Thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện châu phú tỉnh an giang

Tìm hiểu thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới tại huyện Châu Phú, tỉnh An Giang. Đánh giá kết quả, thách thức và triển vọng phát triển.

Trường đại học

Học viện Khoa học Xã hội

Chuyên ngành

Chính sách công

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận văn thạc sĩ

2021

71
0
0

Phí lưu trữ

30 Point

Mục lục chi tiết

MỞ ĐẦU

1. Chương 1: Một số vấn đề về cơ sở lý luận và thực tiễn thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới

1.1. Các khái niệm

1.2. Mục tiêu, đặc trưng và nguyên tắc xây dựng nông thôn mới

2. Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Châu Phú, tỉnh An Giang

3. Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Châu Phú, tỉnh An Giang

KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Toàn cảnh chính sách xây dựng nông thôn mới huyện Châu Phú

Chính sách xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Châu Phú, tỉnh An Giang là một bộ phận cốt lõi của chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Chương trình này được khởi xướng dựa trên tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW về “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn”. Mục tiêu tổng quát là nâng cao toàn diện đời sống người dân. Cụ thể, chương trình hướng đến việc xây dựng một nông thôn có kết cấu hạ tầng hiện đại. Cơ cấu kinh tế và hình thức sản xuất được tổ chức hợp lý. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được cải thiện. Môi trường sinh thái được bảo vệ. Hệ thống chính trị vững mạnh, giữ vững an ninh trật tự. Huyện Châu Phú, với đặc thù là một huyện nông nghiệp, đã xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. UBND huyện Châu Phú đã ban hành nhiều kế hoạch và nghị quyết để cụ thể hóa chủ trương của trung ương và tỉnh. Quá trình triển khai được thực hiện đồng bộ, có sự tham gia của cả hệ thống chính trị và người dân. Việc đánh giá kết quả dựa trên bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới, được tỉnh An Giang cụ thể hóa cho phù hợp với điều kiện địa phương. Các tiêu chí này bao trùm mọi lĩnh vực từ quy hoạch, hạ tầng, kinh tế, văn hóa - xã hội đến môi trường và an ninh, tạo ra một khung khổ rõ ràng để các xã phấn đấu.

1.1. Mục tiêu của chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới

Mục tiêu chính của chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới là “không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của dân cư nông thôn”. Chương trình không chỉ tập trung vào phát triển kinh tế mà còn hướng đến sự phát triển hài hòa và bền vững. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn đồng bộ, hiện đại; phát triển một nền nông nghiệp hiệu quả thông qua tái cơ cấu ngành nông nghiệp và ứng dụng khoa học công nghệ; xây dựng xã hội nông thôn ổn định, dân chủ và giàu bản sắc văn hóa; bảo vệ môi trường sinh thái; và củng cố hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh. Tại Châu Phú, các mục tiêu này được địa phương hóa, tập trung giải quyết các vấn đề cấp bách như hạ tầng giao thông, thủy lợi, và tạo việc làm để giảm nghèo bền vững. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra sự chuyển biến thực chất, giúp nông thôn trở thành nơi đáng sống, thu hẹp khoảng cách phát triển so với thành thị.

1.2. Vai trò của bộ tiêu chí quốc gia trong định hướng phát triển

Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới đóng vai trò là kim chỉ nam cho toàn bộ quá trình thực hiện. Bộ tiêu chí gồm 19 tiêu chí, chia thành 5 nhóm: Quy hoạch, Hạ tầng kinh tế - xã hội, Kinh tế và tổ chức sản xuất, Văn hóa - Xã hội - Môi trường, và Hệ thống chính trị. Mỗi tiêu chí lại có các chỉ tiêu cụ thể, định lượng rõ ràng. Đây là công cụ để các địa phương như huyện Châu Phú xác định lộ trình, xây dựng kế hoạch và phân bổ nguồn lực một cách hiệu quả. Dựa vào bộ tiêu chí, huyện có thể đánh giá chính xác thực trạng, xác định các tiêu chí đã đạt và chưa đạt để tập trung chỉ đạo. Tỉnh An Giang đã ban hành Quyết định số 3379/QĐ-UBND để cụ thể hóa bộ tiêu chí này, giúp việc áp dụng tại Châu Phú trở nên sát với thực tiễn hơn. Qua đó, bộ tiêu chí không chỉ là thước đo kết quả mà còn là công cụ quản lý, định hướng sự phát triển kinh tế - xã hội huyện Châu Phú một cách toàn diện và đồng bộ.

