Sử Dụng Quan Hệ Liên Kết và Từ Vựng Trong Viết Bài Giải Thích Cho Học Viên EFL Trình Độ Trung Cấp

Trong EFL writing, đặc biệt ở trình độ trung cấp, việc sử dụng hiệu quả quan hệ liên kết và… 88 trang · Vietnam National University – Ho Chi Minh City · 2021.

• Tác giả: Nguyen Hoang Kham
• Người hướng dẫn: Dang Tan Tin, Ph.
• Trường học: Vietnam National University – Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: English Linguistics and Literature
• Đề tài: The Use of Conjunctive and Lexical Relations for Elaboration in Expository Writing by Intermediate-Level EFL Learners
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENTS
• STATEMENT OF ORIGINALITY
• RETENTION AND USE OF THE THESIS
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• ABSTRACT
• 1. CHƯƠNG 1: BACKGROUND TO THE STUDY
• 1.1. AIM OF THE STUDY
• 1.2. RESEARCH QUESTIONS
• 1.3. SCOPE OF THE STUDY
• 1.4. SIGNIFICANCE OF THE STUDY
• 1.5. ORGANIZATION OF THE THESIS
• 2. CHƯƠNG 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. EXPOSITORY WRITING
• 2.2. HALLIDAY AND MATTHIESSEN‘S MODEL OF ELABORATION
• 2.3. CONJUNCTIVE RELATIONS FOR ELABORATION
• 2.4. LEXICAL RELATIONS FOR ELABORATION
• 2.5. THE FRAMEWORK OF ANALYSIS IN THE PRESENT STUDY
• 2.6. PROCEDURE OF DATA COLLECTION
• 2.7. DATA ANALYSIS PROCEDURE
• 2.7.1. Identification of topic sentence
• 2.7.2. Analysis of elaboration
• 2.7.3. Analysis of conjunctive relations
• 2.7.4. Analysis of lexical relations
• 2.8. INTER-RATER RELIABILITY
• 4. CHƯƠNG 4: RESULTS AND DISCUSSIONS
• 4.1. SUMMARY OF RESULTS
• 4.2. CONJUNCTIVE RELATIONS FOR ELABORATION
• 4.3. LEXICAL RELATIONS FOR ELABORATION
• 4.4. LIMITATIONS OF THE STUDY

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sử Dụng Quan Hệ Liên Kết Trong EFL Writing

Trong EFL writing, đặc biệt ở trình độ trung cấp, việc sử dụng hiệu quả quan hệ liên kết và từ vựng đóng vai trò then chốt trong việc tạo ra những bài viết giải thích rõ ràng và mạch lạc. Kỹ năng viết không chỉ đơn thuần là sắp xếp các câu cú đúng ngữ pháp mà còn là khả năng liên kết câu một cách logic và sử dụng vốn từ vựng phong phú để diễn đạt ý tưởng một cách chính xác. Học viên EFL trình độ trung cấp thường gặp khó khăn trong việc sử dụng từ nối và cấu trúc câu phức tạp, dẫn đến bài viết giải thích thiếu tính mạch lạc. Nghiên cứu của Halliday và Hasan (1976) nhấn mạnh rằng cohesion (tính liên kết) là một yếu tố ngữ nghĩa, đề cập đến mối quan hệ ý nghĩa tồn tại trong một văn bản, điều này rất quan trọng để tạo ra những bài viết giải thích chất lượng.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Cohesion Trong Viết Bài Giải Thích

Halliday và Hasan (1976) định nghĩa cohesion như một yếu tố ngữ nghĩa then chốt. Khi một yếu tố trong văn bản phụ thuộc vào một yếu tố khác để diễn giải, cohesion được tạo ra. Trong bài viết giải thích, cohesion giúp người đọc dễ dàng theo dõi và hiểu được luận điểm chính. Thiếu cohesion có thể dẫn đến sự mơ hồ và khó hiểu, làm giảm hiệu quả giao tiếp của bài viết.

1.2. Thách Thức Sử Dụng Quan Hệ Liên Kết Của Học Viên EFL

Mặc dù tầm quan trọng của cohesion là không thể phủ nhận, học viên EFL trình độ trung cấp thường gặp nhiều khó khăn trong việc áp dụng nó vào thực tế viết bài. Các lỗi thường gặp bao gồm sử dụng sai từ nối, lạm dụng liên kết câu một cách không cần thiết, và thiếu sự liên kết giữa các ý tưởng chính. Điều này dẫn đến bài viết giải thích rời rạc và khó theo dõi.

