Sự Tham Gia Của Người Dân Trong Hoạt Động Quản Lý Rác Thải Đảm Bảo Phát Triển Bền Vững Đô Thị

Nghiên cứu sự tham gia của người dân trong quản lý rác thải tại quận Hoàn Kiếm và huyện Ứng Hòa, hướng tới phát triển bền vững đô thị.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Nhung
• Người hướng dẫn: PGS.TS Vũ Cao Đàm
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Tham Gia Của Người Dân Trong Quản Lý Rác Thải Đô Thị: Nghiên Cứu Tại Hoàn Kiếm Và Ứng Hòa
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Rác Thải Đô Thị Ở Hoàn Kiếm

Quản lý rác thải đô thị là một vấn đề cấp bách, đặc biệt tại các đô thị đang phát triển như Hà Nội. Việc gia tăng dân số và đô thị hóa nhanh chóng dẫn đến lượng rác thải sinh hoạt ngày càng lớn, gây áp lực lên hệ thống xử lý rác thải hiện có. Nghiên cứu này tập trung vào việc tìm hiểu thực trạng quản lý rác thải đô thị tại quận Hoàn Kiếm và huyện Ứng Hòa, hai địa bàn có đặc điểm kinh tế, xã hội khác nhau, từ đó đưa ra những đánh giá khách quan và đề xuất giải pháp phù hợp. Bài viết cũng xem xét các chính sách quản lý rác thải hiện hành và hiệu quả của chúng trong việc giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường. Đặc biệt, vai trò của cộng đồng trong việc giảm thiểu rác thải và tái chế rác thải sẽ được phân tích kỹ lưỡng.

1.1. Tầm quan trọng của quản lý chất thải rắn Hoàn Kiếm

Quận Hoàn Kiếm, trung tâm của Hà Nội, đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý chất thải rắn. Mật độ dân cư cao và hoạt động kinh doanh sôi động tạo ra lượng rác thải lớn, đòi hỏi các biện pháp quản lý hiệu quả. Theo tài liệu, quận Hoàn Kiếm có những đặc trưng về lối sống và văn hóa của người dân gốc Hà thành, cùng với các hoạt động kinh tế tập trung, mật độ dân cư đông đúc, tạo ra áp lực lớn lên hệ thống quản lý rác thải.

1.2. Đặc điểm về quản lý rác thải sinh hoạt ở Ứng Hòa

Huyện Ứng Hòa, khu vực ngoại thành Hà Nội, có đặc điểm kinh tế và xã hội khác biệt so với Hoàn Kiếm. Hoạt động sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân tạo ra các loại rác thải đặc thù, đòi hỏi các giải pháp xử lý rác thải phù hợp với điều kiện địa phương. Theo tài liệu, Ứng Hòa là địa phương ngoại thành đầu tiên được thành phố chọn làm thí điểm cho hoạt động quản lý rác thải.

II. Thách Thức Quản Lý Rác Thải Ý Thức Người Dân

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện hệ thống quản lý rác thải, Hà Nội vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Cơ sở hạ tầng xử lý rác thải còn hạn chế, công nghệ lạc hậu và nguồn lực tài chính chưa đủ đáp ứng nhu cầu thực tế. Quan trọng hơn, ý thức người dân về việc phân loại rác tại nguồn, giảm thiểu rác thải và tái chế rác thải còn thấp. Nhiều người vẫn xả rác bừa bãi, không tuân thủ các quy định về quản lý rác thải. Điều này gây khó khăn cho công tác thu gom, xử lý rác thải và ảnh hưởng đến môi trường đô thị. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý thức người dân và đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân trong việc quản lý rác thải.

2.1. Nguyên nhân ý thức cộng đồng về rác thải còn kém

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến ý thức cộng đồng về quản lý rác thải. Thiếu thông tin, kiến thức về tác hại của ô nhiễm môi trường và lợi ích của việc phân loại rác là một trong những nguyên nhân chính. Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt cũ, sự tiện lợi cá nhân và thiếu sự giám sát, xử phạt nghiêm minh cũng góp phần làm giảm ý thức người dân. Điều này đòi hỏi cần có các biện pháp tuyên truyền, giáo dục hiệu quả hơn, cũng như tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm.