II. Phân tích thách thức thực hiện nông thôn mới ở Châu Phú

Quá trình thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới tại huyện Châu Phú đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Một trong những rào cản lớn nhất là xuất phát điểm kinh tế của huyện còn thấp. Nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp quy mô nhỏ, giá trị sản xuất chưa cao và thiếu ổn định. Điều này dẫn đến việc huy động nguồn lực, đặc biệt là vốn đối ứng từ người dân và doanh nghiệp, gặp nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, tâm lý trông chờ, ỷ lại vào nguồn hỗ trợ của nhà nước vẫn còn tồn tại trong một bộ phận cán bộ và người dân. Chất lượng hoàn thành một số tiêu chí còn thấp và thiếu tính bền vững. Công tác quy hoạch ban đầu đôi khi còn chậm và chưa có chiều sâu. Một thách thức khác đến từ nhận thức của cộng đồng. Một bộ phận người dân chưa hiểu hết mục đích, ý nghĩa của chương trình, dẫn đến thái độ thờ ơ, chưa chủ động tham gia. Việc phát huy vai trò chủ thể của người dân chưa thực sự hiệu quả như kỳ vọng. Ngoài ra, các vấn đề về vệ sinh môi trường nông thôn và xử lý rác thải cũng là bài toán nan giải, đòi hỏi sự đầu tư lớn và thay đổi thói quen của người dân.

2.1. Khó khăn trong huy động nguồn lực và tâm lý ỷ lại

Việc huy động nguồn lực là yếu tố then chốt quyết định tiến độ và chất lượng xây dựng nông thôn mới. Tại Châu Phú, nguồn vốn ngân sách nhà nước dù quan trọng nhưng không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu đầu tư. Theo báo cáo, tổng kinh phí thực hiện giai đoạn 2011-2019 là 2.189.647 triệu đồng, trong đó vốn nhân dân đóng góp chỉ chiếm 8,01%. Điều này cho thấy sự tham gia của cộng đồng và doanh nghiệp còn hạn chế. Nguyên nhân một phần do đời sống người dân còn khó khăn, phần khác do tâm lý ỷ lại, trông chờ vào sự đầu tư của nhà nước vẫn còn phổ biến. Luận văn của Huỳnh Quang Diễn (2021) chỉ rõ: “tâm lý trông chờ, ỷ lại nguồn hỗ trợ từ cấp trung ương, tỉnh vẫn còn nặng trong tư tưởng của chính quyền địa phương”. Thách thức này đòi hỏi phải có cơ chế, chính sách đột phá hơn trong việc khuyến khích xã hội hóa, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình.

2.2. Nhận thức và vai trò chủ thể của người dân chưa rõ nét

Nguyên tắc cốt lõi của xây dựng nông thôn mới là “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân hưởng thụ”. Tuy nhiên, việc phát huy vai trò chủ thể của người dân tại Châu Phú vẫn còn những hạn chế. Công tác tuyên truyền dù được triển khai nhưng chưa thực sự đi vào chiều sâu. Một bộ phận người dân vẫn xem đây là chương trình của nhà nước, chưa nhận thức đầy đủ rằng mình là người trực tiếp thụ hưởng thành quả. Điều này dẫn đến sự tham gia còn mang tính hình thức, chưa tự giác, đặc biệt trong các hoạt động không đòi hỏi vốn như bảo vệ vệ sinh môi trường nông thôn, xây dựng nếp sống văn hóa. Để khắc phục, cần đổi mới phương thức tuyên truyền, làm cho chính sách trở nên gần gũi, dễ hiểu. Cần tổ chức các diễn đàn, buổi đối thoại để người dân được trực tiếp tham gia vào quá trình lập kế hoạch và giám sát, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm và sự đồng thuận xã hội.

