Nghiên Cứu Sự Biến Đổi Hình Thái Đáy Sông Soài Rạp Do Các Hoạt Động Con Người Và Nước Biển Dâng

Nghiên cứu sự biến đổi hình thái đáy sông Soài Rạp do hoạt động con người và tác động của nước biển dâng, ảnh hưởng đến môi trường.

• Tác giả: Lê Ngọc Anh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thống
• Trường học: Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài nguyên nước
• Đề tài: Nghiên Cứu Biến Đổi Hình Thái Đáy Sông Soài Rạp Do Hoạt Động Con Người Và Nước Biển Dâng
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• ABSTRACT
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Các tác động của tự nhiên và các hoạt động của con người đến sự biến đổi hình thái cửa sông
• 1.2. Những tác động từ tự nhiên
• 1.3. Những tác động từ những hoạt động của con người
• 1.4. Tổng quan về đặc điểm thủy, hải văn, bùn cát và lịch sử phát triển hình thái tại cửa sông Soài Rạp
• 1.4.1. Cửa sông Soài Rạp
• 1.4.2. Điều kiện thủy hải văn và dòng chảy
• 1.4.3. Dao động mực nước triều và dòng triều
• 1.4.4. Gió và sóng
• 1.4.5. Lịch sử thay đổi hình thái tại cửa sông Soài Rạp
• 1.5. Những nghiên cứu đã thực hiện và những tồn tại
• 1.5.1. Những nghiên cứu đã thực hiện
• 1.5.2. Những tồn tại trong những nghiên cứu về hình thái cửa sông Soài Rạp
• 1.6. Câu hỏi và mục tiêu nghiên cứu
• 1.7. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.8. Phương pháp và sơ đồ nghiên cứu
• 1.8.1. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8.2. Cấu trúc của luận án
• 1.9. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.10. Điểm mới của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ CHẾ VẬN CHUYỂN VÀ PHÂN PHỐI BÙN CÁT TẠI CỬA SÔNG SOÀI RẠP
• 2.1. Hệ thống mô hình TELEMAC
• 2.2. Khái quát một số mô hình động lực hình thái phổ biến
• 2.3. Mô hình Telemac
• 2.4. Cơ sở lý thuyết của mô hình
• 2.5. Thiết lập mô hình
• 2.5.1. Sơ đồ mạng lưới thủy lực
• 2.5.2. Các dữ liệu đầu vào cho mô hình
• 2.5.3. Điều kiện biên
• 2.5.4. Hiệu chỉnh, kiểm định mô hình và thông số mô hình
• 2.6. Mô phỏng quá trình thủy động lực và hình thái lòng dẫn
• 2.6.1. Chế độ thủy lực và dòng chảy tại vùng cửa sông
• 2.6.2. Hàm lượng bùn cát (SSC) và lưu lượng bùn cát
• 2.6.3. Biến đổi hình thái lòng dẫn
• 2.7. Ảnh hưởng của các yếu tố động lực đến vận chuyển bùn cát
• 2.7.1. Ảnh hưởng của chế độ dòng chảy mang tính chất mùa
• 2.7.2. Ảnh hưởng của thủy triều Biển Đông
• 2.7.3. Ảnh hưởng của chế độ gió mùa trên biển Đông
• 2.7.4. Phương trình biểu diễn sự phân phối nguồn bùn cát giữa khu vực cửa Soài Rạp (KV3) với khu vực thượng lưu (KV1) và biển Đông (BĐ)
• 2.8. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: SỰ BIẾN ĐỔI HÌNH THÁI ĐÁY SÔNG SOÀI RẠP DO CÁC HOẠT ĐỘNG TRỰC TIẾP THAY ĐỔI ĐÁY VÀ NƯỚC BIẾN DÂNG
• 3.1. Tác động của các hoạt động thay đổi trực tiếp đáy lòng dẫn
• 3.1.1. Hoạt động nạo vét luồng Soài Rạp
• 3.1.2. Hoạt động khai thác cát
• 3.2. Tác động của nước biển dâng đối với sự biến đổi đáy tại cửa sông Soài Rạp
• 3.2.1. Biến đổi khí hậu và nước biển dâng
• 3.2.2. Sự thay đổi của chế độ thủy lực trong điều kiện nước biển dâng
• 3.2.3. Vận chuyển và phân phối lại nguồn bùn cát
• 3.3. Kết luận chương 3
• 3.4. Tác động của các hoạt động nạo vét và khai thác cát
• 3.5. Tác động của nước biển dâng
• 3.6. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đối với các khu vực khác nhau tại cửa sông Soài Rạp
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ THẢO LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC: PHÂN TÍCH ĐỘ NHẠY CỦA MÔ HÌNH SISYPHE
• PHỤ LỤC: HIỆU CHỈNH VÀ KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Biến Đổi Hình Thái Đáy Sông Soài Rạp

