MỞ ĐẦU Môi trường có tác động rất lớn đến cuộc sống và sự phát triển của con người, từ xưa đến nay con người luôn gắn bó và không thé tách rời khỏi thiên nhiên. Vi vậy, bất cứ một yếu tố tự nhiên nao cũng nên được chú trọng giữ gìn, bảo vệ và phát triển. Với tình hình đất nước đang trên đà phát triển công nghiệp hóa và hiện đại hóa, không thể tránh khỏi việc các nhà máy, xí nghiệp, cơ quan, cơ sở sản xuất. mọc lên ngày càng nhiều, gây ảnh hưởng rất lớn cho môi trường sống của con người và hàng loạt những vấn đề khác được kéo theo.
Ô nhiễm không khí, biến đổi khí hậu, thiên tai, sạt lở, dịch bệnh. đều là những phản ứng mà môi trường đáp trả lại cho chúng ta khi nó bị ảnh hưởng và tàn phá quá nhiều do bàn tay của con người. Khí hậu thay đổi, thời tiết bất thường gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe con người, đặc biệt là tinh thần. Vì vậy, hơn lúc nào hết cây xanh có vai trò vô cùng quan trọng không chỉ giải quyết được nhiều vấn đề về khí hậu mà con người đang gặp phải, đồng thời cũng giúp cho môi trường được cân bằng trở lại.
Cây xanh và công viên không chỉ tạo nên nét đẹp cho mỹ quan đô thị, mà còn đóng vai trò tạo bóng mát, giúp không khí trong xanh, thư giãn, giải trí, giảm khói bụi, nâng cao chất lượng cuộc sống và sức khỏe của người dân. Tuy vậy, đề bố trí cây xanh hợp lí vừa tạo vẻ đẹp mỹ quan nhưng đồng thời cũng không cản trở lưu thông trên các tuyến đường thật không dé dàng. Cây xanh được lựa chọn phải phù hợp với các yêu cầu về khí hậu, địa hình, giống loải. đồng thời tạo sự hài hòa cho cảnh quan đô thị phù hợp sự phát triển của đất nước.
Thiết kế mảng xanh và công viên không chỉ nên tập trung ở thành phố lớn mà còn cần phải nhân rộng mô hình ở các tỉnh trên toàn quốc. Dự án “Pleiku xanh” do TS. Phùng Thị Kim Huệ - Chủ tịch Hội đồng quản lý Viện Nghiên cứu Sức khỏe và phát triển giáo dục Tây Nguyên làm chủ nhiệm. Nội dung của dự án gồm: xây dựng bản thiết kế hệ thống cây xanh đô thị, thí điểm mô hình “Pleiku xanh” lan tỏa kết qua mô hình “Pleiku xanh”, chọn mô hình mẫu và phương án triển khai.
Theo báo cáo năm 2021, chỉ tiêu cây xanh/ đầu người của thành phố Pleiku đạt 12,59 m?/ người, chỉ tiêu này cao hơn mức bình quân chung của cả nước, tuy nhiên vẫn thấp hơn nhiều so với các nước trên thế giới. Bên cạnh đó, sự bồ trí cây xanh trên các tuyến đường ở TP. Pleiku cũng chưa có sự đặc thù riêng ngay ở cấp độ thành phó, khu phố, từng con đường và từng công trình. Thiết kế mảng xanh và công viên ở thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai mang lại ý nghĩa to lớn trong việc hội nhập với xu hướng sống xanh của thế giới, góp phần ngăn chặn thiên tai, lũ lụt.
Đồng thời, nhân rộng mô hình công viên để thu hút người dân sinh sống tại địa phương đến tập luyện thê thao thư giãn, cải thiện sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sông. Kết hợp mảng xanh với ý nghĩa văn hóa biểu tượng cũng tạo nên các không gian văn hóa công cộng đặc trưng thé hiện được sức sống nội tại của thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai. Vì vậy thiết kế mảng xanh, công viên làm sao để tạo nên sức hút về văn hóa, tạo tính cạnh tranh cho môi trừng sinh thái thành phố, làm nên bản sắc riêng biệt mang tên thành phố Pleiku. Với mục tiêu của thành phố Pleiku ngoài phát triển cây xanh đạt 15 m”/người vào năm 2025 và theo lộ trình thành phố sẽ phan đấu đạt từ 20 đến 30 m?/ người dé xứng tầm với cao nguyên xanh.
