Luận văn thạc sĩ use of addressing forms to express informality in english and vietnamese m a thesis linguistics 60 22 15

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cách sử dụng hình thức xưng hô thể hiện sự thân mật trong tiếng Anh và tiếng Việt trong ngữ cảnh ngôn ngữ học.

• Tác giả: Trịnh Thị Việt Hƣơng
• Người hướng dẫn: Ths. Nguyễn Thúy Hƣơng
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Use Of Addressing Forms To Express Informality In English And Vietnamese (Sử Dụng Các Từ Xƣng Hô Để Thể Hiện Tính Không Nghi Thức Trong Tiếng Anh Và Tiếng Việt)
• Loại tài liệu: Minor Thesis
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: INTRODUCTION
• 1.1. Statement of problem and rationale
• 1.2. Aims and objectives
• 1.3. Research questions
• 1.4. Research methodology
• 1.5. Significance of the study
• 1.6. Structure of the thesis
• 2. CHƯƠNG 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Culture, language and communication
• 2.2. Addressing forms and their definitions
• 2.3. Features of addressing forms
• 2.4. Factors affecting the choice of addressing forms
• 3. CHAPTER 3: METHODOLOGY
• 3.1. Research questions revisited
• 3.2. Selection of participants
• 3.3. Data collection instruments
• 3.4. Data collection procedures
• 4. CHAPTER 4: RESULTS AND DISCUSSIONS
• 4.1. Results of the study
• 4.2. Discussion of the findings
• 4.3. Major similarities and differences between Vietnamese and English languages and culture in using AFs to express informality
• 4.4. Implications for English language teaching
• 4.5. Findings of the study revisited
• 4.6. Limitations of the study
• REFERENCES
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF FIGURES AND TABLES

Tóm tắt

I. Hướng dẫn tổng quan về sử dụng từ xưng hô thể hiện tính không chính thức trong tiếng Anh và Việt

Việc sử dụng từ xưng hô trong tiếng Anh và từ xưng hô trong tiếng Việt để thể hiện tính không chính thức đóng vai trò quan trọng trong giao tiếp hàng ngày. Đây không chỉ là cách tạo sự gần gũi mà còn phản ánh văn hóa và mối quan hệ xã hội giữa các cá nhân. Trong tiếng Anh, hệ thống xưng hô đơn giản với đại từ nhân xưng “I” và “you” trung tính, không phân biệt tuổi tác hay địa vị xã hội. Ngược lại, tiếng Việt có hệ thống xưng hô phức tạp, đa dạng với nhiều đại từ nhân xưng và danh xưng thể hiện rõ ràng mối quan hệ về tuổi tác, địa vị, và mức độ thân mật. Việc hiểu rõ cách sử dụng xưng hô không chính thức giúp tránh hiểu lầm và tăng hiệu quả giao tiếp trong cả hai ngôn ngữ.

1.1. Khái niệm và vai trò của từ xưng hô không chính thức trong giao tiếp

Khái niệm xưng hô không chính thức đề cập đến cách gọi tên hoặc đại từ nhân xưng được sử dụng trong các tình huống giao tiếp thân mật, không trang trọng. Theo nghiên cứu của Trịnh Thị Việt Hương (2011), việc sử dụng các từ ngữ thân mật trong tiếng Anh và tiếng Việt giúp tạo ra bầu không khí gần gũi, thân thiện, đồng thời phản ánh mối quan hệ xã hội và văn hóa giữa các bên giao tiếp. Sự lựa chọn từ xưng hô phù hợp còn thể hiện sự tôn trọng hoặc mức độ thân mật giữa người nói và người nghe.

1.2. Sự khác biệt cơ bản giữa hệ thống xưng hô tiếng Anh và tiếng Việt

Hệ thống từ xưng hô trong tiếng Anh chủ yếu dựa trên đại từ nhân xưng đơn giản “I” và “you”, không phân biệt tuổi tác, giới tính hay địa vị xã hội. Trong khi đó, hệ thống từ xưng hô trong tiếng Việt rất đa dạng, bao gồm đại từ nhân xưng, danh xưng thân mật, danh xưng họ hàng, chức danh nghề nghiệp và các từ ngữ biểu thị sự kính trọng hoặc thân mật. Sự phức tạp này phản ánh văn hóa gia đình và xã hội Việt Nam, nơi mà mối quan hệ và địa vị xã hội được thể hiện rõ qua cách xưng hô.

II. Phân tích các thách thức khi sử dụng từ xưng hô không chính thức trong tiếng Anh và tiếng Việt

Việc sử dụng xưng hô không chính thức trong giao tiếp tiếng Anh và tiếng Việt gặp nhiều thách thức do sự khác biệt về văn hóa và ngôn ngữ. Người học tiếng Anh tại Việt Nam thường bối rối khi lựa chọn từ xưng hô phù hợp, đặc biệt khi chuyển đổi giữa các ngữ cảnh trang trọng và không trang trọng. Ngược lại, người nói tiếng Anh có thể gặp khó khăn trong việc hiểu và sử dụng đúng các từ xưng hô trong tiếng Việt do hệ thống phức tạp và đa dạng. Những thách thức này ảnh hưởng đến hiệu quả giao tiếp và có thể dẫn đến hiểu lầm hoặc mất lịch sự.