2.2. Hậu quả của việc thiếu phân loại rác thải tại nguồn

Việc thiếu phân loại rác thải tại nguồn gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Rác thải không được phân loại lẫn lộn gây khó khăn cho quá trình xử lý rác thải, làm giảm hiệu quả tái chế rác thải và tăng lượng rác thải phải chôn lấp. Điều này không chỉ gây lãng phí tài nguyên mà còn làm tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và cảnh quan đô thị.

III. Hướng Dẫn Tham Gia Cộng Đồng vào Quản Lý Rác Thải Hiệu Quả

Để giải quyết vấn đề quản lý rác thải đô thị một cách bền vững, cần có sự tham gia cộng đồng tích cực và chủ động. Người dân cần được trang bị kiến thức, kỹ năng về phân loại rác tại nguồn, giảm thiểu rác thải, tái chế rác thải và tham gia vào các hoạt động thu gom rác thải, vệ sinh môi trường. Sự hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng là yếu tố then chốt để xây dựng một hệ thống quản lý rác thải hiệu quả và bền vững. Nghiên cứu này sẽ đề xuất các mô hình tham gia cộng đồng hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

3.1. Các bước vận động cộng đồng tham gia quản lý rác thải

Để vận động cộng đồng tham gia quản lý rác thải, cần thực hiện các bước sau: (1) Nâng cao nhận thức: Tuyên truyền, giáo dục về tác hại của ô nhiễm môi trường và lợi ích của việc quản lý rác thải đúng cách. (2) Cung cấp kiến thức, kỹ năng: Hướng dẫn người dân cách phân loại rác tại nguồn, giảm thiểu rác thải, tái chế rác thải. (3) Tạo điều kiện thuận lợi: Cung cấp thùng rác phân loại, tổ chức các điểm thu gom rác thải định kỳ, hỗ trợ các hoạt động tái chế rác thải. (4) Khen thưởng, động viên: Ghi nhận, khen thưởng những cá nhân, tổ chức có thành tích tốt trong quản lý rác thải. (5) Xử lý vi phạm: Kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi xả rác bừa bãi, gây ô nhiễm môi trường.

3.2. Vai trò của hoạt động cộng đồng trong quản lý rác

Hoạt động cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong quản lý rác thải. Các hoạt động như vệ sinh môi trường khu dân cư, trồng cây xanh, tuyên truyền về quản lý rác thải không chỉ giúp cải thiện cảnh quan đô thị mà còn nâng cao ý thức cộng đồng và tạo sự gắn kết giữa các thành viên trong cộng đồng. Điều này góp phần xây dựng một môi trường sống xanh, sạch, đẹp và bền vững.

IV. Phân Loại Rác Tại Nguồn Bí Quyết Giảm Thiểu Rác Thải Đô Thị

Phân loại rác tại nguồn là một trong những giải pháp quan trọng để giảm thiểu rác thải đô thị và nâng cao hiệu quả tái chế rác thải. Việc phân loại rác giúp tách riêng các loại rác có thể tái chế, tái sử dụng khỏi rác thải sinh hoạt thông thường, giảm lượng rác thải phải chôn lấp và tiết kiệm tài nguyên. Nghiên cứu này sẽ đánh giá hiệu quả của các mô hình phân loại rác tại nguồn đang được triển khai tại Hoàn Kiếm và Ứng Hòa, đồng thời đề xuất các giải pháp nhân rộng mô hình này trên địa bàn toàn thành phố.

