MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Tổng quan nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu trong nước.
Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tƣợng, khách thể, phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Khách thể nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu, phƣơng pháp nghiên cứu, khung phân tích. Câu hỏi nghiên cứu.
Giả thuyết nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Khung phân tích. Ý nghĩa, điểm mới, hạn chế của đề tài.
Kết cấu của luận án. 23 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh về gia đình và giáo dục. Các khái niệm công cụ.
Các lý thuyết tiếp cận. Cơ sở thực tiễn. Khái quát về địa bàn nghiên cứu. Tình trạng vi phạm pháp luật ở người chưa thành niên hiện nay.
54 z CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO CON CÁI LỨA TUỔI TRUNG HỌC CƠ SỞ VÀ TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG GIA ĐÌNH HIỆN NAY. Nhận thức của các bậc cha mẹ về tầm quan trọng của giáo dục pháp luật cho con cái trong gia đình. Nhận thức chung của các bậc cha mẹ về mức độ quan trọng của giáo dục pháp luật cho con cái trong gia đình. Đặc điểm xã hội của cha mẹ và việc đánh giá tầm quan trọng của giáo dục pháp luật cho con cái trong gia đình.
Những vấn đề về giáo dục pháp luật cho con cái trong gia đình ở địa bàn nghiên cứu. Nội dung giáo dục. Phương pháp giáo dục. Mức độ tiếp nhận giáo dục pháp luật của con cái.
Nhận xét của con cái về tầm quan trọng của giáo dục pháp luật. Nhận xét của con cái về nội dung giáo dục pháp luật. Nhận xét của con cái về phương pháp giáo dục pháp luật. 114 CHƢƠNG 3: GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO TRẺ EM TRONG GIA ĐÌNH VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC YẾU TỐ.
Mối quan hệ giữa đặc điểm nhân khẩu - xã hội của cha mẹ và những khó khăn trong giáo dục pháp luật cho con cái. Hạn chế về học vấn, kiến thức. Hạn chế về phương pháp giáo dục. Khó khăn về thời gian.
Mối quan hệ giữa gia đình và nhà trƣờng trong giáo dục pháp luật cho trẻ em. Sự liên lạc giữa gia đình và nhà trường. Khả năng kiểm soát con cái của cha mẹ. Mối quan hệ giữa môi trƣờng xã hội và việc giáo dục pháp luật cho trẻ em.
Điều kiện kinh tế - văn hóa - xã hội. 149 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 156 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 159 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
z DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt Nghĩa của chữ viết tắt 1 BVCSTE Bảo vệ chăm sóc trẻ em 2 CĐ Cao đẳng 3 CNXH Chủ nghĩa xã hội 4 CNH - HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa 5 CQĐP Chính quyền địa phương 6 ĐH Đại học 7 GDCD Giáo dục công dân 8 GDTX Giáo dục thường xuyên 9 GV Giáo viên 10 HĐND Hội đồng nhân dân 11 NN Nhà nước 12 PHHS Phụ huynh học sinh 13 PT - TH Phát thanh - Truyền hình 14 SĐH Sau đại học 15 TBCN Tư bản chủ nghĩa 16 TC Trung cấp 17 THCS Trung học cơ sở 18 THPT Trung học phổ thông 19 TN Tư nhân 20 TNCS Thanh niên cộng sản 21 TP Thành phố 22 UBND Ủy ban nhân dân 23 UNESCO Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc 24 UNICEF Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc 25 USD Đồng đô la Mỹ 26 XHCN Xã hội chủ nghĩa 27 WHO Tổ chức Y tế thế giới 28 WTO Tổ chức Thương mại thế giới z DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 2.1 Nguyên nhân khiến vi phạm pháp luật ở vị thành niên tăng lên 61 Ý kiến của cha mẹ theo địa bàn nghiên cứu về việc nhà trường và xã 2.2 66 hội có thể thay thế gia đình trong giáo dục pháp luật cho con cái Học vấn của cha mẹ với quan điểm nhà trường và xã hội có thể thay 2.3 66 thế gia đình trong giáo dục pháp luật cho con cái Đánh giá của cha mẹ về mức độ quan trọng trong việc chấp hành kỷ 2.4 71 luật của con cái ở trường học Đánh giá của cha mẹ về mức độ quan trọng đối với việc tôn trọng kỷ 2.5 72 luật và các quy định của xã hội 2.6 Tình hình vi phạm kỷ luật trường học của học sinh tại Quảng Ninh 73 Tương quan địa bàn nghiên cứu và nhận thức của cha mẹ về nội dung 2.7 77 giáo dục ý thức phòng tránh các hành vi vi phạm pháp luật Đánh giá của cha mẹ về mức độ nghiêm trọng đối với các hành vi vi 2.8 78 phạm pháp luật Tương quan địa bàn nghiên cứu với việc đánh giá mức độ tiếp nhận 2.9 82 phương pháp truyền đạt, phân tích, giảng giải ở con cái Tương quan địa bàn nghiên cứu với việc đánh giá mức độ tiếp nhận 