II. Vấn Đề Thiếu Mạch Lạc Trong Bài Viết Giải Thích Của EFL

Một trong những vấn đề lớn nhất mà học viên EFL trình độ trung cấp phải đối mặt là sự thiếu mạch lạc trong bài viết giải thích. Mặc dù có thể nắm vững ngữ pháp cơ bản và có một lượng vốn từ vựng nhất định, nhưng việc kết nối các ý tưởng một cách logic và thuyết phục vẫn là một thách thức. Liên kết câu yếu ớt và sự thiếu nhất quán trong việc sử dụng từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa khiến cho bài viết trở nên khó hiểu và kém hấp dẫn. Nghiên cứu cho thấy rằng, nhiều học viên EFL sử dụng từ nối một cách máy móc, không thực sự hiểu rõ vai trò và ý nghĩa của chúng trong việc tạo ra sự liên kết.

2.1. Ngữ Pháp và Từ Vựng Chưa Đủ Cho Một Bài Viết Giải Thích Tốt

Nắm vững ngữ pháp và từ vựng là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để tạo ra một bài viết giải thích hay. Kỹ năng viết đòi hỏi khả năng tư duy logic, khả năng phân tích và tổng hợp thông tin, và khả năng diễn đạt ý tưởng một cách rõ ràng và mạch lạc. Học viên EFL cần được trang bị thêm những kỹ năng này để có thể viết những bài viết giải thích chất lượng.

2.2. Sử Dụng Từ Nối Không Hiệu Quả Vấn Đề Phổ Biến Của Học Viên EFL

Nhiều học viên EFL sử dụng từ nối một cách máy móc, không thực sự hiểu rõ vai trò và ý nghĩa của chúng trong việc tạo ra sự liên kết giữa các ý tưởng. Điều này dẫn đến việc sử dụng sai từ nối, lạm dụng từ nối, hoặc sử dụng từ nối một cách không phù hợp với ngữ cảnh. Kết quả là, bài viết trở nên khó hiểu và kém thuyết phục.

III. Cách Sử Dụng Quan Hệ Liên Kết Hiệu Quả Cho Học Viên EFL

Để cải thiện kỹ năng viết của học viên EFL trình độ trung cấp, việc tập trung vào việc sử dụng hiệu quả quan hệ liên kết là vô cùng quan trọng. Điều này bao gồm việc nắm vững các loại từ nối khác nhau, hiểu rõ vai trò của chúng trong việc tạo ra sự liên kết giữa các ý tưởng, và biết cách sử dụng chúng một cách phù hợp với ngữ cảnh. Bên cạnh đó, việc mở rộng vốn từ vựng, đặc biệt là từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa, cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra những bài viết giải thích phong phú và hấp dẫn.

3.1. Nắm Vững Các Loại Từ Nối Và Cách Sử Dụng Chúng

Học viên EFL cần được làm quen với các loại từ nối khác nhau, bao gồm từ nối chỉ nguyên nhân - kết quả, từ nối chỉ sự tương phản, từ nối chỉ sự bổ sung, và từ nối chỉ sự liệt kê. Quan trọng hơn, họ cần hiểu rõ vai trò và ý nghĩa của từng loại từ nối, và biết cách sử dụng chúng một cách phù hợp với ngữ cảnh.

3.2. Mở Rộng Vốn Từ Vựng Sử Dụng Từ Đồng Nghĩa và Từ Trái Nghĩa

Việc sử dụng từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa không chỉ giúp bài viết trở nên phong phú và hấp dẫn hơn mà còn giúp người viết diễn đạt ý tưởng một cách chính xác và tinh tế hơn. Học viên EFL nên chủ động học hỏi và sử dụng từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa trong bài viết giải thích của mình.

IV. Phương Pháp Luyện Tập Viết Bài Giải Thích Với Quan Hệ Liên Kết

Để giúp học viên EFL cải thiện kỹ năng viết bài giải thích, cần có những phương pháp luyện tập cụ thể và hiệu quả. Phương pháp này tập trung vào việc thực hành sử dụng quan hệ liên kết trong các bài viết. Các bài tập có thể bao gồm việc viết đoạn văn giải thích ngắn, sau đó phân tích và cải thiện tính mạch lạc bằng cách sử dụng từ nối và từ vựng phù hợp. Đồng thời, việc đọc và phân tích các bài viết giải thích mẫu cũng giúp học viên học hỏi kinh nghiệm và rút ra những bài học quý giá.

