BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỐ CHÍ MINH __________ TRỊNH THỊ LIÊN THÂM HỤT TÀI KHOÁ VÀ THÂM HỤT THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1990 – 2014 Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS. Vũ Thị Minh Hằng TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu độc lập của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn của cô PGS.TS Vũ Thị Minh Hằng. Các số liệu sử dụng trong bài nghiên cứu được thu thập từ những nguồn có thể kiểm chứng; các kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình. Tác giả nghiên cứu Trịnh Thị Liên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH TÓM TẮT . 1 LỜI MỞ ĐẦU . 2 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN THÂM HỤT TÀI KHOÁ VÀ THÂM HỤT THƯƠNG MẠI.1 Tổng quan về thâm hụt tài khoá .1 Khái niệm thâm hụt tài khoá .2 Những nguyên nhân dẫn đến thâm hụt tài khoá.3 Thâm hụt tài khoá và các yếu tố vĩ mô .1 Thâm hụt tài khoá và nợ công .2 Thâm hụt tài khoá và lạm phát .3 Thâm hụt tài khoá và lãi suất .2 Tổng quan về thâm hụt thương mại .1 Khái niệm thâm hụt thương mại .2 Ảnh hưởng của thâm hụt thương mại đến nền kinh tế .3 Các nhân tố ảnh hưởng đến cán cân thương mại .1 Ảnh hưởng của lạm phát . 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Ảnh hưởng của thu nhập quốc dân.4 Ảnh hưởng của các biện pháp hạn chế của Chính phủ .3 Các mô hình lý thuyết và nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa thâm hụt tài khoá và thâm hụt thương mại.1 Thâm hụt tài khoá và thâm hụt thương mại có mối quan hệ với nhau .2 Thâm hụt tài khoá và thâm hụt thương mại không có quan hệ với nhau 20 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. 23 CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THỰC TRẠNG VIỆT NAM .1 Phương pháp nghiên cứu.1 Kiểm định tính đồng liên kết và mô hình hiệu chỉnh sai số ECM .2 Lý thuyết về mô hình VAR và kiểm định quan hệ nhân quả Granger.1 Kiểm định tính dừng của các biến.2 Lựa chọn độ trễ thích hợp cho mô hình VAR .3 Kiểm định phân phối chuẩn, tính tự tương quan và tính ổn định của mô hình VAR .4 Kiểm định nhân quả Granger .5 Hàm phản ứng đẩy và phân rã phương sai .3 Ứng dụng mô hình VAR và kiểm định nhân quả Granger dựa trên mô hình VAR trong phân tích mối quan hệ giữa thâm hụt tài khoá và thâm hụt thương mại .2 Tình hình thực tiễn tại Việt Nam giai đoạn 1990 – 2014 .1 Tình hình thâm hụt tài khoá tại Việt Nam giai đoạn 1990 – 2014.2 Tình hình thâm hụt thương mại tại Việt Nam giai đoạn 1990 – 2014 . 36 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Tương quan giữa thâm hụt tài khoá và thâm hụt thương mại tại Việt Nam giai đoạn 1990 – 2014 . 40 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. 42 CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM .1 Dữ liệu nghiên cứu .2 Kết quả thực nghiệm .1 Kiểm định tính dừng của các biến.2 Kiểm định tính đồng liên kết.3 Lựa chọn độ trễ thích hợp cho mô hình VAR .4 Xem xét mức độ phù hợp và tính ổn định của mô hình VAR .5 Kiểm định nhân quả Granger . 53 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. 55 CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.1 Kiến nghị cải thiện thâm hụt tài khoá .1 Tăng thu ngân sách Nhà nước .2 Chi ngân sách hợp lý .2 Kiến nghị cải thiện cán cân thương mại . 