Thực Thi Chính Sách Giảm Nghèo Bền Vững Tại Huyện An Minh, Tỉnh Kiên Giang

Luận văn thạc sĩ phân tích thực thi chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Đinh Thị Hồng Thắm
• Người hướng dẫn: PGS. Trương Quốc Chính
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Thực Thi Chính Sách Giảm Nghèo Bền Vững Tại Huyện An Minh, Kiên Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG
• 1.1. Giảm nghèo và giảm nghèo bền vững
• 1.2. Giảm nghèo bền vững
• 1.3. Thực thi chính sách giảm nghèo bền vững
• 1.4. Khái niệm chính sách giảm nghèo bền vững
• 1.5. Nội dung thực thi chính sách giảm nghèo bền vững
• 1.6. Những nhân tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách giảm nghèo bền vững
• 1.7. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC THI CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN AN MINH, TỈNH KIÊN GIANG
• 2.1. Tình hình nghèo trên địa bàn huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang
• 2.2. Các yếu tố tác động đến tình trạng nghèo trên địa bàn huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang
• 2.3. Thực trạng nghèo trên địa bàn huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang
• 2.4. Tình hình thực thi chính sách giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang
• 2.5. Chủ trương, biện pháp thực thi chính sách giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang
• 2.6. Kết quả thực thi chính sách giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang
• 2.7. Đánh giá việc thực thi chính sách giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện An Minh
• 2.8. Thành tựu và nguyên nhân
• 2.9. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.10. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC THI CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN AN MINH, TỈNH KIÊN GIANG
• 3.1. Mục tiêu nâng cao hiệu quả thực thi chính sách giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang
• 3.2. Định hướng nâng cao hiệu quả thực thi chính sách giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang
• 3.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi chính sách giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang
• 3.4. Giải pháp chung
• 3.5. Giải pháp cụ thể
• 3.6. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thực Thi Chính Sách Giảm Nghèo Bền Vững Tại Huyện An Minh

Chính sách giảm nghèo bền vững là một trong những ưu tiên hàng đầu của chính phủ Việt Nam, đặc biệt tại huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang. Huyện An Minh, với tỷ lệ hộ nghèo cao, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực thi chính sách này. Việc hiểu rõ về thực thi chính sách giảm nghèo bền vững sẽ giúp nâng cao hiệu quả và tạo ra những giải pháp thiết thực cho người dân.

1.1. Khái Niệm Giảm Nghèo Bền Vững Là Gì

Giảm nghèo bền vững không chỉ là việc giảm tỷ lệ hộ nghèo mà còn đảm bảo rằng những hộ đã thoát nghèo không quay lại tình trạng nghèo. Điều này đòi hỏi sự kết hợp giữa phát triển kinh tế và các chính sách xã hội.

1.2. Tình Hình Nghèo Tại Huyện An Minh

Huyện An Minh hiện đang có tỷ lệ hộ nghèo cao, đứng thứ hai trong tỉnh Kiên Giang. Các yếu tố như biến đổi khí hậu và thiếu cơ hội việc làm đã làm cho tình hình nghèo đói trở nên nghiêm trọng hơn.

II. Những Thách Thức Trong Thực Thi Chính Sách Giảm Nghèo Bền Vững

Việc thực thi chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện An Minh gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ yếu tố tự nhiên mà còn từ chính sách và nhận thức của cộng đồng.

2.1. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu

Biến đổi khí hậu đã gây ra nhiều khó khăn cho sản xuất nông nghiệp, làm giảm thu nhập của người dân và gia tăng tỷ lệ hộ nghèo.

2.2. Thiếu Đồng Bộ Trong Chính Sách

Nhiều chương trình giảm nghèo chưa có sự đồng bộ, dẫn đến việc triển khai không hiệu quả và thiếu sự hỗ trợ từ các cấp chính quyền.

III. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề Giảm Nghèo Bền Vững

Để nâng cao hiệu quả thực thi chính sách giảm nghèo bền vững, huyện An Minh cần áp dụng các phương pháp cụ thể và hiệu quả. Những phương pháp này cần được thiết kế phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

3.1. Tăng Cường Hợp Tác Xã

Hợp tác xã có thể giúp người dân tiếp cận nguồn lực và thị trường, từ đó nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững.