4.1. Viết Và Phân Tích Đoạn Văn Cải Thiện Tính Mạch Lạc

Viết các đoạn văn ngắn về các chủ đề khác nhau. Sau đó, phân tích cấu trúc của đoạn văn, xác định các câu chủ đề và các câu hỗ trợ. Sử dụng từ nối và từ vựng phù hợp để cải thiện tính mạch lạc của đoạn văn.

4.2. Đọc Và Phân Tích Bài Viết Giải Thích Mẫu Học Hỏi Kinh Nghiệm

Đọc các bài viết giải thích mẫu từ các nguồn khác nhau. Phân tích cấu trúc của bài viết, cách tác giả sử dụng quan hệ liên kết, và cách họ diễn đạt ý tưởng một cách rõ ràng và thuyết phục. Rút ra những bài học quý giá và áp dụng vào bài viết của mình.

V. Ứng Dụng Phân Tích Bài Viết Của Học Viên EFL Về Cohesion

Việc phân tích bài viết giải thích của học viên EFL giúp xác định rõ những điểm mạnh và điểm yếu trong việc sử dụng quan hệ liên kết. Phân tích này tập trung vào việc đánh giá cohesion và coherence của bài viết. Bằng cách xác định những lỗi sai phổ biến và cung cấp những phản hồi cụ thể, giáo viên có thể giúp học viên cải thiện đáng kể kỹ năng viết của mình. Nghiên cứu cho thấy rằng, việc nhận được phản hồi chi tiết và kịp thời là yếu tố quan trọng giúp học viên EFL tiến bộ nhanh chóng.

5.1. Đánh Giá Cohesion Và Coherence Trong Bài Viết

Đánh giá cohesion bằng cách xem xét việc sử dụng từ nối, từ đồng nghĩa, và từ trái nghĩa. Đánh giá coherence bằng cách xem xét tính logic của bài viết, sự liên kết giữa các ý tưởng, và khả năng thuyết phục của luận điểm.

5.2. Cung Cấp Phản Hồi Chi Tiết Giúp Học Viên Tiến Bộ

Cung cấp phản hồi chi tiết về những điểm mạnh và điểm yếu của bài viết. Đề xuất những cách cải thiện tính mạch lạc, sử dụng quan hệ liên kết hiệu quả hơn, và diễn đạt ý tưởng một cách rõ ràng hơn. Khuyến khích học viên sửa chữa và viết lại bài viết để củng cố kỹ năng viết.

VI. Kết Luận Nâng Cao Kỹ Năng Viết Thông Qua Quan Hệ Liên Kết

Việc sử dụng hiệu quả quan hệ liên kết và từ vựng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao kỹ năng viết của học viên EFL trình độ trung cấp. Bằng cách tập trung vào việc nắm vững các loại từ nối, mở rộng vốn từ vựng, và luyện tập thường xuyên, học viên có thể viết những bài viết giải thích rõ ràng, mạch lạc và thuyết phục. Nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc phát triển những phương pháp giảng dạy sáng tạo và hiệu quả hơn để giúp học viên EFL khai thác tối đa tiềm năng của mình trong EFL writing.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Luyện Tập Thường Xuyên Trong Viết Bài

Luyện tập thường xuyên là chìa khóa để cải thiện kỹ năng viết. Viết càng nhiều, học viên EFL càng trở nên quen thuộc với các loại từ nối, cách sử dụng từ vựng, và cách xây dựng bài viết giải thích hiệu quả.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về EFL Writing

Nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc phát triển những phương pháp giảng dạy sáng tạo và hiệu quả hơn để giúp học viên EFL khai thác tối đa tiềm năng của mình trong EFL writing. Đồng thời, cần có thêm những nghiên cứu về ảnh hưởng của văn hóa và ngôn ngữ mẹ đẻ đến kỹ năng viết của học viên EFL.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh giáo dục ngôn ngữ hiện đại, kỹ năng viết học thuật đóng vai trò quyết định đến kết quả đánh giá năng lực tiếng Anh trong các kỳ thi chuẩn hóa quốc tế như IELTS hay TOEFL. Theo ước tính từ các khảo sát khảo thí quốc tế, hơn 65% người học ở trình độ trung cấp (Intermediate/CEFR B1) gặp rào cản lớn trong việc duy trì tính liên kết (cohesion) và tính mạch lạc (coherence) của văn bản. Nhiều học viên có xu hướng chèn các phương tiện liên kết một cách máy móc, khiến bài viết xuất hiện các mối liên kết bề mặt nhưng thiếu sự phát triển logic chiều sâu.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn bắt nguồn từ sự bất đồng thuận trong giới ngôn ngữ học ứng dụng: liệu các phương tiện liên kết hình thức có thực sự tạo nên cấu trúc mạch lạc cho văn bản của người học tiếng Anh như một ngoại ngữ (EFL) hay không. Mục tiêu cụ thể của công trình là khám phá và mô tả cách thức người học trình độ trung cấp sử dụng các quan hệ liên từ (conjunctive relations) và quan hệ từ vựng (lexical relations) để hiện thực hóa chức năng mở rộng giải thích (elaboration) trong đoạn văn giải thích (expository paragraph).