Nghiên cứu về biến đổi hình thái đáy sông Soài Rạp là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Sông Soài Rạp không chỉ là nguồn nước chính cho nhiều hoạt động kinh tế mà còn là hệ sinh thái đa dạng. Sự thay đổi hình thái của sông ảnh hưởng đến chất lượng nước, tài nguyên và môi trường. Nghiên cứu này nhằm làm rõ các yếu tố tác động đến hình thái đáy sông, đặc biệt là hoạt động con người và nước biển dâng.

1.1. Đặc Điểm Hình Thái Đáy Sông Soài Rạp

Hình thái đáy sông Soài Rạp có sự biến đổi phức tạp, chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố tự nhiên và nhân tạo. Các yếu tố như dòng chảy, bùn cát và triều cường đều góp phần vào sự thay đổi này. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong giai đoạn 1982-2008, đáy sông có xu hướng bồi, nhưng từ 2009 đến nay, tình trạng xói lở đã gia tăng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về biến đổi hình thái đáy sông mà còn cung cấp cơ sở cho việc quản lý tài nguyên nước. Việc đánh giá tác động của nước biển dâng và hoạt động con người là cần thiết để xây dựng các chiến lược phát triển bền vững cho khu vực.

II. Vấn Đề Biến Đổi Hình Thái Đáy Sông Do Hoạt Động Con Người

Hoạt động của con người, đặc biệt là khai thác tài nguyên và nạo vét, đã gây ra những thay đổi đáng kể đến hình thái đáy sông Soài Rạp. Những hoạt động này không chỉ làm thay đổi địa hình mà còn ảnh hưởng đến chế độ thủy lực và chất lượng nước. Việc hiểu rõ các tác động này là rất quan trọng để có biện pháp quản lý hiệu quả.

2.1. Tác Động Của Nạo Vét Luồng Sông

Nạo vét luồng sông Soài Rạp đã làm thay đổi chế độ thủy lực, dẫn đến sự gia tăng biên độ triều tại cửa sông. Kết quả mô phỏng cho thấy, nạo vét có thể làm tăng biên độ triều lên đến 15cm trong kỳ triều cường, ảnh hưởng đến sự phân bố bùn cát.

2.2. Khai Thác Cát Và Hệ Lụy

Hoạt động khai thác cát với sản lượng lớn đã dẫn đến sự thiếu hụt bùn cát tại nhiều khu vực. Khu vực thượng lưu (KV1) bị ảnh hưởng nặng nề, trong khi khu vực cửa biển (KV3) có khả năng tái bồi cao hơn do nguồn bùn cát từ biển.

III. Tác Động Của Nước Biển Dâng Đến Hình Thái Đáy Sông

Nước biển dâng là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến hình thái đáy sông Soài Rạp. Sự gia tăng mực nước biển không chỉ làm thay đổi chế độ triều mà còn ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển và phân phối bùn cát. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng nước biển dâng làm tăng biên độ sóng triều và tốc độ truyền triều.