3.2. Đào Tạo Nghề Và Giáo Dục

Đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề sẽ giúp người dân có kỹ năng cần thiết để tìm kiếm việc làm và cải thiện đời sống.

IV. Kết Quả Thực Thi Chính Sách Giảm Nghèo Tại Huyện An Minh

Kết quả thực thi chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện An Minh đã có những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để đảm bảo tính bền vững.

4.1. Thành Tựu Đạt Được

Nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo nhờ vào các chương trình hỗ trợ và phát triển kinh tế, tuy nhiên, tỷ lệ tái nghèo vẫn còn cao.

4.2. Những Hạn Chế Còn Tồn Tại

Một số chương trình chưa thực sự hiệu quả do thiếu sự phối hợp và hỗ trợ từ các cấp chính quyền, dẫn đến việc người dân chưa thể thoát nghèo bền vững.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Cho Chính Sách Giảm Nghèo

Chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện An Minh cần được điều chỉnh và cải tiến để phù hợp với thực tế. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức và sự tham gia của cộng đồng.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Cải Tiến

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện hiệu quả thực thi chính sách, bao gồm việc tăng cường sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội.

5.2. Tương Lai Của Chính Sách Giảm Nghèo

Chính sách giảm nghèo bền vững cần được xem xét và điều chỉnh thường xuyên để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, công tác xóa đói giảm nghèo (XĐGN) luôn được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao đời sống nhân dân và đảm bảo tiến bộ công bằng xã hội. Tỉnh Kiên Giang, đặc biệt là huyện An Minh, là một trong những địa phương có tỷ lệ hộ nghèo cao, chiếm khoảng 19,97% theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2016-2020. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong thực thi chính sách giảm nghèo bền vững (GNBV), tình trạng tái nghèo và phát sinh nghèo vẫn còn phổ biến, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế và ổn định xã hội của huyện.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực thi chính sách GNBV trên địa bàn huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang trong giai đoạn 2011-2015, nhằm đánh giá thực trạng, xác định những thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi chính sách trong giai đoạn 2016-2020. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện chính sách công, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại địa phương, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý trong hoạch định và triển khai chính sách giảm nghèo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng phương pháp luận biện chứng duy vật, dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác giảm nghèo. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết chính sách công: Xem chính sách giảm nghèo là một chu trình gồm các giai đoạn hoạch định, tổ chức thực thi, đánh giá và điều chỉnh nhằm đạt mục tiêu xã hội cụ thể. Chính sách công được coi là công cụ vĩ mô của nhà nước để giải quyết các vấn đề xã hội, trong đó có nghèo đói.

2. Lý thuyết phát triển bền vững và giảm nghèo bền vững: Giảm nghèo bền vững không chỉ là giảm số lượng người nghèo mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo điều kiện để người nghèo tự vươn lên và không rơi lại vào nghèo đói. Khung lý thuyết này nhấn mạnh vai trò của năng lực con người, cơ hội phát triển, an toàn xã hội và dịch vụ công trong việc đảm bảo tính bền vững của giảm nghèo.

Các khái niệm chính bao gồm: nghèo tuyệt đối và tương đối, chuẩn nghèo đa chiều, tái nghèo, chính sách giảm nghèo bền vững, năng lực và cơ hội phát triển của người nghèo, cũng như vai trò của dịch vụ xã hội cơ bản trong giảm nghèo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập và xử lý tài liệu, số liệu từ các văn bản pháp luật, nghị quyết của Đảng, Chính phủ, báo cáo thống kê địa phương và các tài liệu nghiên cứu liên quan. Phương pháp phân tích, tổng hợp được áp dụng để đánh giá thực trạng và rút ra kết luận.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm số liệu thống kê toàn huyện An Minh giai đoạn 2011-2015, với các chỉ tiêu về dân số, lao động, kinh tế, giáo dục, y tế và tỷ lệ hộ nghèo. Phương pháp chọn mẫu dựa trên dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo chính thức của UBND huyện và các cơ quan liên quan nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn đánh giá thực trạng từ 2011 đến 2015 và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2016-2020, phù hợp với các chính sách quốc gia về giảm nghèo bền vững.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ hộ nghèo còn cao và chưa bền vững: Tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn huyện An Minh năm 2015 là khoảng 18,7% theo chuẩn mới, giảm so với 14,84% năm 2010 theo chuẩn cũ, nhưng vẫn đứng thứ hai trong tỉnh Kiên Giang. Tỷ lệ tái nghèo và phát sinh nghèo vẫn còn phổ biến, đặc biệt ở các vùng nông thôn và ven biển.