Phạm vi nghiên cứu được triển khai trên 35 đoạn văn giải thích đạt chuẩn của học viên đang theo học khóa luyện thi IELTS căn bản tại một trung tâm ngoại ngữ thuộc khu vực ngoại thành Thành phố Hồ Chí Minh, thực hiện trong khung chương trình kéo dài 12 tuần vào năm 2021. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm giúp các nhà sư phạm nhận diện điểm nghẽn trong tư duy diễn ngôn của người học. Qua đó, nghiên cứu đặt mục tiêu đóng góp giải pháp nâng cao hiệu quả diễn đạt và phát triển ý mạch lạc từ 25% đến 35% trong hoạt động giảng dạy kỹ năng viết học thuật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng nền tảng dựa trên Ngôn ngữ học Chức năng Hệ thống (Systemic Functional Linguistics - SFL) của Halliday và Matthiessen (2014), kết hợp với lý thuyết liên kết kinh điển của Halliday và Hasan (1976), lý thuyết cấu trúc tu từ (RST) của Mann và Thompson (1988), cùng hệ thống ngữ nghĩa diễn ngôn của Martin (1992).

Khung phân tích tập trung vào hệ thống quan hệ logic-ngữ nghĩa (logico-semantic relations), cụ thể là phạm trù mở rộng (expansion) với nhánh trung tâm là quan hệ mở rộng giải thích (elaboration). Khác với quan hệ nới rộng (extension) hay nâng cao (enhancement) dễ dẫn đến sự phân tán chủ đề, quan hệ mở rộng giải thích duy trì chặt chẽ tính thống nhất thứ bậc giữa câu chủ đề (topic sentence) và các câu bổ trợ (supporting sentences).

Khung lý thuyết vận dụng năm khái niệm cốt lõi:

1. Mở rộng giải thích đẳng kết (Paratactic Elaboration): Cơ chế mở rộng ý nghĩa giữa các câu độc lập mà không bị ràng buộc bởi cấu trúc ngữ pháp phụ thuộc.
2. Diễn giải (Exposition): Hành động tái phát biểu mệnh đề chính bằng các từ ngữ khác nhằm làm rõ góc nhìn, thường dựa vào phép lặp hoặc từ đồng nghĩa.
3. Minh họa (Exemplification): Sự phát triển luận điểm bằng cách đưa ra trường hợp cụ thể hoặc ví dụ thực tế thông qua quan hệ bao hàm.
4. Làm rõ (Clarification): Việc giải thích bản chất, đưa ra nhận xét đánh giá hoặc chuyển đổi cực tính khẳng định - phủ định thông qua quan hệ tương phản hoặc từ trái nghĩa.
5. Quan hệ liên từ và quan hệ từ vựng: Các tài nguyên ngôn ngữ trực tiếp tham gia hiện thực hóa ba chức năng diễn ngôn nêu trên.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích văn bản kết hợp giữa tiếp cận từ trên xuống (top-down) dựa trên cấu trúc thể loại đoạn văn giải thích và tiếp cận từ dưới lên (bottom-up) thông qua việc nhận diện các dấu chỉ liên từ và từ vựng cụ thể.

Cỡ mẫu ban đầu bao gồm 39 học viên thuộc 3 lớp IELTS Basic (IB1 gồm 12 học viên, IB2 gồm 12 học viên, IB3 gồm 15 học viên). Nhóm tham gia gồm 15 nam và 24 nữ, độ tuổi từ 16 đến 27, trong đó sinh viên đại học chiếm hơn 51% (20 trên 39 học viên). Toàn bộ người học đều không chuyên ngành tiếng Anh và tiếp cận kiến thức liên từ qua giáo trình Get Ready for IELTS.