59 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ADB: Asian Development Bank ADF: Augmented Dickey – Fuller ECM: Error Correction Model GDP: Gross Domestic Product IMF: International Monetary Fund IRF: Impulse response function PP: Phillips – Perron REH: Ricardian Equivalence Hypothesis TVAR: Threshold Vector Auto Regressive Model VAR: Vector Auto Regressive VECM: Vector Error Correction Model WTO: World Trade Organization LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Số liệu nghiên cứu 31 Bảng 2.2: Hệ số tương quan giữa thâm hụt thương mại và thâm hụt tài khoá giai đoạn 1990 – 2014.1: Thống kê mô tả số liệu Việt Nam giai đoạn 1990 - 2014 43 Bảng 3.2: Kết quả kiểm định ADF với các biến gốc 44 Bảng 3.3: Kết quả kiểm định PP với các biến gốc 44 Bảng 3.4: Kết quả kiểm định ADF với biến gốc chưa dừng 45 Bảng 3.5: Kết quả kiểm định PP với biến gốc chưa dừng 45 Bảng 3.6: Kết quả hồi quy phương trình thâm hụt thương mại 46 Bảng 3.7: Kết quả kiểm định tính dừng của sai số εt bằng phương pháp ADF 47 Bảng 3.8: Kết quả kiểm định tính dừng của sai số εt bằng phương pháp PP 47 Bảng 3.9: Kết quả ước lượng mô hình ECM 48 Bảng 3.10: Lựa chọn độ trễ của mô hình VAR 49 Bảng 3.11: Kết quả kiểm định phân phối chuẩn của mô hình VAR bằng kiểm định Jarque-Bera 50 Bảng 3.12: Kết quả kiểm định phân phối chuẩn của mô hình VAR bằng kiểm định Skewness 50 Bảng 3.13: Kết quả kiểm định phân phối chuẩn của mô hình VAR bằng kiểm định Kurtosis 50 Bảng 3.14: Kết quả kiểm định tính tự tương quan của phần dư trong mô hình VAR 51 Bảng 3.15: Kết quả kiểm định tính ổn định của mô hình VAR 52 Bảng 3.16: Kết quả ước lượng mô hình VAR 53 Bảng 3.17: Kết quả kiểm định nhân quả Granger 54 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Tổng thu, tổng chi và thâm hụt tài khoá giai đoạn 1990 – 2014 34 Hình 2.2: Xuất khẩu, Nhập khẩu và thâm hụt thương mại giai đoạn 1990 – 2014 37 Hình 2.3: Thực trạng thâm hụt tài khoá và thâm hụt thương mại tại Việt Nam giai đoạn 1990 – 2014.1 : Kết quả kiểm định tính ổn định của mô hình VAR 52 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 TÓM TẮT Mối quan hệ giữa thâm hụt tài khoá và thâm hụt thương mại luôn là đề tài nhận được nhiều sự quan tâm, đặc biệt là đối với những quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Bài nghiên cứu đã xem xét mối quan hệ này tại Việt Nam giai đoạn 1990 – 2014. Những kết quả thực nghiệm từ hồi quy đồng liên kết, mô hình sai số hiệu chỉnh (ECM) và mô hình VAR kết hợp phân tích nhân quả Granger cho kết luận rằng giữa thâm hụt tài khoá và thâm hụt thương mại có mối quan hệ trong dài hạn nhưng không có quan hệ nhân quả trong ngắn hạn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Chính sách tài khóa và cán cân thương mại là một trong những nhân tố quyết định đến sự ổn định trong ngắn hạn cũng như tăng trưởng bền vững trong dài hạn của một quốc gia. Đặc biệt, đối với những quốc gia có nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam thì hai nhân tố này lại càng quan trọng. Các quốc gia đang phát triển là những quốc gia có mức sống trung bình thấp, còn yếu về vốn và công nghệ kỹ thuật cao chưa phát triển, năng suất lao động còn thấp, thu nhập GDP bình quân đầu người thấp, tốc độ tăng trưởng