2.1. Những khó khăn phổ biến trong việc sử dụng từ xưng hô không chính thức của người học tiếng Anh

Người học tiếng Anh tại Việt Nam thường gặp khó khăn trong việc lựa chọn từ xưng hô phù hợp do sự khác biệt về hệ thống xưng hô giữa hai ngôn ngữ. Ví dụ, việc sử dụng đại từ “you” trong tiếng Anh không phân biệt tuổi tác hay địa vị, trong khi tiếng Việt có nhiều đại từ nhân xưng khác nhau tùy theo mối quan hệ xã hội. Điều này dẫn đến việc sử dụng sai hoặc không phù hợp, gây mất tự nhiên hoặc thiếu lịch sự trong giao tiếp.

2.2. Thách thức trong việc hiểu và áp dụng xưng hô không chính thức của người nói tiếng Anh khi giao tiếp tiếng Việt

Người nói tiếng Anh khi học tiếng Việt thường gặp khó khăn trong việc nắm bắt và sử dụng đúng các từ xưng hô trong tiếng Việt do hệ thống phức tạp và đa dạng. Việc không hiểu rõ các quy tắc về tuổi tác, địa vị, và mối quan hệ xã hội trong tiếng Việt có thể dẫn đến việc sử dụng sai từ xưng hô, gây hiểu lầm hoặc mất lịch sự trong giao tiếp.

III. Phương pháp và bí quyết sử dụng từ xưng hô thân mật thể hiện tính không chính thức trong tiếng Anh và tiếng Việt

Việc sử dụng cách sử dụng từ xưng hô thân mật đúng cách giúp thể hiện sự gần gũi và thân thiện trong giao tiếp. Trong tiếng Anh, việc sử dụng tên riêng, biệt danh, hoặc các từ ngữ thân mật trong tiếng Anh như “honey”, “dear” là phổ biến. Trong tiếng Việt, việc sử dụng đại từ nhân xưng phù hợp với tuổi tác, giới tính và mối quan hệ xã hội là rất quan trọng. Việc hiểu và áp dụng đúng các quy tắc này giúp giao tiếp hiệu quả và tránh những hiểu lầm không đáng có.

3.1. Cách dùng đại từ nhân xưng không chính thức trong tiếng Anh và tiếng Việt

Trong tiếng Anh, đại từ nhân xưng “I” và “you” được sử dụng phổ biến và không phân biệt tuổi tác hay địa vị xã hội, tạo nên sự linh hoạt trong giao tiếp không chính thức. Ngược lại, tiếng Việt có nhiều đại từ nhân xưng khác nhau như “mày”, “tao”, “anh”, “em” tùy thuộc vào mối quan hệ và độ tuổi giữa người nói và người nghe. Việc lựa chọn đại từ nhân xưng phù hợp thể hiện sự tôn trọng hoặc thân mật, góp phần tạo nên sự gần gũi trong giao tiếp.

3.2. Cách gọi tên và sử dụng biệt danh trong giao tiếp thân mật tiếng Anh và tiếng Việt

Việc sử dụng tên riêng hoặc biệt danh là một cách phổ biến để thể hiện sự thân mật trong cả tiếng Anh và tiếng Việt. Trong tiếng Anh, người ta thường dùng tên gọi rút gọn hoặc biệt danh như “Chris” thay cho “Christian”. Trong tiếng Việt, biệt danh thường được dùng kèm với đại từ nhân xưng như “Dương vịt ơi” để tạo sự thân mật. Việc sử dụng đúng cách giúp tăng cường sự gần gũi và thân thiện trong giao tiếp.

3.3. Cách thể hiện sự gần gũi qua từ ngữ thân mật và các danh xưng trong tiếng Anh và tiếng Việt

Ngoài đại từ nhân xưng và tên gọi, cả tiếng Anh và tiếng Việt đều sử dụng các từ ngữ thân mật trong tiếng Anh và các danh xưng họ hàng, chức danh để thể hiện sự gần gũi. Ví dụ, tiếng Anh dùng các từ như “honey”, “dear”, còn tiếng Việt dùng các từ như “cưng”, “anh yêu”, “em bé”. Những từ này không chỉ thể hiện tình cảm mà còn giúp duy trì mối quan hệ xã hội thân thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về sử dụng từ xưng hô không chính thức trong tiếng Anh và tiếng Việt

Nghiên cứu của Trịnh Thị Việt Hương (2011) đã khảo sát và phân tích sự khác biệt cũng như tương đồng trong việc sử dụng xưng hô không chính thức giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Kết quả cho thấy, trong tiếng Việt, các từ xưng hô phổ biến trong tiếng Việt như đại từ nhân xưng, danh xưng họ hàng và biệt danh được sử dụng rộng rãi để thể hiện sự thân mật. Trong khi đó, tiếng Anh sử dụng nhiều hơn các đại từ nhân xưng trung tính và tên riêng rút gọn. Các yếu tố như tuổi tác, giới tính, thời gian quen biết và bối cảnh giao tiếp ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc lựa chọn từ xưng hô trong cả hai ngôn ngữ.