dé tài “Pleiku xanh — Thiết kế cảnh quan khu dân cư xã Trà Đa, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai” sẽ góp phần làm đẹp kiến trúc và bền vững các công trình, đáp ứng mục tiêu chung “Cao nguyên xanh vì sức khỏe”. Đây là một dự án hành động về môi trường tập trung vào thích ứng và giảm thiểu biến đối khí hậu, tác động đến nhận thức của toàn dân dé cùng chung tay phát triển hệ thông cây xanh, bảo vệ môi trường. CHƯƠNG 2: TONG QUAN 2.1 Cơ sở nghiên cứu 2.1 Cơ sở pháp lý Tiêu Chuẩn Quốc Gia TCVN 9257: 2012 Quy hoạch cây xanh sử dụng công cộng trong các đô thị - Tiêu chuẩn thiết kế. Thông tư số 20/2005/TT-BXD ngày 20/12/2005 của Bộ Xây Dựng hướng dẫn quản lý cây xanh đô thị.
Thông tư số 20/2009/TT-BXD ngày 30 tháng 06 năm 2009 của Bộ Xây Dựng về sửa đổi, b6 sung Thông tư số 20/2005/TT-BXD ngày 20 tháng 12 năm 2005 của Bộ Xây Dựng về hướng dẫn quản lý cây xanh đô thị. Bao gồm: Phần I những quy định chung: IV. Nguyên tắc quản lý cây xanh đô thị, V. Các hành vi bị nghiêm cam đối với cây xanh đô thị và phần II.
Các quy định về quy định về quản lý cây xanh đô thị: II. Trồng cây xanh đô thị. Nghị định số 64/2010/NĐ-CP ngày 11/06/2010 của Chính phủ về quản lý cây xanh đô thị. Quyết định số 36/2016/QĐ-UBND tỉnh Gia Lai ngày 05/09/2016 về việc ban hành quy định phân công, phân cấp quản lý cây xanh đô thị trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
Quyết định số 26/QD-UBND ngày 22/01/2018 của UBND tỉnh Gia Lai về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng thành phố Pleiku giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quyết định số 26/QD-UBND của UBND ngày 20/01/2020 tinh Gia Lai phê duyệt Đề án “Xây dựng thành phố Pleiku theo hướng đô thị thông minh giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030” Quyết định sé 70/2008/QĐ-UBND ngày 04/12/2008 của UBND tinh Gia Lai về việc điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng Khu dân cư Trà Đa (khu 60,6 ha phía đông đường Lý Thường Kiệt), thành phố Pleiku. GÀ Quyết định số 2141/QĐ-UBND ngày 17/12/2020 của UBND thành phố Pleiku phê duyệt điều chỉnh Quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị khu dân cư Phuong Hoang 1 thuộc Quy hoạch chi tiét phan 16 khu tai dinh cu xa Tra Da, thanh phé Pleiku. Quyết định số 2723/QĐ-UBND ngày 31/12/2019 của UBND thành phố Pleiku về việc phê duyệt đồ án Quy hoạch phân khu xây dựng tỷ lệ: 1/500 khu dân cư xã Trà Đa, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai.
Công văn trả lời số 1798/UBND-QLĐT ngày 06/6/2022 của UBND thành phó Pleiku. Căn cứ kế hoạch số 92/KH-VNCSKPTGDTN ngày 30/06/2022 của Viện trưởng Viện Nghiên cứu sức khỏe và Phát triển giáo dục Tây nguyên về việc tổ chức Hội nghị bàn tròn “Thống nhất bản thiết kế chỉ tiết mô hình mẫu dự án “Pleiku xanh ” 2.1 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9257:2012 quy hoạch cây xanh sử dụng công cộng trong các đô thị - tiêu chuẩn thiết kế Bảng 2.1: Cơ cấu sử dụng đất trong vườn hoa nhỏ Tỉ lệ (%) Loại vườn hoa Cay xanh | Đường, sân bãi Công trình 1. Quảng trường - nút giao hung 5 : 60 - 70 25-35 5 thông (Quy mô trên lha) 2. Quảng trường - nút giao sie 5 = 65 — 75 20 - 30 5 thông (Quy mô dưới lha) 3.