III. Giải pháp huy động tổng lực xây dựng nông thôn mới Châu Phú

Để vượt qua thách thức, huyện Châu Phú đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm huy động tối đa các nguồn lực cho chương trình xây dựng nông thôn mới. Giải pháp trọng tâm là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động dưới nhiều hình thức đa dạng, sáng tạo. Huyện đã lồng ghép nội dung xây dựng nông thôn mới vào các cuộc vận động lớn như “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”. Qua đó, nhận thức và ý thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và người dân được nâng lên rõ rệt. Một giải pháp quan trọng khác là đa dạng hóa các nguồn vốn. Bên cạnh ngân sách nhà nước, huyện chú trọng lồng ghép các chương trình, dự án khác; kêu gọi sự đóng góp của doanh nghiệp và đặc biệt là phát huy nội lực từ cộng đồng. Cơ chế “nhà nước và nhân dân cùng làm” được áp dụng hiệu quả trong xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn như đường giao thông, cầu cống. Huyện cũng tập trung phát triển các mô hình kinh tế hợp tác, hợp tác xã để tạo động lực kinh tế, liên kết sản xuất và tăng thu nhập cho người dân, từ đó tạo nguồn lực tái đầu tư cho chương trình. Việc thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, đảm bảo công khai, minh bạch trong quản lý và sử dụng các nguồn vốn đóng góp đã củng cố niềm tin của nhân dân.

3.1. Đẩy mạnh tuyên truyền phát huy vai trò chủ thể của người dân

Xác định người dân là trung tâm, công tác tuyên truyền được huyện Châu Phú đặt lên hàng đầu. Các cơ quan như Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Ban Dân vận Huyện ủy và các đoàn thể đã tích cực vào cuộc. Nhiều mô hình hiệu quả đã ra đời như “Ấp tự quản bảo vệ môi trường”, “Hàng rào, cột cờ, cảnh quan môi trường”. Đài Truyền thanh huyện đã thực hiện hàng chục ngàn tin, bài, phóng sự về chủ đề này. Công tác tuyên truyền không chỉ dừng ở việc phổ biến chủ trương mà còn tập trung vào việc khơi dậy lòng tự hào, ý thức trách nhiệm, làm cho người dân hiểu rằng xây dựng nông thôn mới chính là xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn cho chính gia đình mình. Nhờ đó, vai trò chủ thể của người dân dần được khẳng định, người dân đã tự nguyện hiến đất, góp công, góp của để xây dựng các công trình công cộng, góp phần thay đổi diện mạo quê hương.

3.2. Đa dạng hóa nguồn lực tài chính và lồng ghép các chương trình

Để giải quyết bài toán kinh phí, Châu Phú đã thực hiện chiến lược đa dạng hóa nguồn vốn. Tổng kinh phí hơn 2.189 tỷ đồng trong giai đoạn 2011-2019 đến từ nhiều nguồn khác nhau: ngân sách trung ương (2,61%), ngân sách địa phương (68,4%), vốn vay tín dụng, vốn doanh nghiệp và đặc biệt là vốn lồng ghép từ các chương trình khác (5,73%). Việc lồng ghép thông minh các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, giải quyết việc làm, nước sạch và vệ sinh môi trường đã giúp tối ưu hóa hiệu quả đầu tư, tránh dàn trải và lãng phí. Huyện cũng chủ động tạo môi trường kinh doanh thuận lợi để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Song song đó, các chính sách tín dụng ưu đãi đã tạo điều kiện cho người dân và các hợp tác xã tiếp cận vốn để phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo ra nguồn lực nội sinh quan trọng cho chương trình.