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ (comprehensive sampling) đối với toàn bộ học viên đang theo học cấp độ chỉ định tại cơ sở nghiên cứu nhằm bảo đảm tính đại diện tự nhiên và loại bỏ sai số lựa chọn. Sau khi thu thập, 4 bài viết bị loại bỏ (3 bài viết quá ngắn dưới 70 từ gồm các bài 56 từ, 63 từ, 67 từ và 1 bài không thể giải mã ngữ nghĩa), giữ lại 35 bài viết hoàn chỉnh đưa vào quy trình phân tích.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích chức năng là vì việc chỉ đếm tần suất đơn thuần của các từ nối sẽ không phản ánh được giá trị đóng góp của chúng vào tính mạch lạc tổng thể. Quy trình xử lý dữ liệu được tiến hành qua 5 giai đoạn nghiêm ngặt:

1. Phân đoạn chức năng văn bản (textual segmentation).
2. Xác định câu chủ đề và ý kiểm soát (controlling idea).
3. Xác định loại hình quan hệ mở rộng giải thích (exposition, exemplification, clarification).
4. Mã hóa và phân tích quan hệ liên từ.
5. Mã hóa và phân tích quan hệ từ vựng (repetition, synonymy, antonymy, inclusion).

Dữ liệu được thu thập vào tuần thứ 8 của khóa học thông qua bài viết 45 phút với yêu cầu tối thiểu 80 từ về chủ đề lời khuyên của cha mẹ trong môi trường lớp học tiêu chuẩn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng và định tính trên 35 đoạn văn bản đem lại bốn phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, mức độ mở rộng giải thích trong văn bản của người học còn hạn chế cả về số lượng lẫn chất lượng. Hơn 60% tổng số câu bổ trợ trong các bài viết không thiết lập được quan hệ giải thích hiệu quả với ý kiểm soát của câu chủ đề, dẫn đến hiện tượng đứt gãy mạch lập luận.

Thứ hai, có sự bất tương thích rõ rệt giữa việc sử dụng liên từ và hiệu quả mở rộng ý. Liên từ dùng cho chức năng minh họa xuất hiện với tần suất áp đảo, chiếm khoảng 55% tổng số liên từ mở rộng được tìm thấy. Tuy nhiên, gần 40% các trường hợp sử dụng liên từ như "for example" hay "for instance" lại không đi kèm với một ví dụ cụ thể hợp lệ, mà chỉ đưa ra một nhận định chung chung khác.

Thứ ba, quan hệ từ vựng bị chi phối nặng nề bởi phép lặp đơn điệu. Trong tổng số các mối liên kết từ vựng phục vụ mở rộng ý nghĩa, phép lặp từ nguyên bản (repetition) chiếm khoảng 62%. Ngược lại, việc sử dụng từ đồng nghĩa (synonymy) chỉ đạt khoảng 18%, quan hệ bao hàm gồm hạ vị và bộ phận (inclusion) chiếm khoảng 12%, và quan hệ từ trái nghĩa (antonymy) chỉ chiếm khoảng 8%.

Thứ tư, chức năng làm rõ (clarification) là phạm trù yếu nhất của người học. Rất ít bài viết sử dụng thành công quan hệ đối lập hay chuyển đổi cực tính ngữ nghĩa để đào sâu bản chất của vấn đề, phản ánh vốn từ vựng học thuật còn nhiều hạn chế ở trình độ B1.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến các hạn chế trên xuất phát từ việc người học thiếu nhận thức về ngữ nghĩa diễn ngôn. Phần lớn học viên học liên từ như những công thức ngữ pháp độc lập thay vì công cụ kiến tạo nghĩa. Khi gặp áp lực phòng thi, người học có phản xạ đặt liên từ ở đầu câu nhằm tìm kiếm điểm thành phần hình thức mà không chú trọng mối liên hệ nội dung giữa câu tiếp theo và câu đứng trước.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các kết luận của một số nghiên cứu trước đây về tính liên kết trong văn bản EFL, khẳng định rằng mật độ dày đặc của các phương tiện liên kết không đồng nghĩa với một bài viết mạch lạc. Việc lặp từ chiếm đến 62% cũng phản ánh hiện tượng người học bị giới hạn trong trường từ vựng sẵn có của đề bài, chưa linh hoạt kích hoạt các mối quan hệ ngữ nghĩa như từ đồng nghĩa hay từ chỉ chủng loại.

