Luận văn thạc sĩ ussh tái cấu trúc các viện chuyên ngành nhằm hoàn thiện chức năng đào tạo của viện hàn lâm khoa học xã hội việt nam

Luận văn thạc sĩ ussh phân tích tái cấu trúc các viện chuyên ngành, nâng cao chức năng đào tạo của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Tất Thắng
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ
• Đề tài: Tái cấu trúc các viện chuyên ngành nhằm hoàn thiện chức năng đào tạo của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Các công trình nghiên cứu nước ngoài
• 0.4. Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam
• 0.5. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.5.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.5.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.6. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.6.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.6.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.8. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.8.1. Giả thuyết chính
• 0.8.2. Giả thuyết phụ
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁI CẤU TRÚC CÁC VIỆN NGHIÊN CỨU ĐỂ HOÀN THIỆN CHỨC NĂNG ĐÀO TẠO
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về tái cấu trúc
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.3. Vai trò của tái cấu trúc các viện chuyên ngành để hoàn thiện chức năng đào tạo
• 1.4. Nguyên tắc tái cấu trúc các viện chuyên ngành để hoàn thiện chức năng đào tạo
• 1.5. Cơ sở pháp lý về tái cấu trúc các viện chuyên ngành nhằm hoàn thiện chức năng đào tạo của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
• 1.6. Chủ trương và chính sách phát triển khoa học xã hội và nhân văn
• 1.7. Chiến lược phát triển của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÁI CẤU TRÚC CÁC VIỆN ĐỂ HOÀN THIỆN CHỨC NĂNG ĐÀO TẠO TẠI VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát về Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
• 2.2. Khái quát về lịch sử hình thành và phát triển
• 2.3. Khái quát về các viện nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
• 2.4. Một số vấn đề đặt ra đối với trong quá trình tái cấu trúc các viện nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
• 2.5. Kết quả tái cấu trúc để hoàn thiện chức năng đào tạo tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
• 2.6. Hoạt động tái cấu trúc bộ máy thực hiện chức năng đào tạo
• 2.7. Tái cấu trúc chức năng, nhiệm vụ của các viện chuyên ngành trong việc thực hiện chức năng đào tạo
• 2.8. Tái cấu trúc hoạt động đào tạo của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
• 2.9. Một số hạn chế và nguyên nhân
• 2.9.1. Một số hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC TÁI CẤU TRÚC CÁC VIỆN CHUYÊN NGÀNH ĐỂ HOÀN THIỆN CHỨC NĂNG ĐÀO TẠO TẠI VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
• 3.1. Quan điểm và nhiệm vụ tiếp tục tái cấu trúc các viện nghiên cứu chuyên ngành để hoàn thiện chức năng đào tạo tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
• 3.2. Nhiệm vụ tái cấu trúc các viện nghiên cứu chuyên ngành để hoàn thiện chức năng đào tạo
• 3.3. Một số giải pháp và kiến nghị về tiếp tục tái cấu trúc các viện chuyên ngành để hoàn thiện chức năng đào tạo tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội
• 3.3.1. Một số giải pháp
• 3.3.2. Một số kiến nghị
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tái cấu trúc viện chuyên ngành tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam

Việc tái cấu trúc các viện chuyên ngành tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Sự thay đổi trong nhu cầu đào tạo và nghiên cứu đòi hỏi các viện này phải điều chỉnh cấu trúc và chức năng của mình để nâng cao chất lượng đào tạo. Tái cấu trúc không chỉ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa nghiên cứu và đào tạo, từ đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội.

1.1. Lý do cần tái cấu trúc các viện chuyên ngành

Việc tái cấu trúc các viện chuyên ngành nhằm hoàn thiện chức năng đào tạo là cần thiết do nhiều lý do. Đầu tiên, hiện trạng công tác đào tạo tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam còn nhiều bất cập, cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu nhân lực cho xã hội. Thứ hai, sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ yêu cầu các viện phải có sự thay đổi để phù hợp với xu hướng mới.

1.2. Mục tiêu của việc tái cấu trúc

Mục tiêu chính của việc tái cấu trúc là nâng cao chất lượng đào tạo, tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội. Đồng thời, việc này cũng nhằm tăng cường sự liên kết giữa nghiên cứu và đào tạo, giúp các viện chuyên ngành phát huy tối đa tiềm năng của mình.

