Sách giáo khoa Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống

Tổng hợp nội dung SGK Ngữ văn 8 tập 2 Kết nối tri thức. Hướng dẫn soạn bài, tóm tắt văn bản và giải bài tập chi tiết bám sát chương trình học.

• Tác giả: Bùi Mạnh Hùng
• Trường học: Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam
• Chuyên ngành: Ngữ văn
• Đề tài: Ngữ văn 8 Tập hai
• Loại tài liệu: Sách giáo khoa

Tóm tắt

I. Tổng quan cấu trúc sgk ngữ văn 8 tập 2 kntt hiện hành

Sgk ngữ văn 8 tập 2 kntt thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Sách do Giáo sư Bùi Mạnh Hùng làm Tổng Chủ biên. Nội dung biên soạn bám sát định hướng phát triển năng lực của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Cấu trúc sách phân chia mạch lạc thành các chủ điểm bài học lớn. Mỗi bài học tích hợp chặt chẽ bốn kỹ năng: đọc, viết, nói và nghe. Phần Đọc cung cấp văn bản đa dạng thể loại. Hệ thống câu hỏi gợi mở tư duy thẩm mỹ và năng lực ngôn ngữ. Phần Thực hành tiếng Việt rèn luyện ngữ pháp gắn liền ngữ cảnh thực tế. Kỹ năng Viết hướng dẫn học sinh tạo lập văn bản theo quy trình rõ ràng. Phần Nói và nghe giúp nâng cao khả năng giao tiếp tự tin, mạch lạc. Phần Củng cố, mở rộng hệ thống hóa kiến thức trọng tâm. Sách vừa cung cấp tri thức ngôn ngữ, vừa bồi dưỡng nhân cách, tư tưởng nhân văn sâu sắc cho học sinh trung học cơ sở.

1.1. Mục tiêu biên soạn sgk ngữ văn 8 tập 2 kntt

Sách hướng tới mục tiêu phát triển phẩm chất và năng lực toàn diện cho học sinh lớp 8. Bộ sách chú trọng bồi dưỡng lòng yêu nước, lòng nhân ái, tình cảm gia đình và tinh thần trách nhiệm xã hội. Học sinh tiếp cận kiến thức văn học thông qua các hoạt động đọc, viết, nói và nghe tích hợp. Hệ thống bài học rèn luyện tư duy phản biện độc lập, năng lực thẩm mỹ và cảm thụ ngôn từ. Học sinh làm chủ kỹ năng tiếp nhận văn bản, phân tích cấu trúc nghệ thuật và nội dung tư tưởng. Kiến thức bài học liên kết trực tiếp với trải nghiệm đời sống thực tế.

1.2. Phân bố các chủ điểm bài học trọng tâm

Tập hai gồm các bài học lớn mang tính giáo dục sâu sắc. Bài 6 mang tên Chân dung cuộc sống khám phá vẻ đẹp bình dị của con người qua các tác phẩm tự sự và trữ tình. Bài 7 Tin yêu và ước vọng khơi dậy lòng yêu nước qua hình ảnh người lính và thế hệ trẻ thời chiến. Bài 8 Nhà văn và trang viết đi sâu vào đặc trưng sáng tạo nghệ thuật và tiếp nhận văn học. Bài 9 Hôm nay và ngày mai phản ánh vấn đề môi trường sinh thái cấp thiết hiện nay. Mỗi chủ đề đều liên kết chặt chẽ với đời sống đương đại.

II. Phân tích nội dung kiến thức sgk ngữ văn 8 tập 2 kntt

Sgk ngữ văn 8 tập 2 kntt mở rộng thể loại văn bản từ truyện ngắn, thơ tự do đến văn bản nghị luận và thông tin. Ngữ liệu chọn lọc kỹ lưỡng, tiêu biểu cho tinh hoa văn học Việt Nam và thế giới. Tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long ngợi ca vẻ đẹp lao động thầm lặng cống hiến. Bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt gợi nhắc ký ức tuổi thơ ấm áp và tình bà cháu thiêng liêng. Bài thơ Đồng chí của Chính Hữu làm sáng ngời tình đồng đội gắn bó keo sơn trong gian khổ. Truyện Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê khắc họa tinh thần dũng cảm của nữ thanh niên xung phong nơi chiến trường ác liệt. Phần tiếng Việt làm rõ kiến thức về biện pháp tu từ, từ đồng nghĩa và cấu trúc câu đặc biệt. Thách thức lớn đối với học sinh là dung lượng bài học khá phong phú, đòi hỏi khả năng tự đọc và tổng hợp kiến thức nâng cao.

