Thiết Kế Và Sử Dụng Thí Nghiệm Gắn Kết Cuộc Sống Trong Dạy Học Phần Hóa Học Vô Cơ Ở Trường THPT

Chuyên khảo giáo dục phân tích Thiết kế và sử dụng thí nghiệm gắn kết cuộc sống trong dạy học phần hóa học vô cơ ở trường thpt, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Võ Thu Hiền
• Người hướng dẫn: ThS. Bùi Ngọc Phương Châu
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Hóa học
• Đề tài: Thiết Kế Và Sử Dụng Thí Nghiệm Gắn Kết Cuộc Sống Trong Dạy Học Vô Cơ
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.4.1. Khách thể nghiên cứu
• 0.4.2. Đối tượng nghiên cứu
• 0.5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết khoa học
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.7.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lí thuyết
• 0.7.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• 0.7.3. Nhóm các phương pháp xử lí thông tin
• 0.8. Đóng góp về lí luận
• 0.9. Đóng góp về thực tiễn
• 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.2. Đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học ở trường THPT
• 1.2.1. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học
• 1.2.2. Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học
• 1.2.3. Một số phương pháp dạy học môn Hóa học ở trường THPT
• 2. THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG THÍ NGHIỆM HÓA HỌC GẮN KẾT CUỘC SỐNG TRONG DẠY HỌC PHẦN HÓA HỌC VÔ CƠ Ở TRƯỜNG THPT
• 2.1. Phân tích nội dung chương trình Phần Hóa học Vô cơ ở trường THPT
• 2.2. Cấu trúc, nội dung chương trình và chuẩn kiến thức kĩ năng phần Phần Hóa học Vô cơ ở trường THPT chương trình GDPT mới
• 2.3. Phương pháp dạy học phần Hóa học Vô cơ ở trường THPT
• 2.4. Các nguyên tắc thiết kế các thí nghiệm gắn kết cuộc sống
• 2.5. Các bước thiết kế các thí nghiệm gắn kết cuộc sống đã thiết kế và cách sử dụng các thí nghiệm này vào quá trình dạy học phần Hóa học Vô cơ ở trường THPT
• 2.6. Giới thiệu các thí nghiệm gắn kết cuộc sống đã thiết kế và cách sử dụng các thí nghiệm này vào quá trình học Phần Hóa học Vô cơ ở trường THPT
• 2.6.1. Điều chế nước Javen tại nhà và thử tính chất của nước Javen
• 2.6.2. Thử tính chất của Iodine và hồ tinh bột
• 2.6.3. Điều chế O2 từ nước oxi già
• 2.6.4. Thí nghiệm mô phỏng ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng
• 2.6.5. Thí nghiệm mô phỏng ảnh hưởng của diện tích tiếp xúc đến tốc độ phản ứng
• 2.6.6. Thử phản ứng giữa muối hydrocarbonate và muối acid
• 2.6.7. Làm sạch nước bẩn tại nhà bằng than hoạt tính và cát
• 2.6.8. Sự hủy hoại mưa acid đối với đồ vật từ đá vôi
• 2.6.9. Tạo khói kì diệu từ đá khô
• 2.6.10. Dây thép đổi màu
• 2.6.11. Thí nghiệm mô phỏng tốc độ ăn mòn hóa học và tốc độ ăn mòn điện hóa
• 2.6.12. Điện phân dung dịch phèn xanh tại nhà
• 2.6.13. Núi lửa phun trào
• 2.6.14. Thí nghiệm mô phỏng muối hydrocarbonate tác dụng với acid và base
• 2.6.15. Nhôm tác dụng với dung dịch phèn xanh
• 3. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Đối tượng thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Nội dung thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Tiến trình TNSP
• 3.5. Kết quả và xử lí số liệu thực nghiệm sư phạm
• 3.5.1. Kết quả bài kiểm tra của học sinh
• 3.5.2. Kết quả khảo sát ý kiến đánh giá của học sinh
• 3.5.3. Kết quả khảo sát ý kiến đánh giá của giáo viên bộ môn giảng dạy tại lớp học thực nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 0.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
• 0.2. Thiết kế thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống
• 0.3. Thực nghiệm sư phạm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• A.1. Kế hoạch bài dạy TNSP – Bài 16: Hợp chất của cacbon
• A.1.1. Hoạt động 1: Khởi động
• A.1.2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
• A.1.3. Hoạt động 3: Củng cố, nhận xét, giao bài tập về nhà
• A.2. Đề kiểm tra đánh giá TNSP
• A.3. Phiếu khảo sát
• A.4. Phiếu khảo sát
• A.5. Phiếu đánh giá

