Chương 1. Thực thi chính sách thu thuế xuất nhập khẩu Chương 2.Thực trạng thực thi chính sách thuế xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan Điện Biên Chương 3. Giải pháp hoàn thiện thực thi chính sách chính sách thu thuế xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan Điện Biên. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN THỰC VỀ THI CHÍNH SÁCH THU THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU 1.Chính sách thuế xuất nhập khẩu 1. Khái niệm thuế xuất nhập khẩu Đến nay chưa có một khái niệm chính thức nào về thuế xuất nhập khẩu, tuy nhiên trên cơ sở nghiên cứu sự ra đời của thuế xuất nhập khẩu, cũng như các quan niệm về thuế xuất nhập khẩu ở các góc độ nghiên cứu khác nhau, có thể khái quát thành khái niệm chung về thuế xuất nhập khẩu như sau: Thuế xuất nhập khẩu là một bộ phận quan trọng trong hệ thống chính sách kinh tế tài chính, thương mại vĩ mô tổng hợp, gắn liền với cơ chế quản lý xuất nhập khẩu, và chính sách đối ngoại của một quốc gia” ( nguồn Luật thuế xuất nhập khẩu số 45 năm 2005) 1.2 Đặc điểm của chính sách thu thuế xuất nhập khẩu Thuế xuất nhập khẩu được hầu hết các quốc gia trên thế giới áp dụng, và tựu chung, chúng có những đặc điểm như sau: Thứ nhất, mang tính quyền lực Nhà nước, thuế xuất nhập khẩu có sự gắn bó mật thiết không thể tách rời với Nhà nước. Nhà nước cần có thuế xuất nhập khẩu để đáp ứng phần nào nhu cầu chi tiêu của mình; Nhà nước là tổ chức cao nhất và duy nhất có quyền đặt ra thuế xuất nhập khẩu. Một mặt để tạo nguồn thu ngân sách nhà nước, mặt khác qua đó để kiểm soát và điều tiết đối với hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa và bảo hộ nền sản xuất trong nước.
Thứ hai, là khoản đóng góp bắt buộc cho Nhà nước mà không có sự bồi hoàn trực tiếp nào, việc nộp thuế được thể chế bằng pháp luật mà mọi pháp nhân và thể nhân phải tuân theo. Vì vậy, thuế xuất nhập khẩu mang tính pháp lý cao. Thứ ba, chứa đựng các yếu tố kinh tế xã hội, điều đó được thể hiện ở chỗ thuế xuất nhập khẩu là một phần của cải của xã hội, mức huy động thuế xuất nhập khẩu vào ngân sách nhà nước phụ thuộc vào mức tăng trưởng kinh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 tế của đất nước, nhu cầu chi tiêu của Nhà nước và các mục kinh tế xã hội của đất nước đặt ra trong mỗi thời kỳ. ai trò của chính sách thu thuế xuất nhập khẩu Khi nói đến thuế xuất nhập khẩu ta thường nói đến chính sách thuế xuất nhập khẩu.
Đây là một công cụ đặc biệt quan trọng mà bất kỳ nhà nước nào cũng s dụng để hoàn thành chức năng của mình, thuế còn là nguồn tài chính chủ yếu để phục vụ nhu cầu chi tiêu của xã hội. vai trò thực thi chính sách thu thuế xuất nhập khẩu của cục Hải quan tỉnh Điện Biên thể hiện qua những đặc điểm như sau: (1) Kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu. Đối với mỗi quốc gia, việc kiểm soát đối với hàng hóa xuất nhập khẩu là nhiệm vụ hết sức quan trọng, đặc biệt trong xu thế tự do hoá thương mại trên phạm vi khu vực và thế giới. Nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ thì lượng hàng hóa xuất nhập khẩu vào ra sẽ rất lớn, trong số đó có loại phục vụ nhu cầu thiết yếu cho mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội, có loại chỉ phục vụ cho một số ít tầng lớp nhân dân trong xã hội.Để khuyến khích hay hạn chế việc xuất nhập khẩu các loại hàng hóa đó nhà nước s dụng nhiều công cụ khác nhau như áp dụng hạn ngạch, quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật và thuế quan.