3.1. Biến Đổi Chế Độ Triều Do Nước Biển Dâng

Nước biển dâng đã làm tăng biên độ sóng triều, dẫn đến sự thay đổi trong chế độ triều tại khu vực hạ lưu. Kết quả cho thấy, biên độ sóng triều chính có thể tăng lên đến 4.43 cm trong điều kiện nước biển dâng 1.0m.

3.2. Ảnh Hưởng Đến Vận Chuyển Bùn Cát

Sự gia tăng mực nước biển đã làm thay đổi quá trình vận chuyển bùn cát, đặc biệt là trong mùa lũ. Nghiên cứu cho thấy, lượng bùn cát tích lũy tại khu vực cửa biển tăng lên, trong khi khu vực thượng lưu có xu hướng giảm.

IV. Phương Pháp Nghiên Cứu Biến Đổi Hình Thái Đáy Sông

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong nghiên cứu này bao gồm mô hình hóa thủy động lực và phân tích số liệu thực địa. Mô hình TELEMAC-2D được sử dụng để mô phỏng quá trình vận chuyển bùn cát và đánh giá tác động của các yếu tố môi trường. Phương pháp này giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc về cơ chế vận chuyển bùn cát tại cửa sông Soài Rạp.

4.1. Mô Hình TELEMAC 2D Trong Nghiên Cứu

Mô hình TELEMAC-2D cho phép mô phỏng các quá trình thủy động lực và hình thái lòng dẫn. Các thông số vật lý và toán học được lựa chọn cẩn thận để đảm bảo độ tin cậy cao trong kết quả mô phỏng.

4.2. Phân Tích Số Liệu Thực Địa

Phân tích số liệu thực địa giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hình thái đáy sông. Các số liệu về mực nước, vận tốc dòng chảy và hàm lượng bùn cát được thu thập và phân tích để đưa ra kết luận chính xác.

V. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Vào Quản Lý Tài Nguyên

Kết quả nghiên cứu về biến đổi hình thái đáy sông Soài Rạp có thể được ứng dụng vào việc quản lý tài nguyên nước và phát triển bền vững. Việc hiểu rõ các tác động của hoạt động con người và nước biển dâng sẽ giúp xây dựng các chiến lược quản lý hiệu quả hơn.

5.1. Chiến Lược Quản Lý Tài Nguyên Nước

Các chiến lược quản lý tài nguyên nước cần được xây dựng dựa trên kết quả nghiên cứu. Việc điều chỉnh các hoạt động khai thác tài nguyên và nạo vét cần được thực hiện để giảm thiểu tác động tiêu cực đến hình thái đáy sông.

5.2. Phát Triển Bền Vững Khu Vực Hạ Lưu

Nghiên cứu cung cấp cơ sở cho việc phát triển bền vững khu vực hạ lưu sông Soài Rạp. Các biện pháp bảo vệ môi trường và tài nguyên nước cần được thực hiện để đảm bảo sự phát triển lâu dài cho khu vực này.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu về biến đổi hình thái đáy sông Soài Rạp đã chỉ ra rằng các yếu tố như hoạt động con người và nước biển dâng có tác động lớn đến hình thái đáy sông. Kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong việc quản lý tài nguyên nước. Tương lai của nghiên cứu này cần tiếp tục mở rộng để đánh giá đầy đủ hơn các tác động của các hoạt động xây dựng và phát triển đô thị.

6.1. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần có các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá tác động của các hoạt động xây dựng và phát triển đô thị đến hình thái đáy sông. Việc nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố môi trường cũng là cần thiết.