II. Những thách thức trong việc tái cấu trúc viện chuyên ngành

Việc tái cấu trúc các viện chuyên ngành tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ mà còn từ môi trường bên ngoài. Sự thay đổi trong chính sách, nhu cầu của thị trường lao động và sự cạnh tranh giữa các viện nghiên cứu là những yếu tố cần được xem xét.

2.1. Thách thức từ chính sách và quy định

Các chính sách hiện hành có thể chưa đủ linh hoạt để hỗ trợ quá trình tái cấu trúc. Điều này có thể dẫn đến những khó khăn trong việc thực hiện các kế hoạch tái cấu trúc một cách hiệu quả.

2.2. Thách thức từ nguồn lực

Nguồn lực hạn chế, bao gồm nhân lực và tài chính, là một trong những thách thức lớn nhất. Việc huy động và phân bổ nguồn lực một cách hợp lý là điều cần thiết để đảm bảo quá trình tái cấu trúc diễn ra suôn sẻ.

III. Phương pháp tái cấu trúc viện chuyên ngành hiệu quả

Để thực hiện việc tái cấu trúc hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp phù hợp. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện cấu trúc tổ chức mà còn nâng cao chất lượng đào tạo tại các viện chuyên ngành.

3.1. Đánh giá hiện trạng và nhu cầu

Đánh giá hiện trạng hoạt động của các viện chuyên ngành là bước đầu tiên trong quá trình tái cấu trúc. Việc này giúp xác định những điểm mạnh và điểm yếu, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.

3.2. Xây dựng kế hoạch tái cấu trúc chi tiết

Kế hoạch tái cấu trúc cần được xây dựng một cách chi tiết, bao gồm các mục tiêu cụ thể, thời gian thực hiện và các nguồn lực cần thiết. Điều này sẽ giúp đảm bảo quá trình tái cấu trúc diễn ra theo đúng lộ trình đã đề ra.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu từ tái cấu trúc

Việc tái cấu trúc các viện chuyên ngành không chỉ mang lại lợi ích cho các viện mà còn cho toàn bộ hệ thống giáo dục và nghiên cứu tại Việt Nam. Những kết quả đạt được từ quá trình này sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội.

4.1. Kết quả đạt được từ tái cấu trúc

Sau khi thực hiện tái cấu trúc, nhiều viện chuyên ngành đã cải thiện đáng kể chất lượng đào tạo và nghiên cứu. Sự liên kết giữa các viện cũng được củng cố, tạo ra một mạng lưới hỗ trợ lẫn nhau.

4.2. Những bài học kinh nghiệm

Quá trình tái cấu trúc đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Việc lắng nghe ý kiến từ các bên liên quan và điều chỉnh kịp thời là rất quan trọng để đảm bảo thành công.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho tái cấu trúc viện chuyên ngành

Tái cấu trúc các viện chuyên ngành tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam là một quá trình cần thiết và cấp bách. Kết quả của quá trình này không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của hệ thống giáo dục và nghiên cứu tại Việt Nam.

5.1. Tương lai của tái cấu trúc

Trong tương lai, việc tái cấu trúc cần tiếp tục được thực hiện một cách đồng bộ và có hệ thống. Các viện chuyên ngành cần chủ động hơn trong việc điều chỉnh cấu trúc và chức năng của mình để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội.

5.2. Khuyến nghị cho các viện chuyên ngành

Các viện chuyên ngành nên xây dựng các kế hoạch dài hạn cho quá trình tái cấu trúc, đồng thời cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý nhà nước để đảm bảo quá trình này diễn ra hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về tái cấu trúc các viện nghiên cứu để hoàn thiện chức năng đào tạo; Chương 2: Thực trạng tái cấu trúc các viện để hoàn thiện chức năng đào tạo tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam; 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chương 3: Quan điểm và giải pháp tiếp tục tái cấu trúc các viện chuyên ngành để hoàn thiện chức năng đào tạo tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁI CẤU TRÚC CÁC VIỆN NGHIÊN CỨU ĐỂ HOÀN THIỆN CHỨC NĂNG ĐÀO TẠO 1. Một số vấn đề lý luận về tái cấu trúc 1. Một số khái niệm cơ bản * Tái cấu trúc Tái cấu trúc (Restructuring) thường được hiểu là quá trình tổ chức (re- organize), sắp xếp lại bộ máy nhằm tạo ra “trạng thái” tốt hơn cho để đạt được các mục tiêu xác định.