2.1. Điểm nổi bật trong hệ thống văn bản đọc hiểu

Hệ thống văn bản đọc hiểu kết hợp hài hòa giữa tác phẩm kinh điển và hiện đại. Người học tiếp cận đa dạng thể loại từ văn xuôi tự sự, thơ ca kháng chiến đến văn bản nghị luận xã hội. Các tác phẩm kinh điển nước ngoài như Mắt sói của Daniel Pennac hay Chiếc lá cuối cùng của O. Henry mở rộng tầm nhìn văn hóa nhân loại. Sách xây dựng các câu hỏi gợi mở đa tầng nghĩa. Học sinh được khuyến khích tự suy ngẫm, khám phá thông điệp nghệ thuật và phát triển năng lực cảm thụ văn chương độc lập.

2.2. Khó khăn thường gặp khi tiếp cận ngữ liệu mới

Học sinh thường đối mặt với khó khăn khi phân tích các tầng nghĩa biểu tượng phức tạp trong thơ tự do và truyện hiện đại. Kiến thức thực hành tiếng Việt đòi hỏi sự linh hoạt trong phân tích ngữ cảnh giao tiếp cụ thể thay vì học thuộc lý thuyết đơn thuần. Khối lượng từ vựng phong phú và nhiều thuật ngữ chuyên môn có thể gây cản trở tiếp thu ban đầu. Phần tạo lập văn bản thuyết minh khoa học hoặc phân tích tác phẩm truyện yêu cầu tư duy logic chặt chẽ, luận điểm rõ ràng và dẫn chứng thuyết phục.

III. Phương pháp học tốt chương trình sgk ngữ văn 8 tập 2 kntt

Để tiếp thu hiệu quả nội dung sgk ngữ văn 8 tập 2 kntt, người học cần áp dụng các phương pháp học tập chủ động và khoa học. Trước mỗi tiết học, việc chuẩn bị bài theo hệ thống câu hỏi trong sách đóng vai trò then chốt. Học sinh nên ghi chú ngắn gọn các từ khóa, nhân vật chính và thông điệp tư tưởng của tác phẩm. Áp dụng sơ đồ tư duy giúp liên kết các đơn vị kiến thức tiếng Việt và phân tích bố cục bài văn nghị luận rõ ràng hơn. Trong quá trình rèn luyện kỹ năng viết, việc lập dàn ý chi tiết trước khi đặt bút viết bài là bước bắt buộc. Thường xuyên trao đổi, thảo luận nhóm trong các giờ nói và nghe giúp nâng cao sự tự tin và kỹ năng phản biện. Kết hợp đọc thêm các tư liệu tham khảo uy tín mở rộng vốn từ vựng và trau chuốt hành văn mạch lạc, trong sáng.

3.1. Kỹ năng chuẩn bị bài và đọc hiểu văn bản

Chuẩn bị bài kỹ lưỡng giúp người học nắm bắt bài giảng nhanh chóng và sâu sắc. Đọc kỹ văn bản ít nhất hai lần trước khi đến lớp để hiểu rõ cốt truyện, bối cảnh và cảm xúc chủ đạo. Trả lời chi tiết các câu hỏi trong phần Suy ngẫm và phản hồi nhằm định hướng kiến thức trọng tâm. Ghi chép cẩn thận các chi tiết nghệ thuật đắt giá, hình ảnh ẩn dụ hoặc từ ngữ biểu cảm cao. Đặt ra những thắc mắc cá nhân để trao đổi trực tiếp với giáo viên và các học sinh trong lớp học.

3.2. Cách rèn luyện kỹ năng viết và nói nghe

Rèn luyện kỹ năng viết bắt đầu từ việc nắm vững cấu trúc bài văn phân tích tác phẩm truyện và văn bản thuyết minh. Luôn lập dàn bài chi tiết với hệ thống luận điểm, luận cứ và dẫn chứng logic. Luyện tập diễn đạt câu văn ngắn gọn, giàu hình ảnh và tránh lối viết sáo rỗng. Đối với kỹ năng nói và nghe, học sinh nên tích cực tham gia thảo luận về các vấn đề xã hội thực tiễn. Chuẩn bị dàn ý nói ngắn gọn, luyện giọng nói rõ ràng và học cách lắng nghe phản hồi tôn trọng.