IV. Phương pháp phát triển kinh tế nâng cao đời sống người dân

Mục tiêu cốt lõi của xây dựng nông thôn mới là nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân. Huyện Châu Phú đã tập trung vào các giải pháp phát triển kinh tế mang tính bền vững. Trọng tâm là tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Huyện đã đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị giữa nông dân và doanh nghiệp được nhân rộng. Chương trình kinh tế hợp tác, hợp tác xã được củng cố, đóng vai trò cầu nối hiệu quả. Bên cạnh nông nghiệp, huyện cũng khuyến khích phát triển tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ và phát triển du lịch nông thôn dựa trên các tiềm năng sẵn có. Công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn được chú trọng, gắn với nhu cầu của thị trường. Nhờ các giải pháp đồng bộ này, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn của huyện đã tăng từ 16,19 triệu đồng (năm 2010) lên 54,12 triệu đồng (năm 2019), góp phần thực hiện thành công mục tiêu giảm nghèo bền vững.

4.1. Tái cơ cấu ngành nông nghiệp và liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị

Quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại Châu Phú tập trung vào việc chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu. Huyện đã tích cực chuyển đổi diện tích lúa kém hiệu quả sang trồng các loại cây ăn quả, rau màu có giá trị kinh tế cao. Các mô hình ứng dụng công nghệ cao như “Cánh đồng lớn” liên kết với Tập đoàn Lộc Trời đã mang lại lợi nhuận bình quân 60 triệu đồng/ha/năm. Đến năm 2019, toàn huyện có 25.383 ha lúa được liên kết sản xuất và tiêu thụ. Việc phát triển các hợp tác xã kiểu mới đã tạo ra nền tảng vững chắc cho liên kết sản xuất. Các HTX không chỉ cung cấp dịch vụ đầu vào mà còn tổ chức sản xuất và ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm cho xã viên, đảm bảo đầu ra ổn định và nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân.

4.2. Phát triển chương trình mỗi xã một sản phẩm OCOP và du lịch

Nhận thấy tiềm năng từ các sản phẩm đặc trưng, huyện Châu Phú đang từng bước triển khai chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Chương trình này nhằm phát triển các sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp và dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị. Mục tiêu là tạo ra các sản phẩm có thương hiệu, chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường, từ đó tăng thu nhập cho người dân. Song song đó, huyện cũng bắt đầu khai thác tiềm năng phát triển du lịch nông thôn. Với lợi thế cảnh quan sông nước, các di tích lịch sử - văn hóa và các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, Châu Phú có thể xây dựng các tour du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái. Việc kết hợp OCOP với du lịch sẽ tạo ra một hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn, vừa tiêu thụ sản phẩm tại chỗ, vừa tạo thêm việc làm và quảng bá hình ảnh địa phương.

V. Kết quả đột phá từ xây dựng nông thôn mới ở huyện Châu Phú

Sau gần một thập kỷ triển khai, chương trình xây dựng nông thôn mới đã làm thay đổi toàn diện bộ mặt nông thôn huyện Châu Phú. Những kết quả đạt được thể hiện rõ nét trên tất cả các lĩnh vực. Về kết cấu hạ tầng nông thôn, hệ thống giao thông, thủy lợi, điện, trường học, trạm y tế được đầu tư xây dựng, nâng cấp đồng bộ. Giai đoạn 2011-2019, huyện đã đầu tư 175 tuyến đường dài gần 459 km, xây dựng 159 cây cầu. Tỷ lệ hộ sử dụng điện an toàn đạt 99,65%. Đời sống người dân được cải thiện đáng kể. Thu nhập bình quân đầu người tăng gấp 3,5 lần. Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh, chỉ còn 1,27% (năm 2018). Lĩnh vực văn hóa - xã hội có nhiều khởi sắc, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt trên 85%. Công tác bảo vệ môi trường được quan tâm hơn, nhiều mô hình thu gom, xử lý rác thải được triển khai. Đặc biệt, an ninh trật tự xã hội luôn được giữ vững, tạo môi trường sống an toàn cho người dân. Những kết quả này là minh chứng cho sự thành công của chính sách, tạo nền tảng vững chắc để Châu Phú tiếp tục hướng tới các mục tiêu cao hơn.

