CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA E-LEARNING TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH 1. Tổng quan về E-Learning. E-Learning là tên viết tắt của electronic learning (học tập điện tử). Đây là quá trình học tập thông qua các phương tiện điện tử như máy tính, điện thoại, tivi, mà hình thức chính là học tập trên máy tính thông qua mạng Internet.
Bài giảng E-Learning chính là hình thức tổ chức bài giảng thông qua việc khai thác những thiết bị công nghệ điện tử qua môi trường internet để tiến hành giảng dạy đáp ứng cho nhu cầu học tập của con người. Bài giảng E-Learning mở ra một hệ sinh thái giáo dục số hóa hoàn chỉnh giúp việc lưu trữ, mã hóa, hay truyền tải dữ liệu, kiến thức tới người học được thực hiện tốt hơn. Ưu điểm của E-Learning so với việc dạy học truyền thống. E-Learning được đánh giá là một cuộc cách mạng trong giáo dục thế kỉ 21 với những ưu điểm nổi trội: Giúp cho việc học ở mọi nơi, mọi lúc.
Người học có thể tận dụng tối đa các cơ hội học tập. E-Learning tạo ra một môi trường học tập mới mẻ, mềm dẻo và thân thiện. Nó mở ra cơ hội đối với tất cả mọi người và góp phần xoá bỏ sự phân biệt tuổi tác, tôn giáo, nghề nghiệp, đưa người khuyết tật hoà nhập với cộng đồng. Với hình thức giáo dục truyền thống, những người đang đi làm, nếu muốn đi học thêm thì họ phải rất khó khăn mới bố trí được thời gian để đi học.
Nếu khoá học được tổ chức ở xa, những người không có điều kiện về thời gian, chi phí hay do hoàn cảnh cá nhân cũng phải đành từ bỏ ý định. Ngược lại, với mô hình E-Learning, mỗi cá nhân có thể lựa chọn cho mình một hình thức học tập phù hợp nhất không bị hạn chế bởi thời gian hay không gian. Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, E-Learning có mặt ở khắp nơi, một khoá học E-Learning được chuyển tải qua một máy tính tới người học, điều này cho phép học sinh có thể linh hoạt lựa chọn khoá học từ một máy tính. Do đó thời gian rảnh rỗi khi di chuyển trên xe buýt, tàu hoả hay máy bay.
có thể được sử dụng một cách hữu hiệu vào mục đích học tập. Người học chủ động, tích cực hơn trong học tập, hỗ trợ việc học thông qua phản hồi và thảo luận. Các bài giảng được hỗ trợ các file âm thanh, hình ảnh, video, các trò chơi, các phần mềm tạo câu hỏi Quiz Maker, McMIX. Một vài môn học được thực hành 4 skkn trực tiếp thông qua video hướng dẫn của giáo viên.
Do đó, việc học trở nên lôi cuốn, hấp dẫn làm cho học sinh nhanh chóng nắm bắt, in sâu kiến thức trong đầu. Nhờ sử dụng mạng và cộng đồng trực tuyến, người học có thể trao đổi, học hỏi, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm. Hình thức này khuyến khích khả năng độc lập tư duy, mạnh dạn bày tỏ ý kiến cá nhân của mỗi học sinh. E-Learning cung cấp nhiều tùy chọn cho việc học như: đọc, xem, tìm hiểu, tìm kiếm, thảo luận, diễn đàn chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm.
Qua đó, người học có thể chọn cho mình một hình thức học phù hợp nhất hoặc có thể kết hợp giữa các hình thức đó. Nhiều phương thức truyền tải kiến thức, bài giảng hiệu quả. E-Learning thường được dùng để hỗ trợ cho giảng dạy bằng việc cung cấp các thông tin về bài giảng, tạo ra việc truy cập tới các tài nguyên học một cách dễ dàng, thiết lập cộng đồng giao tiếp trong lớp học, hỗ trợ làm việc theo nhóm và cung cấp các bài test có đánh giá, phản hồi. Thông tin về bài giảng bao gồm mục đích và mục tiêu của bài giảng, chương trình học, phương pháp giảng dạy, thời gian biểu, danh sách các tài liệu tham khảo.
