CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THUẾ QUAN ĐỐI VỚI MẶT HÀNG Ô TÔ NHẬP KHẨU MỚI NGUYÊN CHIẾC 1. KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU Ô TÔ MỚI NGUYÊN CHIẾC 1. Vai trò của hoạt động nhập khẩu ô tô mới nguyên chiếc Ngày nay, nền kinh tế thị trường đã thay thế nền kinh tế tự cung, tự cấp và có nhiều thay đổi tiến bộ theo hướng có lợi cho đất nước. Nền kinh tế đóng đã được thay thế hoàn toàn bằng nền kinh tế mở, hợp tác, quan hệ trên cơ sở cùng có lợi.
Các chính sách mở rộng nhập khẩu đã phát huy được vai trò to lớn của nó, tạo ra thị trường sôi động với khối lượng hàng hoá đa dạng, phong phú, tạo ra sự cạnh tranh mạnh mẽ về hàng hoá không ngừng tăng lên về giá trị và chất lượng. Trong xu thế ngày nay, đời sống nhân dân ngày càng nâng cao, nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường, thoát khỏi nền kinh tế tự cung tự cấp, lạc hậu. Mục tiêu phát triển nền kinh tế quốc dân dựa rất nhiều về lợi thế so sánh, ở đó mỗi quốc gia sẽ đẩy mạnh sản xuất có lợi thế để phục vụ cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu đi các quốc gia khác. Trong thực tế không có quốc gia nào có lợi thế về tất cả các mặt hàng, lĩnh vực, sự bổ sung hàng hoá giữa các quốc gia đã đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu.
Ở các quốc gia phát triển thường xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu và ngược lại những nước kém phát triển thì kim ngạch nhập khẩu lớn hơn xuất khẩu. Đối với mặt hàng ô tô thì có một số nước có nền kinh tế phát triển, có công nghệ tiên tiến có thể tự sản xuất để đáp ứng nhu cầu trong nước. Tuy nhiên với các nước ngành công nghiệp ô tô còn non trẻ, chưa tự sản xuất để đáp ứng nhu cầu trong nước thì nhập khẩu ô tô đóng những vai trò nhất định như: - Nhập khẩu sẽ bổ sung kịp thời những dòng ô tô mà trong nước không sản xuất được hoặc sản xuất không đủ đáp ứng tiêu dùng làm cân đối kinh tế, khai thác tối đa khả năng và tiềm năng của nền kinh tế. - Nhập khẩu ô tô làm đa dạng hoá các dòng ô tô trong nước, phong phú chủng loại, mở rộng khả năng tiêu dùng, nâng cao mức sống của người dân.
6 - Nhập khẩu ô tô làm xoá bỏ tình trạng độc quyền toàn khu vực và trên thế giới, cùng với nhập khẩu các mặt hàng khác xoá bỏ nền kinh tế lạc hậu tự cung, tự cấp. Tiến tới sự hợp tác giữa các quốc gia là cầu nối thông suốt của nền kinh tế tiên tiến trong và ngoài nước, tạo lợi thế để phát huy lợi thế so sánh trên cơ sở công nghiệp hoá. - Nhập khẩu ô tô còn thúc đẩy sản xuất trong nước không ngừng vươn lên, không ngừng tìm tòi công nghệ mới để sản xuất ô tô có chất lượng cao, đảm bảo, tăng cường sức cạnh tranh với hàng ô tô nhập. - Ngoài ra nhập khẩu hàng hoá là ô tô còn thúc đẩy xuất khẩu, góp phần nâng cao giá trị cũng như chất lượng hàng hoá xuất khẩu thông qua trao đổi hàng hoá đối lưu, giúp các nước nhanh chóng hoà nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới tham gia nhiều tổ chức kinh tế.