5.1. Thay đổi diện mạo kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội

Sự thay đổi rõ rệt nhất là hệ thống kết cấu hạ tầng nông thôn. Đến năm 2019, 11/12 xã có đường từ trung tâm xã đến huyện được nhựa hóa hoặc bê tông hóa. Hệ thống thủy lợi được đầu tư hoàn chỉnh, đảm bảo tưới tiêu chủ động cho trên 95% diện tích đất sản xuất. Về giáo dục, 19/74 trường học trên toàn huyện đạt chuẩn quốc gia. Về y tế, 11/12 xã đạt chuẩn quốc gia về y tế. Các thiết chế văn hóa, thể thao được đầu tư xây dựng, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của cộng đồng. Hạ tầng thương mại với hệ thống 29 chợ nông thôn tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, buôn bán. Những công trình này không chỉ phục vụ sản xuất, dân sinh mà còn làm thay đổi căn bản diện mạo nông thôn, giúp các xã của huyện Châu Phú ngày càng khang trang, hiện đại.

5.2. Cải thiện đời sống vật chất tinh thần và đảm bảo an sinh xã hội

Chương trình đã tác động trực tiếp đến việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Thu nhập tăng, tỷ lệ hộ nghèo giảm là những con số biết nói. Tỷ lệ lao động có việc làm toàn huyện đạt 94,28%. Các chính sách an sinh xã hội được thực hiện tốt, đặc biệt là chương trình hỗ trợ nhà ở đã giúp xóa 3.788 căn nhà tạm, dột nát. Về đời sống tinh thần, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” phát triển sâu rộng, với 91,6% ấp đạt chuẩn văn hóa. Hệ thống thông tin và truyền thông phát triển, 100% xã có dịch vụ công trực tuyến, giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin và các dịch vụ hành chính. An ninh trật tự xã hội được giữ vững ổn định, góp phần tạo nên một môi trường sống yên bình và phát triển.

VI. Hướng tới xã nông thôn mới kiểu mẫu tại huyện Châu Phú

Dựa trên những thành tựu đã đạt được, huyện Châu Phú đang đặt ra những mục tiêu cao hơn trong giai đoạn tiếp theo. Định hướng chung là tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt, đồng thời tập trung xây dựng các xã nông thôn mới nâng cao và tiến tới xã nông thôn mới kiểu mẫu. Để thực hiện mục tiêu này, huyện sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, đặc biệt là các chính sách khuyến khích phát triển sản xuất, thu hút đầu tư. Chương trình OCOP sẽ được đẩy mạnh để tạo ra những sản phẩm chủ lực, có sức cạnh tranh cao. Việc ứng dụng công nghệ số vào nông nghiệp và quản lý nông thôn sẽ được chú trọng. Công tác bảo vệ môi trường sẽ được triển khai quyết liệt hơn, hướng tới xây dựng cảnh quan nông thôn sáng - xanh - sạch - đẹp và an toàn. Huyện sẽ tiếp tục phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân, xem đây là yếu tố quyết định để xây dựng một nông thôn Châu Phú phát triển toàn diện, bền vững, thực sự là miền quê đáng sống, góp phần thực hiện thắng lợi nghị quyết về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

6.1. Định hướng xây dựng xã nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu

Xây dựng xã nông thôn mới nâng caoxã nông thôn mới kiểu mẫu là bước phát triển tiếp theo, đòi hỏi các tiêu chí phải đạt ở mức độ cao hơn và có những yếu tố nổi trội. Huyện Châu Phú sẽ lựa chọn một số xã có điều kiện thuận lợi để xây dựng thí điểm. Các tiêu chí trọng tâm sẽ là thu nhập, tổ chức sản xuất, môi trường và văn hóa. Huyện sẽ tập trung xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả, phát triển các sản phẩm OCOP đạt chuẩn 3-4 sao, xây dựng cảnh quan môi trường theo hướng sinh thái. Đồng thời, các giá trị văn hóa truyền thống sẽ được bảo tồn và phát huy, tạo ra bản sắc riêng cho từng địa phương. Quá trình này đòi hỏi sự chỉ đạo quyết liệt của UBND huyện Châu Phú và sự nỗ lực, sáng tạo không ngừng của chính quyền và nhân dân các xã.