Tóm tắt

I. Tổng Quan Thiết Kế Thí Nghiệm Hóa Học Gắn Kết Cuộc Sống

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, việc thiết kế thí nghiệm hóa học gắn liền với thực tiễn cuộc sống trở nên vô cùng quan trọng. Không chỉ giúp học sinh hiểu sâu sắc kiến thức hóa học vô cơ, mà còn khơi gợi niềm đam mê và khả năng vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tế. Các thí nghiệm cần được thiết kế sao cho dễ thực hiện, an toàn và sử dụng các vật liệu dễ kiếm, gần gũi với đời sống hàng ngày. Theo dự thảo chương trình GDPT mới năm 2018 của Bộ Giáo dục & Đào tạo, phương pháp dạy học cần chuyển đổi từ truyền thụ kiến thức một chiều sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học, việc áp dụng thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống sẽ góp phần quan trọng vào quá trình đổi mới này. Khóa luận tốt nghiệp "Thiết kế và sử dụng thí nghiệm gắn kết cuộc sống trong dạy học phần Hóa học Vô cơ ở trường THPT" của Võ Thu Hiền (2021) là một ví dụ điển hình về nỗ lực này.

1.1. Tầm Quan Trọng của Hóa Học Vô Cơ và Đời Sống

Hóa học vô cơ đóng vai trò then chốt trong nhiều lĩnh vực của đời sống, từ công nghiệp sản xuất đến nông nghiệp và y học. Việc giảng dạy hóa học vô cơ một cách hiệu quả đòi hỏi sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp học sinh hiểu rõ bản chất của các phản ứng và ứng dụng của chúng trong thực tế. Khi học sinh thấy được sự liên hệ giữa hóa học vô cơ và đời sống, các em sẽ có động lực học tập hơn, đồng thời phát triển khả năng tư duy và giải quyết vấn đề.

1.2. Thí Nghiệm Hóa Học Cầu Nối Giữa Lý Thuyết và Thực Tiễn

Thí nghiệm hóa học là phương tiện trực quan giúp học sinh khám phá thế giới hóa học một cách sinh động. Thông qua các thí nghiệm, học sinh có thể kiểm chứng các lý thuyết, rèn luyện kỹ năng thực hành và phát triển tư duy phản biện. Đặc biệt, các thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống giúp học sinh nhận ra rằng hóa học không phải là một môn học khô khan mà có mặt ở khắp mọi nơi trong cuộc sống hàng ngày. Thí nghiệm hóa học chính là cầu nối giữa lý thuyết và thực tiễn, là mô hình đại diện cho hiện thực khách quan, là cơ sở và điểm xuất phát cho quá trình học tập.

1.3. Hóa Học Xanh và Tính Bền Vững trong Thí Nghiệm

Xu hướng hóa học xanh ngày càng được quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh các vấn đề môi trường ngày càng trở nên cấp thiết. Việc thiết kế các thí nghiệm sử dụng các hóa chất an toàn, thân thiện với môi trường và giảm thiểu lượng chất thải là rất quan trọng. Điều này không chỉ bảo vệ sức khỏe của học sinh và giáo viên mà còn góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho thế hệ trẻ. Áp dụng các nguyên tắc của hóa học xanh trong thiết kế thí nghiệm góp phần xây dựng một nền giáo dục bền vững.