2. Điều kiện kinh tế - xã hội có nhiều thuận lợi nhưng chưa khai thác hiệu quả: Huyện có diện tích 590,5 km2, dân số 118.568 người, mật độ 201 người/km2, với nguồn lao động dồi dào (78.011 người trong độ tuổi lao động). Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2010-2015 đạt 13,77%/năm, GRDP đạt 1.671,9 tỷ đồng, bình quân đầu người 39,86 triệu đồng. Tuy nhiên, cơ cấu kinh tế vẫn phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp và thủy sản (chiếm 63,48%), trong khi công nghiệp và dịch vụ còn hạn chế.

3. Hạ tầng và dịch vụ xã hội được cải thiện nhưng chưa đồng đều: Hệ thống giao thông nông thôn đã xây dựng 324 km đường bê tông, 91,9% tuyến đường huyện - xã được trải nhựa. 100% ấp, khu phố có điện lưới quốc gia, tỷ lệ hộ sử dụng điện đạt 99,65%. Giáo dục có 54 trường học với tỷ lệ huy động trẻ em đến trường đạt 98% (6-14 tuổi) và 95% (5 tuổi mẫu giáo). Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 72,5%. Tuy nhiên, tỷ lệ học sinh bỏ học còn cao, đặc biệt là học sinh THCS nghèo.

4. Những hạn chế trong thực thi chính sách giảm nghèo: Công tác phối hợp giữa các chương trình, dự án còn thiếu chặt chẽ; nhận thức và tổ chức thực hiện chính sách chưa đồng bộ; nguồn lực tài chính, nhân lực và khoa học công nghệ chưa đáp ứng đủ; sự tham gia của người dân nghèo chưa thực sự chủ động và hiệu quả; công tác giám sát, đánh giá còn yếu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ nhiều yếu tố. Trước hết, mặc dù huyện An Minh có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế với điều kiện tự nhiên thuận lợi, nhưng sự phụ thuộc lớn vào nông nghiệp và thủy sản khiến kinh tế dễ bị tổn thương bởi biến đổi khí hậu, thiên tai và biến động thị trường. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và đời sống người dân nghèo, làm giảm tính bền vững của giảm nghèo.

Bên cạnh đó, việc tổ chức thực thi chính sách còn nhiều bất cập do năng lực cán bộ hạn chế, thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, các cấp và các chương trình giảm nghèo. Sự thiếu đồng thuận và tham gia tích cực của người dân nghèo cũng làm giảm hiệu quả thực thi chính sách. Các kết quả này tương đồng với báo cáo của ngành và các nghiên cứu trước đây về giảm nghèo tại các địa phương khác, cho thấy tính phổ biến của các thách thức trong công tác giảm nghèo bền vững.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ hộ nghèo qua các năm, bảng phân bổ nguồn lực đầu tư cho các chương trình giảm nghèo, và biểu đồ cơ cấu lao động theo ngành nghề để minh họa sự chuyển dịch kinh tế và tác động đến giảm nghèo.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường năng lực cán bộ và tổ chức thực thi chính sách: Đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao trách nhiệm và đạo đức công vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo. Thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ, minh bạch và hiệu quả. Thời gian thực hiện: 2016-2018. Chủ thể: UBND huyện, các sở ngành liên quan.

2. Đa dạng hóa và nâng cao hiệu quả nguồn lực tài chính và khoa học công nghệ: Huy động tối đa nguồn lực từ ngân sách nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng xã hội; áp dụng công nghệ phù hợp để nâng cao năng suất nông nghiệp, thủy sản và phát triển ngành nghề mới. Thời gian: 2016-2020. Chủ thể: UBND huyện, các tổ chức tài chính, doanh nghiệp.

