo đảm an ninh văn hóa tư tưởng và xây dựng môi trường mạng lành mạnh cho thanh thiếu niên.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn nghiên cứu dựa trên quy mô và phương pháp khảo sát như thế nào?
Luận văn thực hiện điều tra xã hội học ngẫu nhiên phân tầng trên 900 thành viên trong độ tuổi từ 15 đến 30 tuổi tại Việt Nam. Cỡ mẫu được chia đều 300 phiếu khảo sát cho mỗi nền tảng gồm Facebook, Zing Me và Go.vn, kết hợp đối chiếu với số liệu của VNNIC, Kantar Media và Cimigo.

Tại sao Zing Me từng vượt qua Facebook về lượng người dùng tại Việt Nam giai đoạn 2009 - 2011?
Zing Me bứt phá đạt 7,4 triệu người dùng nhờ chiến lược bản địa hóa tối đa giao diện tiếng Việt, hệ sinh thái giải trí tích hợp Zing MP3, công cụ viết blog thân thiện và các trò chơi cộng đồng như Nông trại vui vẻ thúc đẩy tính năng mời bạn bè tham gia.

Nhóm tuổi nào có tỷ lệ tiếp cận và trao đổi thông tin trên mạng xã hội cao nhất?
Nhóm tuổi từ 15 đến 19 tuổi dẫn đầu với tỷ lệ tiếp cận 73%, tiếp theo là nhóm 20 đến 24 tuổi với 71%. Mức độ này giảm dần theo độ tuổi, với nhóm 25 - 29 tuổi đạt 58% và nhóm trên 40 tuổi chỉ chiếm khoảng 18%.

Mối quan hệ tương hỗ giữa báo chí chính thống và mạng xã hội được luận văn giải thích ra sao?
Mạng xã hội là nguồn phát hiện đề tài nhanh nhạy cho 75% phóng viên và là kênh phát tán tin tức theo cấp số nhân. Ngược lại, báo chí chính thống đóng vai trò kiểm chứng sự thật, định hướng dư luận và chuẩn hóa thông tin cho cư dân mạng.

Quy định pháp lý của Việt Nam về mạng xã hội trong giai đoạn nghiên cứu được căn cứ vào văn bản nào?
Nghiên cứu căn cứ vào Khoản 14 Điều 3 Chương I Nghị định số 97/2008/NĐ-CP của Chính phủ, xác định dịch vụ mạng xã hội trực tuyến bao gồm các hình thức cung cấp khả năng tương tác, chia sẻ, lưu trữ thông tin như blog, diễn đàn và trò chuyện trực tuyến.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về mạng xã hội Web 2.0, phân loại mô hình mạng lấy cá nhân, mối quan hệ và nội dung làm trung tâm trong khoa học truyền thông.
• Công trình phác họa bức tranh toàn cảnh về thực trạng bùng nổ mạng xã hội tại Việt Nam giai đoạn 2010 - 2011 với các chỉ số thực chứng trên 900 mẫu khảo sát tại Facebook, Zing Me và Go.vn.
• Phân tích sâu sắc bản chất hai mặt của mạng xã hội, chỉ rõ nhu cầu kết nối, giải trí chính đáng của thanh niên đi liền với các thách thức an ninh dữ liệu và sai lệch thông tin.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi kết hợp chặt chẽ giữa hoàn thiện pháp lý, nâng cấp kỹ thuật nền tảng, phát huy vai trò báo chí và giáo dục văn hóa mạng học đường.
• Đề xuất lộ trình nghiên cứu tiếp nối trong 12 - 24 tháng tới nhằm đánh giá sự dịch chuyển hành vi sang thiết bị di động thông minh (Mobile Social Network) và mô hình quản trị dữ liệu lớn.

Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và chuyên viên truyền thông quan tâm có thể khai thác các mô hình khảo sát và số liệu thực chứng của luận văn để ứng dụng vào công tác giảng dạy, nghiên cứu học thuật và xây dựng chiến lược truyền thông xã hội hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I Nghị định 97/2008/NĐ-CP: “Dịch vụ Mạng xã hội trực tuyến là dịch vụ cung cấp cho cộng đồng rộng rãi người sử dụng khả năng tương tác, chia sẻ, lưu trữ và trao đổi thông tin với nhau trên môi trường Internet, bao gồm dịch vụ tạo nhật ký (blog), diễn đàn (forum), trò chuyện trực tuyến (chat) và các hình thức tương tự khác”. Có thể thấy rằng cách hiểu về Mạng xã hội được quy định chính thức trong văn bản quy phạm pháp luật của nước ta hẹp hơn rất nhiều so với cách hiểu của cộng đồng xã hội khi chỉ khoanh vùng ở blog, chat và forum. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Từ các quan niệm trên, có thể đưa ra định nghĩa về Mạng xã hội như sau: “Mạng xã hội là một đại diện tiêu biểu của Web 2.0 mô phỏng các quan hệ trong xã hội thực. Mạng xã hội tạo ra một hệ thống trên nền Internet kết nối các thành viên cùng sở thích với nhiều mục đích khác nhau không phân biệt thời không gian và thời gian qua những tính năng như kết bạn, chat, e-mail, phim ảnh, voice chat.

nhằm phục vụ những yêu cầu công cộng chung và những giá trị của xã hội. Khái niệm Trao đổi thông tin Thông tin là sự hiểu biết của con người về một sự kiện, một hiện tượng nào đó thu nhận được qua nghiên cứu, trao đổi, nhận xét, học tập, truyền thụ, cảm nhận… Con người hiểu được thông tin qua lời nói, chữ viết… và diễn tả thông tin thành ngôn ngữ để truyền đạt cho nhau. Thông tin được chuyển tải qua các môi trường vật lý khác nhau như ánh sáng, sóng âm, sóng điện từ… Thông tin được ghi trên các phương tiện hữu hình như văn bản trên giấy, băng ghi âm hay phim ảnh… Trao đổi thông tin là một quá trình giao tiếp để chia sẻ những hiểu biết, kinh nghiệm, tình cảm giữa hai hoặc nhiều người nhằm tạo sự liên kết lẫn nhau để dẫn tới sự thay đổi trong hành vi và nhận thức. Một quá trình trao đổi thông tin đầy đủ gồm các yếu tố: người gửi, người nhận, thông điệp, kênh truyền thông và sự phản hồi.

Trong truyền thông có sự trao đổi thông tin hai chiều, có sự chuyển đổi vai trò: người gửi đồng thời cũng là người nhận. Sự phản hồi trong truyền thông giúp trao đổi thông tin được chính xác hơn. Về mặt hình thức có hai kiểu trao đổi thông tin: - Trực tiếp: được thực hiện giữa người với người, mặt đối mặt - Gián tiếp: được thực hiện thông qua các phương tiện truyền thông như sách báo, loa, radio, ti vi… Như vậy, trao đổi thông tin trên Mạng xã hội có thể được hiểu là một quá trình chia sẻ thông tin gián tiếp giữa cá nhân với cá nhân, giữa cá nhân với cộng đồng bằng phương tiện truyền thông là Mạng xã hội. Sự ra đời và phát triển Mạng xã hội 1.

Trên thế giới 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo các nhà nghiên cứu, mặc dù mới ra mắt gần đây khi đã hội tụ đầy đủ các điều kiện nền tảng nhưng thực chất “tổ tiên” của Mạng xã hội đã xuất hiện từ khá lâu. Ở thời tiền sử khi con người mới xuất hiện, Mạng xã hội đơn giản là các hoạt động vui chơi, giải trí, giao lưu trong cùng một bầy đàn nho nhỏ. Khi xã hội phát triển hơn, Mạng xã hội là các phường hội, các hoạt động văn hóa nghệ thuật, giải trí. Đến khi mạng Internet ra đời, các hình thức kết nối trở nên đa dạng và rộng hơn.

