CHƯƠNG 1. Hoạt động kiểm toán năng lượng tại Việt Nam hiện nay Từ lâu, các hoạt động liên quan đến việc giảm tiêu thụ năng lượng, đã được nhiều doanh nghiệp Việt Nam áp dụng. Các doanh nghiệp đều quan tâm đến việc kiểm soát nguồn nguyên, nhiên liệu đầu vào, áp dụng công nghệ, thiết bị hiệu suất cao.Tuy nhiên những hoạt động đó chưa có một quy chuẩn hay sự bắt buộc nào nên nó diễn ra một cách tự phát, chưa phổ biến. Hoạt động kiểm toán năng lượng tại Việt Nam được chú ý từ khi Việt Nam ký công ký Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) ngày 11/6/1992 và Nghị định thư Kyoto ngày 03/12/1998.
Theo đó Việt Nam phải thực hiện nhiều dự án về giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng hiệu quả năng lượng trong đó có hoạt động kiểm toán năng lượng. Từ năm 1996 đến nay, dưới sự giúp đỡ, hỗ trợ của nhiều tổ chức quốc tế và một số nước phát triển, nhiều doanh nghiệp được tư vấn và tham gia nhiều dự án liên quan đến việc sử dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có hoạt động kiểm toán năng lượng. Một số dự án tiêu biểu có thể kể đến như: Các dự án CDM về lĩnh vực “ Nâng cao hiệu quả năng lượng’’, từ năm 1996 đến nay. Với sự hỗ trợ của nhiều tổ chức quốc tế như tổ chức Liên Hợp Quốc, Qũy môi trường toàn cầu.và các nước phát triển như Nhật Bản, Phần Lan, Thụy Điển, Đan Mạch, Áo.
Dự án “ Nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam (PECSME)” do Bộ Khoa học & Công nghệ, Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) và Qũy môi trường toàn cầu (GEF) hỗ trợ thực hiện, giai đoạn 2006 – 2010. Dự án “ Thúc đẩy sử dụng năng lượng hiệu quả và tiết kiệm thông qua hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam (MEET-BIS Vietnam)” do Ủy ban châu Âu và Chương trình phát triển châu Á tài trợ từ tháng 1/2008. Dự án “ Trình diễn sản xuất sạch hơn” - thuộc chương trình Hợp tác phát triển Việt Nam – Đan Mạch (DCE) từ năm 2005 – 2011. Từ khi Chương trình mục tiêu quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (VNEEP) từ năm 2006 - 2015 và Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ra đời năm 17/6/2010.
Hoạt động kiểm toán thực sự được quan tâm, chú trọng. Bộ Công Thương đã xây dựng quy chuẩn và tiêu chuẩn về năng lượng, về “ Các công trình sử dụng năng Trang 1 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP lượng tiết kiệm và hiệu quả”. Hoạt động kiểm toán được triển khai rộng rãi và bắt buộc đối với một số doanh nghiệp trọng điểm và tiêu thụ nhiều năng lượng. Có một số tổ chức trực thuộc nhà nước và trường đại học tham gia kiểm toán năng lượng, tiêu biểu như: Viện Khoa học năng lượng, Viện Năng lượng, trường đại học Điện Lực, đại học Bách Khoa, Trung tâm tiết kiệm năng lượng Hà Nội và một số Trung tâm tiết kiệm năng lượng trực thuộc Sở Công Thương các tỉnh thành phố.
Ngoài ra, nhiều công ty tư nhân hoạt động trong lĩnh vực năng lượng, thực hiện kiểm toán năng lượng như: + Công ty TNHH phát triển năng lượng SYSTECH. + Công ty Schneider tại Việt Nam. + Công ty Nguyễn Phát. + Công ty CP năng lượng và môi trường RCEE.
+ Công ty CP giải pháp tiết kiệm năng lượng và công nghệ thông tin. + Công ty CP giải pháp công nghệ Việt Nam. + Công ty VESCO. + Công ty TNHH Năng lượng Bền vững Việt Nga Hiện nay, hoạt động kiểm toán trở thành nhu cầu tất yếu của sản xuất và kinh doanh hiện đại.
Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ra đời, kiểm toán năng lượng càng được quan tâm và đầu tư hơn, đặc biệt là đến tháng 10/2011 Bộ Công Thương đã ban hành thông tư số “39/2011/TT-BCT quy định về đào tạo, cấp chứng chỉ quản lý năng lượng và kiểm toán viên năng lượng” cho các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động trong lĩnh vực năng lượng. Kiểm toán năng lượng đã và đang được hoàn thiện quy trình đối với từng ngành trong nền kinh tế. Lý do chọn đề tài Năng lượng là một trong những nhu cầu thiết yếu đối với sinh hoạt của con người và cũng chính là yếu tố đầu vào không thể thiếu của nhiều ngành kinh tế. Xã hội càng phát triển thì nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng cao.
Tuy nhiên, những nguồn năng lượng từ các loại nhiên liệu truyền thống như dầu thô, than đá, khí tự nhiên,. đã được khai thác tối đa, không đủ đáp ứng nhu cầu. Theo dự báo, với tốc độ gia tăng mức khai thác các dạng năng lượng như hiện nay thì đến cuối thế kỷ XXI, có khả năng các nguồn năng lượng ở Việt Nam sẽ trở nên khan hiếm. Bên cạnh các giải pháp đảm bảo cung ứng nguồn điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là một giải pháp thiết thực giúp cải thiện hiệu quả Trang 2 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP của nền kinh tế, đồng thời giúp bảo tồn nguồn năng lượng quốc gia, bảo vệ môi trường và giảm phát thải khí nhà kính.
