Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý của Sở Tài chính đối với chi đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ ngân sách nhà nước của cấp tỉnh Chương 2: Thực trạng quản lý của Sở Tài chính Cao Bằng đối với chi đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ Ngân sách nhà nước Chương 3: Giải pháp tăng cường quản lý của Sở Tài chính Cao Bằng đối với chi đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ Ngân sách nhà nước 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CỦA SỞ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CHI ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN CHO LĨNH VỰC Y TẾ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CỦA CẤP TỈNH 1. Khái niệm và đặc điểm về chi đầu tƣ xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ ngân sách nhà nƣớc của cấp tỉnh 1. Khái niệm chi đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ ngân sách nhà nước của cấp tỉnh - Chi đầu tư xây dựng cơ bản từ NSNN: Theo Phạm Nhựt Duy, Đoàn Ngọc Hiệp (2011): “Chi đầu tư xây dựng là quá trình bỏ vốn nhằm tạo ra các tài sản vật chất dưới dạng các công trình xây dựng, đồng thời gắn với quản lý và sử dụng vốn theo phân cấp về đầu tư xây dựng”. Tài sản vật chất có thể là các nhà máy, xí nghiệp, công trình xây dựng khác làm tăng thêm lực lượng sản xuất xã hội, tăng năng lực phục vụ của các tài sản vật chất cũ như: nhà máy, đường xá, bệnh viện, trường học…được cải tạo, mở rộng.
Theo Trần Thu Hà (2019): “Chi đầu tư XDCB là các khoản chi để đầu tư xây dựng các công trình thuộc kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng thu hồi vốn, các công trình của các doanh nghiệp Nhà nước đầu tư theo kế hoạch được duyệt, các dự án quy hoạch vùng và lãnh thổ.” Theo quy định hiện nay, chi đầu tư XDCB có thể được thực hiện theo hình thức đầu tư xây dựng mới hoặc theo hình thức đầu tư xây dựng mở rộng, cải tạo, nâng cấp, hiện đại hóa các tài sản cố định và năng lực sản xuất hiện có. Từ những quan điểm trên, tác giả đề án rút ra khái niệm: Chi đầu tư XDCB từ NSNN là quá trình phân phối và sử dụng một phần vốn tiền tệ từ quỹ NSNN để đầu tư tái sản xuất tài sản cố định nhằm từng bước tăng cường và hiện đại hóa cơ sở vật chất kỹ thuật của nền kinh tế quốc dân. - Chi đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ NSNN của cấp tỉnh Trên cơ sở khái niệm Chi đầu tư XDCB từ NSNN đã phân tích rút ra ở trên có thể rút ra khái niệm chi đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ NSNN của cấp tỉnh như sau: Chi đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ NSNN của cấp tỉnh là quá trình phân phối các nguồn ngân sách nhà nước của chính quyền cấp tỉnh để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng và tài sản cố định nhằm phục vụ phát triển sự nghiệp 6 y tế đáp ứng nhu cầu của cơ quan, đơn vị hoạt động y tế mà chủ thể quản lý và thực hiện là các cơ quan tài chính cấp tỉnh theo phân cấp. Đặc điểm về chi đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ ngân sách nhà nước của cấp tỉnh Chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế là một bộ phận của quỹ NSNN trong khoản chi đầu tư NSNN hàng năm, được bố trí cho đầu tư vào các công trình, dự án XDCB của nhà nước dành cho lĩnh vực y tế.
Khoản chi này có hai nhóm đặc điểm cơ bản: gắn với hoạt động đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế và gắn với NSNN. Từ những đặc điểm chung đó có thể rút ra một số đặc điểm của Chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN của cấp tỉnh như sau: Thứ nhất: Chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN của cấp tỉnh gắn với hoạt động NSNN nói chung và hoạt động chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế của chính quyền cấp tỉnh nói riêng, gắn với quản lý và sử dụng vốn theo phân cấp. Do đó, việc hình thành, phân phối, sử dụng và thanh toán quyết toán khoản chi này được thực hiện chặt chẽ, theo Luật NSNN và Luật Đầu tư công đã được Quốc hội phê chuẩn và chính quyền cấp tỉnh phê duyệt hàng năm. Thứ hai: Chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN của cấp tỉnh được sử dụng chủ yếu để đầu tư cho các công trình, dự án cho lĩnh vực y tế và không có khả năng thu hồi vốn.
Do đó, việc đánh giá hiệu quả mang tính toàn diện, trên cơ sở đánh giá tác động cả về kinh tế, xã hội và môi trường. Thứ ba: Chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN của cấp tỉnh gắn với các quy trình đầu tư và dự án, Chương trình đầu tư rất chặt chẽ từ khâu chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án đến khâu kết thúc đầu tư, nghiệm thu dự án và đưa vào sử dụng. Việc sử dụng vốn này gắn với việc thực hiện và quản lý dự án đầu tư với các khâu liên hoàn với nhau từ khâu quy hoạch, khảo sát thiết kế, chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án, kết thúc dự án. Thứ tư: Chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN của cấp tỉnh rất đa dạng, căn cứ vào tính chất, nội dung, đặc điểm của từng giai đoạn trong quá trình đầu tư XDCB mà phân thành các loại vốn như: vốn để chuẩn bị đầu tư, vốn để thực hiện đầu tư.
Chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN của cấp tỉnh có thể được sử dụng cho đầu tư xây mới hoặc sửa chữa lớn; xây dựng kết cấu hạ tầng hoặc mua sắm thiết bị cho lĩnh vực y tế. 7 Thứ năm: Nguồn hình thành để chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN của cấp tỉnh là các nguồn NSNN chủ yếu là từ thuế, nguồn thu từ sự nghiệp Y tế và các nguồn thu khác của nhà nước. Thứ sáu: Chủ thể sử dụng ngân sách chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế của cấp tỉnh được thanh toán là các cơ quan, đơn vị được giao làm chủ đầu tư và chủ thể quản lý là cơ quan tài chính cấp tỉnh được phân cấp gồm Sở Tài chỉnh, KBNN tỉnh. Mục tiêu và nội dung quản lý của Sở Tài chính đối với chi đầu tƣ xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ ngân sách nhà nƣớc của cấp tỉnh 1.
Mục tiêu quản lý của Sở Tài chính đối với chi đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ ngân sách nhà nước của cấp tỉnh Quản lý của Sở Tài chính đối với chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN hướng đến các mục tiêu sau: Thứ nhất, quản lý của Sở Tài chính đối với chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN nhằm mục tiêu đảm bảo chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN đúng pháp luật, đúng chế độ và đúng mục đích, yêu cầu và dự toán: Nguồn vốn chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế được xác định theo kế hoạch ngân sách nhà nước hàng năm dựa trên mục tiêu, nhiệm vụ để tạo sự phát triển hạ tầng y tế nên cần được quản lý, giám sát của Sở Tài chính nhằm đảm bảo chi đúng định mức, đúng yêu cầu, đúng mục đích, đúng dự toán đã xây dựng. Thứ hai, quản lý của Sở Tài chính đối với chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN nhằm mục tiêu đảm bảo khách quan, tránh lạm dụng thất thoát NSNN: quản lý chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN là quá trình tra soát quá trình mà hướng đi của nguồn NSNN chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế, mục đích cuối cùng nhằm đảm bảo chi đúng, chi đủ và tránh thất thoát ngân sách. Công tác quản lý chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN của Sở tài chính cũng nhằm mục tiêu đảm bảo khách quan, tránh các trường hợp các đơn vị dự toán, các địa phương trong tỉnh lạm dụng và gây thất thoát NSNN. Thứ ba, quản lý của Sở Tài chính đối với chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN nhằm đảm bảo hoàn thành tốt kế hoạch, dự toán chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế đã đề ra: Công tác quản lý giúp nâng cao việc hoàn thiện xây dựng kế hoạch dự toán và kịp thời đưa ra các điều chỉnh những bất cập trong chấp hành kế hoạch dự toán, cũng như đảm bảo phát hiện những vấn đề tiêu cực 8 có ảnh hướng đến việc thực hiện kế hoạch, dự toán chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế đã xây dựng.
Nội dung quản lý của Sở Tài chính đối với chi đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ ngân sách nhà nước của cấp tỉnh 1. Chủ trì tổng hợp lập dự toán chi đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ ngân sách nhà nước Dự toán chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế từ NSNN là dự toán được quy định những khoản chi theo tiêu chuẩn, kế hoạch phục vụ nhu cầu sử dụng đầu tư XDCB đối với lĩnh vực y tế của các huyện, thành phố và của các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực y tế công lập trên địa bàn tỉnh. Đây là nội dung chính để Sở Tài chính có căn cứ để lập phương án phân bổ ngân sách, kiểm tra quá trình chấp hành ngân sách và thẩm tra xét duyệt quyết toán của các địa phương, các đơn vị chủ đầu tư sử dụng ngân sách đầu tư XDCB. Bên cạnh đó dự toán chi đầu tư XDCB cho lĩnh vực y tế cũng là cơ sở pháp lý để các đơn vị sử dụng ngân sách triển khai thực hiện dự toán ngân sách được giao theo đúng chế độ quy định.
Sở Tài chính có chức năng chủ trì tổng hợp dự toán chi đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực y tế từ ngân sách nhà nước từ các đơn vị dự toán theo phân cấp địa phương như Sở Y tế, Ban Quản lý dự án ĐTXD tỉnh, UBND các huyện, thành phố để thẩm định, tổng hợp xây dựng dự toán trình UBND và HĐND tỉnh Phê duyệt.