II. Vấn Đề Thiếu Thí Nghiệm Hóa Học Vô Cơ Gần Gũi Thực Tế

Mặc dù vai trò của thí nghiệm hóa học là không thể phủ nhận, thực tế cho thấy việc sử dụng thí nghiệm trong dạy học hóa học vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều thí nghiệm trong sách giáo khoa còn mang tính hình thức, ít liên hệ với thực tiễn cuộc sống. Hơn nữa, việc chuẩn bị hóa chất và dụng cụ thí nghiệm đôi khi gặp khó khăn, tốn kém, khiến giáo viên ngại sử dụng thí nghiệm trong các bài giảng. Điều này dẫn đến tình trạng học sinh chỉ học lý thuyết suông, không nắm vững kiến thức và không có hứng thú với môn học. Theo kết quả khảo sát của Võ Thu Hiền, thời gian lên phòng thí nghiệm thực hành chỉ chiếm khoảng 10% tổng số tiết theo phân phối chương trình, làm cho kĩ năng thực hành và khả năng vận dụng kiến thức của các em không được rèn luyện nhiều.

2.1. Rào Cản Trong Sử Dụng Thí Nghiệm Hóa Học Hiện Nay

Một trong những rào cản lớn nhất là sự thiếu hụt về cơ sở vật chất và trang thiết bị thí nghiệm ở nhiều trường học. Ngoài ra, việc chuẩn bị hóa chất và dụng cụ thí nghiệm cũng tốn nhiều thời gian và công sức của giáo viên. Bên cạnh đó, một số thí nghiệm có thể gây nguy hiểm nếu không được thực hiện đúng cách, đòi hỏi giáo viên phải có kiến thức và kỹ năng chuyên môn vững vàng.

2.2. Thực Trạng Dạy và Học Hóa Học Vô Cơ Thiếu Tính Ứng Dụng

Nhiều học sinh cảm thấy hóa học vô cơ là một môn học khô khan, khó hiểu và ít có ứng dụng trong cuộc sống hàng ngày. Điều này có thể là do cách giảng dạy truyền thống, tập trung vào lý thuyết mà ít chú trọng đến thực hành và ứng dụng. Học sinh cần được thấy rằng những kiến thức hóa học mình học có thể giúp ích cho cuộc sống của mình.

2.3. Thiếu Hụt Tài Liệu Hướng Dẫn Thí Nghiệm Gắn Kết Cuộc Sống

Hiện nay, nguồn tài liệu hướng dẫn thiết kế thí nghiệm hóa học gắn liền với cuộc sống còn hạn chế. Giáo viên cần có thêm các tài liệu tham khảo, các bài giảng mẫu và các video hướng dẫn để có thể tự tin thiết kế và thực hiện các thí nghiệm phù hợp với trình độ và điều kiện của học sinh. Cần có những nghiên cứu sâu hơn về việc ứng dụng thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống vào dạy học hóa học ở trường THPT.

III. Phương Pháp Thiết Kế Thí Nghiệm Hóa Học Vô Cơ Dễ Thực Hiện

Để khắc phục những hạn chế trên, cần có một phương pháp thiết kế thí nghiệm hóa học hiệu quả, đảm bảo tính khoa học, an toàn, dễ thực hiện và có tính ứng dụng cao. Phương pháp này cần dựa trên các nguyên tắc sư phạm, tâm lý học và hóa học, đồng thời phải phù hợp với trình độ và điều kiện của học sinh. Việc thiết kế bài giảng hóa học vô cơ tích hợp các thí nghiệm thực tế sẽ giúp học sinh hiểu sâu sắc kiến thức và phát triển kỹ năng thực hành. Bên cạnh đó, cần khuyến khích học sinh tự thiết kế và thực hiện các thí nghiệm đơn giản tại nhà để củng cố kiến thức và phát triển tư duy sáng tạo.