4.1. Kết quả khảo sát về tần suất và bối cảnh sử dụng từ xưng hô không chính thức

Khảo sát với 50 người tham gia (25 người Việt và 25 người nói tiếng Anh bản ngữ) cho thấy, trong tiếng Việt, đại từ nhân xưng và danh xưng họ hàng được sử dụng rất thường xuyên trong các bối cảnh thân mật như gia đình, bạn bè và đồng nghiệp. Trong tiếng Anh, tên riêng rút gọn và các từ ngữ thân mật được dùng phổ biến trong các bối cảnh công cộng và gia đình. Bối cảnh giao tiếp như nhà riêng, nơi công cộng, trường học và nơi làm việc ảnh hưởng đến việc lựa chọn từ xưng hô.

4.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn từ xưng hô không chính thức trong tiếng Anh và tiếng Việt

Các yếu tố như “độ tuổi”, “giới tính”, “thời gian quen biết”, “bối cảnh giao tiếp” và “cách thức giao tiếp (trang trọng hay không)” được xác định là những nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến việc lựa chọn từ xưng hô trong cả hai ngôn ngữ. Đặc biệt, tuổi tác và giới tính có ảnh hưởng lớn hơn trong tiếng Việt so với tiếng Anh. Việc nhận thức và vận dụng đúng các yếu tố này giúp người học sử dụng từ xưng hô phù hợp, tránh gây hiểu lầm trong giao tiếp.

4.3. Ứng dụng trong giảng dạy tiếng Anh và giao tiếp đa văn hóa

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giảng dạy tiếng Anh tại Việt Nam. Việc trang bị cho người học kiến thức về sự khác biệt trong sử dụng từ xưng hô giúp nâng cao năng lực giao tiếp và tránh những sai sót trong giao tiếp đa văn hóa. Giáo viên nên tích hợp các bài học về văn hóa và cách sử dụng từ xưng hô trong chương trình giảng dạy, đồng thời khuyến khích học sinh tiếp cận các tài liệu thực tế như phim ảnh, sách báo để hiểu sâu sắc hơn về cách sử dụng từ xưng hô trong các ngữ cảnh khác nhau.

V. Phương hướng phát triển và kết luận về sử dụng từ xưng hô không chính thức trong tiếng Anh và tiếng Việt

Việc nghiên cứu và hiểu rõ cách sử dụng từ xưng hô không chính thức trong tiếng Anh và tiếng Việt không chỉ giúp nâng cao hiệu quả giao tiếp mà còn góp phần thúc đẩy sự hiểu biết văn hóa giữa các cộng đồng ngôn ngữ. Mặc dù có nhiều điểm tương đồng, sự khác biệt trong hệ thống xưng hô có thể gây ra khó khăn cho người học và người sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp đa văn hóa. Do đó, cần có những nghiên cứu sâu hơn với phạm vi rộng hơn và các phương pháp đa dạng để hoàn thiện kiến thức về lĩnh vực này.

5.1. Kết luận chính về sự tương đồng và khác biệt trong sử dụng từ xưng hô không chính thức

Nghiên cứu cho thấy cả tiếng Anh và tiếng Việt đều sử dụng từ xưng hô để thể hiện sự thân mật và không chính thức, tuy nhiên hệ thống và cách thức sử dụng có nhiều khác biệt. Tiếng Việt có hệ thống xưng hô phức tạp hơn, phản ánh rõ nét các mối quan hệ xã hội và văn hóa, trong khi tiếng Anh sử dụng hệ thống đơn giản hơn với đại từ nhân xưng trung tính và tên riêng. Sự khác biệt này đòi hỏi người học phải có nhận thức sâu sắc để sử dụng phù hợp trong giao tiếp.

5.2. Hướng nghiên cứu và ứng dụng trong tương lai

Để nâng cao hiệu quả giao tiếp và giảng dạy, cần mở rộng phạm vi nghiên cứu với mẫu lớn hơn, kiểm soát các biến như tuổi tác, nghề nghiệp và trình độ học vấn. Ngoài ra, việc sử dụng các công cụ nghiên cứu đa dạng như ghi âm, phân tích văn bản viết sẽ giúp thu thập dữ liệu phong phú và chính xác hơn. Việc tích hợp kiến thức về văn hóa và ngôn ngữ trong giảng dạy sẽ giúp người học phát triển kỹ năng giao tiếp đa văn hóa hiệu quả.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Việc sử dụng các từ xưng hô thể hiện tính không nghi thức là một khía cạnh quan trọng trong giao tiếp và phản ánh sâu sắc các giá trị văn hóa của một cộng đồng. Nghiên cứu được thực hiện nhằm so sánh sự giống và khác biệt trong việc sử dụng các từ xưng hô để thể hiện tính không chính thức trong tiếng Anh và tiếng Việt – hai ngôn ngữ thuộc hai nền văn hóa có cấu trúc xã hội và giá trị khác biệt. Với 50 người tham gia khảo sát, gồm 25 người nói tiếng Việt và 25 người bản ngữ tiếng Anh đến từ Mỹ, Anh và Úc, nghiên cứu tập trung phân tích các dạng thức xưng hô phổ biến, mối quan hệ giữa người tham gia giao tiếp và các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn từ xưng hô.