Các hình thức nhập khẩu ô tô mới nguyên chiếc 1. Nhập khẩu trực tiếp Đối với hình thức này thì người mua và người bán hàng hóa trực tiếp giao dịch với nhau, quá trình mua và bán không hề ràng buộc lẫn nhau. Bên mua có thể mua mà không bán và ngược lại. Hoạt động nhập khẩu trực tiếp là hình thức nhập khẩu độc lập của một doanh nghiệp nhập khẩu trên cơ sở nghiên cứu kỹ thị trường trong và ngoài nước, tính toán đầy đủ các chi phí đảm bảo kinh doanh có lãi, đúng phương hướng, phù hợp chính sách của nhà nước cũng như quốc tế.
Trong hoạt động nhập khẩu trực tiếp doanh nghiệp hoàn toàn nắm quyền chủ động và phải tiến hành các nghiệp vụ của hoạt động nhập khẩu từ nghiên cứu thị trường, lựa chọn bạn hàng, lựa chọn phương thức giao dịch, đến việc ký kết và thực hiện hợp đồng. Doanh nghiệp phải tự bỏ vốn để chi trả các chi phí phát sinh trong hoạt động kinh doanh và được hưởng toàn bộ phần lãi thu được cũng như phải tự chịu tránh nhiệm nếu hoạt động kinh doanh thua lỗ. Khi nhập khẩu tự doanh thì doanh nghiệp phải trực tiếp chịu thuế nhập khẩu và các thuế phí khác. Nhập khẩu uỷ thác Nhập khẩu ủy thác được hiểu là hoạt động dịch vụ thương mại theo đó chủ hàng thuê một đơn vị trung gian thay mặt và đứng tên nhập khẩu hàng hóa bằng 7 hợp đồng ủy thác.
Hoạt động nhập khẩu uỷ thác là hoạt động nhập khẩu hình thành giữa một doanh nghiệp hoạt động nước có kinh doanh ô tô nhưng không đủ điều kiện tài chính, chưa có kinh nghiệm về thương mại quốc tế… nên đã uỷ thác cho doanh nghiệp có khả năng trực tiếp giao dịch ngoại thương tiến hành nhập khẩu hàng hoá theo yêu cầu của mình. Bên nhận uỷ thác phải tiến hành đàm phán với nước ngoài để làm thủ tục nhập khẩu theo yêu cầu của bên uỷ thác và được hưởng một khoản hoa hồng gọi là phí uỷ thác. Quan hệ giữa doanh nghiệp uỷ thác và doanh nghiệp nhận uỷ thác được quy định đầy đủ trong hợp đồng uỷ thác như là về thông tin dịch vụ, mức phí, quyền và nghĩa vụ các bên… Nhập khẩu uỷ thác có đặc điểm: Doanh nghiệp nhập khẩu (doanh nghiệp nhận uỷ thác) không phải bỏ vốn, không phải xin hạn ngạch (nếu có), không phải nghiên cứu thị trường tiêu thị vì không phải lo tiêu thụ ô tô sau khi nhập mà chỉ đại diện cho bên uỷ thác để giao dịch với bạn hàng nước ngoài, ký hợp đồng và làm thủ tục nhập hàng cũng như thay mặt cho bên uỷ thác khiếu nại đòi bồi thường với nước ngoài khi có tổn thất. khi tiến hành nhập khẩu uỷ thác thì đại diện của các doanh nghiệp nhận uỷ thác chỉ được tính kim ngạch xuất nhập khẩu chứ không được tính doanh số, không chịu thuế doanh thu.
Còn doanh nghiệp uỷ thác cần phải cung cấp đầy đủ thông về thông số kỹ thuật của hàng ô tô cần nhập, phối hợp với người nhận uỷ thác đàm phán hợp đồng với đối tác nước ngoài, phối hợp nhận hàng và thành toán các khoản phi,… 1. Nhập khẩu liên doanh Nhập khẩu liên doanh là hoạt động nhập hàng hoá trên cơ sở liên kết một cách tự nguyện giữa các doanh nghiệp (trong đó có ít nhất một doanh nghiệp nhập khẩu trực tiếp) nhằm phối hợp kỹ năng, kỹ thuật để cùng giao dịch và đề ra các chủ trương biện pháp có liên quan đến hoạt động nhập khẩu, thúc đẩy hoạt động này phát triển theo hướng có lợi nhất cho cả hai bên, cùng chia lãi nếu lỗ thì các bên cùng chịu. Nhập khẩu liên doanh có đặc điểm: Ít rủi ro hơn so với nhập khẩu trực tiếp vì mỗi doanh nghiệp liên doanh nhập khẩu chỉ phải góp một phần vốn nhất định, quyền hạn và trách nhiệm của các bên cũng tăng theo số vốn góp, việc phân chia chi 8 phí, thuế doanh thu theo tỷ lệ góp vốn. Trong nhập khẩu liên doanh thì doanh nghiệp đứng ra nhận hàng sẽ được tính kim ngạch xuất nhập khẩu.