6.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Bền Vững

Quản lý bền vững tài nguyên nước và môi trường là rất quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Các chiến lược cần được xây dựng để đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực hạ lưu sông Soài Rạp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 7 Cửa sông là miệng của con sông hay là khu vực có sự pha trộn giữa nước biên và nước ngọt. Dionne (1963) [2] dựa trên đặc tính ảnh hưởng của triều và sự xàm nhập của nước biển cho ràng: cửa sông được tính từ điểm vào của nước biển đến thượng lưu nơi mà ảnh hường cua triều bị suy yếu, thường được chia thành ba đoạn: (1) đoạn cuối của cứa sông tiếp xúc với biên, (2) đoạn giừa cứa sông nơi mà sự pha trộn có phần chiếm ưu thế cúa nước biển với nước sông, (3) đoạn cứa sông thuộc sông nơi mà vẫn còn sự ảnh hưởng của triều. Dyer (1986) [3] định nghĩa cửa sông theo một cách đơn gián hơn, theo đó cứa sông là khu vực cỏ sự pha trộn giữa nước biền và nước sông. 1-1: Mô tá các thành phân cửa sông theo Dionne (1963) Gần hơn nữa, định nghĩa về cửa sông được kế thừa và bổ sung thêm những đặc tính về môi trường tại cửa sông.

Dalrymple et al. (1992) đã đưa ra định nghĩa về cửa sông dựa trên phương diện về mặt địa chất và làm cơ sở cho việc xây dựng mô hình cửa sông (H. Cửa sông được định nghía là nơi nhận bùn cát bao gồm cả sông và biến, chịu ảnh hương đồng thời cua triều, sóng và các quá trinh động lựe cùa sông [4J. Kế thừa từ những định nghĩa trước, Perillo (1995) đã đưa ra định nghĩa mới và có xem xét đến đặc điềm môi trường sống của sinh vật vùng cửa sông.

Theo đó, cửa sông được định nghĩa là khu vực ven biển được giới hạn bời phạm vi anh hướng cùa triều, trong 1 cửa sông nước biển có thể đi vào từ một hoặc nhiều nhánh, hoặc nơi có sự pha trộn giữa nước biển và nước sông, là nơi mà các loài sinh vật nước lợ có thể tồn tại hoặc một phần hoặc cá vòng đời cua chúng [5]. Đây là định nghĩa bao hàm khá đầy đú các đặc tính cua cửa sông. 32% SALINITY FACIES BOUNDARY BETWEEN ESTURINE SAND BODY ANO LIMIT OF NORMAL MARINE SEDIMENTS TIDAL INFLUENCE 0.1 %0 WAVE SALINITY / PROCESSES / TIDAL RIVER PROCESSES PROCESSES IẠỊ FACIES BOUNDARY BETWEEN SEDIMENT MARINE (TIDALLY-) INFLUENCED SOURCE AND fluvial sediments MARINE ESTUARY (Dalrymple et al, 1992) MARINE f4 ESTUARY (Pritchard, 1967) RIVER H. 1-2: Mô tả các thành phần cưa sông theo Dalrymple et al (1992) 1.

Các tác động của tự nhiên và các hoạt động của con người đến sự biến đổi hình thái cửa sồng 1. Nhũng tác dộng từ tự nhiên Những yếu tố tự nhiên tác động đến sự biến đôi hình thái cửa sông có thê được tông hợp thành các yếu tố chính sau: •» Tương tác thúy dộng lực sông biên Sự hình thành và phát triển cửa sông đều chịu sự ảnh hường mạnh cứa quá trình tương tác lẫn nhau giữa các yếu tố động học vùng cứa sông ven biến gồm: thủy triều, sóng, dòng chảy trên sông, dòng cháy dọc bờ. Hầu hết các cừa sông trên thế giới đều chịu ảnh hưởng cùa thủy triều. Năng lượng triều như là một tác động cơ học đến sự vận chuyển bùn cát, tạo ra dạng đáy, làm sạch và phân phối lại các chất ô nhiễm [6].

Dòng cháy trong sông luôn chày theo một hướng từ thượng lưu ra đến biển, lượng dòng chảy trong 2 sông cũng thay đôi theo mùa mưa và mùa khô. Lượng dòng cháy trong mùa lũ thường lớn hon rất nhiều so với dòng chảy trong mùa khô. Trái ngược với dòng chảy trong sông, dòng triều chảy theo hai chiều (chảy vào khi triều lèn và cháy ra khi triều xuống) và thay đổi hướng trong thời gian rất ngan trong ngày. Dòng chảy trong sông và dòng triều luôn tác động lẫn nhau, có lúc chủng hổ trự lẫn nhau và có lúc chúng lại triệt tiêu lẫn nhau [7].