Mục tiêu chính của nghiên cứu bao gồm xác định các điểm tương đồng và khác biệt cơ bản trong việc sử dụng từ xưng hô không chính thức giữa hai ngôn ngữ, đồng thời làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn từ ngữ này trong từng văn hóa. Nghiên cứu diễn ra trong môi trường giao tiếp đa dạng, tập trung tại Việt Nam đối với nhóm người Việt và tại các quốc gia nói tiếng Anh Mỹ, Anh và Úc. Ý nghĩa của nghiên cứu góp phần làm tăng hiểu biết về giao tiếp liên văn hóa, hỗ trợ việc giảng dạy tiếng Anh hiệu quả hơn tại Việt Nam và giảm thiểu những hiểu nhầm phát sinh từ sự khác biệt về cách dùng từ xưng hô trong giao tiếp hàng ngày.

Kết quả cũng được đánh giá với các chỉ số về tần suất sử dụng từng loại từ ngữ, phân loại theo mối quan hệ xã hội và bối cảnh giao tiếp, góp phần cung cấp thông tin thiết thực cho các nhà ngôn ngữ học, giáo viên, và người học tiếng Anh trong việc nâng cao năng lực giao tiếp không chính thức trong tiếng Anh.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên khung lý thuyết liên ngành về ngôn ngữ, văn hóa và giao tiếp nhằm làm rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa ngôn ngữ và văn hóa trong việc thể hiện quan hệ xã hội thông qua các dạng thức xưng hô. Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm:

- **Văn hóa như một hệ thống các hành vi học được**: Văn hóa không chỉ là các thói quen mà còn là phương tiện thể hiện mối quan hệ xã hội, được truyền lại qua giao tiếp và ngôn ngữ. Văn hóa đóng vai trò quyết định hình thức và sắc thái của các từ xưng hô trong giao tiếp.
- **Xưng hô (Addressing Forms)**: Được định nghĩa là các từ hoặc cụm từ dùng để gọi hoặc tiếp cận người khác trong giao tiếp, chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố như tuổi tác, giới tính, quan hệ, địa vị và mức độ thân mật.
- **Tính không nghi thức (Informality)**: Là những biểu hiện ngôn ngữ trong bối cảnh thân mật, không chính thức, nhằm tạo không khí gần gũi, thể hiện sự thân thiết hoặc thân mật trong quan hệ xã hội.

Các lý thuyết về quyền lực và sự đoàn kết trong tương tác xã hội của Brown và Gilman làm cơ sở để phân tích cách thức lựa chọn từ xưng hô dựa trên chiều hướng quyền lực và mối quan hệ thân mật. Ngoài ra, nghiên cứu cũng vận dụng các quan điểm của Holmes và Meyerhoff về mức độ lịch sự và thân mật trong giao tiếp, giúp xác định cách dùng từ ngữ phù hợp với từng bối cảnh.

Sự khác biệt trong hệ thống xưng hô của tiếng Việt và tiếng Anh được phân tích kỹ lưỡng, trong đó tiếng Việt có hệ thống đa dạng và phức tạp hơn do chịu ảnh hưởng sâu sắc của cấu trúc xã hội Á Đông, còn tiếng Anh sử dụng cách tiếp cận trung tính hơn với đại từ “I-you” là trung tâm, không mang nhiều yếu tố xã hội như trong tiếng Việt.

### Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng kết hợp với khảo sát bằng bộ câu hỏi (questionnaire) làm công cụ thu thập dữ liệu chính. Cụ thể:

- **Đối tượng tham gia**: 50 người, trong đó 25 người nói tiếng Việt tại Việt Nam và 25 người bản ngữ tiếng Anh tại Mỹ, Anh và Úc. Việc lựa chọn người tham gia được thực hiện ngẫu nhiên nhằm đảm bảo tính đại diện tối ưu trong phạm vi có thể.
- **Cỡ mẫu**: Mỗi nhóm gồm 25 người, đủ để phân tích cơ bản sự khác biệt và tương đồng trong sử dụng từ xưng hô. Mẫu được phân chia theo giới tính và độ tuổi nhưng không hạn chế theo tiêu chí cụ thể để phản ánh đa dạng quan điểm.
- **Công cụ thu thập dữ liệu**: Hai bộ câu hỏi, một dành riêng cho người Việt và một cho người Anh, được thiết kế song ngữ nhằm tăng tính khách quan, bao gồm câu hỏi đóng và mở về các dạng xưng hô thường dùng, tần suất sử dụng, các mối quan hệ và bối cảnh sử dụng cùng các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn.
- **Quy trình thu thập dữ liệu**: Gồm ba giai đoạn – thiết kế và thử nghiệm bảng câu hỏi ban đầu trên nhóm nhỏ phản hồi, sau đó phân phối bảng câu hỏi cho người tham gia thông qua trực tiếp (cho người Việt) và qua email (cho người Anh). Giai đoạn cuối là thu thập, mã hóa và nhập liệu để phân tích.
- **Phương pháp phân tích**: Sử dụng thống kê mô tả bao gồm tỷ lệ phần trăm và biểu đồ để minh họa các phát hiện chính. Các yếu tố được phân tích tương quan để xác định mức độ ảnh hưởng đến lựa chọn từ ngữ xưng hô. So sánh giữa hai nhóm ngôn ngữ được thực hiện để rút ra các điểm tương đồng và khác biệt quan trọng.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

1. **Các dạng từ xưng hô phổ biến nhất ở tiếng Việt là đại từ (100%), từ thân thuộc (88%) và tên gọi (88%), tiếp theo là tên gọi thân mật (76%) và từ thể hiện tình cảm (72%)**, trong khi ở tiếng Anh triển khai dạng từ phổ biến gồm đại từ (52%), tên rút gọn chuẩn (80%) và từ thể hiện tình cảm (64%).