6.2. Các giải pháp trọng tâm cho giai đoạn phát triển tiếp theo

Trong giai đoạn tới, Châu Phú sẽ tập trung vào một số giải pháp chính. Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện và nâng cấp kết cấu hạ tầng nông thôn, đặc biệt là hạ tầng giao thông kết nối vùng và hạ tầng số. Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Thứ ba, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, xử lý triệt để các vấn đề ô nhiễm. Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo nghề và giáo dục. Cuối cùng, tiếp tục củng cố hệ thống chính trị cơ sở, giữ vững an ninh trật tự xã hội, và phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò làm chủ của người dân. Đây là những nền tảng vững chắc để Châu Phú hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới.

04/10/2025
Thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện châu phú tỉnh an giang

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu quan trọng và cần thiết để đảm bảo chính sách được triển khai thực thi một cách hiệu quả khi đưa vào cuộc sống. Các cơ quan triển khai thực thi chính sách từ Trung ương đến địa phương đều phải xây dựng kế hoạch, chương trình thực hiện bao gồm kế hoạch giai đoạn 05 năm và kế hoạch hằng năm được lập cùng với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Nội dung kế hoạch phải thể hiện: Dự kiến mục tiêu, chỉ tiêu trong giai đoạn 5 năm hoặc hàng năm; nhiệm vụ cụ thể theo từng nội dung, dự án thành phần để đạt được mục tiêu. Dự kiến nguồn lực thực hiện gồm: nguồn ngân sách nhà nước; nguồn vốn lồng ghép từ các chương trình, dự án khác; nguồn vốn huy động khác.

Giải pháp để thực hiện, gồm: huy động nguồn lực; điều hành, tổ chức thực hiện. Kế hoạch thực thi ở cấp nào do lãnh đạo cấp đó xem xét thông qua. Sau khi quyết định thông qua, kế hoạch thực thi chính sách mang giá trị pháp lý, được mọi người chấp hành thực hiện. Phổ biến, tuyên truyền chính sách Phổ biến, tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia thực hiện chính sách xây dụng nông thôn mới là hoạt động quan trọng, có ý nghĩa lớn với cơ quan nhà nước và các đối tượng thực thi chính sách.

Phổ biến, tuyên truyền chính sách giúp cho các đối tượng chính sách hiểu rõ về mục đích, ý nghĩa và tính đúng đắn của chính sách xây dựng nông thôn mới trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương… Hoạt động tuyên truyền, vận động cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, kể cả khi chính sách đang được thi hành, để mọi đối tượng cần được tuyên truyền luôn củng cố lòng tin vào chính sách và tích cực thực thi chính sách. Việc phổ biến, tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều hình thức như trực tiếp tiếp xúc, trao đổi với các đối tượng tiếp nhận; gián tiếp qua các phương tiện thông tin đại chúng. Tuỳ theo yêu cầu của các cơ quan quản lý, tính chất của từng loại chính sách và điều kiện cụ thể mà có thể lựa chọn các hình thức tuyên truyền, vận động thích hợp. Phân công, phối hợp thực hiện chính sách Chính sách xây dựng nông thôn mới được thực thi trên phạm vi cả nước và nhiều lĩnh vực vì thế số lượng cá nhân và tổ chức tham gia thực thi chính sách là rất 12 lớn.