3.1. Nguyên Tắc Thiết Kế Thí Nghiệm Hóa Học Gắn Kết Cuộc Sống

Các thí nghiệm cần có tính trực quan, sinh động, dễ thực hiện và sử dụng các vật liệu dễ kiếm, rẻ tiền. Thí nghiệm phải liên hệ trực tiếp với các hiện tượng, sự vật trong cuộc sống hàng ngày để học sinh dễ dàng nhận thấy sự liên quan giữa kiến thức hóa học và thực tế. Đặc biệt, thí nghiệm phải đảm bảo an toàn cho học sinh và giáo viên.

3.2. Các Bước Thiết Kế Thí Nghiệm Hóa Học Thực Tế

Bước đầu tiên là xác định mục tiêu của thí nghiệm, tức là kiến thức và kỹ năng mà học sinh cần đạt được sau khi thực hiện thí nghiệm. Tiếp theo, cần lựa chọn các vật liệu và dụng cụ thí nghiệm phù hợp. Sau đó, cần xây dựng quy trình thực hiện thí nghiệm một cách chi tiết và rõ ràng. Cuối cùng, cần kiểm tra và đánh giá tính khả thi và hiệu quả của thí nghiệm.

3.3. Sử Dụng STEM và PBL Trong Thiết Kế Thí Nghiệm Hóa Học

Phương pháp STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) và PBL (Project-Based Learning) có thể được áp dụng trong thiết kế thí nghiệm hóa học để tăng tính thực tiễn và gắn kết với cuộc sống. STEM giúp học sinh kết hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết các vấn đề thực tế. PBL khuyến khích học sinh tham gia vào các dự án học tập, trong đó các em tự tìm tòi, nghiên cứu và giải quyết các vấn đề liên quan đến hóa học.

IV. Ứng Dụng Thí Nghiệm Hóa Học Vô Cơ Trong Cuộc Sống Hàng Ngày

Có rất nhiều thí nghiệm hóa học vô cơ có thể được thực hiện tại nhà với các vật liệu dễ kiếm. Ví dụ, có thể thực hiện thí nghiệm điều chế nước Javen tại nhà và thử tính chất tẩy trắng của nó. Hoặc có thể thực hiện thí nghiệm làm sạch nước bẩn bằng than hoạt tính và cát. Các thí nghiệm này không chỉ giúp học sinh củng cố kiến thức mà còn phát triển kỹ năng thực hành và tư duy sáng tạo. Theo khóa luận của Võ Thu Hiền, các thí nghiệm như điều chế O2 từ nước oxy già, mô phỏng ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng, hay mô phỏng sự hủy hoại của mưa acid đối với đá vôi là những ví dụ điển hình.

4.1. Thí Nghiệm Điều Chế và Thử Tính Chất Nước Javen Tại Nhà

Nước Javen là một chất tẩy rửa quen thuộc trong gia đình. Học sinh có thể tự điều chế nước Javen từ muối ăn và thực hiện các thí nghiệm để kiểm tra tính chất tẩy trắng của nó. Thí nghiệm này giúp học sinh hiểu rõ về quá trình oxy hóa khử và ứng dụng của nó trong thực tế.

4.2. Thí Nghiệm Làm Sạch Nước Bẩn Bằng Vật Liệu Tự Nhiên

Ô nhiễm nguồn nước là một vấn đề nghiêm trọng hiện nay. Học sinh có thể thực hiện thí nghiệm làm sạch nước bẩn bằng than hoạt tính, cát và sỏi để hiểu rõ về quá trình lọc nước và tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn nước. Thí nghiệm hóa học thực tế này cũng giúp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

4.3. Thí Nghiệm Mô Phỏng Ảnh Hưởng Của Mưa Axit Đến Môi Trường

Mưa axit là một vấn đề môi trường nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đến các công trình xây dựng và hệ sinh thái. Học sinh có thể thực hiện thí nghiệm mô phỏng tác động của mưa axit lên đá vôi để hiểu rõ về quá trình ăn mòn và tác hại của ô nhiễm không khí. Thí nghiệm này cũng khuyến khích học sinh tìm hiểu về các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí.