Người học được cung cấp một nguồn rộng lớn các tài nguyên học và họ có thể truy cập tới nó một cách dễ dàng. Tài nguyên ở đây có thể là các file tiếng, file hình, các bài giảng, các slide, các tài liệu tham khảo, các câu hỏi thường gặp và cả những trang web cung cấp kiến thức khác. Với E-Learning, người học có thể trao đổi và chia sẻ kiến thức cũng như kinh nghiệm của họ một cách cởi mở, tương trợ lẫn nhau. Đôi khi, họ cũng có thể tự tìm thấy câu trả lời cho những thắc mắc của bản thân ngay chính trong câu hỏi của người khác trong nhóm thảo luận.
Qua đó, góp phần tăng khả năng làm việc theo nhóm của học sinh. Sau mỗi bài giảng, mỗi chương, mỗi học phần, học sinh có thể tự ôn luyện kiến thức, rèn luyện kĩ năng cho bản thân thông qua các bài test có phản hồi. Các bài test này bao gồm các câu hỏi được chọn ngẫu nhiên trong cơ sở dữ liệu câu hỏi. Các câu hỏi có thể bao gồm cả hình ảnh và âm thanh minh họa, sống động.
Học sinh có thể nhận được đáp án và đánh giá ngay lập tức. Qua các bài test, học sinh có thể tự mình kiểm tra kiến thức của bản thân, giáo viên có thể đánh giá chất lượng giáo dục và có phương án hỗ trợ học sinh trau dồi những bài học còn yếu. Tất cả ưu điểm nói trên vừa giúp đảm bảo chất lượng và tiến độ giáo dục, vừa đảm bảo an toàn cho cả giáo viên và học sinh trong thời đại dịch Covid đang hoành hành trên toàn đất nước, vừa phát huy được năng lực tự học và kĩ năng áp dụng công nghệ thông tin trong việc học của học sinh. Quy trình thiết kế bài giảng E-Learning.
Bước 1: Xác định mục tiêu và kiến thức cơ bản của bài học. Khi thiết kế bài giảng E-Learning, điều đầu tiên cần làm là xác định mục tiêu. Mục tiêu được nói đến ở đây chính là mục tiêu học tập. Với đối tượng hướng đến là học sinh, sau mỗi bài giảng học sinh sẽ đạt được những điều gì.
Người chịu trách nhiệm thiết kế bài giảng E-Learning cần phải nắm rõ nội dung cần đạt của bài học, đồng thời cũng nên tham khảo thêm các tài liệu ở ngoài để bài học thêm hấp dẫn. Bước 2: Xây dựng kho tư liệu cho bài giảng. Nguồn tư liệu phục vụ cho bài giảng sẽ được lấy từ phần mềm dạy học, tìm kiếm trên internet hay tự tạo mới thông qua việc chụp ảnh, quay video, phần mềm photoshop, phần mềm cắt ghép video,… Tư liệu cần có chất lượng tốt, thẩm mỹ cao, đảm bảo về nội dung và ý đồ sư phạm. Sau khi đã thu thập đủ tư liệu phục vụ thiết kế bài giảng E-Learning, hãy sắp xếp chúng thành thư viện tư liệu, nghĩa là tạo thành một cây thư mục hợp lý.
Đây không chỉ là nơi lưu trữ các liên kết của bài giảng đến tập tin hình ảnh, âm thanh, video khi thực hiện sao chép bài giảng sang ổ đĩa hay máy tính khác mà còn giúp tìm kiếm thông tin một cách nhanh chóng và dễ dàng. Bước 3: Xây dựng kịch bản bài dạy. Khi xây dựng kịch bản bài dạy, cần phải tuân theo các nguyên tắc sư phạm, kiến thức cơ bản và đảm bảo được mục tiêu của bài dạy bao gồm cả phần kiến thức và kỹ năng. Đồng thời phải thực hiện đầy đủ các bước của nhiệm vụ dạy học, gồm: - Xây dựng trình tự giảng dạy từ lúc bắt đầu đến lúc kết thúc.
