ĐẠI hỌc QUỐC GIA hÀ HỘI TI'G]ONG DAI hOc KhÚA hỌc Xà hỘI VÀ HIhÂI VĂN cA0 ThI Sith ẢIh hGJỞING cỦA TAM LY TIEU HONG DOI VOI VIEc XÂY DỰNG HhÀ HG[Ớc PhÁP QUYET XA hOI chU HGHhĨA Ở VIỆT HAM hIỆH HAY LUẬN ÁN TIÊN SỸ TTIẾT hỌc HÀ NỘI - 2012 DAI hOc QUOc GIA BA TOI TI'G|ONG DAI hOc KHOA hỌc Xà hỘI VÀ HIhÂN VĂN cA0 ThI Sith ẢIh hGJỞIIG cỦA TÂM LÝ TIỂU HÔIIG ĐÓI VỚI VIEc XÂY DỰNG HhÀ HG|Ớc PhÁP QUYETI XA hOI chỦ IIGhĨA Ở VIỆT HAM hIỆH HAY chUVÊN HGÀIIh: cIDVbc& cIDVLS Mà SÓ 62 2280 05 LUẬN ÁN TIÊN SỸ TTIẾT hỌc HGŒỊIỜI hG|ỚIIG DÃN KhÚA hỌc: 1. IGUVÈNH Thị ThUÝ VÂN 2. LŒU MIIh VĂN HÀ NỘI - 2012 chữ|ƠNG 1: MỘT SÓ VÁN ĐÈ LÝ LUẬN VÈ TÂM LÝ TIỂU HÔIG VÀ HhÀ HŒ]Ớc PhÁP QUYEN Xà hỘI chỦ HGhĨA Ở VIỆT 1. (sở hình thành, lẫn tại và đặc điểm đơ sản qia lâm lý liểu nông Việt llam.
Khái niệm nhà nớc pháp q quyên, - đặc điểm 3 và nội ôi dụng xí xây y dung Tha ngớc pháp quyên xã hội chủ nghĩa ở ViệHlam. chữJƠNHG 2: Ảnh AG|ONG. cUA TÂM LÝ TIỂU HÔNG ĐÓI VỚI VIEc XÂY DỰNG HhÀ HGŒ]Ớc PhÁP QUVẺH Xà hỘI chỦ IGhĨA Ở VIỆT HAM hIỆH HAY TTÊNH MỘT SÓ PhG|ƠIG DIEM cO bAII 21. Ảnh h-éng cha 40m lý #idu n«ng ®Õn kinh 40, x* héi - © sé, non †ĩng cña viÖcx©y dùng Hh] m-í€ ph,Ðp quyòn x" héi chñ nghŨa é 292/1.
Ảnh hưởng da lâm lý tiểu nông đến xây dựng ý Ihức pháp luật l0ng nhândân. Ảnh h-éng cña i©m iy đióu n«ng ®Õn h013 ' Đóng xoy dùng oh,p 1uẺ1, +hùc hiÖÕn ph,po luEt vu 570 vo ph,o luɇ (c«ng ly Cha x: héi). Ảnh h-ẽng cña 40m lý lióu n«ng ®@èi víi x©y đòng @éi ngò €,m bé, C«ng Choc chữ|ƠNG 3: MỘT SÓ GIẢI PhÁP HhẢM KhÁc PhỤc ẢIIh hŒ|ỞIG TIEU cUc cUA TÂM LÝ TIỂU HÔNG ĐÉII VIỆc XÂY DỰNG ThA HŒJỚc PhÁP QUYÈNH Xà hỘI chỦ HGhĨA Ở VIỆT HAM hIỆH 3. Phái tiễn nền kinh lế thị lqờng định hgóng xã hội chủ nghĩa va đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp h0á, hiện đại h0á đái ngóc - đơ sở, liền đề để khắc phục ảnh hưởng liêu arc aia tam lý liểu nông.
Phái huy v vai leo lãnh đạ0 e cua 1 cic 16 chire a co so’ ở Đảng và đấy mạnh thực hiện dân chủ ở nông thôn. Iâng œ0 đời sống văn hUá ẩi đổi với cai vién n phững lực lập q quán lạc hậu. [lang cad ¥ ý thức pháp luật ch nhân 1 dan 3 với việc c khắc phục ả ảnh hưởng liêu cue cua tam lý liểu nOng. lục đổi mới đông lie đào “a0, bỖi dgðng ain bộ, cong 16 16 62 78 78 88 103 110 129 129 140 150 160 168 184 KÉT LUẬN.