V. Nghiên Cứu Thực Nghiệm Sư Phạm và Đánh Giá Hiệu Quả

Để đánh giá hiệu quả của phương pháp thiết kế và sử dụng thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống, cần tiến hành thực nghiệm sư phạm tại các trường THPT. Thực nghiệm sư phạm sẽ giúp đánh giá khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế của học sinh, cũng như mức độ hứng thú và yêu thích môn học của các em. Kết quả thực nghiệm sư phạm sẽ là cơ sở để hoàn thiện phương pháp và áp dụng rộng rãi trong các trường học. Cần khảo sát ý kiến đánh giá của học sinh và giáo viên sau khi thực hiện các thí nghiệm để có những điều chỉnh phù hợp.

5.1. Quy Trình Thực Nghiệm Sư Phạm Chi Tiết và Bài Bản

Quy trình thực nghiệm sư phạm cần được xây dựng một cách chi tiết và bài bản, bao gồm việc lựa chọn đối tượng tham gia, thiết kế bài giảng, chuẩn bị dụng cụ và hóa chất thí nghiệm, thực hiện thí nghiệm và đánh giá kết quả. Cần có một nhóm đối chứng để so sánh hiệu quả của phương pháp mới với phương pháp dạy học truyền thống.

5.2. Đánh Giá Kết Quả Thực Nghiệm Sư Phạm Bằng Phương Pháp Thống Kê

Kết quả thực nghiệm sư phạm cần được đánh giá một cách khách quan và khoa học bằng các phương pháp thống kê. Cần so sánh điểm số, mức độ tham gia và thái độ của học sinh ở nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng. Cần phân tích dữ liệu để xác định mức độ ảnh hưởng của phương pháp mới đến kết quả học tập của học sinh.

5.3. Khảo Sát Ý Kiến Học Sinh và Giáo Viên Sau Thực Nghiệm

Sau khi thực hiện thực nghiệm sư phạm, cần tiến hành khảo sát ý kiến của học sinh và giáo viên về phương pháp mới. Học sinh cần được hỏi về mức độ hứng thú, dễ hiểu và hữu ích của các thí nghiệm. Giáo viên cần được hỏi về tính khả thi, dễ thực hiện và hiệu quả của phương pháp mới trong việc nâng cao chất lượng dạy học. Kết quả khảo sát sẽ giúp hoàn thiện phương pháp và áp dụng rộng rãi trong các trường học.

VI. Kết Luận Tiềm Năng và Hướng Phát Triển Thí Nghiệm Hóa Học

Việc thiết kế và sử dụng thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống có tiềm năng to lớn trong việc nâng cao chất lượng dạy và học môn hóa học. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh hiểu sâu sắc kiến thức mà còn phát triển kỹ năng thực hành, tư duy sáng tạo và ý thức bảo vệ môi trường. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các thí nghiệm mới, đồng thời xây dựng các tài liệu hướng dẫn chi tiết và dễ sử dụng để giáo viên có thể dễ dàng áp dụng vào thực tế giảng dạy. Cần khuyến khích sự hợp tác giữa các trường học, các nhà khoa học và các doanh nghiệp để tạo ra những thí nghiệm có tính ứng dụng cao và phù hợp với nhu cầu của xã hội.