trong đó thuế quan vẫn là một trong những công cụ hiệu quả nhất. Thuế xuất nhập khẩu là một bộ phận cấu thành của hàng hóa xuất nhập khẩu, nếu áp dụng mức thuế cao thì giá thành hàng hóa xuất nhập khẩu sẽ cao và ngược lại. Từ đó, nhà nước sẽ có chính sách phù hợp nhằm kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu, những mặt hàng khuyến khích xuất nhập khẩu thì áp thuế suất thấp, ngược lại những mặt hàng hạn chế xuất nhập khẩu sẽ bị áp dụng mức thuế xuất nhập khẩu cao. (2) Huy động nguồn thu cho Ngân sách Nhà nước.
Với tiến trình hội nhập kinh tế thế giới, từng bước cắt giảm thuế quan thì vai trò của thuế đối với nguồn thu ngân sách ngày càng giảm, nhưng đối với các nước đang phát triển như Việt Nam chúng ta thì thuế xuất nhập khẩu vẫn là nguồn thu quan trọng cho ngân LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 sách quốc gia. Nếu chúng ta áp dụng mức thuế suất thuế nhập khẩu ở mức cao thì vừa bảo hộ sản xuất trong nước, vừa đóng góp nguồn thu đáng kể cho ngân sách. Ngược lại, nếu áp dụng mức thuế suất thuế nhập khẩu thấp, tức khuyến khích nhập khẩu, nhìn bề ngoài số thu đóng góp cho ngân sách thấp hoặc không đáng kể, nhưng xét trong tổng thể qui trình sản xuất xã hội, thì thu ngân sách sẽ tăng lên ở khâu tiêu thụ sản phẩm bằng các loại thuế nội địa. (3) Thực hiện chỉnh sách quản lý, điều tiết vĩ mô nền kinh tế.
Ngoài việc huy động nguồn thu cho ngân sách, thuế xuất nhập khẩu có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh nền kinh tế. Thuế xuất nhập khẩu có ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả hàng hóa. Vì vậy, căn cứ vào tình hình cụ thể, nhà nước s dụng công cụ này để chủ động điều hành nền kinh tế. Lúc nền kinh tế quá thịnh thì việc gia tăng thuế có tác dụng ức chế sự tăng trưởng của tổng nhu cầu làm giảm phát triển của kinh tế.
Những mặt hàng quan trọng như xăng dầu, sắt thép. khi có sự biến động giá cả trên thế giới, để ổn định giá cả trong nước nhà nước thông qua công cụ thuế để ổn định giá cả. Như vậy, qua việc xây dựng các luật thuế mà nhà nước có thể chủ động phát huy vai trò điều hoà nền kinh tế. Dựa vào công cụ thuế, nhà nước có thể thúc đẩy hoặc hạn chế việc tích luỹ đầu tư, khuyến khích xuất khẩu.
(4) Bảo hộ sản xuất trong nước. Ngoài chức năng quản lý, điều tiết vĩ mô nền kinh tế thuế xuất nhập khẩu còn có chức năng bảo hộ nền sản xuất trong nước thông qua việc tác động vào giá cả hàng hóa xuất nhập khẩu trên thị trường. Tuy nhiên, tác động này chỉ ảnh hưởng lên giá cả chứ không làm chất lượng hàng hóa giảm xuống và mục tiêu này không bền vững, lâu dài và chỉ mang tính tình thế. Thuế quan bảo hộ được đưa ra với mục đích làm tăng giá một cách nhân tạo đối với hàng hóa xuất nhập khẩu nhằm bảo hộ cho sản xuất trong nước trước sự cạnh tranh từ nước ngoài.