3. Tăng cường sự tham gia của người dân và cộng đồng: Nâng cao nhận thức, khuyến khích người nghèo chủ động tham gia vào các chương trình giảm nghèo, phát triển mô hình tự giúp nhau, câu lạc bộ nghề nghiệp. Thời gian: liên tục trong giai đoạn 2016-2020. Chủ thể: MTTQ, các tổ chức xã hội, chính quyền địa phương.

4. Cải thiện hạ tầng và dịch vụ xã hội cơ bản: Đẩy mạnh đầu tư xây dựng giao thông, điện, nước sạch, trường học, trạm y tế; nâng cao chất lượng giáo dục và y tế, giảm tỷ lệ học sinh bỏ học và trẻ em suy dinh dưỡng. Thời gian: 2016-2020. Chủ thể: UBND huyện, các ngành giáo dục, y tế.

5. Tăng cường công tác giám sát, đánh giá và điều chỉnh chính sách: Xây dựng hệ thống giám sát hiệu quả, thường xuyên đánh giá tác động chính sách, kịp thời điều chỉnh phù hợp với thực tiễn. Thời gian: 2016-2020. Chủ thể: UBND huyện, các cơ quan chuyên môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý và hoạch định chính sách công: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng, điều chỉnh chính sách giảm nghèo bền vững phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Cán bộ công tác xã hội và giảm nghèo tại địa phương: Giúp hiểu rõ thực trạng, các nhân tố ảnh hưởng và giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi chính sách giảm nghèo.

3. Các tổ chức phi chính phủ và cộng đồng dân cư: Tài liệu tham khảo để phối hợp với chính quyền trong việc triển khai các chương trình hỗ trợ người nghèo, phát huy vai trò cộng đồng.

4. Học viên, nghiên cứu sinh và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực quản lý công và phát triển kinh tế xã hội: Cung cấp khung lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn về giảm nghèo bền vững tại một địa phương cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách giảm nghèo bền vững là gì?
   Chính sách giảm nghèo bền vững là tập hợp các quyết định và chương trình nhằm không chỉ giảm số lượng người nghèo mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống, giúp người nghèo tự vươn lên và không tái nghèo. Ví dụ, chính sách hỗ trợ đào tạo nghề và tiếp cận vốn vay ưu đãi.

2. Tại sao tỷ lệ tái nghèo vẫn còn cao ở huyện An Minh?
   Nguyên nhân gồm sự thiếu đồng bộ trong chính sách, năng lực cán bộ hạn chế, người dân chưa chủ động tham gia, và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu làm giảm hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Điều này dẫn đến người dân dễ rơi lại vào nghèo khi gặp rủi ro.

3. Nguồn lực nào quan trọng nhất trong thực thi chính sách giảm nghèo?
   Nguồn lực lao động, vốn, khoa học công nghệ và tài nguyên thiên nhiên đều quan trọng. Tuy nhiên, năng lực con người và sự phối hợp hiệu quả giữa các nguồn lực là yếu tố quyết định thành công của chính sách.

4. Làm thế nào để nâng cao sự tham gia của người dân trong giảm nghèo?
   Cần nâng cao nhận thức, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận thông tin, khuyến khích họ tham gia vào các mô hình tự giúp nhau, đồng thời đảm bảo chính sách phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế của họ.