6.1. Tổng Kết và Đánh Giá Ưu Điểm của Phương Pháp Mới

Phương pháp thiết kế và sử dụng thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống có nhiều ưu điểm so với phương pháp dạy học truyền thống. Phương pháp này giúp học sinh hứng thú hơn với môn học, dễ dàng tiếp thu kiến thức và phát triển kỹ năng thực hành. Ngoài ra, phương pháp này còn giúp học sinh hiểu rõ hơn về ứng dụng của hóa học trong cuộc sống hàng ngày và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

6.2. Hướng Phát Triển và Mở Rộng Ứng Dụng trong Tương Lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các thí nghiệm hóa học mới, phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông mới. Cần xây dựng các tài liệu hướng dẫn chi tiết và dễ sử dụng để giáo viên có thể dễ dàng áp dụng vào thực tế giảng dạy. Cần khuyến khích sự hợp tác giữa các trường học, các nhà khoa học và các doanh nghiệp để tạo ra những thí nghiệm có tính ứng dụng cao và phù hợp với nhu cầu của xã hội.

6.3. Kiến Nghị và Đề Xuất Giải Pháp để Triển Khai Hiệu Quả

Để triển khai hiệu quả phương pháp thiết kế và sử dụng thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống, cần có sự hỗ trợ từ các cấp quản lý giáo dục. Cần tăng cường đầu tư cho cơ sở vật chất và trang thiết bị thí nghiệm ở các trường học. Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên về phương pháp mới. Cần xây dựng một mạng lưới chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo viên để cùng nhau phát triển các thí nghiệm hay và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu.

Khách thể và đối tượng nghiên cứu. Khách thể nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Giới hạn phạm vi nghiên cứu.

Giả thuyết khoa học. Phương pháp nghiên cứu. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lí thuyết. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

Nhóm các phương pháp xử lí thông tin. Đóng góp về lí luận. Đóng góp về thực tiễn. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI.

Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước. Đổi mới phương pháp dạy học môn Hóa học ở trường THPT. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học. Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học.

Một số phương pháp dạy học môn Hóa học ở trường THPT. Thí nghiệm gắn kết cuộc sống. Thí nghiệm hóa học. Vai trò của thí nghiệm trong dạy học môn Hóa học ở trường THPT.

Phân loại và sử dụng thí nghiệm trong dạy học môn Hóa học ở trường THPT. Thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống. Yêu cầu cần đạt của thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống. Thực trạng sử dụng thí nghiệm trong dạy học môn Hóa học ở một số trường THPT tại Đà Nẵng.

Mục đích điều tra. Đối tượng và phương pháp điều tra. Kết quả điều tra. THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG THÍ NGHIỆM HÓA HỌC GẮN KẾT CUỘC SỐNG TRONG DẠY HỌC PHẦN HÓA HỌC VÔ CƠ Ở TRƯỜNG THPT.

Phân tích nội dung chương trình Phần Hóa học Vô cơ ở trường THPT. Cấu trúc, nội dung chương trình và chuẩn kiến thức kĩ năng phần Phần Hóa học Vô cơ ở trường THPT chương trình GDPT mới. Phương pháp dạy học phần Hóa học Vô cơ ở trường THPT. Các nguyên tắc thiết kế các thí nghiệm gắn kết cuộc sống.

Các bước thiết kế các thí nghiệm gắn kết cuộc sống đã thiết kế và cách sử dụng các thí nghiệm này vào quá trình dạy học phần Hóa học Vô cơ ở trường THPT. Giới thiệu các thí nghiệm gắn kết cuộc sống đã thiết kế và cách sử dụng các thí nghiệm này vào quá trình học Phần Hóa học Vô cơ ở trường THPT. Điều chế nước Javen tại nhà và thử tính chất của nước Javen. Thử tính chất của Iodine và hồ tinh bột.

Điều chế O2 từ nước oxi già. Thí nghiệm mô phỏng ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng. Thí nghiệm mô phỏng ảnh hưởng của diện tích tiếp xúc đến tốc độ phản ứng. Thử phản ứng giữa muối hydrocarbonate và muối acid.