Không chỉ có vậy, các hoạt động thực hiện mục tiêu chính sách công diễn ra cũng hết sức phong phú, phức tạp theo không gian và thời gian. Do đó, muốn tổ chức thực thi chính sách có hiệu quả phải tiến hành phân công, phối hợp giữa các cơ quan quản lý ngành, các cấp chính quyền địa phương, các yếu tố tham gia thực thi chính sách và các quá trình ảnh hưởng đến thực hiện mục tiêu chính sách. Hoạt động phân công, phổi hợp diễn ra theo tiến trình thực hiện một cách chủ động, sáng tạo để luôn duy trì chính sách được ổn định, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả chính sách. Duy trì việc thực hiện chính sách Đây là những hoạt động nhằm đảm bảo cho chính sách xây dựng nông thôn mới được duy trì, tồn tại và phát huy tác dụng trong môi trường thực tế.

Nếu việc thực thi chính sách gặp phải những khó khăn do môi trường thực tế biến động, thì các cơ quan nhà nước sử dụng hệ thống công cụ quản lý tác động nhằm tạo lập môi trường thuận lợi cho việc thực thi chính sách. Đồng thời, chủ động điều chỉnh chính sách cho phù hợp với hoàn cảnh mới. Điều chỉnh chính sách Trong quá trình thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới sẽ gặp nhiều khó khăn do tính chất phức tạp của chính sách. Khi môi trường thực tế thay đổi, năng lực thực thi của chủ thể chính sách chưa theo kịp với yêu cầu của chính sách cần phải có những điều chỉnh nhất định để phù hợp với thực tiễn.

Về nguyên tắc, thẩm quyền điều chỉnh, bổ sung chính sách là của cơ quan ban hành chính sách. Nhưng trên thực tế việc điều chỉnh các biện pháp, các cơ chế chính sách diễn ra rất năng động và linh hoạt trong thực hiện chính sách. Tuy nhiên, để chính sách tiếp tục tồn tại và phát huy tác dụng bền vững chỉ được điều chỉnh các biện pháp, cơ chế thực hiện mục tiêu hoặc bổ sung, hoàn chỉnh mục tiêu chính sách theo yêu cầu thực tế. Nếu làm thay đổi mục tiêu chính sách thì coi như chính sách đó bị thất bại.

Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chính sách Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra là một khâu quan trọng trong thực hiện chính sách nông thôn mới. Trên thực tế, khi triển khai thực hiện chính sách, không phải bộ phận nào cũng làm tốt như nhau, vì thế cần có hoạt động kiểm tra, đôn đốc việc 13 thực hiện các mục tiêu và biện pháp chủ yếu của chính sách để khẳng định và nhắc nhở mỗi cán bộ, công chức, mỗi đối tượng thực thi tập trung chú ý những nội dung ưu tiên trong quá trình thực thi chính sách. Điều này giúp kịp thời phát hiện, phòng ngừa và xử lý vi phạm (nếu có); phát hiện sơ hở trong quản lý, trong tổ chức thực hiện, đề xuất các giải pháp chấn chỉnh việc thực hiện, điều chỉnh các biện pháp, cơ chế góp phần hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách. Đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm về thực hiện chính sách Đánh giá, tổng kết việc thực hiện chính sách là quá trình xem xét, kết luận về sự chỉ đạo, điều hành tổ chức thực hiện chính sách của chủ thể thực hiện chính sách.

Bên cạnh đó, còn xem xét, đánh giá việc thực thi của các đối tượng tham gia thực hiện chính sách bao gồm các đối tượng thụ hưởng lợi ích từ chính sách. Việc đánh giá, tổng kết rút kinh nghiệm phải chỉ ra được chính xác ưu điểm, nhược điểm, kinh nghiệm thực hiện chính sách, các tổ chức cá nhân thực hiện tốt hoặc không tốt. Đối tượng được xem xét, đánh giá tổng kết về chỉ đạo điều hành thực thi chính sách là các cơ quan nhà nước từ trung ương đến cơ sở. Ngoài ra, còn xem xét cả vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội và xã hội trong việc tham gia thực thi chính sách.