4.1. Hướng dẫn chi tiết cách phân loại rác thải sinh hoạt

Phân loại rác thải sinh hoạt cần thực hiện theo các bước sau: (1) Chuẩn bị thùng rác phân loại: Sử dụng các thùng rác có màu sắc, ký hiệu khác nhau để phân loại các loại rác khác nhau. (2) Phân loại rác đúng cách: Rác thải có thể tái chế (giấy, nhựa, kim loại, thủy tinh) để riêng; rác thải thực phẩm, rác thải hữu cơ để riêng; rác thải nguy hại (pin, bóng đèn, hóa chất) để riêng; rác thải còn lại để riêng. (3) Đổ rác đúng nơi quy định: Đổ rác đã phân loại vào các điểm thu gom rác thải theo quy định.

4.2. Lợi ích thiết thực của việc tái chế rác thải

Tái chế rác thải mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Giúp tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, giảm lượng rác thải phải chôn lấp, giảm ô nhiễm môi trường, tạo ra các sản phẩm mới từ rác thải và tạo công ăn việc làm cho người lao động. Việc tái chế rác thải không chỉ có lợi cho môi trường mà còn mang lại lợi ích kinh tế - xã hội.

V. Nghiên Cứu Tham Gia Của Người Dân ở Hoàn Kiếm Ứng Hòa

Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá mức độ tham gia của người dân trong các hoạt động quản lý rác thải tại Hoàn Kiếm và Ứng Hòa. Kết quả cho thấy mức độ tham gia ở hai địa phương có sự khác biệt, do điều kiện kinh tế, xã hội và ý thức người dân khác nhau. Tại Hoàn Kiếm, người dân có ý thức cao hơn về quản lý rác thải và tham gia tích cực hơn vào các hoạt động phân loại rác, vệ sinh môi trường. Tại Ứng Hòa, mức độ tham gia còn hạn chế do ý thức người dân chưa cao và điều kiện kinh tế còn khó khăn.

5.1. So sánh mức độ tham gia tại Hoàn Kiếm và Ứng Hòa

Mức độ tham gia của người dân vào quản lý rác thải ở Hoàn Kiếm cao hơn so với Ứng Hòa. Điều này có thể giải thích bằng sự khác biệt về trình độ dân trí, thu nhập và tiếp cận thông tin. Hoàn Kiếm có dân trí cao hơn, thu nhập bình quân đầu người cao hơn và người dân có nhiều cơ hội tiếp cận thông tin về quản lý rác thải hơn so với Ứng Hòa.

5.2. Các yếu tố tác động đến sự hợp tác của cộng đồng

Nhiều yếu tố tác động đến sự hợp tác của cộng đồng trong quản lý rác thải. Các yếu tố quan trọng nhất bao gồm: ý thức người dân, sự tin tưởng vào chính quyền, sự sẵn có của các nguồn lực (thùng rác, điểm thu gom rác), sự hỗ trợ của các tổ chức xã hội và sự giám sát, xử phạt nghiêm minh các hành vi vi phạm.

VI. Giải Pháp Tương Lai cho Quản Lý Rác Thải Bền Vững Đô Thị

Để đạt được mục tiêu quản lý rác thải bền vững đô thị, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng. Chính quyền cần xây dựng và hoàn thiện các chính sách quản lý rác thải, đầu tư vào cơ sở hạ tầng xử lý rác thải, tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về quản lý rác thải. Doanh nghiệp cần phát triển các công nghệ xử lý rác thải tiên tiến, thân thiện với môi trường và tham gia vào các hoạt động tái chế rác thải. Cộng đồng cần nâng cao ý thức và tích cực tham gia vào các hoạt động quản lý rác thải tại địa phương.

6.1. Đề xuất biện pháp quản lý rác thải hiệu quả nhất

Các biện pháp quản lý rác thải hiệu quả nhất bao gồm: phân loại rác tại nguồn, giảm thiểu rác thải, tái chế rác thải, xử lý rác thải bằng công nghệ tiên tiến (đốt rác phát điện, ủ phân compost), chôn lấp rác thải hợp vệ sinh và tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm.

