ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là một trong những tư liệu sản xuất quý nhất của loài người, là yếu tố vô cùng quan trọng đối với môi trường sống của con người. Vì thế, chính sách đất đai có tầm quan trọng thiết yếu đối với tăng trưởng bền vững và mở ra các cơ hội phát triển kinh tế cho nhân dân, đặc biệt là cho người nghèo. Nước ta lại đang trong công cuộc đổi mới, nhu cầu sử dụng đất đai để phát triển trong từng ngành, từng địa phương có sự thay đổi đáng kể.
Do vậy, nhà nước ta đã và đang từng bước hoàn thiện pháp luật về đất đai để tăng cường hiệu quả trong công tác quản lý và sử dụng đất, cần phải nắm vững, quản lý chặt quỹ đất. Để đáp ứng nhu cầu quản lý nhà nước về đất đai tạo điều kiện chuyển dịch cơ cấu các loại đất hợp lý, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã thực hiện công tác tổng kiểm kê đất đai 2019 và định hướng sử dụng đất giai đoạn 2019-2024. Đây là công tác quan trọng và trọng tâm nhằm đánh giá hiệu quả sử dụng đất, hiệu quả của chính sách pháp luật đất đai, để từ đó kịp thời điều chỉnh, bổ sung chính sách pháp luật cho phù hợp, cũng như rút ra ưu, khuyết điểm của quá trình sử dụng đất làm cơ sở khoa học cho công tác xây dựng quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất trong tương lai. Xuất phát từ những yêu cầu thực tế của xã Mỹ Hưng, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, nhằm rà soát lại diện tích mục đích sử dụng của từng loại đất của từng đối tượng sử dụng và nắm chắc được tình hình tăng giảm của từng loại đất của địa phương, tìm ra những phương án tối ưu để tình hình biến động đất đai chuyển động theo hướng tích cực.
Để công tác quản lý đất đai ở địa phương đạt hiệu quả cao và đúng Pháp luật phục vụ tốt cho việc tổng kiểm kê đất đai 2019 và định hướng sử dụng đất giai đoạn 2019-2024. Được sự nhất trí của Nhà Trường, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên và dưới sự hương dẫn của cô giáo T.S Vũ Thị Thanh Thủy em đã lựa chọn và thực hiện nghiên cứu đề tài: “ Thực hiện công tác thống kê, kiểm kê đất đai và thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất tại xã Mỹ Hưng, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định giai đoạn 2015 – 2019 ”. Mục tiêu của đề tài Điều tra đánh giá thực trạng tình hình sử dụng đất của xã Mỹ Hưng và thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất xã Mỹ Hưng năm 2019. Đánh giá tình hình biến động đất đai so với chu kỳ 5 năm, 10 năm về trước và đề xuất cơ chế, chính sách, biện pháp nhằm tăng cường quản lý Nhà nước về đất đai, nâng cao hiệu quả sử dụng đất Điều tra đánh giá hiện trạng sử dụng đất đai tại xã Mỹ Hưng - Tổng diện tích tự nhiên. - Hiện trạng đất nông nghiệp.
- Hiện trạng đất phi nông nghiệp. - Hiện trạng đất chưa sử dụng. Xây dựng cơ sở dữ liệu hiện trạng sử dụng đất xã Mỹ Hưng, xây dựng bản đồ kết quả điều tra. - Bản đồ hiện trạng sử dụng đất. - Dữ liệu hiện trạng sử dụng đất.
- Liệt kê khoanh đất. - Biểu kiểm kê đất đai. Ý nghĩa của đề tài. - Ý nghĩa trong học tập: hiểu được quy trình thống kê, kiểm kê đất đai.
- Ý nghĩa thực tiễn: kết quả nghiên cứu của đề tài là một tài liệu quan trọng giúp cho chính quyền địa phương và hệ thống quản lý đất đai các cấp đánh giá đúng thực trạng tình hình quản lý, sử dụng đất. Và đề xuất các biện pháp tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng đất. đồng thời làm cơ sở cho việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2020-2023 Luan van 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.
Khái niệm về thống kê, kiểm kê đất đai. Thống kê, kiểm kê đất đai là việc làm thường kỳ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm nắm chắc về số lượng đất đai và diễn biến đất đai trong quá trình quản lý và sử dụng. Nội dung này là một trong những nội dung có từ lâu đời nhất của công tác quản lý nhà nước về đất đai. Bất kể xã hội nào, trong quản lý nhà nước về đất đai đều cần phải thống kê, kiểm kê đất đai.
Theo Luật Đất đai 2013 thì: - Thống kê đất đai là việc Nhà nước tổng hợp, đánh giá trên hồ sơ địa chính về hiện trạng sử dụng đất tại thời điểm thống kê và tình hình biến động đất đai giữa hai lần thống kê. - Kiểm kê đất đai là việc Nhà nước tổng hợp, đánh giá trên hồ sơ địa chính và trên thực địa về hiện trạng sử dụng đất tại thời điểm kiểm kê và tình hình biến động đất đai giữa hai lần kiểm kê. Nội dung của thống kê, kiểm kê đất đai. Thu thập số liệu về diện tích đất đai theo mục đích sử dụng và theo đối tượng sử dụng; số liệu về đối tượng sử dụng đất; số liệu về việc chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn từng đơn vị hành chính.