Về mặt trình bày trực quan, dữ liệu nghiên cứu có thể được biểu diễn hiệu quả thông qua một biểu đồ cột kép so sánh tần suất giữa việc sử dụng hiệu quả và không hiệu quả của 3 phân nhóm mở rộng (diễn giải, minh họa, làm rõ). Đồng thời, một biểu đồ tròn phân bổ tỷ lệ phần trăm của 4 loại quan hệ từ vựng (lặp từ 62%, đồng nghĩa 18%, bao hàm 12%, trái nghĩa 8%) sẽ làm nổi bật sự mất cân đối nghiêm trọng trong việc phân bổ tài nguyên từ vựng của học viên.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm khắc phục tình trạng lạm dụng liên từ hình thức và nâng cao chất lượng lập luận cho người học, nghiên cứu đưa ra bốn giải pháp trọng tâm:

1. Tái cấu trúc học phần viết học thuật: Đội ngũ quản lý chuyên môn và giáo viên tại các trung tâm ngoại ngữ cần thiết kế một học phần 4 tuần tập trung sâu vào quan hệ logic-ngữ nghĩa thay vì chỉ dạy ngữ pháp câu đơn lẻ. Mục tiêu là nâng tỷ lệ các câu phát triển ý đạt chuẩn từ mức dưới 40% hiện tại lên ít nhất 75% trong vòng 6 tháng triển khai.

2. Áp dụng phương pháp giảng dạy từ vựng theo mạng ngữ nghĩa: Giáo viên trực tiếp đứng lớp cần thực hiện các hoạt động khởi động xây dựng sơ đồ mạng từ (semantic mapping), bao gồm từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa và quan hệ phân cấp chủng loại trước mỗi buổi viết. Hoạt động này hướng đến việc kéo giảm tỷ lệ lặp từ đơn điệu từ 62% xuống dưới mức 35% trong suốt khóa học 12 tuần.

3. Chuẩn hóa quy trình phản hồi và sửa bài tập trung vào tính mạch lạc: Tổ bộ môn tiếng Anh cần áp dụng biểu mẫu đánh giá chú trọng mối liên kết chức năng giữa câu chủ đề và câu bổ trợ. Việc làm này giúp người học tự nhận diện và loại bỏ các lỗi ngụy liên kết với độ chính xác đạt trên 80% sau 8 tuần rèn luyện liên tục.

4. Xây dựng ngân hàng ngữ liệu đoạn văn mẫu có chú giải diễn ngôn: Các chuyên viên biên soạn tài liệu cần tích hợp 15 đến 20 đoạn văn mẫu có phân tích rõ ràng cấu trúc diễn giải, minh họa và làm rõ vào bộ giáo trình luyện thi cấp độ căn bản trong quý hoạt động tiếp theo, nhằm giúp trên 90% học viên nhận diện chính xác cấu trúc đoạn văn chuẩn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho bốn nhóm đối tượng:

1. Giáo viên tiếng Anh và giảng viên luyện thi chứng chỉ: Tiếp cận nguồn minh chứng thực tế về các lỗi liên kết ngữ nghĩa phổ biến của học viên; ứng dụng trực tiếp vào việc thiết kế bài giảng rèn luyện tư duy phát triển đoạn văn trong bài thi IELTS Writing Task 2.

2. Học viên cao học và nhà nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng: Khảo sát mô hình kết hợp hiệu quả giữa lý thuyết Ngôn ngữ học Chức năng Hệ thống và phương pháp phân tích diễn ngôn thực nghiệm; sử dụng làm tài liệu tham khảo để mở rộng nghiên cứu trên các thể loại văn bản học thuật phức tạp hơn.

3. Chuyên viên phát triển chương trình và biên soạn giáo trình: Nắm bắt các lỗ hổng kiến thức thực tế của người học trình độ B1; ứng dụng để thiết kế chuỗi bài tập nhận diện mối quan hệ ngữ nghĩa và tối ưu hóa hệ thống bài tập viết đoạn văn.

4. Người học tiếng Anh trình độ trung cấp và thí sinh tự luyện thi IELTS: Hiểu rõ sự khác biệt bản chất giữa việc đặt từ nối hình thức và việc mở rộng ý nghĩa thực chất; ứng dụng các tiêu chí phân tích để tự kiểm tra, chỉnh sửa bài viết nhằm cải thiện điểm tiêu chí Coherence and Cohesion từ band 5.0 lên mức 6.5 trở lên.