Cơ sở để đánh giá là kế hoạch được giao, những quy chế được xây dựng ở bước 1 của phần này và sử dụng các văn bản liên tịch giữa cơ quan nhà nước với các tổ chức xã hội, các văn bản quy phạm khác để xem xét tình hình phối hợp chỉ đạo, điều hành thực thi chính sách của các tổ chức chính trị và xã hội với nhà nước. Những nhân tố tác động đến thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới 1. Bản chất của vấn đề chính sách Mỗi khi một chính sách công ban hành đều nhằm mục tiêu tác động trực tiếp và giải quyết các vấn đề xã hội thông qua công cụ chính sách và kết quả của vấn đề chính sách được giải quyết nhanh hay chậm, hiệu quả hay không hiệu quả phụ thuộc vào tính chất của vấn đề chính sách công. Nếu vấn đề chính sách công đơn giản, liên quan đến ít đối tượng chính sách và các vấn đề xã hội thì công tác thực thi sẽ thuận lợi hơn nhiều so với các vấn đề phức tạp có quan hệ lợi ích với nhiều đối tương trong xã hội.

Đối với chính sách xây dựng nông thôn mới ở nước ta hiện nay 14 có thể xem là một nội dung quan trọng hàng đầu được Đảng và Nhà nước quan tâm thực hiện, có tác động mạnh và rộng khắp trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội nhằm thay đổi bộ mặt nông thôn theo hướng toàn diện, bền vững với kinh tế phát triển theo hướng gắn kết, cơ sở hạ tầng được xây dựng đồng bộ, hiện đại, môi trường tự nhiên xanh - sạch - đẹp, đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần của người dân theo hướng không ngừng nâng cao; sức mạnh của hệ thống chính trị được nâng cao, đảm bảo giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội.2 Môi trường thực hiện chính sách Yếu tố tác động của môi trường thực thiện chính sách xây dựng nông thôn mới có thể được hiểu là sự tác động của các điều kiện về tự nhiên, cơ sở hạ tầng, kinh tế, xã hội… Đối với mỗi địa phương khác nhau sẽ có môi trường tổ chức thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới khác nhau. Chính vì vậy, nếu các bộ phận cấu thành môi trường thực hiện chính sách nông thôn mới phù hợp với trình độ tổ chức điều hành của các cơ quan nhà nước, với chính sách đang tồn tại sẽ có tác dụng thúc đẩy các hoạt động tổ chức thực hiện chính sách nông thôn mới. Ngược lại, nó sẽ kìm hãm, ngăn trở các hoạt động này, dẫn đến thực thi chính sách kém hiệu quả. Điều kiện tự nhiên và hạ tầng cơ sở: điều kiện tự nhiên như địa hình, thủy lợi, khí hậu… tại các xã nông thôn sẽ ảnh hưởng đến việc lựa chọn các mô hình phát triển và cơ cấu ngành kinh tế nông thôn phù hợp cũng như việc xây dựng kết cấu hạ tầng cơ sở đảm bảo nhu cầu đi lại, giao lưu, trao đổi hàng hóa của người dân.

Điều kiện kinh tế - xã hội: nền tảng phát triển kinh tế - xã hội nông thôn có tác động rất lớn đến việc thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới. Nếu một xã có xuất phát điểm về kinh tế - xã hội ở mức thấp thì việc tổ chức thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới sẽ khó khăn hơn, tốn nhiều nguồn lực hơn và ngược lại. Chủ thể chịu trách nhiệm thực hiện chính sách Cần quan tâm đến năng lực thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của cán bộ, công chức, vì đây là yếu tố có vai trò quyết định đến kết quả tổ chức thực hiện chính sách. Nếu cán bộ, công chức khi được giao nhiệm vụ tổ chức thực hiện chính sách nêu cao tinh thần trách nhiệm và chấp hành tốt kỷ cương công vụ thì mới đạt hiệu quả thực thi.

Tinh thần trách nhiệm và và ý thức kỷ luật được thể hiện trong 15 thực tế thành năng lực công tác trong thực tế. Đây là một yêu cầu rất quan trọng đối với mỗi cán bộ, công chức để thực hiện việc đưa chính sách vào cuộc sống.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