Xử lý các số liệu thu thập được để có các số liệu tổng hợp, từ đó rút ra kết luận về cơ cấu sử dụng đất theo mục đích sử dụng và theo đối tượng sử dụng tại thời điểm thực hiện thống kê, kiểm kê; biến động diện tích của mục đích sử dụng đất và biến động của đối tượng sử dụng đất trong một số giai đoạn xác định giữa các kỳ thống kê, kiểm kê. Tập hợp các số liệu thống kê, kiểm kê bao gồm số liệu thu thập và số liệu tổng hợp để lưu trữ và cung cấp cho các nhu cầu sử dụng. Lập báo cáo thống kê, kiểm kê đất đai bao gồm phương pháp thu thập số liệu thống kê, kiểm kê đất đai và phân tích chất lượng số liệu thu thập và số liệu tổng hợp; thuyết minh về kết quả thống kê, kiểm kê đất đai gồm phân tích hiện trạng sử dụng đất, biến động về sử dụng đất. Luan van 4 Cần chú ý là nội dung thống kế đất đai và kiểm kê đất đai đều là các công việc trên, chỉ khác là thống kế đất đai được thực hiện trên cơ sở thu thập số liệu từ hồ sơ địa chính còn kiểm kê đất đai được thực hiện trên cơ sở thu thập số liệu từ thực địa có đối chiếu với số liệu từ hồ sơ địa chính 2.
Làm tốt công tác kiểm kê đất đai định kỳ và định hướng kế hoạch sử dụng đất trong từng giai đoạn là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các cấp, các ngành. Thực hiện tốt công tác này để phục vụ công tác quản lý đất đai trong toàn quốc theo quy định của pháp luật, bảo vệ tài nguyên đất, cải tạo môi trường sinh thái nhằm phát triển và sử dụng đất bền vững. Các văn bản của Nhà nước. - Luật đất đai số 45/2013/QH13 của Quốc hội nước CNXHCN Việt Nam thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2013.
- Luật thống kê ngày 23 tháng 11 năm 2015; - Luật đo đạc và bản đồ ngày 14 tháng 6 năm 2018; - Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; - Thông tư số 27/2018/TT-BTNMT ngày 14 tháng 12 năm 2018 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất; 2. Nguyên tắc và nội dung thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai 2. Nguyên tắc thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai. - Loại đất, loại đối tượng sử dụng đất, đối tượng quản lý đất và các chỉ tiêu khác được thống kê, kiểm kê phải theo đúng hiện trạng tại thời điểm thống kê, kiểm kê.
- Trường hợp đã có quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nhưng tại thời điểm thống kê, kiểm kê chưa sử dụng đất theo quyết định thì thống kê, kiểm kê theo loại đất, loại đối tượng sử dụng đất ghi trong quyết định; đồng thời phải thống kê, kiểm kê theo hiện trạng vào biểu riêng để theo dõi, quản lý theo quy định của luật đất đai, trừ trường hợp đã có quyết định giao đất, cho thuê đất Luan van 5 nhưng chưa được bàn giao đất trên thực địa vẫn được thống kê, kiểm kê theo hiện trạng sử dụng đất. - Trường hợp mục đích sử dụng đất hiện trạng đã thay đổi khác với mục đích sử dụng đất trên hồ sơ địa chính thì kiểm kê theo hiện trạng đang sử dụng, đồng thời kiểm kê theo mục đích được ghi trên hồ sơ địa chính và tổng hợp các trường hợp này vào biểu riêng - Trường hợp chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa theo quy định tại Điều 4 của Nghị định số 35/2015/NĐ-CP ngày 13 tháng 4 năm 2015 của Chính phủ về quản lý, sử dụng đất trồng lúa thì vẫn thống kê, kiểm kê theo loại đất trồng lúa, đồng thời kiểm kê diện tích đất trồng lúa đã chuyển đổi cơ cấu vào biểu riêng - Số liệu kiểm kê đất đai định kì được tổng hợp từ kết quả điều tra, khoanh vẽ, lập bản đồ kiểm kê đất đai đối với toàn bộ diện tích trong phạm vi địa giới hành chính của đơn vị kiểm kê. Nội dung thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai và xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất 2.1 Công tác chuẩn bị - Xây dựng kế hoạch, phương án thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai - Chuẩn bị nhân lực, thiết bị kỹ thuật; phân công trách nhiệm cho các đơn vị tham gia - Phổ biến nhiệm vụ đến các cán bộ và cho người dân về chủ trương, kế hoạch thống kê, kiểm kê đất đai. - Thu thập các tài liệu, số liệu về đất đai phục vụ cho thống kê, kiểm kê gồm các loại bản đồ, dữ liệu phục vụ cho điều tra khoanh vẽ hiện trạng; hồ sơ địa chính; trích lục bản đồ, sơ đồ kèm theo; hồ sơ thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm trong sử dụng đất và các hồ sơ khác có liên quan.
- Rà soát, đối chiếu, đánh giá, lựa chọn tài liệu, số liệu, bản đồ thu thập phục vụ thống kê, kiểm kê.