Về bản chất, “tái cấu trúc” là quá trình thực hiện những thay đổi căn bản trong tổ chức nhằm giúp tổ chức hoạt động hiệu quả hơn. Một chƣơng trình tái cấu trúc toàn diện sẽ bao trùm hầu hết các lĩnh vực nhƣ cơ cấu tổ chức, nguồn nhân lực, cơ chế quản lý, điều hành; các hoạt động và các quá trình; các nguồn lực khác của tổ chức. Tái cấu trúc cũng có thể đƣợc triển khai “cục bộ” tại một hay nhiều mảng của tổ chức nhằm đạt mục tiêu là nâng cao “thể trạng” của bộ phận đó. Giữa “tái cấu trúc” và “tái lập” (Re-engineering/Recreating) vừa có sự giống và khác biệt nhất định.

Một quá trình tái lập đúng nghĩa và trọn vẹn phải bao gồm ít nhất các nội dung chính sau: - Tƣ duy lại (Rethinking) - Thiết kế lại (Redesigning) - Xây dựng lại (Rebuilding) Quá trình “tƣ duy lại” đòi hỏi các nhà quản lý cần thu thập và phân tích rất kỹ môi trƣờng bên trong và bên ngoài tổ chức để có thể đƣa ra đƣợc những quyết định chiến lƣợc nhằm thay đổi tổ chức theo các kịch bản nhƣ: + Tiếp tục các bƣớc tiếp theo, tức thiết kế lại, xây dựng lại; + Chuyển đổi ngành nghề, loại hình hoạt động + “Án binh bất động” - tạm thời chƣa làm gì; 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Tái cấu trúc (restructuring); + Rút lui từng phần hay toàn bộ (exit strategy) Nhƣ vậy, có thể nói “tái cấu trúc” là một phần của quá trình tái lập, là một quá trình thay đổi hoàn toàn mà chỉ nhấn mạnh hơn đến việc thay đổi theo hƣớng sắp xếp lại các nguồn lực để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ dựa trên các nền tảng sẵn có hiệu quả hơn và thông qua tái cấu trúc để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ hiệu quả hơn trƣớc. * Tổ chức khoa học và công nghệ Về mặt thuật ngữ, tổ chức có thể hiểu là một tập hợp ngƣời, cùng phối hợp với nhau để đạt đƣợc mục tiêu chung [35; tr243]. Tổ chức là một công cụ để nâng cao hiệu quả công việc thông qua phân công lao động hợp lý và tạo ra môi trƣờng làm việc có tính khích lệ. Tổ chức có mục tiêu chung và mục tiêu cụ thể, có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, có sự phân công rõ ràng về vị trí, nhiệm vụ của từng thành viên, có bộ máy lãnh đạo quản lý và có các nguồn lực để duy trì và vận hành.

Theo Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013 và Điều 3 của Nghị định số 08/2014/NĐ-CP ngày 27/01/2014 Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học và Công nghệ thì tổ chức khoa học và công đƣợc hiểu nhƣ sau: 1. Tổ chức khoa học và công nghệ công lập là tổ chức khoa học và công nghệ do cơ quan có thẩm quyền quy định tại các điểm a, b, c, d, đ, e và g Khoản 1 Điều 12 Luật khoa học và công nghệ và do tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập và đầu tƣ. Tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập là tổ chức khoa học và công nghệ do doanh nghiệp, cá nhân và các tổ chức Việt Nam không thuộc quy định tại Khoản 1 Điều này thành lập. Tổ chức khoa học và công nghệ có vốn nƣớc ngoài là tổ chức khoa học và công nghệ do tổ chức, cá nhân nƣớc ngoài thành lập hoặc góp vốn hợp tác với tổ chức, cá nhân Việt Nam thành lập tại Việt Nam.

18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Về chức năng, nhiệm vụ của tổ chức khoa học và công nghệ đƣợc xác định cụ thể tại Điều 13 và Điều 14 của Luật Khoa học và Công nghệ nhƣ sau: Về quyền của tổ chức khoa học và công nghệ, Điều 13 xác định: 1. Tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong hoạt động khoa học và công nghệ trong lĩnh vực đã đƣợc cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động. Tổ chức khoa học và công nghệ công lập đƣợc Nhà nƣớc giao biên chế. Đăng ký tham gia tuyển chọn hoặc đƣợc giao trực tiếp thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ; ký kết hợp đồng khoa học và công nghệ; đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài về khoa học và công nghệ.