6.2. Hướng tới đô thị xanh thông qua quản lý rác hiệu quả

Quản lý rác thải hiệu quả là một trong những yếu tố quan trọng để xây dựng đô thị xanh. Một hệ thống quản lý rác thải tốt giúp giảm ô nhiễm môi trường, cải thiện cảnh quan đô thị, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và tạo ra một môi trường sống bền vững cho các thế hệ tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ ĐỀ TÀI Sự tham gia của người dân vào quá trình quản lý rác thải đô thị là một trong các chủ đề được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm phân tích. Thực hiện quản lý rác thải hiệu quả và đảm bảo sự tham gia bình đẳng giữa các nhóm xã hội trong quá trình xử lý rác thải là những tiêu chí về bền vững môi trường và xã hội. Trên thế giới và ở Việt Nam hiện nay, vai trò của người dân và các bên liên quan trong hoạt động quản lý rác thải được đề cập tới trong nhiều công trình nghiên cứu. Nội dung chính trong chương này là tổng hợp các công trình nghiên cứu đi trước, liên quan tới chủ đề về sự tham gia của người dân trong hoạt động quản lý rác thải đảm bảo phát triển bền vững đô thị.

Từ đó, luận án chỉ ra những tồn tại trong lĩnh vực nghiên cứu về sự tham gia của người dân trong quá trình quản lý rác thải đô thị và đưa ra hướng nghiên cứu mới trong luận án này. Khi xem xét và tổng hợp các nghiên cứu đi trước, luận án chia ra 3 nhóm chủ đề, gồm: những nghiên cứu về hoạt động quản lý rác thải nói chung, các nghiên cứu về sự tham gia của người dân trong hoạt động quản lý rác thải và nhóm nghiên cứu về phát triển bền vững đô thị.Những nghiên cứu về hoạt động quản lý rác thải Xét trên góc độ lý luận, nhiều công trình nghiên cứu đã phân tích và chỉ ra các phương diện của khái niệm “quản lý rác thải” và “quản lý rác thải bền vững”. Những nghiên cứu này đều chỉ ra sự cần thiết của một tiếp cận tổng hợp và có tính hệ thống đối với hoạt động quản lý rác thải [Hoffman&Muller, 2001], [Seadon, 2010]. Vận dụng các tiếp cận này khi đưa vào phân tích tình hình thực tiễn, nhiều công trình nghiên cứu đã tập trung mô tả thực trạng phân loại, thu gom, tập kết, vận chuyển, xử lý rác thải; đồng thời chỉ ra những tồn tại trong công tác quản lý từ các bên liên quan [Pathak cùng cộng sự, 2012], [Balasubramanian & Birundha, 2011], [Bai cùng cộng sự, 2011],[Menikpura cùng cộng sự, 2012].

Các nghiên cứu đã phân tích thực trạng quản lý rác thải chưa hiệu quả tại các nước đang phát triển, như sự xuất hiện của nhiều bãi rác lộ thiên, lượng rác thải ngày càng tăng do đô thị hóa và gia tăng dân số nhưng quá trình thực hiện chưa hiệu quả nên không thu gom được hết số rác thải. Bên cạnh đó, công tác xử lý rác thải còn chưa khoa học, gây ảnh hưởng ô nhiễm môi trường và cộng đồng dân cư. Nhìn chung, các nghiên cứu đều khẳng định rằng các nước đang phát triển gặp nhiều khó khăn và thách thức hơn so với các nước phát triển do những vấn đề về thể chế, xây dựng và thực hiện 22 TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) chính sách, sự tham gia của người dân, mối quan hệ giữa các bên liên quan trong việc thực hiện quản lý rác thải, và những vấn đề về trang thiết bị công nghệ lạc hậu hay vấn đề thiếu tài chính ngân sách để triển khai các hoạt động quản lý rác thải hiệu quả [Desmond, 2006], [Ezeah&Roberts, 2012], [Ianos, 2012], [Karani&Jewasikiewitz, 2007]. Dựa trên việc xác định các nguyên nhân, khó khăn và thách thức đối với hoạt động quản lý rác thải, nhiều tác giả đã đề xuất các giải pháp từ nhiều chiều cạnh khác nhau như kỹ thuật, kinh tế, cơ chế thể chế và xã hội [Skinner, 1993], [Price&Joseph, 2000], [Kaosol, 2009], [Ozkan, 2010], [Jalil, 2010], [Ibrahim cùng cộng sự, 2012].