5. Các giải pháp đề xuất có thể áp dụng trong bao lâu để thấy hiệu quả?
   Các giải pháp được đề xuất có thể bắt đầu triển khai ngay từ năm 2016 và dự kiến đạt hiệu quả rõ rệt trong giai đoạn 2016-2020, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, tổ chức và cộng đồng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực trạng thực thi chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2011-2015.
• Tỷ lệ hộ nghèo còn cao, tái nghèo phổ biến, trong khi nguồn lực và năng lực thực thi chính sách còn hạn chế.
• Điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của huyện có nhiều thuận lợi nhưng chưa được khai thác hiệu quả để giảm nghèo bền vững.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm nâng cao năng lực cán bộ, đa dạng hóa nguồn lực, tăng cường sự tham gia của người dân và cải thiện hạ tầng xã hội.
• Khuyến nghị triển khai các giải pháp trong giai đoạn 2016-2020 nhằm góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, ổn định và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả, các nhà quản lý và thực thi chính sách cần phối hợp chặt chẽ, đồng thời tăng cường giám sát, đánh giá để điều chỉnh kịp thời. Hành động ngay hôm nay sẽ góp phần xây dựng huyện An Minh phát triển bền vững, nâng cao đời sống người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG 1. Giảm nghèo và giảm nghèo bền vững 1.1 Quan niệm về nghèo: Hiện nay, có rất nhiều quan niệm về nghèo cụ thể là: Tại Hội nghị bàn về giảm đói nghèo trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương do ESCAP tổ chức tháng 9/1993 tại Băng Cốc (Thái Lan) đã định nghĩa về nghèo: “Nghèo là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng và thoả mãn những nhu cầu cơ bản của con người, mà những nhu cầu này đã được xã hội thừa nhận tuỳ theo trình độ phát triển KTXH và phong tục tập quán của địa phương” [27, tr. Nghèo tuyệt đối là không được thoả mãn những nhu cầu cơ bản (cả nhu cầu lương thực cũng như nhu cầu phi lương thực) nhưng những nhu cầu cơ bản này lại tuỳ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế và phong tục tập quán của từng địa phương chứ không cố định. Nghèo tương đối là tình trạng một bộ phận dân cư có mức sống dưới trung bình của cộng đồng địa phương hay một nước.

Để đánh giá mức nghèo của một nước hay một địa phương, có nhiều chỉ tiêu được áp dụng, trong đó đáng lưu ý là chỉ số nghèo của con người (Human poverty index - HPI) và hệ số GINI. Chỉ số HPI bao gồm: tỷ lệ người sống dưới 40 tuổi; tỷ lệ người lớn mù chữ; tỷ lệ người không được tiếp cận nguồn nước sạch, dịch vụ y tế và tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng; mức chênh lệch về thu nhập hoặc về chỉ tiêu giữa 20% dân cư giàu nhất với 20% dân cư nghèo nhất. 8 Luan van Hệ số GINI là hệ số đo lường mức bất bình đẳng về thu nhập và mức sống giữa các tầng lớp dân cư. Hệ số này nằm trong khoảng 0 (bình đẳng tuyệt đối) đến 1 (bất bình đẳng tuyệt đối).

Chỉ tiêu để tính hệ số GINI có thể là thu nhập bình quân đầu người theo dân số hoặc chi tiêu bình quân đầu người theo dân số. Theo quan điểm của Hội nghị thượng đỉnh thế giới về phát triển xã hội tổ chức tại Côpenhaghen (Đan Mạch) tháng 3/1995 đã đưa ra định nghĩa về người nghèo: “Người nghèo là người mà tất cả những thu nhập của họ nhỏ hơn l USD/ngày, đây là số tiền coi như đủ mua những sản phẩm cần thiết để tồn tại”. Tại cuộc họp đặc biệt của Đại hội đồng Liên hợp quốc về phát triển xã hội, tháng 6-2000 ở Giơnevơ (Thuỵ Sĩ), cộng đồng quốc tế tiếp tục cam kết giảm người nghèo trên thế giới. Hội nghị đã kêu gọi cộng đồng quốc tế đẩy mạnh chiến dịch tấn công vào đói nghèo và khuyến nghị các quốc gia cần có những chiến lược toàn diện về xoá đói, giảm nghèo.

Tiếp đó, đầu tháng 9- 2000, Hội nghị thiên niên kỷ của Liên hợp quốc tại New York (Mỹ) một lần nữa khẳng định chống đói nghèo được coi là một trong những nội dung quan trọng, ưu tiên hàng đầu trong các mục tiêu phát triển của thế giới hiện nay. Như vậy, nghèo là một phạm trù lịch sử, nghèo sẽ còn tồn tại lâu dài trong xã hội, do sự khác biệt về năng lực, thể chất, nguồn gốc thu nhập chính đáng, địa vị xã hội giữa các cá nhân. Vì thế chỉ có thể từng bước giảm nghèo chứ chưa thể tiến tới xóa nghèo. Quan niệm về giảm nghèo: Do cách đánh giá và nhìn nhận nguồn gốc của nghèo khác nhau nên cũng có nhiều quan niệm về giảm nghèo khác nhau, hiểu một cách chung nhất, giảm nghèo là quá trình làm cho bộ phận dân cư nghèo nâng cao mức 9 Luan van sống, từng bước thoát khỏi tình trạng nghèo.