Câu hỏi thường gặp

Khung lý thuyết mở rộng giải thích của Halliday khác biệt như thế nào so với thuyết cấu trúc tu từ?

Khung lý thuyết của Halliday gắn liền các quan hệ chức năng với các dấu chỉ ngôn ngữ cụ thể như liên từ và quan hệ từ vựng trong văn bản. Ngược lại, thuyết cấu trúc tu từ xác định các mối liên kết dựa trên suy luận chủ quan về ý định giao tiếp mà không nhất thiết đòi hỏi sự hiện diện của các phương tiện liên kết hình thức.

Tại sao học viên trung cấp thường dùng nhiều liên từ nhưng bài viết vẫn thiếu mạch lạc?

Nghiên cứu chỉ ra rằng hơn 55% liên từ xuất hiện là các từ chỉ ví dụ, nhưng khoảng 40% trong số đó không đưa ra được dẫn chứng cụ thể tương ứng. Học viên có thói quen chèn liên từ theo phản xạ hình thức mà không tạo ra mối liên kết nội dung logic với câu chủ đề đứng trước.

Nhóm quan hệ bao hàm trong nghiên cứu được hiểu như thế nào?

Quan hệ bao hàm trong nghiên cứu kết hợp cả quan hệ hạ vị (hyponymy - quan hệ chủng loại) và quan hệ bộ phận (meronymy - quan hệ thành phần). Dữ liệu thực tế cho thấy nhóm này chỉ chiếm khoảng 12% do vốn từ vựng học thuật của học viên còn nghèo nàn, gây khó khăn cho việc phân loại chi tiết.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ mang lại ưu thế gì cho đề tài?

Việc thu thập toàn bộ 39 bài viết từ 3 lớp học chỉ định giúp phản ánh chân thực năng lực viết tự nhiên của nhóm đối tượng mục tiêu trong điều kiện lớp học thực tế. Phương pháp này loại trừ hoàn toàn thiên kiến chọn lọc chủ quan và bảo đảm tính giá trị sinh thái cho các phân tích định lượng sau đó.

Làm thế nào để người học giảm thiểu sự phụ thuộc vào phép lặp từ trong đoạn văn?

Người học cần chuyển đổi thói quen lặp từ đơn điệu (chiếm tới 62%) sang việc sử dụng từ đồng nghĩa ngữ cảnh và các cặp từ chỉ loại - thành viên. Việc thực hành lập dàn ý ngữ nghĩa trước khi viết sẽ giúp kích hoạt vốn từ vựng phong phú và duy trì dòng chảy thông tin tự nhiên hơn.

Kết luận

• Luận văn đóng góp mô hình phân tích diễn ngôn thực nghiệm dựa trên SFL để đánh giá chất lượng đoạn văn giải thích của người học tiếng Anh tại Việt Nam.
• Kết quả nghiên cứu xác nhận hiện tượng đứt gãy giữa số lượng liên từ bề mặt và chất lượng mạch lạc thực tế trên 35 bài viết mẫu của học viên trình độ B1.
• Phân tích từ vựng chỉ ra sự áp đảo của phép lặp đơn điệu (khoảng 62%), trong khi các mối quan hệ ngữ nghĩa chiều sâu như từ đồng nghĩa, bao hàm và tương phản chưa được khai thác hiệu quả.
• Công trình cung cấp quy trình phân tích 5 bước chi tiết, tạo tiền đề phương pháp luận vững chắc cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực ngôn ngữ học ứng dụng.
• Đề xuất hệ thống giải pháp sư phạm đồng bộ từ việc đổi mới giáo trình, phương pháp giảng từ vựng đến tiêu chí chấm chữa bài viết học thuật.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là làm sáng tỏ cơ chế hiện thực hóa ý nghĩa của liên từ và từ vựng trong văn bản học thuật của người học EFL. Trong lộ trình 12 đến 24 tuần tới, các cơ sở đào tạo cần áp dụng ngay các khuyến nghị sư phạm này vào thực tiễn giảng dạy. Hãy chủ động đổi mới phương pháp tiếp cận kỹ năng viết từ cấp độ ngữ nghĩa diễn ngôn để giúp người học phát triển năng lực tư duy ngôn ngữ một cách thực chất và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY – HO CHI MINH CITY UNIVERSITY OF SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES FACULTY OF ENGLISH LINGUISTICS AND LITERATURE THE USE OF CONJUNCTIVE AND LEXICAL RELATIONS FOR ELABORATION IN EXPOSITORY WRITING BY INTERMEDIATE-LEVEL EFL LEARNERS A thesis submitted to the Faculty of English Linguistics & Literature in partial fulfillment of the Master‘s degree in TESOL By NGUYEN HOANG KHAM Supervised by DANG TAN TIN, Ph. HO CHI MINH CITY, OCTOBER 2021 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY – HO CHI MINH CITY UNIVERSITY OF SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES FACULTY OF ENGLISH LINGUISTICS AND LITERATURE THE USE OF CONJUNCTIVE AND LEXICAL RELATIONS FOR ELABORATION IN EXPOSITORY WRITING BY INTERMEDIATE-LEVEL EFL LEARNERS A thesis submitted to the Faculty of English Linguistics & Literature in partial fulfillment of the Master‘s degree in TESOL By NGUYEN HOANG KHAM Supervised by DANG TAN TIN, Ph. HO CHI MINH CITY, OCTOBER 2021 ACKNOWLEDGEMENTS I would like to express my gratitude to those who have helped and supported me during the hard time doing my research and completing this thesis. First, my gratefulness goes to my respectful supervisor, Dr.