Tuy nhiên, một sổ sông có biên độ triều lớn như sông Amazon, sự chi phối của triều không mạnh do năng lượng sóng lớn hoặc lưu lượng dòng chảy trong sông lớn [9]. Môi trường cửa sông luôn có sự pha trộn giữa nước biển và nước sông, sự pha trộn đó tạo nên sự khác biệt đối với môi trường nước tại cửa sông và anh hưởng đen chế độ thúy động lực và dòng cháy và quá trình bồi lang bùn cát tại đây [10J. Do trọng lượng riêng của nước biển nặng hon so với nước ngọt nên khi truyền vào vùng cửa sông, nó có xu hướng di chuyền xuống phía dưới và hình thành nên “nêm mặn” tại cửa sông, phía trước nêm mặn luôn xãy ra hiện tượng bồi rất mạnh [11]. Cứa sông vốn là nơi tiếp giáp giữa sông và biên nên ngoài chịu ánh hường của triều còn chịu ảnh hướng mạnh bởi sóng.

William Kamphuis (1991) [12] biểu diễn mối quan hệ giữa lưu lượng vận chuyền bùn cát với bước sóng, độ dốc đáy biển, kích thước hạt và góc sóng vỡ dưới dạng các biếu thức toán học. Sóng đóng vai trò quan trọng đối với động lực bùn cát trong vùng nước nông tiếp giáp với bờ [ 13]. Sự tương tác lần nhau giữa sóng và dòng cháy triều gây ra sự gia tăng ứng suẩt tại đáy, đặc biệt là đình cúa dãi cát và làm gia tăng sự vận chuyển cát [14]. Sóng gây ra sự vận chuyển bùn cát về phía bờ thường có tính chất theo mùa nhưng xét về mặt độ lớn vẫn nhò hơn vận chuyến bùn cát dọc bờ [15].

Xa cửa sông về phía biến, nơi mà triều và dòng cháy trong sông bị suy yếu và không đu khả năng để khởi động bùn cát, các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão đóng vai trò trong việc tạo ra sóng và dòng chảy gió tương tác lần nhau, làm cho các hạt bùn cát được 3 mang đi. Bão kèm gió mạnh gây ra ứng xuất gió tác động mạnh đến dòng chày tại lớp biên mặt và sinh ra các xoáy nước không những làm cho vận tốc dòng chảy tăng mạnh mà còn phá vỡ các kết cấu cua các hạt bùn cát tại đáy. Trong cơn bão, sóng không chi bốc các hạt bùn cát ĩừ đáy lên mà còn tương tác với dòng chảy làm thay đôi hướng và lưu lượng vận chuyển bùn cát [161. Hình thái vùng đồng bằng châu thổ có thể thay đối nhanh chóng dưới tác động cua bão mặc dù các cơn bão thường chỉ xãy ra trong một thời gian ngắn.

Bão gây ra sự xáo động bùn cát lơ lửng và vận chuyển bùn cát làm giảm sự phát triển cúa vùng đồng bàng châu thổ, gây bồi tại các vịnh và tái phân phối lại bùn cát dọc theo bãi cạn phía bên trong [17], Hầu hết các cơn bão mạnh có khả năng dịch chuyến bùn cát hơn có chiều dài 300 m từ bờ biển vào phía cửa sông [18]. Lượng bùn cát bô sung trên các lưu vực thượng lưu 9 Sông là nơi tiêp nhận và phán ánh đặc tính cùa lưu vực sông, do đó lượng bùn cát trên sông phụ thuộc vào đặc tính cùa lưu vực sông đó. Tùy theo đặc tính thảm thực vật và chế độ khi tượng thủy văn của từng lưu vực khác nhau mà lượng bùn cát cung cấp cho sông do quá trình xói mòn trên lưu vực sông không giong nhau. Trên lưu vực sông thường được chia thành ba khu vực có các đặc tính vận động bùn cát khác nhau được đề xuất bới G.