2. **Ở tiếng Việt, các từ xưng hô được sử dụng phổ biến nhất trong các mối quan hệ bạn bè (88%), giữa anh chị em trong gia đình (76%), và đồng nghiệp (72%)**. Trong khi đó, tiếng Anh chủ yếu sử dụng từ xưng hô không chính thức trong gia đình như cha mẹ – con cái (88%), vợ chồng (88%) và anh chị em (80%). Mối quan hệ bạn bè được sử dụng ít hơn (48%).

3. **Tần suất sử dụng từ xưng hô không chính thức trong tiếng Việt chủ yếu là thường xuyên hoặc rất thường xuyên, với đại từ và từ thân thuộc luôn được sử dụng trên 80%**. Đối với tiếng Anh, tên rút gọn chuẩn và tên riêng được sử dụng rất thường xuyên và thường xuyên hơn các dạng khác, trong đó đại từ được sử dụng ít hơn với tỷ lệ khoảng 36% thường xuyên hoặc rất thường xuyên.

4. **Các yếu tố điều chỉnh sự lựa chọn từ xưng hô bao gồm tuổi tác, thời gian quen biết, giới tính, bối cảnh giao tiếp và cách thức giao tiếp (chính thức hay không chính thức)**. Trong đó, ở tiếng Việt, tuổi tác, cách thức giao tiếp và giới tính được xem là có ảnh hưởng rất lớn (100% người tham gia), trong khi tiếng Anh tập trung hơn vào thời gian quen biết và cách thức giao tiếp (100%).

### Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự khác biệt căn bản trong hệ thống từ xưng hô giữa hai ngôn ngữ phản ánh đặc trưng văn hóa: tiếng Việt với hệ thống phức tạp phân theo tuổi tác, mối quan hệ gia đình và địa vị xã hội; tiếng Anh lại dùng hệ thống đơn giản hơn với đại từ trung tính và cách gọi tên thân mật. Tần suất sử dụng cao các đại từ trong tiếng Việt phản ánh mức độ phong phú và tinh tế trong sự thể hiện quan hệ xã hội, trong khi người nói tiếng Anh ưu tiên sử dụng cách gọi tên rút gọn để thể hiện sự thân mật.

Ngoài ra, các yếu tố ảnh hưởng như thời gian quen biết và cách thức giao tiếp cũng phù hợp với các quan điểm ngôn ngữ học xã hội cho thấy sự lựa chọn từ xưng hô phản ánh quan hệ cá nhân và bối cảnh giao tiếp. Yếu tố tuổi tác và giới tính có ảnh hưởng lớn trong văn hóa Việt nhưng ít quan trọng hơn ở các nước nói tiếng Anh, điều này cho thấy vai trò của cấu trúc xã hội và giá trị văn hóa truyền thống trong việc hình thành cách giao tiếp của mỗi dân tộc.

Dữ liệu được đề xuất trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tần suất sử dụng các dạng từ xưng hô theo nhóm ngôn ngữ và bảng phân loại mức độ ảnh hưởng của các yếu tố xã hội, giúp trực quan hóa sự khác biệt và tương đồng trong thói quen giao tiếp không chính thức của hai nền văn hóa.

Sự hiểu biết sâu sắc về những điểm khác biệt này giúp giáo viên ngôn ngữ và người học nhận biết những rào cản tiềm tàng trong giao tiếp đa văn hóa, từ đó có thể điều chỉnh phương pháp dạy và học ngôn ngữ phù hợp hơn với đặc điểm văn hóa và xã hội của mỗi nhóm người.

## Đề xuất và khuyến nghị

1. **Tăng cường giảng dạy về từ xưng hô và đặc điểm văn hóa đi kèm trong chương trình tiếng Anh tại Việt Nam.** Nhà giáo và chương trình đào tạo tiếng Anh cần nhấn mạnh sự khác biệt về từ xưng hô giữa tiếng Anh và tiếng Việt, nhằm giúp học viên nhận biết và sử dụng đúng cách để tránh hiểu nhầm trong giao tiếp đa văn hóa. Thời gian triển khai trong vòng 1 năm, do nhà trường và bộ môn phụ trách.

2. **Xây dựng tài liệu và bài tập thực hành về giao tiếp không chính thức với các tình huống mô phỏng sinh động.** Việc tiếp cận thông qua kịch bản, phim ngắn, bài báo giúp học viên luyện tập kỹ năng ứng xử với từ xưng hô tiếng Anh trong các môi trường và mối quan hệ khác nhau. Thời hạn thực hiện dự kiến 6-12 tháng, phụ thuộc vào nguồn lực đào tạo.