Làm sạch nước bẩn tại nhà bằng than hoạt tính và cát. Sự hủy hoại mưa acid đối với đồ vật từ đá vôi. Tạo khói kì diệu từ đá khô. Dây thép đổi màu.

Thí nghiệm mô phỏng tốc độ ăn mòn hóa học và tốc độ ăn mòn điện hóa 58 2. Điện phân dung dịch phèn xanh tại nhà. Núi lửa phun trào. Thí nghiệm mô phỏng muối hydrocarbonate tác dụng với acid và base.

Nhôm tác dụng với dung dịch phèn xanh. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. Mục đích thực nghiệm sư phạm. Đối tượng thực nghiệm sư phạm.

Nội dung thực nghiệm sư phạm. Tiến trình TNSP. Kết quả và xử lí số liệu thực nghiệm sư phạm. Kết quả bài kiểm tra của học sinh.

Kết quả khảo sát ý kiến đánh giá của học sinh. Kết quả khảo sát ý kiến đánh giá của giáo viên bộ môn giảng dạy tại lớp học thực nghiệm. 81 viii KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài nghiên cứu.

Thiết kế thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống. Thực nghiệm sư phạm. 84 TÀI LIỆU THAM KHẢO. I Phụ lục 1: Kế hoạch bài dạy TNSP – Bài 16: Hợp chất của cacbon.

I Hoạt động 1: Khởi động. III Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới .IV Hoạt động 3. Củng cố, nhận xét, giao bài tập về nhà. XII Phụ lục 2: Đề kiểm tra đánh giá TNSP.

XIV Phụ lục 3: Phiếu khảo sát. XVI Phụ lục 4: Phiếu khảo sát. XIX Phụ lục 5: Phiếu đánh giá.XXII ix DANH MỤC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT THPT Trung học phổ thông THCS Trung học cơ sở GDPT Giáo dục phổ thông GV Giáo viên HS Học sinh ĐC Đối chứng TN Thực nghiệm PPDH Phương pháp dạy học TNSP Thực nghiệm sư phạm TW Trung ương TP Thành phố NQ Nghị quyết NXB Nhà xuất bản x DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Ưu điểm và hạn chế của thí nghiệm hóa học gắn kết đời sống.

Ý kiến của HS về lợi ích của thí nghiệm hóa học. Mong muốn của HS trong tiết học hóa học. Đánh giá của GV về hiệu quả của thí nghiệm gắn kết cuộc sống trong dạy học hóa học. Đánh giá của GV về các biện pháp giúp nâng cao hiệu quả sử dụng thí nghiệm trong dạy học hóa học THPT.

Cấu trúc, nội dung chương trình và chuẩn kiến thức kĩ năng phần Hóa học Vô cơ chương trình GDPT mới ……………………………………………………28 Bảng 2. Danh sách các thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống đã thiết kế. Danh sách các lớp thực nghiệm và đối chứng …………………….2 Danh sách các thí nghiệm sử dụng trong TNSP. Thống kê kết quả bài kiểm tra TNSP của HS.

Bảng phân phối tần số, tần suất và tần suất tích lũy kết quả kiểm tra của HS lớp TN và ĐC. Phân loại kết quả bài kiểm tra TNSP của HS. Các tham số mô tả kết quả bài kiểm tra TNSP ở lớp TN và ĐC. Ý kiến đánh giá của HS về ưu điểm của thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống.

Ý kiến đánh giá của HS về hiệu quả của thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống. Mong muốn của HS về tiết học sử dụng thí nghiệm hóa học gắn kết với cuộc sống. 79 xi DANH MỤC HÌNH Hình 1. Biểu đồ thể hiện thái độ hứng thú của HS đối với môn Hóa học.

Biểu đồ thể hiện mức độ thường xuyên học với các thí nghiệm hóa. Biểu đồ thể hiện sự quan tâm của HS đến các thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống. Biểu đồ thể hiện mức độ thường xuyên với các thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống của HS. Biểu đồ thể hiện mức độ thường xuyên sử dụng thí nghiệm trong dạy học hóa học của GV.