Sử dụng năng lượng một cách hiệu quả có tầm quan trọng ngày càng lớn trong bối cảnh thị trường cạnh tranh hiện nay. Tại các nước đang phát triển, năng lượng sử dụng kém hiệu quả hơn ở các nước có nền kinh tế đã phát triển. Điều đó có nghĩa là cơ hội tiết kiệm năng lượng ở các nước đang phát triển có khả năng lớn hơn vì hầu hết các hệ thống thiết bị đã quá cũ và công nghệ còn lạc hậu. Việc sử dụng năng lượng không hiệu quả và lãng phí đồng nghĩa với tăng chi phí sản xuất và giảm sức cạnh tranh mà một trong những nguyên nhân chính là nhận thức chưa sâu sắc của lãnh đạo doanh nghiệp, ý thức “lối mòn” của công nhân vận hành hoặc là do sự đầu tư trang thiết bị chắp vá, không đồng bộ.
Ngoài ra, điều này còn gây nên lãng phí năng lượng, tăng sự phát sinh chất thải, ô nhiễm môi trường. Để xác định đâu là nguyên nhân gây tiêu hao năng lượng lớn của quá trình sản xuất hay của từng thiết bị sử dụng năng lượng bắt buộc doanh nghiệp phải định kỳ tiến hành kiểm toán năng lượng (KTNL). Theo như nhà nước quy định đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, đây cũng là bước đầu trong trong sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giúp đánh giá chính xác hiện trạng các hệ thống tiêu thụ năng lượng của doanh nghiệp, phát hiện các lãng phí năng lượng và đề xuất ra các giải pháp giúp cải thiện hiệu quả năng lượng tại doanh nghiệp. Mục tiêu của đề tài Mục tiêu chính của đề tài là đo đạc kiểm tra đánh giá hiện trạng sử dụng năng lượng để từ đó đưa ra các giải pháp nhằm sử dụng năng lượng một cách hiệu quả, góp phần làm giảm chi phí sản xuất của Nhà máy, đồng thời tiết kiệm năng lượng Quốc gia.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu − Đối tượng nghiên cứu: Kiểm toán năng lượng cho công ty TNHH Hong IK Vina để đưa ra các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả. − Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi không gian: Toàn bộ khu vực trực thuộc Nhà máy của Công ty TNHH Hong Ik Vina Phạm vi thời gian: Thời gian kiểm toán năng lượng cho nhà máy từ ngày 6/12/2023 đến ngày 15/01/2024. Trang 3 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP 1. Phương pháp nghiên cứu Quá trình khảo sát, thống kê, đo kiểm mức độ tiêu thụ năng lượng của các hệ thống dựa trên phương pháp định tính và định lượng, từ đó xác định dòng năng lượng tiêu hao và tổn thất, lãng phí, đây là cơ sở dữ liệu cân bằng năng lượng cho từng hệ thống.
Sử dụng phương pháp nội suy đưa ra các luận điểm tiêu hao năng lượng có tính chất giống nhau hoặc đồng dạng, từ đó đánh giá tiêu hao năng lượng và tính toán khả thi kỹ thuật của các giải pháp. Sử dụng công cụ Excel để xử lí số liệu đã thu thập. Sử dụng các phần mềm như PV*SOL, Sketchup để thiết kế hệ thống điện năng lượng mặt trời áp mái cho Nhà máy. Bố cục đồ án Chương 1.
Tổng quan Chương 2. Cơ sở lí thuyết Chương 3. Kiểm toán năng lượng tại công ty TNHH Hong IK Vina Chương 4. Giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả Trang 4 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP CHƯƠNG 2.
Khái niệm Kiểm toán năng lượng là quá trình khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng các hoạt động tiêu thụ năng lượng nhằm xác định tiêu thụ năng lượng của đơn vị kinh doanh, dịch vụ, các nhà máy sản xuất hay hộ gia đình, đồng thời tìm ra các lĩnh vực sử dụng năng lượng lãng phí, đưa ra các cơ hội bảo tồn năng lượng và biện pháp mang lại tiết kiệm năng lượng. Kiểm toán năng lượng là một trong những nhiệm vụ đầu tiên để hoàn thành chương trình kiểm soát năng lượng hiệu quả. [1] Các hoạt động chủ yếu của kiểm toán năng lượng bao gồm: + Khảo sát, đo lường, thu thập số liệu về mức sử dụng năng lượng của các cơ sở sản xuất. + Phân tích, tính toán và đánh giá hiệu quả sử dụng năng lượng.
+ Đánh giá tiềm năng tiết kiệm năng lượng. + Đề xuất giải pháp sử dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng. + Phân tích hiệu quả đầu tư các hạng mục tiết kiệm năng lượng và xây dựng các hoạt động, giải pháp hỗ trợ sau kiểm toán. Mục tiêu của kiểm toán năng lượng − Để đánh giá thực trạng sử dụng năng lượng, từ đó xác định được các giải pháp giảm suất tiêu thụ năng lượng, giảm các chi phí vận hành.
− Giúp giảm tiêu thụ năng lượng tại hệ thống sản xuất và sinh hoạt, tuy nhiên vẫn duy trì, cải thiện công suất dây chuyền, tăng năng suất lao động. − Là một công cụ hỗ trợ quản lý và được chia thành kiểm toán năng lượng chi tiết và kiểm toán năng lượng sơ bộ. − Việc kiểm toán năng lượng giúp đáp ứng được các yêu cầu của luật quy định đối với các doanh nghiệp. Quy trình thực hiện kiểm toán năng lượng Quy trình kiểm toán năng lượng được áp dụng thường thay đổi phụ thuộc vào phạm vi của công tác kiểm được đề xuất, kích cỡ và kiểu loại của các thiết bị cần kiểm toán.