IV. Giá trị ứng dụng thực tiễn từ sgk ngữ văn 8 tập 2 kntt

Sgk ngữ văn 8 tập 2 kntt mang lại giá trị to lớn cho sự phát triển nhận thức và cảm xúc của học sinh. Sách không chỉ trang bị kiến thức ngôn ngữ học thuật mà còn mở rộng hiểu biết sâu rộng về con người và cuộc sống. Các bài học nuôi dưỡng tinh thần cống hiến thầm lặng, lòng dũng cảm và thái độ sống có trách nhiệm với môi trường. Khả năng tạo lập văn bản thuyết minh và phân tích văn học hỗ trợ đắc lực cho các môn học khác cũng như đời sống thực tế. Năng lực giao tiếp tự tin, thuyết trình mạch lạc giúp người học chủ động thích ứng trong môi trường xã hội hiện đại. Nền tảng tri thức từ tập sách này tạo tiền đề vững chắc cho việc học tập môn Ngữ văn ở lớp 9 và các bậc học cao hơn. Cuốn sách khẳng định vai trò cầu nối nhân văn giữa văn chương và hiện thực đời sống.

4.1. Bồi dưỡng phẩm chất và lối sống tích cực

Từng trang sách bồi đắp tâm hồn trong sáng, lòng trắc ẩn và sự thấu cảm nhân sinh sâu sắc. Hình ảnh người lao động vùng cao hay những cô gái thanh niên xung phong truyền cảm hứng sống cống hiến và kiên cường. Các bài học về bảo vệ thiên nhiên nâng cao ý thức giữ gìn môi trường sống bền vững. Học sinh rèn luyện thái độ sống trung thực, giàu tình yêu thương đối với gia đình và xã hội. Đây là hành trang tinh thần quý báu giúp các em trưởng thành vững vàng trong cuộc sống.

4.2. Định hướng ôn tập và phát triển năng lực tương lai

Kiến thức trong sách tạo nền tảng vững chắc cho quá trình chuẩn bị chuyển cấp vào lớp 9. Học sinh hình thành kỹ năng tự học, đọc hiểu văn bản ngoài sách giáo khoa theo đúng thể loại. Năng lực tạo lập văn bản và tư duy phản biện được củng cố liên tục qua từng dạng bài tập. Người học xây dựng thói quen đọc sách văn học tích cực, làm giàu vốn sống và vốn từ vựng ngôn ngữ. Những kỹ năng này trở thành công cụ quan trọng hỗ trợ học tập suốt đời và phát triển nhân cách toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 kể vẻ cuộc gặp gỡ kì lạ giữa cậu bé tên là Phi Châu và Sói Lam ở vườn bách thú. sỏi Lam chỉ còn một mắt. Con mắt kia của nó đã bi mất trong một cuộc giao tranh với con người. Con sỏi và cậu bé nhìn nhau bằng một mắt trong khu vườn thú vắng vẻ và yên lặng.

Chương 2 là mạch truyện về nhân vật Sói Lam. Cậu bé Phi Châu nhìn sâu vào mát Sói Lam và câu chuyện của gia đình nhà sỏi đã hiện lên trong con mắt ấy. Câu chuyện được kể ở ngôi thứ ba nhưng có lúc được chuyển sang ngôi thứ nhất qua lòi của nhân vật Sói Lam. Sỏi Lam kể về những cuộc trốn chạy các toán đi săn của gia đình nhà sói nơi Bàc Cực xa xôi, lạnh giá.

Chương 3 chuyển sang mạch truyện về nhân vật Phi Châu. Sói Lam nhìn sâu vào mắt Phi Châu và câu chuyện của cậu bé đã hiện ra với hành trình mưu sinh nhọc nhằn trên khắp châu Phi. Sau vụ tai nạn xe buýt, cậu bé đã được mẹ Bia, cha Bia cứu sống, chăm sóc và sống cùng họ ở Châu Phi Xanh. Cây cối ở Châu Phi Xanh bị con ngươi tàn phá ngày càng nhiều và hạn hán nghiêm trọng đã xảy ra.

Vi thế, gia đình Phi Châu phải rời bỏ vùng đất này đến “Thế Giới Khác”. Chương 4 kể vê việc gia đình Phi Châu chuyển đến thành phố và cha Bia được làm việc trong sở thú. ở vườn thú, Phi Châu đã được gặp lại những người bạn thân thiết của mình, trong đó có lạc đà Hàng Xén, Báo,. Mẹ Bia rất lo lắng vì vài tháng nay một con mắt của Phi Châu đã nhắm lại.

Con mắt của sói đã lành từ lâu, song nó nghĩ trong cá vườn bách thú buón thiu này, chỉ cán nhìn bằng một mắt là quá đủ. Nhưng bây giờ Sói đã có Phi Châu làm bạn. Sói nhìn ra thế giới xung quanh với những người bạn và các loài cây tràn ngập lối đi. Nó nghĩhình ảnh tươi đẹp này đáng nhìn bằng hai mắt.