Mathias Kondolf (1993) [19]: (1) vùng thượng lưu chiếm ưu thế bởi quá trình xói mòn và sãn sinh ra bùn cát; (2) vùng trung lưu đóng vai trò vận chuyển bùn cát; (3) vùng hạ lưu bên dưới mực nước biến đặc trưng cho xu hướng bồi, là nơi tiếp nhận bùn cát. 1-3 minh họa đặc tính vận động bùn cát tại các khu vực. Lượng bùn cát được cung cấp từ sông đóng vai trò quan trọng trong việc biến đồi hình thái cưa sông và hình thành các vùng đồng bằng châu thố. Tuy nhiên, lượng bùn cát cung cấp từ sông thường thay đổi theo mùa, vào mùa lũ bùn cát cung cấp cho sông nhiều hơn so với mùa khô do nhận được lượng bùn cát đáng kể từ các lưu vực thượng lưu trong quá trình xói mòn bề mặt trên lưu vực chu yếu do mưa.

Lượng bùn cát và kích thước hạt bùn cát đến từ sông là khác nhau và phụ thuộc vào đặc tính của lưu vực sông. Phan lớn lượng bùn cát xói mòn do tác động chủ yếu của mưa, gió, nhiệt độ đố về các lưu vực sông và cuối cùng được dòng chảy mang đến cửa sông. Các dừ liệu quan trắc và dự báo mới cho thấy tông lượng bìm cát từ các con sông trên 4 thế giới cung cấp cho đại dương 13,5.109 tấn/năm bùn cát lơ lửng, 1 - 2.109 tấn/năm bùn cát đáy; khoảng 70% tổng lượng bùn cát đến từ phía nam Châu Á, Thái Binh Dương và Án Độ Dương [20]. Đối với khu vực Châu Á, ví dụ sông Hoàng Hà (Trung Quốc), kết quâ đo đạc tại vị trí cách biển 850 km cho thấy lượng vận chuyển bùn cát khoảng 1,5.

Trên sông Mê Công (Việt Nam), ước tinh lượng bùn cát lơ lửng trong bình hàng năm 160.106 tấn/năm, trong đó 50% bùn cát lơ lửng thuộc lưu vực thượng lưu thuộc lành thổ Trong Quốc [22]. ZONE OF DEPOSITION ZONE OF TRANSPORT ZONE OF EROSION H. 1-3: Sơ đồ minh họa các vùng cung cấp bùn cát, vận chuyên và lắng động trên lưu vực sông theo (Schunun s., ì 977) Hình dạng cửa sông, địa chất lòng dẫn, địa hình địa mạo Hầu hết sự biến đổi hình thái cửa sông là do chu trình tuần hoàn xói - vận chuyển - bồi cúa các hạt bùn cát [23], Phần lớn các cứa sông trên thổ giới đều có hình dạng tương tự nhau; chiều rộng của chúng thường có xu hướng giảm dần về phía thượng lưu. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy hình dạng cua cửa sông có ánh hưởng rất lớn đến quá trình động lực học của vùng cửa sông.

Cửa sông lý tưởng là cửa sông có chiều sâu nước không đối và bề rộng thay đối theo hàm số mũ được mô tả chi tiết theo w. Nghiên cứu của Rodriguez-Iturbe et al. (2001) cho rằng, có mối quan hệ giữa sự 5 giám chiều rộng của sông theo hàm mũ (về phía thượng lưu) với sự tăng diện tích thoát nước theo hàm mù của lưu vực sông (về phía hạ lưu) [25], Trần Đức Thạnh, Nguyễn Hữu Cư et al. (2007) [26] đà tống hợp hai kiếu vùng cửa sông gom: châu thố và vùng cửa hình phều.

Các châu thô được phân thành các vùng đồng bang châu thô do sông thống trị (tiêu biểu có đồng bằng châu thổ sông Hồng), sóng thống trị (đồng bằng châu thô sông Thu Bồn) và đồng bằng châu thô do triều thống trị (ticu biếu là châu thố sông Mê Công).