Biểu hiện ở tỷ lệ phần trăm và số lượng người nghèo giảm xuống. Cụ thể hơn, giảm nghèo là một quá trình chuyển một bộ phận dân cư nghèo lên một mức sống cao hơn. Theo đó, giảm nghèo là quá trình chuyển từ tình trạng có ít điều kiện lựa chọn sang tình trạng có nhiều hơn, hướng đến sự đầy đủ hơn các điều kiện lựa chọn hơn để cải thiện đời sống mọi mặt của mỗi người. Quan niệm về tái nghèo: Tái nghèo được hiểu là tình trạng một hộ gia đình đã thoát nghèo quay trở lại hộ nghèo trong một thời gian nhất định.

Trong những năm qua, mặc dù Đảng và Nhà nước đã thực hiện có hiệu quả nhiều chính sách xoá đói, giảm nghèo nhưng kết quả giảm nghèo chưa thực sự bền vững, số hộ đã thoát nghèo nhưng mức thu nhập nằm sát chuẩn nghèo còn lớn, tỷ lệ hộ tái nghèo hàng năm còn cao; chênh lệch giàu và nghèo giữa các vùng, nhóm dân cư vẫn còn khá lớn, đời sống người nghèo nhìn chung vẫn còn nhiều khó khăn, nhất là ở khu vực miền núi, vùng cao, vùng sâu, vùng xa,vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ở Việt Nam, Chính phủ cũng đã chỉ ra nguyên nhân của tình trạng tái nghèo là một số chương trình, chính sách giảm nghèo chưa đồng bộ, còn mang tính ngắn hạn, thiếu sự gắn kết chặt chẽ; cơ chế quản lý, chỉ đạo điều hành, phân công phân cấp còn chưa hợp lý, việc tổ chức thực hiện mục tiêu giảm nghèo ở một số nơi chưa sâu sát. Ngoài ra, một bộ phận người nghèo còn tâm lý ỷ lại, chưa tích cực, chủ động vươn lên thoát nghèo, thậm chí thay đổi chuẩn nghèo cũng gây ra hiện tượng tái nghèo. Tiêu chí xác định chuẩn nghèo: Với cách hiểu đói nghèo nêu trên cho thấy chuẩn nghèo có sự biến động theo thời gian và không gian.

Chuẩn nghèo là công cụ để phân biệt 10 Luan van người nghèo và người không nghèo, đồng thời là dụng cụ đề đo lường và giám sát đói nghèo. * Ngân hàng thế giới đưa ra thước đo nghèo đói như sau: - Các nước công nghiệp phát triển: 14 USD/ngày/người. - Các nước Đông Nam Á: 4 USD/ngày/người. - Các nước thuộc Mỹ Latinh và vùng Caribê: 2 USD/ngày/người.

- Các nước đang phát triển: l USD/ngày/người. - Các nước nghèo: 0,5 USD/ngày/người. * Ngân hàng phát triển Châu Á, tại Hội nghị ngày 27/8/2008 ở Hồng Kông, đã đưa ra chuẩn đói nghèo là thu nhập dưới 1,35 USD/ngày/người [27, tr. Tuy nhiên, các quốc gia thường xây dựng chuẩn nghèo riêng và thường thấp hơn chuẩn nghèo do Ngân hàng thế giới đưa ra.