Khi đưa hàng về tiêu thụ thì chỉ được tính doanh số trên số hàng tính theo tỷ lệ vốn góp và chịu thuế doanh thu trên doanh số đó. Các hình thức nhập khẩu khác Nhập khẩu hàng đổi hàng Nhập khẩu hàng đổi hàng là nghiệp vụ chủ yếu của buôn bán đối lưu, là hình thức nhập khẩu đi đôi với xuất khẩu. Hoạt động này được thanh toán không phải bằng tiền mà bằng chính hàng hoá. Hàng hoá nhập khẩu và xuất khẩu có giá trị tương đương nhau.
Tạm nhập tái xuất Tạm nhập, tái xuất ô tô là việc ô tô được đưa từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt vào nội địa, có làm thủ tục nhập khẩu và làm thủ tục xuất khẩu chính hàng ô tô đó ra khỏi nước nhập. Tạm nhập, tái xuất nhằm mục đích nhập xe về tham gia triển lãm, hội chợ, giới thiệu sản phẩm. Bản chất của tạm nhập tái xuất là hoạt động mua và bán hàng hóa vì vậy kinh doanh tạm nhập tái xuất dựa trên cơ sở hợp đồng mua hàng hóa và hợp đồng bán hàng hóa trong logistic. Hợp đồng mua hàng hóa được ký giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp nước xuất khẩu, hợp đồng bán hàng hóa được ký giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp của nước nhập khẩu.
Thông thường, hàng hóa tạm nhập tái xuất có thời hạn tái xuất tối đa là 90 ngày. Kinh doanh tạm nhập tái xuất tiềm ẩn không ít rủi ro cho doanh nghiệp, doanh nghiệp tạm nhập tái xuất phải đứng trước rủi ro về giá, nguyên nhân là do hợp đồng bán hàng có thể phát sinh trước hợp đồng mua hàng. Các nhân tổ ảnh hưởng đến hoạt động nhập khẩu ô tô mới nguyên chiếc 1. Môi trưỡng vĩ mô Các yếu tố lạm pháp, tốc độ tăng trưởng kinh tế, tỷ giá hối đoái,.
của môi trường kinh tế vĩ mô tạo nên những cơ hội cũng như thách thức cho hoạt động nhập khẩu ô tô. Lạm phát 9 Trong kinh tế vĩ mô lạm phát là sự tăng mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ theo thời gian và sự mất giá trị của một loại tiền tệ. Khi so sánh với các nước khác thì lạm phát là sự giảm giá trị tiền tệ của một quốc gia này so với các loại tiền tệ của quốc gia khác. Lạm phát của một loại tiền tệ tác động đến phạm vi nền kinh tế một quốc gia.
Ngược lại với lạm phát là giảm phát, một chỉ số lạm phát bằng 0 hay một chỉ số dương nhỏ thì được người ta gọi là sự “ổn định giá cả” Lạm pháp sẽ làm tăng thu nhập danh nghĩa vì vậy làm tăng lượng thuế danh nghĩa gây ra tác động không tích cực vào suy nghĩ của người chịu thuế. Lạm pháp cao so với các nước khác làm đồng tiền giảm giá trị so với những đồng tiền khác dẫn đến tình trạng giảm nhu cầu nhập khẩu. Khi lạm pháp ở mức cao, ngân hàng sẽ có xu hướng điều chỉnh lãi suất danh nghĩa theo lạm phát và lãi suất thực. Khi đó, ngừoi dân có xu hướng cắt giảm chi tiêu và gửi tiết kiệm.