Các nhóm giải pháp được đưa ra chủ yếu là (1) nhóm giải pháp về kỹ thuật như tái sử dụng, tái chế rác thải; đồng thời có thể tạo ra năng lượng từ các hoạt động này hướng tới phát triển bền vững cho vùng đô thị; (2) nhóm giải pháp kinh tế như giảm thiểu các nhu cầu tiêu thụ của người dân, (3) nhóm giải pháp thể chế nhằm phát huy vai trò của các cấp chính quyền trong việc thu gom, tập hợp rác, tạo dựng một trung tâm xử lý rác thải với công nghệ hợp lý và giảm chi phí xử lý dựa trên lượng rác thải phát ra; (4) nhóm giải pháp từ phía cộng đồng cần giáo dục, nâng cao nhận thức cộng đồng trong việc chứa đựng và xử lý rác thải. Có những tác giả nhấn mạnh hơn đến các giải pháp từ cộng đồng và đề cao vai trò của các hộ gia đình với tư cách là các chủ thể thải rác [Memon, 2010], [Nahman&Godfrey, 2010], trong đó vai trò của người dân là chủ động tham gia chứ không phải bị động thực hiện do chịu sự quản lý của luật pháp [Ozkan, 2010]. Quản lý rác thải ở Việt Nam cũng là một vấn đề quan tâm của người nghiên cứu và các nhà quản lý và hoạch định chính sách môi trường. Một mặt, các nghiên cứu đã mô tả thực trạng quản lý rác thải ở Việt Nam, chủ yếu tập trung vào các vấn đề cơ sở hạ tầng hay kỹ thuật và công nghệ xử lý.

Mặt khác, các nghiên cứu đã chỉ ra những vấn đề phát sinh trong quá trình quản lý rác thải, do công nghiệp hóa tăng nhanh và đô thị hóa không có kiểm soát như: rác thải rắn không được phân loại tại nguồn phát rác, bãi rác như lượng mùi thải ra, ô nhiễm đất và nước quanh khu bãi rác [Nguyen Phuoc Dan&Nguyen Trung Viet, 2009], [Nguyễn Đức Khiển, 2009], [Nguyen Phuc Thanh cùng cộng sự, 2010). Dựa trên những vấn đề nảy sinh hiện nay trong quản lý rác thải tại đô thị, một số tác giả đã đề ra các giải pháp khắc phục, như phân loại rác tại nguồn (chương trình 3R), nâng cao ý thức cộng đồng, 23 TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) cải thiện các chính sách, thể chế xử phạt đối với các hành vi không thân thiện với môi trường (Ngo Kim Chi&Pham Quoc Long, 2011], [Nguyễn Đức Khiển và cộng sự, 2010]; [Nguyễn Đức Khiển, 2009], [Ranjith&Chowdhury, 2007]. Những nghiên cứu này cũng chỉ ra vai trò quan trọng của cộng đồng trong giảm thiểu lượng rác thải phát sinh hàng ngày, trong đó nhấn mạnh vai trò của các tổ chức cộng đồng và nhóm dân cư có trình độ nhận thức và kỹ năng tập huấn. Nhóm này sẽ tiến hành các hoạt động tuyên truyền cho các nhóm dân cư khác.

Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các tổ chức phi chính phủ và tư nhân trong việc phối kết hợp với nhà nước cũng là một giải pháp cho quá trình quản lý rác thải hiệu quả ở Việt Nam. Có thể thấy những nghiên cứu về hoạt động quản lý rác thải trên thế giới và ở Việt Nam đã làm sáng tỏ (1) thực trạng của hoạt động quản lý rác thải; (2) vai trò của nhóm chủ thể thải rác và sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình quản lý rác thải; và (3) các giải pháp cho quản lý rác thải bền vững. Những nghiên cứu về sự tham gia của cộng đồng trong lĩnh vực môi trường và quản lý rác thải Về mặt lý luận, các nghiên cứu từ thập niên 60, 70 của thế kỷ XX đã tập trung phân tích sự tham gia của cộng đồng trong các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của chính cộng đồng đó. Sự tham gia của cộng đồng được xem là quyền lực của công dân, thể hiện mức độ dân chủ của xã hội [Arnstein, 1969].