3. **Tổ chức các buổi hội thảo, chia sẻ kinh nghiệm và workshop dành cho giáo viên tiếng Anh về ý nghĩa xã hội và cách sử dụng từ xưng hô trong tiếng Anh.** Đây là bước đi nhằm nâng cao nhận thức và năng lực giảng dạy về khía cạnh ngôn ngữ giao tiếp không chính thức, góp phần cải thiện hiệu quả giảng dạy. Đơn vị thực hiện có thể là trường đại học, trung tâm đào tạo chất lượng trong vòng 6 tháng.

4. **Khuyến khích học viên tiếp cận các nguồn tài liệu nguyên gốc như phim, sách báo, và các phương tiện truyền thông để hiểu rõ văn hóa và ngôn ngữ giao tiếp thực tế.** Việc này giúp học viên không chỉ nắm bắt về mặt từ vựng mà còn hiểu được sắc thái và thể hiện được sự phù hợp trong cách dùng từ. Mục tiêu kéo dài xuyên suốt quá trình học và khuyến khích tự học.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. **Giáo viên và giảng viên tiếng Anh** sẽ thu được kiến thức về cách thức sử dụng từ xưng hô trong tiếng Anh và sự khác biệt với tiếng Việt, giúp họ truyền đạt hiệu quả hơn những đặc điểm giao tiếp không chính thức trong thực tế. Ví dụ: điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp để học viên sử dụng từ ngữ đúng chuẩn văn hóa.

2. **Sinh viên và người học tiếng Anh** có thể nhận thức rõ hơn về các từ xưng hô, tránh nhầm lẫn và tự tin hơn trong giao tiếp hàng ngày và khi tham gia các môi trường học thuật đa văn hóa. Ví dụ: sử dụng tên rút gọn hoặc terms of endearment phù hợp trong hoàn cảnh thân mật.

3. **Nhà nghiên cứu ngôn ngữ học và xã hội học** có thể khai thác dữ liệu thống kê và kết quả phân tích về ảnh hưởng của các yếu tố xã hội – văn hóa trong việc lựa chọn từ xưng hô, từ đó phát triển các nghiên cứu liên quan sâu hơn về ngôn ngữ và văn hóa giao tiếp.

4. **Các chuyên gia đào tạo văn hóa doanh nghiệp và giao tiếp liên văn hóa** có thể vận dụng các phát hiện để thiết kế các khóa đào tạo dành cho nhân viên làm việc trong môi trường đa văn hóa, giảm thiểu hiểu sai và tăng hiệu quả hợp tác. Ví dụ: xây dựng kịch bản đào tạo về cách xưng hô phù hợp khi làm việc với đối tác nước ngoài.

## Câu hỏi thường gặp

**1. Tại sao việc hiểu từ xưng hô không chính thức lại quan trọng trong học tiếng Anh?**  
Việc này giúp người học tránh gây hiểu nhầm hoặc xúc phạm do sử dụng từ ngữ không phù hợp trong bối cảnh thân mật. Ví dụ, dùng tên riêng khi chưa thân thiết có thể gây khó xử trong giao tiếp.

**2. Từ xưng hô trong tiếng Việt và tiếng Anh khác nhau thế nào về mặt văn hóa?**  
Tiếng Việt có hệ thống xưng hô phức tạp, phân biệt rõ tuổi tác, địa vị và mối quan hệ, trong khi tiếng Anh đơn giản hơn, dùng đại từ chung “you” và gọi tên với sự thân mật khác nhau tùy hoàn cảnh. Điều này phản ánh giá trị gia đình và truyền thống trong văn hóa Việt Nam.

**3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến việc lựa chọn từ xưng hô trong giao tiếp?**  
Các yếu tố chính là độ tuổi, mức độ thân thiết (thời gian quen biết), giới tính, bối cảnh giao tiếp và cách thức giao tiếp (chính thức hoặc không chính thức). Ví dụ, khi giao tiếp với người lớn tuổi, người Việt thường dùng từ tôn kính, trong khi người Anh tập trung vào mức độ thân mật.

**4. Làm thế nào để người học tiếng Anh tại Việt Nam nắm được cách dùng từ xưng hô đúng?**  
Họ nên học kết hợp kiến thức ngôn ngữ và văn hóa, luyện tập qua các tình huống thực tế, xem phim, đọc sách và tham gia các hoạt động giao tiếp đa văn hóa để nâng cao năng lực sử dụng từ xưng hô phù hợp.

**5. Có những dạng từ xưng hô nào phổ biến trong tiếng Anh để thể hiện tính không chính thức?**  
Các dạng thường gặp là đại từ nhân xưng, tên gọi rút gọn, biệt danh và các từ thể hiện tình cảm (terms of endearment) như “honey”, “dear”. Sự lựa chọn tùy vào quan hệ giữa người nói và người nghe cũng như bối cảnh giao tiếp.