Và cho đến ngày nay, khái niệm Social Network đang chính là Facebook, MySpace. Khởi điểm cho thời đại kết nối không giới hạn như ngày nay diễn ra vào những năm 70 thế kỉ trước. Năm 1971, thư điện tử đầu tiên được gửi đi giữa hai chiếc máy tính… nằm cạnh nhau với thông điệp ngắn gọn gồm dãy kí tự hàng đầu từ phía trái trên bàn phím chuẩn hiện nay “Qwertyuiop”. Tiếp đến, cùng năm 1978 diễn ra 2 sự kiện quan trọng.

Hệ thống trao đổi thông tin dữ liệu BBS điện thoại đường dài hoạt động. Ngoài ra, những trình duyệt sơ khai thời đầu cũng bắt đầu “lây lan” khắp nơi thông qua Usenet, một trong số những nền tảng BBS đầu tiên. Tuy nhiên, cũng phải đến 20 năm sau, trên Internet mới bắt đầu hình thành những Mạng xã hội đầu tiên. Tên tuổi tiên phong làm nên cuộc hành trình Social Network đầu tiên trong gần 20 năm nay trước khi rơi vào quên lãng là Geocites.

Năm 1994, Geocities được thành lập. Người dùng có thể khởi tạo và phát triển những địa chỉ, website cá nhân tại đây. Yahoo đã mua lại Geocities và biến trang này thành một địa chỉ quen thuộc với người dùng Yahoo. Tuy nhiên, do công nghệ lạc hậu và thiếu linh hoạt trong chiến lược phát triển, Geocities đã buộc phải đóng cửa cách đây không lâu, nhường bước cho Facebook, Linkedin, Twitter hay MySpace.

Một năm sau khi Geocites ra đời, Mạng xã hội đáng chú ý thứ hai trong giai đoạn này là Theblobe.com hình thành. Trang web cho phép người dùng cơ hội được trải nghiệm và xuất bản nội dung bất kì theo ý mình, đồng thời dễ dàng tương tác với bạn bè có cùng sở thích. Tuy nhiên, TheGlobe.com đã nhanh chóng tụt dốc thê 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thảm do thiếu các điều kiện thiên thời địa lợi như hiện nay. Chỉ trong ba năm, Mạng xã hội này đã “đánh mất” gần như toàn bộ số tiền 850 triệu USD, thu được từ lần phát hành cổ phiếu đầu tiên, còn đúng 4 triệu USD.

Hiện nay, TheGlobe chỉ còn lại một trang index đơn giản. Cùng thời điểm này, trình ứng dụng AOL Instant Messenger ra mắt, đồng thời Sixdegrees.com cũng xuất hiện, cho phép người dùng tạo profile và thêm bạn bè vào danh sách. Cách đây gần 10 năm, trang Mạng xã hội nổi tiếng Friendster xuất hiện. Đây được coi là tên tuổi tiên phong hỗ trợ kết nối và chia sẻ trực tuyến giữa những người thân sống ở đời thực.

Friendster hoạt động dựa vào chính người dùng và có tới 3 triệu người tham gia sau 3 tháng đầu ra mắt. Trung bình cứ 126 người dùng Internet có một người có mặt ở đây. Friendster trở thành một trào lưu mới tại Hoa Kỳ với hàng triệu thành viên ghi danh. Sự phát triển quá nhanh này cũng là con dao hai lưỡi: server của Friendster thường bị quá tải mỗi ngày, gây bất bình cho rất nhiều thành viên.

Bởi vậy, chỉ một năm sau thì bản sao MySpace ra mắt và nhanh chóng thu hút được người dùng Internet. Phiên bản đầu tiên của MySpace chỉ được thiết kế trong vòng đúng 10 ngày với các tính năng như phim ảnh (embedded video). Mỗi ngày MySpace có hàng chục ngàn thành viên mới, các thành viên cũ của Friendster cũng lũ lượt chuyển qua MySpace. Trong vòng một năm, MySpace trở thành Mạng xã hội đầu tiên có nhiều lượt xem hơn cả Google và được tập đoàn News Corporation mua lại với giá 580 triệu USD.

Hai Mạng xã hội phát triển nhanh nhất hiện nay có mặt khá muộn. Năm 2004, Facebook ra mắt. Ban đầu đây là địa chỉ dành cho sinh viên đại học kết nối và chia sẻ. Ngay sau khi ra đời tại trụ sở trường đại học danh tiếng Harvard, Facebook đã có tới 19.500 sinh viên đăng kí trong tháng đầu tiên.