Biểu đồ thể hiện những khó khăn khi sử dụng thí nghiệm trong dạy học hóa học của GV. Biểu đồ thể hiện mức độ thường xuyên sử dụng thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống trong dạy học hóa học của GV. Biểu đồ thể hiện cách sử dụng thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống trong khi dạy học hóa học. Biểu đồ thể hiện sự thu hút của thí nghiệm hóa học gắn kết cuộc sống so với thí nghiệm hóa học truyền thống.

Điện phân dung dịch muối ăn. Nước Javen làm nhạt màu dung dịch trong cốc mực loãng. Nước vo gạo trước khi nhỏ thuốc đỏ. Nước vo gạo sau khi nhỏ thuốc đỏ.

Que đóm bùng cháy trong bình chứa hỗn hợp dung dịch oxi già và thuốc tím. Vỏ trứng ở trong cốc nước lạnh và cốc nước nóng. Ảnh hưởng của diện tích tiếp xúc đến tốc độ phản ứng. Baking soda và giấm ăn.

Lọc nước bằng cát và than hoạt tính. Vỏ trứng tác dụng với dung dịch giấm ăn. Dây thép trước và sau khi bỏ vào dung dịch phèn xanh. Cốc 1: Giấy bạc trong giấm ăn và phèn xanh; Cốc 2: Giấy bạc trong giấm ăn.

Điện phân dung dịch phèn xanh. Hình ảnh núi lửa phun trào từ baking soda và giấm. Bột nở tác dụng nước vôi trong, bột nở tác dụng với giấm ăn. Vỏ lon coca trong dung dịch phèn xanh.

Đồ thị đường lũy tích kết quả bài kiểm tra TNSP ở lớp TN và ĐC ………. Biểu đồ cột phân loại kết quả bài kiểm tra TNSP ở lớp TN và ĐC. Hình ảnh HS lớp 11/09 trường THPT Thanh Khê thực hiện thí nghiệm giữa giấm và bột baking soda dưới sự hướng dẫn của GV. Hình ảnh HS đang chăm chú quan sát hiện tượng thí nghiệm.

Hình ảnh HS lớp 11/09 (TN2) trường THPT Thanh Khê vui vẻ sau tiết học thực nghiệm. Lý do chọn đề tài Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học. Để bắt kịp xu hướng toàn cầu hóa, không để nền giáo dục nước nhà bị chậm nhịp so với thế giới, Đại hội Đại biểu toàn quốc đã đề ra nhiệm vụ “Phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, chất lượng nguồn nhân lực; phát triển khoa học, công nghệ và kinh tế tri thức”. Nhằm thực hiện nhiệm vụ trên, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra Nghị quyết 29_NQ/TW [1] với giải pháp “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học”, định hướng đổi mới nền giáo dục nước ta từ chủ yếu trang bị kiến thức sang hình thành và phát triển năng lực người học.

Dự thảo chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) mới ngày 19 tháng 1 năm 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo [2], [3] cũng đã nêu rõ, Hoá học là ngành khoa học thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên, nghiên cứu về thành phần cấu trúc, tính chất và sự biến đổi của chất. Hoá học kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết và thực nghiệm, là cầu nối các ngành khoa học tự nhiên khác như Vật lí, Sinh học, Y dược và Địa chất học. Trong nhà trường phổ thông, môn Hoá học giúp học sinh (HS) có được những tri thức cốt lõi về Hoá học và ứng dụng những tri thức này vào cuộc sống. Hóa học là một môn khoa học thực nghiệm, vì vậy nếu muốn đổi mới nội dung và phương pháp dạy học (PPDH) Hóa học giúp HS hứng thú hơn với môn học này thì thí nghiệm hóa học là một phần không thể thiếu.