## Kết luận

- Luận văn đã chỉ ra sự đa dạng và khác biệt rõ nét giữa tiếng Việt và tiếng Anh trong việc sử dụng các từ xưng hô thể hiện tính không chính thức, trong đó tiếng Việt có hệ thống phức tạp hơn do chịu ảnh hưởng văn hóa gia đình sâu sắc.  
- Các từ xưng hô phổ biến nhất ở tiếng Việt là đại từ, từ thân thuộc và tên riêng; ở tiếng Anh là đại từ, tên rút gọn và các từ thể hiện tình cảm.  
- Các yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến việc lựa chọn từ xưng hô gồm thời gian quen biết, cách thức giao tiếp, bối cảnh, trong đó tuổi tác và giới tính quan trọng đối với tiếng Việt hơn tiếng Anh.  
- Hiểu biết về khác biệt này giúp giảm thiểu rào cản giao tiếp trong môi trường đa văn hóa, đặc biệt trong việc dạy học tiếng Anh và phát triển năng lực giao tiếp.  
- Giai đoạn nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng quy mô và tham chiếu sâu hơn các đối tượng đa dạng về tuổi tác, địa lý và nghề nghiệp, kết hợp các phương pháp nghiên cứu khác để tăng độ tin cậy và tương thích giữa các nhóm.

Hành động tiếp theo: Các giáo viên, nhà nghiên cứu và người học tiếng Anh tại Việt Nam nên áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế giảng dạy và học tập nhằm nâng cao kỹ năng giao tiếp không chính thức một cách chính xác và tự tin hơn trong các bối cảnh đa văn hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES TRỊNH THỊ VIỆT HƢƠNG TÓM TẮT LUẬN VĂN USE OF ADDRESSING FORMS TO EXPRESS INFORMALITY IN ENGLISH AND VIETNAMESE (SỬ DỤNG CÁC TỪ XƢNG HÔ ĐỂ THỂ HIỆN TÍNH KHÔNG NGHI THỨC TRONG TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT) M. MINOR THESIS Field: English Linguistics Code: 602215 HANOI, 2011 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES TRỊNH THỊ VIỆT HƢƠNG USE OF ADDRESSING FORMS TO EXPRESS INFORMALITY IN ENGLISH AND VIETNAMESE (SỬ DỤNG CÁC TỪ XƢNG HÔ ĐỂ THỂ HIỆN TÍNH KHÔNG NGHI THỨC TRONG TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT) M. MINOR THESIS Field: English Linguistics Code: 602215 Supervisor: Ths. Nguyễn Thúy Hƣơng HANOI, 2011 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iv TABLE OF CONTENT ACKNOWLEDGEMENTS CHAPTER: INTRODUCTION.

Statement of problem and rationale. Aims and objectives:. Significance of the study:. Structure of the thesis :.

2 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW .1 Culture, language and communication. Addressing forms and their definitions. Features of addressing forms. Factors affecting the choice of addressing forms.

The use of addressing terms to express informality in English and Vietnamese .1 The concept of informality. The use of addressing forms to express informality in English 11 2. The use of addressing forms to express informality in Vietnamese .12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] v CHAPTER 3: METHODOLOGY. Research questions revisited .2 Selection of participants.

Data collection instruments. Data collection procedures. 17 CHAPTER 4: RESULTS AND DISCUSTIONS. Results of the study.

Discussion of the findings. Major similarities and differences between Vietnamese and English languages and culture in using AFs to express informality32 4. Implications for English language teaching ………………………………. Findings of the study revisited.

Limitations of the study. 38 REFERENCES…………………………………………………………………………39 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vi LIST OF ABBREVIATIONS AFs: ……………Addressing forms M: …………….Male F: …………… Female T: …………… Title alone TLN: ………… Title with last name (TLN): E. Clinton … LN: ……………Last name alone … FN: …………. First name MNs: ………….Multiple names P: ………………Pronouns F: …………….

First name terms T: ……………. Nick name Bt: …………….Bare title E: ………………Terms of endearment D: ………………Demonstrative words ELT …………… English language teaching TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vii LIST OF FIGURES AND TABLES FIGURES Figure1: Vietnamese respondents’ information Figure 2: English respondents’ division Figure 3: English respondents’ information TABLES Table 1: Different addressing forms that may be used to express informality in Vietnamese Table 2: Different relations in which addressing forms can be used to express informality in Vietnamese Table 3: Different settings in which addressing forms can be used to express informality in Vietnamese Table 4: The frequency with which addressing forms can be used to express informality in Vietnamese Table 5: Different factors that can affect the choice of addressing forms to express informality in Vietnamese Table 6: The level influence of the factors on the choice of AFs in Vietnamese Table 7: Different addressing forms that may be used to express informality in English Table 8: Different relations in which addressing forms can be used to express informality in English Table 9: Different settings in which addressing forms can be used to express informality in English Table 10: The frequency with which addressing forms can be used to express informality in English Table 11: Different factors that can affect the choice of addressing forms to express informality in English. Table 12: The level influence of the factors on the choice of AFs in English TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 Chapter 1: INTRODUCTION 1.1 Statement of problem and rationale In communication using a appropriate addressing forms is the first step to a successful conversation. How people address each other is not only a matter of creating intimate atmosphere but also the aspect of social and culture expression.

One important issue in studying communication is to learn how individuals manage to open conversations or how people may address one another in a given language. English users (not native speaker) are faced with different factors that make them feel unconfident when learning and using English especially when using addressing forms. In an attempt to decrease learners‟ errors especially students‟ errors in using addressing forms, the researcher aims to find out the similarities and differences in the use of addressing forms in informal way as well as the factors that affect the choice of addressing forms in Vietnamese and English speaking cultures. Aims and objectives: The aims of the study are: - To investigate major similarities and differences in using addressing forms in English and Vietnamese and the factors that affects the choice of addressing forms in the two cultures.