Dựa trên các chương trình xã hội điển hình của nước Mỹ lúc đó, gồm các chương trình: đổi mới đô thị, chống nghèo đói và các thành phố kiểu mẫu, Arnstein [1969] đã tìm hiểu sự tham gia của cộng đồng người dân Mỹ, gồm người da đen và người da trắng trong quá trình xây dựng và ra quyết định các kế hoạch phát triển. Arnstein cho rằng sự tham gia là quá trình phân phối lại quyền lực của những công dân không có tài sản hay tiền tài trong xã hội. Quá trình phân phối lại quyền lực sẽ giúp những người vẫn thường bị loại ra khỏi quá trình phát triển chính trị - kinh tế có khả năng tham gia vào quá trình phát triển ở tương lai. Bà phân chia sự tham gia thành 8 bậc thang tương ứng với 3 cấp độ, từ vận đông, trị liệu/tâm lý – mức độ không tham gia, qua cung cấp thông tin, tham vấn, xoa dịu – mức độ có dấu hiệu tham gia đến cộng tác, ủy quyền, quyền kiểm soát – mức độ tham gia cao nhất.

Dựa trên mô hình tham gia của Arnstein [1969], Wilcox [1996] đã rút gọn các cấp độ tham gia trong 5 bậc thang, gồm (1) Thông tin (Information), (2) Tham vấn (consultation), (3) Cùng 24 TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) nhau quyết định (deciding together), (4) Cùng nhau hành động (acting together), (5) Ủng hộ những hoạt động địa phương (Supporting local initiatives). Tuy nhiên, Choguil [1996] cho rằng thang đo của Arnstein chỉ sử dụng hiệu quả ở những nước phát triển và ít phù hợp trong bối cảnh của những nước nghèo và kém phát triển. Vì thế, trên cơ sở xác định các đặc điểm khác nhau về vai trò, trình độ nhận thức và nhu cầu của cộng đồng dân cư giữa các nước phát triển và nước kém phát triển, ông đã đề xuất một thang đo riêng cho nhóm các nước kém phát triển. Sự khác biệt trong mô hình của Choguill là đã bổ sung thêm cấp độ thấp nhất trong bậc thang, đó là quá trình “tự quản lý” của chính cộng đồng với sự trợ giúp của các tổ chức phi chính phủ bất chấp những phản đối của chính quyền.

Từ các quan điểm lý luận về sự tham gia của cộng đồng, nhiều nhà nghiên cứu đã vận dụng lý thuyết này trong các lĩnh vực của đời sống thực tiễn, như các dự án phát triển kinh tế-xã hội tại cộng đồng. Cũng như trong các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, yếu tố tham gia của cộng đồng cũng được đề cao trong các nghiên cứu thuộc lĩnh vực môi trường. Phần lớn các nghiên cứu về sự tham gia trong lĩnh vực môi trường đã đề cập đến sự tham gia của cộng đồng trong việc ra các quyết định môi trường hay triển khai và thi hành chính sách về môi trường. Trong quá trình thực hiện các dự án phát triển, rất nhiều công cụ đo lường, đánh giá mức độ ảnh hưởng của các dự án đến môi trường tự nhiên và sức khỏe của người dân được thực hiện, như đánh giá tác động môi trường (environmental impact assessment – EIA) và đánh giá chiến lược môi trường (strategic environmental assessment – SEA) [O’Faircheallaigh, 2010], [Ran, 2012], [Spengler, 2009].

Riêng đối với hoạt động quản lý rác thải, sự tham gia của cộng đồng được chia ra nhiều nhóm, dựa trên việc xác định các bên liên quan trong quá trình này.