của GDP không bền vững, hầu hết là các quốc gia có ngoại thương kém phát triển, đa phần là nhập siêu và hàng hoá xuất khẩu chủ yếu là nguyên liệu hoặc chỉ qua sơ chế. Những tác động từ chính sách tài khoá sẽ làm cho quá trình phát triển tiến nhanh hơn hoặc sẽ kiềm hãm sự phát triển của các quốc gia này. Hiện nay, theo như số liệu thống kê của Ngân hàng Phát triển Châu Á thì tại Việt Nam, tình trạng thâm hụt tài khoá diễn ra thường xuyên. Thâm hụt tài khoá do hậu quả của những chính sách kích thích kinh tế kéo dài thông qua chi tiêu công, đang tiếp tục là những nguy cơ tiềm ẩn làm xấu thêm các chỉ số kinh tế vĩ mô và đe dọa sự ổn định của nền kinh tế trong tương lai. Bên cạnh đó, tại Việt Nam còn có tình trạng thâm hụt thương mại kéo dài, tình trạng này chủ yếu là do nhu cầu lớn đối với nguyên vật liệu, thiết bị máy móc hay công nghệ cao của nước ngoài trong khi khả năng và trình độ sản xuất trong nước còn thấp kém, điều kiện nguồn vốn trong nước còn hạn chế. Thâm hụt thương mại hay hiện tượng nhập siêu không hoàn toàn tiêu cực đối với các nền kinh tế. Tuy nhiên, nếu quy mô thâm hụt thương mại tăng cao và dai dẳng trong thời gian quá dài mà không có bất kỳ dấu hiệu cải thiện nào thì lại đồng nghĩa với quá trình tích lũy tư bản, công nghệ từ nước ngoài trước đó đã chuyển hóa không hiệu quả để có thể nâng cao được năng lực sản xuất và xuất khẩu của nền kinh tế. Nếu thực tế đúng là vậy thì vấn đề thâm hụt thương mại sẽ là một trong những nguyên nhân cơ bản gây bất ổn kinh tế, ảnh hưởng đến các mục tiêu khác của chính sách. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Như vậy, nếu vấn đề thâm hụt tài khoá và thâm hụt thương mại không được quan tâm phân tích và đánh giá thì nền kinh tế của một quốc gia khó mà đạt được trạng thái phát triển ổn định và bền vững. Vậy, liệu có mối quan hệ nào giữa thâm hụt tài khoá và thâm hụt thương mại không? Thâm hụt tài khoá liệu sẽ cải thiện hay làm xấu đi tình trạng thâm hụt thương mại? Hiện có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ này nhưng vẫn còn nhiều tranh cãi và chủ yếu tập trung vào các quốc gia phát triển, do đó tôi tiến hành nghiên cứu thực nghiệm đề tài: “Thâm hụt tài khoá và thâm hụt thương mại tại Việt Nam giai đoạn 1990 – 2014” để nghiên cứu mối quan hệ này. Ngoài ra, từ những phân tích về mối quan hệ giữa thâm hụt tài khoá và thâm hụt thương mại, bài nghiên cứu sẽ đề ra những hướng chính sách để Chính phủ có thể giải quyết tình trạng thâm hụt này.
Luận Văn Thạc Sĩ Về Thâm Hụt Tài Khoá và Thương Mại Tại Việt Nam Giai Đoạn 1990-2014
Luận văn thạc sĩ phân tích thâm hụt tài khóa và thâm hụt thương mại tại Việt Nam giai đoạn 1990-2014, cung cấp cái nhìn sâu sắc về kinh tế.
Trường đại học
Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí MinhChuyên ngành
Tài chính – Ngân hàngNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sĩ kinh tếPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Trịnh Thị Liên
Người hướng dẫn: PGS. Vũ Thị Minh Hằng
Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Đề tài: Thâm Hụt Tài Khoá Và Thâm Hụt Thương Mại Tại Việt Nam Giai Đoạn 1990 – 2014
Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ kinh tế
Năm xuất bản: 2015
Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