- To suggest some implications for ELT about AFs between English and Vietnamese in order to help learners of English avoid misunderstandings and miscommunication in cross-culture communication. Research questions In short the paper is going to answer two research questions as follow: 1. What are the major similarities and differences in using addressing forms to express informality in English and Vietnamese? 2. What are the factors that affect the choice of AFs in two cultures? TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Research methodology The study begins by providing the theoretical background with viewpoints of various authors concerning the issue. These different viewpoints are dealt with in two ways: - Bringing the viewpoints and then giving discussion - Briefly analyzing these viewpoints. In order to achieve the aims of the study, the main method is quantitative which is mainly relies on:  Review of relevant literature  Survey questionnaire  Statistics, description and analysis of the collected data  Personal observation  Consultation with the supervisor 1. Significance of the study The study is hoped to be a useful source for both pedagogical and research purpose.

Specifically, equipped by the outcomes of the study, language teachers and learners may find the subject matter no longer complicated but motivating uses of AFs to express informality in English so that English learners can understand deeply addressing forms and can be confident in using addressing forms successfully. Structure of the thesis The thesis consists of five chapters, organized as follows: Chapter one is written to introduce the background to the study and statement of the problems. It also presents the aims, the research questions, research methodology, significance of the study and the design of the thesis. Chapter two presents a review of theoretical background that is relevant to the study.

It presents the definitions and discusses the relation of culture, language and communication. All key terms of addressing forms and informality as well as some common features and factors affecting the choice of addressing forms are also mentioned TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Chapter Three states the methodology used in the study. Therefore, research questions are revisited, the information about subjects, the data collection instruments, the data collection procedures and the data analysis. Chapter Four discusses the outcome of the data analysis.

Chapter Five is the conclusion to the thesis. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW 2.1 Culture, language and communication Culture, language and communication are the three concepts that are closely related. Before being examined in the relationships with the others, each is expected to be perceived in a thorough way. In the first place should be the concept of culture.

Social scientists have been interested in culture and how it influences people for years. Over the years there have been many different definitions of culture, with similarities as well as differences. Culture influences all aspects of our lives. We use culture to explain similarities within and differences between groups of people (Tooby & Cosmides, 1992).

Culture is not a static entity, but is ever-evolving; what we commonly know as “the generation gap” is a cultural difference as it refers to different ways of life and being for people who are raised in different periods of time (Pipher, 1998). Richard et al, (1992, 138) give clear definition of culture and point out some problems in culture between people of different background: “culture is the total sets of beliefs, attitudes, customs, behavior, social habits of the members of a particular society” Referring to culture, Harrison and Huntington (2000) comment sophisticatedly: “The term „culture‟, of course, has had multiple meaning in different disciplines and different context” (p.15) Culture is also defined in a broader sense by Triandis (1994) as follows: “… a set of human – made objective and subjective elements that in the past have increased the probability of survival and resulted in satisfaction for the participants in an ecological niche, and thus become shared among those who could communicate with each other because they had a common language and they live in the same time and place” Obviously, there are many ways to define culture. Culture, in short, can be comprehended as a shared learned behavior that is transmitted from one generation to TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 another independently of biological genes, for the purpose of promoting individual and social survival, adaptation and growth and development. However, one point noticeable from the definition by the above mentioned scholars is that the majority of them see the concept of “culture” from perspective of another concept, which is “communication”.

“Communication” as defined by Richard (et al.1992:64) is the exchange of ideas, information, etc between two or more persons. Communication is an effective tool for people to cooperate with each other in the process of development. Samovar (2007), in his study, shows that “human communication is the process through which individuals-in relationships, group, organization, and societies-respond to and create messages and adapt to the environment and one another” (p. Both scholars see communication as an exchanging process which creates a common ground (as the outcomes of the process) understood by all concerned.

Like the flawless transition, culture and communication intertwine with each other and it is easy to conceive that culture is communication and communication is culture. In a sense, cultures are the “residue” of social communication. Without communication and communication media, it would be impossible to preserve and pass along cultural characteristics from one place and time to another. One can say, therefore, that culture is created, shaped, transmitted, and learned through communication.

The reverse is also the case; that is, communication practices are largely created, shaped, and transmitted by culture. Considering the opinion of Smith (1966), he states that: “In modern society, different people communicate in different way, as do people in different societies in the world; and the way people communicate is the way they live. It is their culture. Who talks with whom, How, And about what? These are questions of communication and culture… When the elements of culture differ or change.

Communication and culture are inseparable.” (p1) Undoubtedly, the exact nature of relationship between communication and culture is a very complex and intimate one. However everything a person experiences is perceived TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 within the conceptual and grammatical perspective of that person's language. People can never understand the impact this has on their thinking until they learn a completely different language. It is undeniable that the relationship between communication and culture is intertwined and the relationship between language and culture, according to Samovar and many previous scholars is interwoven relationship.

Commenting on the relationship between language and culture Nida (1998:29) holds the view that language and culture are two language items symbolic systems. Everything we say in language has meanings, designative or sociative, denotative or connotative. Every language form we use has meanings, carries meanings that are not in the same sense because it is associated with culture and culture is more extensive than language.‟ People of different cultures can refer to different things while using the same language forms.