Nói chung thuế quan bảo hộ được tính toán và đưa ra khi người ta cho rằng ở mức thuế suất thấp hơn thì sản xuất trong nước sẽ gặp phải sự cạnh tranh rất quyết liệt từ hàng nhập khẩu và thị phần về cơ bản sẽ nằm trong tay các nhà nhập khẩu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Thực tế, rất khó có thể phân biệt rạch ròi giữa thuế quan tạo nguồn thu và thuế quan bảo hộ bởi vì bản thân thuế quan đã chứa đựng hai yếu tố là bảo hộ và tạo nguồn thu. Bảo hộ sản xuất trong nước nhằm hỗ trợ nền sản xuất phát triển, tạo công ăn việc làm và nguồn thu nội địa. Bảo hộ cũng làm giảm tính cạnh tranh, lãng phí nguồn nhân lực gây thiệt hại cho người tiêu dùng.
Chính vì vậy, việc lựa chọn ngành nghề bảo hộ, thời gian bảo hộ phù hợp là điều vô cùng quan trọng. Để mục tiêu bảo hộ mang tính bền vững, lâu dài thì yếu tố quyết định đó là đầu tư đổi mới công nghệ, cải tiến phương thức quản lý nhằm nâng cao chất lượng, hạ giá thành để sản phẩm có thể cạnh tranh được ở thị trường trong nước cũng như quốc tế. (5) Thực hiện các chính sách đối ngoại. Ngày nay, các quốc gia trên thế giới hầu hết đều tham gia vào mạng lưới thương mại quốc tế, hội nhập sâu rộng vào cộng đồng kinh tế thế giới.
Do đó, mỗi quốc gia đều quan tâm xây dựng cho mình các chính sách đối ngoại phù hợp với lợi ích quốc gia, trên cơ sở luật pháp quốc tế, cũng như cam kết thương mại song phương hoặc đa phương và thuế xuất nhập khẩu trở thành công cụ quan trọng trong thực thi chính sách đối ngoại. Chẳng hạn, ở Việt Nam, quốc gia đã thiết lập mối quan hệ thương mại với 160 nước và vùng lãnh thổ, tham gia 86 hiệp định thương mại, 46 hiệp định hợp tác đầu tư và 40 hiệp định chống đánh thuế 2 lần, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của trên 70 nước, chính thức là thành viên thứ 150 của WTO từ năm 2006. Để xác định mức độ chịu thuế của các hàng hóa khác nhau mỗi nước đều xây dựng một biểu thuế quan. Biểu thuế quan là một bảng tổng hợp quy định một cách có hệ thống các mức thuế quan đánh vào các loại hàng hóa chịu thuế khi xuất khẩu hoặc nhập khẩu.
Biểu thuế quan có thể được xây dựng dựa trên phương pháp tự định hoặc phương pháp thương lượng giữa các quốc gia. Việc áp dụng các mức thuế suất thuế nhập khẩu đối với hàng hóa từ các nước, vùng lãnh thổ khác nhau thể hiện chính sách đối ngoại của Việt Nam đối với nước, vùng lãnh thổ đó. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thực thi chính sách thu thuế xuất nhập khẩu 1.
Nội dung thực thi chính sách thu thuế xuất nhập khẩu Để phát huy vai trò của thuế xuất nhập khẩu trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, một trong những biện pháp quan trọng là tăng cường thực thi thu thuế xuất nhập khẩu. Vậy thực thi thuế xuất nhập khẩu là gì? Thực thi thu thuế xuất nhập khẩu là toàn bộ kỹ thuật về xây dựng, tổ chức, điều hành, chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện chính sách thuế xuất nhập khẩu của chủ thể quản lý đổi với các hoạt động của đối tượng quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu đã định trước. Trên cơ sở đó, nội dung thực thi chính sách thu thuế xuất nhập khẩu bao gồm: (1) Quản lý khai thuế Quản lý khai thuế là khâu đầu tiên và đặc biệt quan trọng trong quy trình quản lý thuế.