"— — vee TH HH HT HH Hàm cAc c€ÔIG TTìIh eỦA TÁc GIÁ ĐÃ cÔIIG bÓ có LIÊN QUANH DET DE TAI LUATIATI DAIIh MUc TAI LIEU ThAM KRAO.oo cccccceceesescseeeeeeesescseeeseeees DAIh MUc cAc chU VIET TAT TIONG LUẬN ÁN cIIXh clITb cllh, hDh cTQG GS hTX LLSX HIIPQ IIXB PGS PTS Qh§X TLSX TS Xhell VTPL chỦ IIGhĨA XÃ hỘiI) chu nghia to, pan cong ughiép h04, hiện đại hoa chilTh TTT QUOc GIA Gia so, hop tac xa Luc lojong san xuất Hhà ngjớc pháp quyền THhhà xuất sản Phó giá0 sơI Phó liến sỹ Quan hệ sản xuất To liệu sản xuất Tiến sỹ Xã hội chủ nghĩa Ý thøc poh,p luẼ‡ MO DAU 1. Tính cấp thiết của đề lài Tha nojéc là vẫn đề trung tâm của đời sống chính trị lr0ng xã hội có giai cấp. Trên thế giới hiện nay, nhà nojớc đang là vấn đề đojợc đặc siệ! quan tm, xem xét, nghiên cứu. IIhững siến đổi 10 lớn của nền kinh lế thế giới đang đòi hỏi mọi nhà nơjớc cần phải nhìn lại những vấn đề căn sản về lổ chức quyền lực nhà nơjớc, về mối quan hệ giữa quyền lực nhà nojớc và xã hội, về vai lrò của nhà nojớc tr0ng phát triển nền kinh lế thi lrolờng v.
nhằm thúc đây sự phái triển sền vững của mỗi quốc gia. Xây dựng nhà nơjiớc pháp quyền đojợc cŨi là giải pháp lốt để giải quyết có hiệu quả nhiều vấn đề cốt yếu liên quan đến đời sống chính trị, kinh lễ, văn h0á, xã hội. của mọi quốc gia, dân lộc. chính vì vậy, xây dựng nhà nơjớc pháp quyền có ý nghĩa và vai trò quan trọng đối với sự phái triển của xã hội hiện đại.
Ở Việt Ilam, xây dựng nhà nojớc pháp quyền của nhân dân, d0 nhân dân, vì nhân dân là đòi hỏi khách quan của sự phát triển đất nojớc the0 định hơlớng XhcTI. công cuộc đôi mới đất nojớc †a đang diễn ra một cách sâu rộng, đồng sộ và 10àn diện trên lái cả các lĩnh vực. Ihững sojớc liến về đổi mới kinh lế, xây dựng và phái triển nền kinh lế thị lroờng định hong XhcII, đây mạnh hơn nữa sự nghiệp clIh, hÐh dat noc, cing nhọi yêu cầu phát huy hơn nữa nền dân chủ XhcII. đang đòi hỏi những đổi mới loJoơng ứng về hệ thống pháp luật, chức năng, phoJơng thức h0al động và quản lý của nhà noiớc.
Sự thay đổi 10 lớn về nhiều mặt của đấi nojớc la lr0ng những năm đổi mới vừa qua đang làm thay đôi nhanh chóng cơ so ha tang cia xã hội và đòi hỏi sự thay đôi tojong img †r0ng kiến trúc thojợng lằng, trojớc hết là 1 Hhà ngiớc. Vì vậy, xây dựng nhà nojớc pháp quyền XhcII trở thành một nhiệm vụ cần thiết khách quan nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển cua dat nojớc †a hiện may. Mặc dò, ở nơjớc la đã có rấi nhiều công trình nghiên cứu chuyên khả0 về Hhà nojớc pháp quyền, tuy vậy, việc nghiên cứu đề tìm ra các giải pháp xây dựng IIIIPQ XhcII ở Việt am - một nhà nojớc choja có liền lệ lr0ng lịch sử, với những đặc thù về truyền thống, văn h0á, lâm lý dân lộc. vừa là nhiệm vụ cấp bách, vừa là nhiệm vụ lâu dài, khó khăn, phức lạp nhằm hojong toi mục liêu xây dựng mội xã hội: dân giàu, nojớc mạnh, dân chủ, công sằng, liến sộ và văn minh.
Từ xu thé chung cua thời đại và thực tiễn của đất nojớc la, xây dựng HIIPQ XhclI của nhân dân, d0 nhân dân, vì nhân dân đơjợc c0i là một lr0ng những nhiệm vụ chủ yếu của cách mạng Việt Iam nhơi Đảng †a đã khẳng định: “Tiếp lục xây dựng và h0àn thiện nhà nojlớc pháp quyền XhcII”, “Xây dựng cơ chế vận hành của nhà nơiớc pháp quyền XhcH, pa0 dim nguyên lắc lất cả quyền lực nhà nojớc đều thuộc về nhân dân. Thong, việc thực hiện nhiệm vụ này đang gặp phải những khó khăn lớn. Mội tr0ng những khó khăn đó là sự lồn lại #âm lý liễu nông - l0ại hình lâm lý xã hội nây sinh từ nền kinh lế nông nghiệp sản xuất nhỏ, manh mún, lạc hậu, tồn lại hàng nghìn năm, lực lojợng la0 động chủ yếu tr0ng xã hội là ngojời nông dân. IIền sản xuất đó hiện vẫn chơIa đơjợc x04 bỏ h0Oàn l0àn.