6 skkn - Xây dựng các nội dung tạo sự tương tác giữa giáo viên và học sinh. - Bố trí các câu hỏi vui, câu hỏi kiểm tra. Bước 4: Lựa chọn phần mềm và tiến hành số hóa bài giảng. Có nhiều phần mềm lựa chọn để thiết kế bài giảng điện tử E-Learning, bao gồm: Adobe Presenter, MS Producer, Articulate, Lecture Maker, iSpring, … Mỗi phần mềm đều có ưu, nhược điểm riêng.
Do đó, giáo viên cần phải căn cứ vào mục đích, nhu cầu giảng dạy để lựa chọn phần mềm phù hợp nhất với công việc và kỹ năng của mình. Thực hiện số hóa bài giảng: Ghi âm, quay video, biên tập, chỉnh sửa video, file âm thanh, nhờ sự hỗ trợ từ phần mềm để thực hiện đồng bộ hóa bài giảng. Bước 5: Chạy thử, sửa lỗi và đóng gói sản phẩm. Bao gồm các công việc: chạy thử chương trình, rà soát và chỉnh sửa lỗi trong bài giảng, đóng gói bài giảng dưới định dạng phù hợp với nhu cầu.
Sau khi hoàn tất bước này, chúng ta đã có bài giảng E-Learning hoàn chỉnh, để phục vụ cho công tác giảng dạy. Cấu trúc bài giảng E-Learning. Tên bài học, tên tác giả, Bài tập TRANG BÌA yếu tố bản quyền. Trò chơi KHỞI ĐỘNG Xem video… ….
Giới thiệu bài mới BÀI MỚI Tình huống (có thể quay video GV) dẫn dắt NỘI DUNG CỦA BÀI HỌC NỘI DUNG 1 NỘI DUNG 2 NỘI DUNG 3 SLIDE SLIDE SLIDE SLIDE SLIDE SLIDE BÀI TẬP BÀI TẬP BÀI TẬP Đánh mức độ ĐẠT (Tuyên dương) TỔNG HỢP KẾT QUẢ (BÀI TẬP) Tóm tắt lại nội dung KHÔNG ĐẠT (học lại) kiến thức chính của bài CỦNG CỐ Giao bài tập: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC (SGK/quizizz/resources…) Lời chào, cảm ơn, tạm Liệt kê phần mềm sử dụng, các KẾT THÚC biệt… loại sách, nguồn video, âm thanh… TÀI LIỆU THAM KHẢO 7 skkn 1. Vấn đề phát triển năng lực tự học của học sinh THPT thông qua bài giảng E-Learning. Năng lực tự học là gì? Năng lực tự học là khả năng xác định được nhiệm vụ học tập một cách tự giác, chủ động; tự đặt được mục tiêu học tập và nỗ lực phấn đấu để thực hiện mục tiêu, có phương pháp học tập hiệu quả, điều chỉnh những sai sót, hạn chế của bản thân khi thực hiện các nhiệm vụ học tập thông qua tự đánh giá hoặc góp ý của giáo viên, bạn bè, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn trong học tập. Vai trò của E-Learning trong việc phát triển năng lực tự học.
E-Learning chính là phương tiện phù hợp và tối ưu nhất. E-Learning có các tính năng hỗ trợ nâng cao năng lực tự học hiệu quả như: - Thông tin, nội dung học tập đều được số hóa (digital) tạo nên môi trường học tập ảo và được lưu trữ trên một số dạng chuẩn; dễ sử dụng qua giao diện màn hình, kích chuột và gõ trên bàn phím; biến đổi nhanh sang các định dạng khác nhau về độ lớn, về chuẩn (ảnh, văn bản, word, ASCII, pdf…), xử lý, tính toán nhanh (nhờ phần mềm). - Các nội dung học tập bằng nhiều định dạng của E-Learning hấp dẫn, trực quan, phù hợp với năng lực nhận thức của HS, dễ truy cập trên Internet tạo điều kiện cho HS có thể học tập mọi lúc, mọi nơi phù hợp với điều kiện và sở thích cá nhân, góp phần duy trì động cơ học tập.