Quảng trường - nút giao thông lập thé (không cho 40 - 70 5-10 4+15 người vào) Bảng 2.2: Kích thước dải cây xanh đường phố Cách bố trí Chiều rộng tối thiểu (m) 1. Cây trồng một hàng 2-4 2. Cây trồng hai hàng 5-6 3. Dai cây bụi va bãi cỏ 1 4.
Vườn trước nhà 1 tầng 4 + kết hợp cây bụi 5. Vườn cây trước nhà nhiều tầng 6 + kết hợp cây bụi, mảng hoa, mảng cỏ e Cay xanh đường phố phải căn cứ phân cấp tầng bậc và tính chất các loại đường mà bố trí cây trồng: (1) hàng trên via hè, (2) hàng trên dai phân cách, (3) hàng rào và cây bụi, (4) kiểu vườn hoa. e Kích thước chỗ trồng cây được quy định như sau: Cây hàng trên hè, lỗ dé trong lát hình vuông: tối thiêu 1,2 m x 1,2 m; hình tròn đường kính tối thiểu 1,2m. e_ Một số quy cách khác đối với cây xanh trồng trên via hè: - Cây có thân thăng, gỗ dai đề phòng bị gion gay bat thường, tan lá gon, thân cây không có gai, có độ phân cành cao.
- Lá cây có bản rộng đề tăng cường quá trình quang hợp, tăng hiệu quả làm sạch môi trường. - Hoa quả (hoặc không có quả) không hấp dẫn ruồi nhặng làm ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường. - Tuổi thọ cây phải dai (50 năm trở lên), có tốc độ tăng trưởng tốt, có sức chịu đựng sự khắc nghiệt của thời tiết, ít bị sâu bệnh, mối mọt phá hoại. - Cây phải có hoa đẹp, có những biểu hiện đặc trưng cho các mùa.2 Thông tư số 20/2005/TT-BXD của Bộ xây dựng ngày 20/12/2005 về hướng dẫn quản lý cây xanh đô thị e Đối với các tuyến đường lớn có chiều rộng hè phố trên 5m nên trồng các cây loại 2 hoặc loại 3 theo quy định phân loại cây đô thị tại địa phương.
e Đối với các tuyến đường trung bình có chiều rộng hè phố từ 3m đến 5m nên trồng các cây loại 1 hoặc loại 2 theo quy định phân loại cây đô thị tai dia phương. ¢ Đối với các tuyến đường nhỏ có chiều rộng hè phố hẹp dưới 3m, đường cải tạo, bị khống chế về mặt bằng và không gian thì cần tận dụng những cây hiện có hoặc trồng tại những vị trí thưa công trình, ít vướng đường dây trên không và không gây hư hại các công trình sẵn có, có thê trồng dây leo theo trụ hoặc đặt chậu cây. e Khoảng cách giữa các cây trồng được quy định tuỳ thuộc vao việc phân loại cây hoặc theo từng vi trí cụ thể của quy hoạch trên khu vực, đoạn đường. Chú ý trồng cây ở khoảng trước tường ngăn giữa hai nhà phó, tránh trồng giữa công hoặc trước chính diện nhà dân đối với những nơi có chiều rộng hè phố dưới 5m.
e Khoảng cách các cây được trồng tính từ mép lề đường từ 0,6m đến 1,0m căn cứ theo tiêu chuẩn phân loại cây. e_ Cây xanh đường phố và các dải cây phải hình thành một hệ thống cây xanh liên tục và hoàn chỉnh, không trồng quá nhiều loại cây trên một tuyến phố. Trồng từ một đến hai loại cây xanh đối với các tuyến đường, phố có chiều dài dưới 2km. Trồng từ một đến ba loại cây đối với các tuyến đường, phố có chiều dài từ 2km trở lên hoặc theo từng cung, đoạn đường.
© Đối với các dai phân cách có bề rộng dưới 2m chỉ trồng cỏ, các loại cây bụi thấp, cây cảnh.