Sự ra đời của Facebook đánh dấu bước ngoặt mới cho hệ thống Mạng xã hội trực tuyến với nền tảng lập trình “Facebook Platform” cho phép thành viên tạo ra những công cụ mới cho cá nhân mình cũng như các thành viên khác dùng. Facebook Platform nhanh chóng gặt hái được thành công vượt bậc, mang lại hàng trăm tính năng mới cho Facebook và 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đóng góp không nhỏ cho con số trung bình 19 phút mà các thành viên bỏ ra trên trang này mỗi ngày. Hai năm sau, Twitter cũng kịp thời ra đời, ghi dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Mạng xã hội. Tại thời điểm năm 2008, mỗi giây người dùng Twitter đăng lên 3.

Đây cũng là năm Facebook vượt mặt MySpace để trở thành Mạng xã hội số một thế giới. Cả hai đều trở nên phổ biến hơn hẳn vượt mặt người tiền nhiệm Friendster. Thống kê cho thấy, năm 2011 Facebook có tốc độ phát triển chóng mặt, với số lượng người dùng đông nhất, vào khoảng 600 triệu, trong khi cả Friendster và Myspace đều có dấu hiệu chững lại. Twitter đang yếu thế trước Facebook, nhưng cũng đã đã vượt qua Friendster từ lâu và vẫn đang tiếp tục chinh phục Myspace.[62] Hiện nay, trên thế giới có hàng trăm mạng Mạng xã hội khác nhau.

Trong đó, Twitter, MySpace và Facebook nổi tiếng nhất trong thị trường Bắc Mỹ và Tây Âu, Orkut và Hi5 tại Nam Mỹ, Friendster tại Châu Á và các đảo quốc Thái Bình Dương. Một số Mạng xã hội khác gặt hái được thành công đáng kể theo từng quốc gia như Bebo tại Anh Quốc, CyWorld tại Hàn Quốc, Mixi tại Nhật Bản và Zing Me tại Việt Nam. Những cái tên như Facebook, Youtube, Twitter, Linkedin… đã trở nên quen thuộc trong thời đại Web 2. Đó cũng là các Mạng xã hội thu hút được sự tham gia đông đảo của giới trẻ.

Theo khảo sát, chúng ta đang được quy tụ bởi các Mạng xã hội. 80% người trả lời là họ đã từng ghé qua một trang Mạng xã hội và 59% người là thành viên năng động trên các Mạng xã hội. Tại Việt Nam Mạng xã hội ở Việt Nam đã phát triển qua nhiều giai đoạn. Giai đoạn 2005 – 2008, đa số các Mạng xã hội chỉ cung cấp nội dung thông tin đơn giản dưới dạng blog và hình ảnh, với đại diện tiêu biểu là Yahoo! 3600.

Đến 2009, mô hình Mạng xã hội thế hệ thứ ba mới bắt đầu bước vào Việt Nam với đại diện “nội địa” tiêu biểu là Zing Me, dựa trên việc cập nhật thông tin liên tục trong thời gian thực. Giữa năm 2010, Mạng xã hội Go.vn của Tổng công ty Truyền thông đa phương tiện VTC ra 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đời, đây là Mạng xã hội đầu tiên do nhà nước đầu tư. Tính đến năm 2011, Zing Me thu hút khoảng 6,8 triệu thành viên, Go.vn có khoảng 3 triệu thành viên.[68] Mạng xã hội thế hệ mới đã nhanh chóng chiếm được sự ưa chuộng của giới trẻ và phát triển bùng nổ cả về số lượng người dùng cũng như thời lượng sử dụng. Năm 2010, tiếp tục xuất hiện thêm một số Mạng xã hội do các công ty Việt Nam đầu tư phát triển.

Các Mạng xã hội khác đã đi vào thị trường ngách, nhắm tới đối tượng người dùng ở diện hẹp hơn, hoặc mang tính chuyên biệt hóa cao hơn với việc chỉ phát triển quanh một vài chức năng quan trọng.