Tâm lý liểu nông van đang lồn lại đậm nét, hiện diện lr0ng các lằng lớp dân coỊ, nhất là ở ngojời nông dân nojớc †a. Tâm lý này, bên cạnh những mặi lích cực, còn có những mặt liêu cực, ảnh hoJởng không nhỏ lới việc thiết định tr0ng thực lễ nguyên lắc sống và làm việc †he0 pháp luật - một chuẩn mực của xã hội dân chủ, văn minh, hiện đại; là một lrở lực lớn lr0ng việc xây dựng và hàn thiện nhà nơiớc pháp quyền XhcI ở Việt Iam hiện nay. chính vì vậy, ầm hiểu những đặc trong va anh hong cia lâm lý liểu nông đối với việc xây dựng nhà nojớc pháp quyền XhcII ở Việt Iam để lừ đó lim ra giải pháp nhằm phát huy ảnh hojởng tích cực và bạn chế ảnh hojởng liêu cực của lâm lý liểu nông lr0ng việc xây dựng IIIIPQ XhcII Việt Iam hiện nay có ý nghĩa cả về lý luận và thực liễn. Với những lý d0 trên, lôi đã lựa chọn vẫn đề: Ảnh hgởng đia tâm lý liểu nông đổi với việc xây dựng nhà ngớc pháp quyên XhơlT ở Việt Ilam hiện nay làm đề tài nghiên cứu luận án của mình.
Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Liên quan đến đề tài nghiên cứu có hai mảng lài liệu lớn: 1/ Ihững công trình nghiên cứu về tâm lý liêu nông Việt Iam. 2/ Ihững công trình nghiên cứu liên quan đến xây dựng và h0àn thiện nhà nojớc pháp quyền XhcTII ở Việt Iam. Sau đây, chúng lôi khả0 sát riêng lừng mảng lài liệu lrên. Một là, Ihững công bình nghiên cứu về lâm lý liểu nông Việt Ham.
TrÔng lịch sử nền kinh lễ nojớc ta cht yếu là nền kinh lế nông nghiệp, sản xuất nhỏ, lạc hậu, lự cung, tự cấp và lotơng ứng với nó là sự lồn lại của lâm lý liêu nông nhoỊng những công trình nghiên cứu chuyên siệt, trực liếp về lâm lý liêu nông cũng nhọi sự tác động của nó đến các lĩnh vực lr0ng đời sông xã hội lại không nhiều và hầu nhot chỉ dừng ở mức độ các sài viết riêng lẻ lr0ng các sách và lạp chí. Trojớc đây, lâm lý tiểu nông đã đojợc đề cập gián liếp lr0ng các công trình nghiên cứu về nông dân, nông nghiệp và nông thôn Việt Iam của nhiều nhà nghiên cứu tr0ng và ngÖài nojớc. Ở ngiớc ngÖài, lr0ng các công trình nghiên cứu của mình, nhiều học gid phojong Tay đã dé cập đến vấn đề này. Đó là những lác giả liêu siêu nhơj: Pierre G0r0u với “7/ggời nông dân châu thổ bắc kỳ ”,(1936), Tlxe Trẻ, Thành phố hồ chí Minh, lái sản năm 2003.
Tiếp †he0 là Gerald c.hickey với “TIghién aru mot cong đồng thôn xã Việt llam - Xã hội học”, Jams b. hendry với “@ộc nghiên qíu một động đông thôn xã Việt Iam - phần h0ại động kinh lế ”, LI0yd WO00druff với “IIghiên qíu một cộng động thôn xã Việt Ilam - phân h0ại động hành chính ”v. các tác giả này đã í nhiều đề cập đến lâm lý cộng đồng của ngojời nông dân Việt [am nói chung, ngojời nông dân ở đồng sằng bắc bộ nói riêng. Ở trông ngjớc, ngay lừ lrojớc cách mạng lháng Tám đã có nhiều công trình nghiên cứu về nông dân, nông nghiệp, nông thôn Việt Ilam của các lác giả nhoI: Đà0 Duy Anh, Phan Kế bính, IIguyễn Văn huyên., tr0ng đó nổi sậi là công trình Vấn đề nông dân bắc kỳ của IIguyễn Văn huyên (Tr0ng sách “Góp phan nghiên cứu văn h0á Việt lam”, IIXb Kh0a học Xã hội, hà Hội, 1990).
Ở đây, lác giả đã vừa nêu lên những đức lính lốt của ngojời nông dân, đồng thời cũng nhấn mạnh những nhoyợc điểm điển hình của họ nhơi: lính hay ty ai, tinh sỹ diện, lính sả0 thủ, í† suy nghĩ độc lập.