Vì thế, “nháy một cái”, mí mắt của sói mở ra và “nháy một cái”, mí mắt của cậu bé mở ra. (2) Trang kim: phủ lên bê mặt đõ vật nào đó {chỉ, giấy, vải,.) một lớp kim loại mỏng. (3 > Hắc hoả: ngọn lửa màu đen. 6 Và cậu trả lời: - Được rồi, Hắc Hoả, ta nhìn đây.

Ta không sợ đâu. Con ngư01 như to hon, choán hết cả con mắt, cháy lên nhu một đám lửa thực sự, cậu bé không ngoảnh mặt đi. Và klú mọi thư trỏ nên tối sầm, đen tliẫm, cậu phat hiện ra một điều mà trước cậu, chưa hề có ai nhìn thấy trong mắt SOI con ngưoi có sự sống. Con ngưoi màu đen chính là một con sóỉ cái đang nằm cuộn tròn giứa bầy con nhỏ của mình, nó vừa gầm gừ vừa nhìn cậu bé.

] Vả chẳng thèm để ý tói cậu bé nữa, sỏi cái lướt nhìn một lượt bảy đứa con nhỏ của minh đang nằm vày quanh. Chúng làm thành một quầng màu hung đỏ. “Sắc cầu vồng, cậu bé nghĩ, quanh con ngươi có sắc câu vồng.” Phải rồi, màu lông của năm sói con hệt quầng hung đo của cầu vồng. Bộ lông của con thứ sáu màu xanh lam, xanh như màu nước đóng băng dưới nền tròi trong veo.

SÓI Lam! Con thứ bảy (một con SÓI cái màu vàng) hông như tia vàng. Mỗi klu nhìn vào là phải nheo mắt. Mấy cậu SÓI anh gọi nó là Ánh Vàng. ] (2) Và hẳn vi buồn nên Ánh Vàng muốn được thấy những điểu mới mẻ.

Cô muốn nhìn thấy con người. Nlùn thật gần co. Và chuyện xảy ra vào một đêm. vẫn toán đi săn mọi klu lùng sục theo gia đinh sói.

Họ dưng trại ỏ một vùng trùng đầy cỏ, tư hang sói tói đó mất chừng ba giờ đồng ho. Ánh Vang ngui thay mùi khói bốc lên từ đám lửa họ đốt. Cô còn nghe thấy cả tiếng cui kho kêu lách tách. “Ta phải tói đó xem sao”, cô tự nhủ.

Dụ đoan “Ta sẽ trỏ về trước khi tròi sáng.” Chuyện gì sẽ xảy ra với Ánh Vàng khi nu muốn nhìn thấy con người “Cuối cìmg ta cũng sẽ phải được biết họ giống thật gần? ai chứ.” “Ta sẽ có chuyện kể cho mọi người, và cả nhà sẽ đõ buồn hon.” “Và hon hết là vi họ đang săn lùng ta. ” Cô nghĩ như vậy là đủ lí do để trốn khỏi hang. Klu SÓI Lam tỉnh giác vào đêm hôm đó (như có linh cảm), cô SÓI em đã đi cách đó một giờ đồng hồ. Nó đoán ngay chuyện gi đã xảy ra.

Cô ấy đã lừa SÓI Xám Em Họ gác đêm hôm đó (điểu này cô ấy cũng làm được), và cô đã tói chỗ con người. 7 “Ta sẽ đuổi kịp em!” SÓI anh đã không làm được điều này. TỚI chỗ dựng hại của toán đi săn, SÓI Lam thấy có nhiều người đứng nhảy múa trong ánh lừa chập chờn, quanh một tấm lưới bl buộc chặt bằng một SỌ1 dây thừng rất to, cột vào một giá đõ. Ánh Vàng bl nhốt trong lưới đang cắn vào chỗ hống.

Bộ lông của nó lấp lánh những ánh chóp vàng hong màn đêm. Bầy chó điên loạn nhảy chồm chồm dưói tấm lưới. Hàm răng lộp cộp. Còn đám người tlù vừa nhảy vừa hú.

Họ mặc áo lông cáo. “Mẹ Hắc Hoả nói đúng”, SÓI Lam nglũ. Và nó nảy ra một ý: “Nếu ta cắn đứt SỌ1 dây, lưới sẽ roi xuống giữa bầy chó và sẽ mỏ ra. Con bé quá nhanh so VÓI bọn này, và chúng ta sẽ thoát!”.