Thành lập tổ chức khoa học và công nghệ, doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp khoa học và công nghệ trực thuộc, văn phòng đại diện, chi nhánh trong nƣớc và ở nƣớc ngoài để hoạt động khoa học và công nghệ theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan. Hợp tác, liên doanh, nhận tài trợ của tổ chức, cá nhân; góp vốn bằng tiền, tài sản, giá trị quyền sở hữu trí tuệ để hoạt động khoa học và công nghệ và hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật. Đƣợc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; chuyển giao, chuyển nhƣợng kết quả hoạt động khoa học và công nghệ theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ. Công bố kết quả hoạt động khoa học và công nghệ theo quy định của Luật báo chí, Luật xuất bản và quy định khác của pháp luật.

Tƣ vấn, đề xuất ý kiến xây dựng chính sách, pháp luật, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch phát triển khoa học và công nghệ của Nhà nƣớc với cơ quan có thẩm quyền. Tham gia hoạt động hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ. Đƣợc chuyển đổi một phần hoặc toàn bộ thành doanh nghiệp khoa học và công nghệ theo quy định của pháp luật. Về nghĩa vụ của tổ chức khoa học và công nghệ, Điều 14 quy định các tổ chức khoa học và công nghệ phải: 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Đăng ký hoạt động khoa học và công nghệ; thực hiện hoạt động khoa học và công nghệ theo đúng lĩnh vực đã đƣợc quy định trong giấy chứng nhận đăng ký hoạt động. Thực hiện hợp đồng khoa học và công nghệ đã ký kết, nhiệm vụ khoa học và công nghệ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giao. Thực hiện dân chủ, bình đẳng, công khai trong việc sử dụng kinh phí và thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Bảo đảm kinh phí cho hoạt động nghiên cứu khoa học cơ bản thƣờng xuyên theo chức năng của mình; sử dụng kinh phí đầu tƣ cho khoa học và công nghệ đúng pháp luật.

Đăng ký, lƣu giữ và chuyển giao kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ có sử dụng ngân sách nhà nƣớc. Thực hiện chế độ báo cáo, thống kê về khoa học và công nghệ. Bảo vệ lợi ích của Nhà nƣớc và xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ trong tổ chức mình; giữ bí mật nhà nƣớc về khoa học và công nghệ. Nhƣ vậy, tổ chức khoa học và công nghệ ở Việt Nam có chức năng nghiên cứu khoa học, nghiên cứu triển khai và phát triển công nghệ, hoạt động dịch vụ khoa học và công nghệ là chủ yếu.

Cơ sở hạ tầng của các tổ chức khoa học và công nghệ bao gồm: nhân lực, vật lực, tài lực và tin lực. Nguồn nhân lực của các tổ chức khoa học và công nghệ là tất cả những ngƣời tham gia vào công tác nghiên cứu khoa học, công nghệm, dịch vụ khoa học và công nghệ, đƣợc đào tạo và bồi dƣỡng ở các trình độ, mức độ khác nhau, có thể đƣợc tuyển dụng, biên chế vào các vị trí khác nhau trong hệ thống tổ chức khoa học và công nghệ. Nguồn tài chính của các tổ chức khoa học và công nghệ rất đa dạng. Đối với các nƣớc có nền kinh tế đang chuyển đổi nhƣ nƣớc ta thƣờng có các nguồn sau: ngân sách nhà nƣớc, thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, các hợp đồng khoa học, tài trợ của các tổ chức kinh tế - xã hội trong và ngoài nƣớc.

Tỉ lệ các nguồn thu của các 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tổ chức khoa học và công nghệ là khác nhau đối với các loại hình tổ chức khác nhau, cũng thể hiện chính sách của quốc gia đó về khoa học và công nghệ. Ngoài khái niệm tổ chức khoa học và công nghệ thì còn có khái niệm “tổ chức nghiên cứu và triển khai”. Đây là một loại hình tổ chức khoa học và công nghệ đƣợc tổ chức dƣới hình thức viện hàn lâm, viện, trung tâm, phòng thí nghiệm, trạm nghiên cứu, trạm quan trắc, trạm thử nghiệm và hình thức khác do Bộ trƣởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định. Nhiệm vụ của các tổ chức nghiên cứu và triển khai theo quy mô tổ chức và phạm vi hoạt động.