Dang Tan Tin, for encouraging me to continuously review literature, write up and revise my thesis and providing me with valuable feedback and precious guidance throughout the tiring stages of doing research and thesis writing. I am thankful for the continuous support that the management of the Faculty of English Linguistics and Literature provided when I was working on my thesis. My genuine appreciation also goes to my colleagues, for all the generous and enthusiastic support as well as the invaluable and professional advice they have given to help me better understand the issue under investigation. Last but not least, I am very grateful to my incomparably caring and loving family for always being by my side to cheer me up when I suffered stress from my work and study.

Without the encouragement, support and guidance provided by those named or unlisted, I would not have completed this Master‘s Thesis. I appreciate all i STATEMENT OF ORIGINALITY I hereby certify my authorship of the thesis submitted today entitled: THE USE OF CONJUNCTIVE AND LEXICAL RELATIONS FOR ELABORATION IN EXPOSITORY WRITING BY INTERMEDIATE- LEVEL EFL LEARNERS In terms of the statement of Requirements for the Thesis in Master‘s Program issued by the Higher Degree Committee. The thesis has not been submitted for the award of any degree or diploma in any other situations. Ho Chi Minh City, Octorber 2021 Nguyen Hoang Kham ii RETENTION AND USE OF THE THESIS I hereby state that I, Nguyen Hoang Kham, being the candidate for the degree of Master in TESOL, accept the requirements of University of Social Sciences and Humanities relating to the retention and use of Master‘s Theses deposited in the library.

In terms of these conditions, I agree that the original of my thesis deposited in the library should be accessible for the purpose of study and research, in accordance with the normal conditions established by the library for the care, loan or reproduction of the thesis. Ho Chi Minh City, October 2021 Nguyen Hoang Kham iii TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEDGEMENTS. i STATEMENT OF ORIGINALITY. ii RETENTION AND USE OF THE THESIS.

iii TABLE OF CONTENTS. iv LIST OF ABBREVIATIONS. vii LIST OF TABLES. viii LIST OF FIGURES .1 BACKGROUND TO THE STUDY .2 AIM OF THE STUDY .4 SCOPE OF THE STUDY.5 SIGNIFICANCE OF THE STUDY .6 ORGANIZATION OF THE THESIS.

6 CHAPTER 2 LITERATURE REVIEW. HALLIDAY AND MATTHIESSEN‘S MODEL OF ELABORATION.2 Categories of elaboration .3 CONJUNCTIVE RELATIONS FOR ELABORATION .2 Categories of conjunctive relations .4 LEXICAL RELATIONS FOR ELABORATION.2 Categories of lexical relations .3 Lexical relations and context .5 THE FRAMEWORK OF ANALYSIS IN THE PRESENT STUDY .6 PROCEDURE OF DATA COLLECTION .7 DATA ANALYSIS PROCEDURE .2 Identification of topic sentence .3 Analysis of elaboration .4 Analysis of conjunctive relations .5 Analysis of lexical relations .8 INTER-RATER RELIABILITY. 49 v CHAPTER 4 RESULTS AND DISCUSSIONS .2 Conjunctive relations for elaboration .3 Lexical relations for elaboration .2 Conjunctive relations for elaboration .3 Lexical relations for elaboration .1 SUMMARY OF RESULTS .2 LIMITATIONS OF THE STUDY .