* Chuẩn nghèo của Việt Nam được điều chỉnh theo không gian và thời gian. Về không gian, chuẩn nghèo của Việt Nam biến đổi theo trình độ phát triển KTXH của 03 vùng sinh thái khác nhau, đó là: vùng thành thị, vùng nông thôn đồng bằng và vùng nông thôn miền núi. Về thời gian, chuẩn nghèo được điều chỉnh theo trình độ phát triển KTXH và nhu cầu con người trong từng giai đoạn cụ thể. Căn cứ vào mức sống thực tế và trình độ phát triển KTXH, từ năm 1993 đến nay, nước ta đã 7 lần công bố tiêu chí cụ thể để đánh giá hộ nghèo (Chuẩn nghèo lần 1: Ban hành năm 1993; Chuẩn nghèo lần 2: Ban hành năm 1995; Chuẩn nghèo lần 3: Ban hành năm 1997; Chuẩn nghèo lần 4: Ban hành năm 2000; Chuẩn nghèo lần 5: Ban hành năm 2005; Chuẩn nghèo lần 6: Ban hành năm 2011; Chuẩn nghèo lần 7: Ban hành năm 2015).

Các tiêu chí này thay đổi theo thời gian điều tra cùng với sự thay đổi theo mặt bằng thu nhập của người dân. 11 Luan van - Chuẩn nghèo giai đoạn 2006-2010 được áp dụng theo Quyết định số 170/2005/QĐ-TTg ngày 08/7/2005 của Thủ tướng Chính phủ, quy định những người có mức thu nhập sau được xếp vào nhóm hộ nghèo: + Thu nhập bình quân dưới 200.000 đồng/người/tháng, tính cho khu vực nông thôn. + Thu nhập bình quân dưới 260.000 đồng/người/tháng, tính cho khu vực thành thị. - Chuẩn nghèo giai đoạn 2011-2015 được áp dụng theo Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, quy định những người có mức thu nhập sau được xếp vào nhóm hộ nghèo: + Hộ nghèo ở thành thị là hộ có mức thu nhập bình quân từ 500.000 đồng/người/tháng (từ 6.000 đồng/người/năm) trở xuống.

+ Hộ nghèo ở nông thôn là hộ có mức thu nhập bình quân từ 400.000 đồng/người/tháng (từ 4.000 đồng/người/năm) trở xuống [36]. - Chuẩn nghèo giai đoạn 2016-2020 được áp dụng theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, quy định cụ thể như sau: + Hộ nghèo khu vực nông thôn: là hộ đáp ứng một trong hai tiêu chí sau:. Có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 700.000 đồng trở xuống;. Có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 700.000 đồng và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên.

+ Hộ nghèo khu vực thành thị: là hộ đáp ứng một trong hai tiêu chí sau:. Có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 900.000 đồng trở xuống; 12 Luan van. Có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 900.000 đồng và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên. Giảm nghèo bền vững 1.

Quan niệm chung về GNBV: Cho đến nay, chưa có một quan niệm thống nhất về GNBV. Tuy nhiên, vấn đề giảm nghèo luôn được đề cập khi nói đến phát triển bền vững và GNBV là nhân tố quan trọng tạo nên sự phát triển bền vững. Ngược lại, khi kinh tế phát triển bền vững lại tạo điều kiện để GNBV. GNBV có thể được hiểu là quá trình thực hiện cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người nghèo hướng tới nâng cao năng lực tự thoát nghèo và không rơi trở lại trạng thái nghèo của người dân.

Về nguyên tắc, giải quyết vấn đề nghèo nói chung cần đảm bảo trên cả 2 phương diện số lượng và chất lượng. Về số lượng, giảm nghèo sẽ là số tuyệt đối hộ nghèo giảm được trong một khoảng thời gian nhất định, cần phân biệt giữa số hộ nghèo giảm với số hộ thoát nghèo, hai khái niệm này chỉ đồng nhất với nhau khi không có các yếu tố khác tác động đến như di chuyển dân cư, tái nghèo. Về chất lượng giảm nghèo là khái niệm để chỉ thực chất của kết quả giảm nghèo, mà vấn đề cần đạt được là đời sống người nghèo được nâng lên sau khi có tác động hỗ trợ, khoảng cách thu nhập với các nhóm dân cư khác được rút ngắn về mặt tốc độ, khi gặp rủi ro hay bất trắc sẽ không bị rơi vào 13 Luan van tình trạng nghèo đói, hay nói cách khác, chất lượng giảm nghèo suy cho cùng là phản ánh tính bền vững của quá trình giảm nghèo. GNBV ngoài việc bảo đảm hoàn thành các mục tiêu giảm nghèo đã định trong từng giai đoạn, từng thời kỳ.