2.10 84 phương pháp giáo dục nêu gương ở con cái Tương quan địa bàn nghiên cứu với việc đánh giá mức độ tiếp nhận 2.11 92 phương pháp phạt ở con cái Ý kiến của cha mẹ về việc xử lý con cái trong tình huống giả định con 2.12 93 cái vi phạm kỷ luật, quy định ở trường Ý kiến của học sinh về cách xử lý của cha mẹ đối với các em trong 2.13 95 tình huống giả định các em vi phạm kỷ luật, quy định ở trường z Ý kiến của cha mẹ về việc xử lý trong tình huống giả định con cái họ 2.14 96 vi phạm quy định, luật lệ xã hội Ý kiến của con cái về cách xử lý của cha mẹ trong tình huống giả định 2.15 96 các em vi phạm quy định, luật lệ xã hội Cách thức xử lý của cha mẹ trong tình huống giả định con cái họ mắc 2.16 97 vào các tệ nạn xã hội Cách thức xử lý của cha mẹ trong tình huống giả định con cái họ vi 2.17 98 phạm pháp luật 2.18 Phản ứng của con cái trong tình huống giả định bị bố mẹ áp đặt 100 Đánh giá của học sinh về mức độ nghiêm trọng của các hành vi vi 2.19 107 phạm pháp luật Đánh giá của học sinh về phương pháp giáo dục pháp luật của thày cô 2.20 114 giáo và bố mẹ Các phương pháp, hình thức thường sử dụng trong giờ lên lớp của 2.22 Đánh giá của cha mẹ và con cái về phương pháp giáo dục pháp luật 116 Hành động mà con cái mong muốn ở cha mẹ và đánh giá của cha mẹ 2.23 117 về vấn đề này Tỷ lệ cha mẹ gặp khó khăn trong giáo dục pháp luật cho con cái do 3.1 122 hạn chế về học vấn, kiến thức ứng với trình độ học vấn của họ 3.2 Mức độ giao tiếp, chuyện trò của cha mẹ và con cái 127 3.3 Mức độ gần gũi của cha mẹ và con cái 127 3.4 Nội dung nói chuyện giữa cha mẹ và con cái 130 Những yếu tố gây hạn chế hiệu quả của giáo dục pháp luật cho con cái 3.5 135 trong gia đình 3.6 Hành động của trẻ khi thấy bạn có nguy cơ vi phạm pháp luật 142 Tương quan học vấn của cha mẹ với nhận thức về tác động của môi 3.7 150 trường kinh tế - văn hóa - xã hội tới giáo dục pháp luật cho con cái z DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ Tên biểu đồ Trang 2.1 Lý do các bậc cha mẹ cho rằng cần phải giáo dục pháp luật cho con cái 58 Nhận thức của các bậc cha mẹ về những nội dung của giáo dục ý 2.2 75 thức phòng tránh các tệ nạn xã hội Nhận thức của cha mẹ về nội dung giáo dục ý thức phòng tránh các 2.3 77 hành vi vi phạm pháp luật 2.4 Trả lời của cha mẹ và con cái về cách giáo dục pháp luật 99 Đánh giá của học sinh theo địa bàn nghiên cứu về tầm quan trọng của 2.5 105 giáo dục pháp luật trong gia đình Tương quan cấp học với việc đánh giá của học sinh về tầm quan 2.6 106 trọng của giáo dục pháp luật trong gia đình 2.7 Ý kiến của học sinh về những điều cần làm để trở thành công dân tốt 108 Đánh giá của con cái và của cha mẹ về hành động ứng xử, lối sống 2.8 118 của cha mẹ so với những điều họ dạy chúng Người có ảnh hưởng nhiều nhất đến việc giáo dục pháp luật và hình 2.9 119 thành ý thức pháp luật đối với trẻ em Tương quan địa bàn và mức độ liên lạc của cha mẹ với giáo viên của 3.1 133 con cái Ý kiến của cha mẹ và của con cái về môi trường có tác động mạnh 3.2 136 mẽ nhất đến việc hành thành ý thức pháp luật ở trẻ em Tương quan cấp học với việc trao đổi về các chuyện liên quan đến 3.3 141 các vụ án hoặc các hành vi vi phạm pháp luật ở học sinh 3.4 Lý do trẻ bỏ mặc khi bạn có nguy cơ vi phạm pháp luật 143 3.5 Nguyên nhân của sự gia tăng trẻ em vi phạm pháp luật 152 z DANH MỤC CÁC HỘP Hộp 2.1: Sự suy giảm chức năng giáo dục của gia đình đối với con cái…….2: Cách thức xử lý con cái hư…………………………………….1: Trao đổi giữa phụ huynh và giáo viên về kỷ luật của học sinh….2: Vấn đề game với học sinh trường THCS Yên Thọ………….3: Game với trẻ em…………………………………………………. Lý do chọn đề tài Gia đình luôn giữ một vai trò quan trọng trong đời sống của mỗi cá nhân cũng như trong sự phát triển của xã hội. Gia đình là nơi con người sinh ra và lớn lên, nơi thế hệ trẻ được chăm lo về thể chất, trí tuệ, đạo đức và nhân cách để từng bước hoà nhập vào đời sống xã hội. Không phải là nơi duy nhất có vai trò và trách nhiệm trong việc giáo dục trẻ em, nhưng gia đình là môi trường đầu tiên, thuận lợi nhất và có ảnh hưởng lớn nhất đối với việc hình thành nhân cách con người.
Giáo dục gia đình, cho đến nay, vẫn khẳng định vai trò to lớn mà không thiết chế nào có thể thay thế do những ưu thế của nó. Giáo dục gia đình được coi là mốc khởi đầu, là viên gạch đầu tiên đặt nền móng và định hướng cho sự phát triển nhân cách, trí tuệ của con người.