Phải nhảy qua ngọn lửa. Một việc chẳng hay ho gi VÓI một con SÓI Nhưng clủ có cách làm vậy và phải thật nhanh. Không còn thòi gian mà sọ hãi. “Tấn công bất ngờ, đó là co may duy nhất của ta!” Tliế là SÓI Lam tung người bay trên làn khòng Hình dung khi bỏng rát bên ti ên dám lửa, ti ên những con người (mặt họ đỏ lừ vi khỏi lửa), bay ti ên cả bao lưới! Cảnh Sói Lam cứu Ánh Vàng.

Nó dùng răng cắn đứt phăng sợi dây và hét: - Chạy đi, Ánh Vàng! Đám người và chó còn đang nhìn hết lén trời. Ánh Vảng chần chù: - Anh SÓI Lam, tha lỗi cho em, tha. SÓI Lam hất tung hai con chó vào lửa. - Chạy đi, Ánh Vàng, chạy di! Suy luân - Không! Em không muốn bỏ anh lại một minh! Nhân vật Sói Lam có tính cách như Nhưng bầy chó quá đông.

thê nào? - Chạy đi anh giao cả nhà cho em đấy! SÓI Lam thấy Ánh Vàng tung ngưoi nhả một cú tuyệt hảo. Theo sau đó là những liếng súng nổ. Tuyết bắn ra những chùm tra quanh người cô. Tliế là xong! Cô đã mất hút trong màn đêm.

SÓI Lam chưa kip mừng vi em chạy thoát. Bất ngờ một gã to như gấu đứng sựng trước mặt nó, hai tay vung một thân cây đang bốc cháy. Choáng váng. Đầu SÓI Lam như 11Ổ tung.

Và màn đêm. Nó ngã xuống, ngã xuống, cứ xoay tròn và roi mãi trong màn đêm đầy tia lửa. 8 (Kh' tình lại, SÓI Lam clủ mở được một mắt. Nó đã bị đẳy tói năm hay sáu vườn thú trong suốt mười năm qưa.

Câu chuyện trở về VỚI hình ảnh cận bé yên lặng, chăm chú đứng trước chuồng SÓI Sói rất VUI được gặp lại cậư bé. Cậu bé clúnh là kỉ niệm cuối cùng của SÓI Con ngưoi trong mắt SÓI bùng lên như một ngọn lửa bao quanh cậu bé đầy thắc mắc: “Còn cậu? Cậu ấy? Cậu là ai? Hả? Cậu là ai? Mà tên cậu là gi nhỉ?”. Mắt người (3) Đây không phải lần đầu tiên có người hỏi tên cậu bé Hồi đầu có nhiều đúa trẻ khác hỏi. - Ê này, cậu mói đến đáy ha? - Cậu từ đâu tói đấy? - Bố cậu làm gi? - Cậu mấy tuổi9 - Cậu học lóp mấy? - Có biết chơi trổ chòi cao không? Toàn những càu hoi trẻ con.

Nhưng thường mọi người hỏi giống câu Sói Lam vừa nảy ra trong đầu: - Cậu tên là gi? Và chưa hề có ai hiểu được câư trả lòi của càu be - TÔI tên là Plu Châu. - Plu Châu ư? Đấy là tên nước chứ có phải tên người đâu! Và họ cưòi. -Nhưng tên tôi là Plu Châu thật mà.] Song cậu bé biết rõ là một cái tên sẽ chẳng nói lên điều gi nếu không có chuyện của nó. Cùng như một con SÓI trong vườn thứ: Nó sẽ clủ là một con thú binh thường như bao con khác nếu nguôi ta không biết chuyện về cuộc đòi nó.

“Được rồi, SÓI Lam ƠI, ta sẽ kể cho nu nghe chuyện của ta.” Và đến lượt con mắt cưa cậu bé chuyển động. Như một ánh sáng vụt tắt. Hoặc cảm giác như một Hình dung đường hầm bl sập dưới lòng đất. Phải rồi, một Cảm nhận của Sói Lam về con mắt đường hầm giống một cái hang cáo mà SÓI Lam của cậu bé.

từng chui vào. Càng vào sâu tlù càng mờ nụt. 9 Chẳng mấy chốc thì tói om, không còn giọt nắng nào. Ngay tới đau ngón chân mình SÓI Lam cũng không nhìn thấy.

Không biết nó chìm trong con mắt của cậu bé như thế bao lâu rồi nhì? Thật khó nói. Nlúều phút trôi qua tưởng chùng như hàng năm tròi. Mãi tới lúc, một giọng nói nhỏ nhẹ cất lên tư sâu trong bóng đèm: “Đây rồi, SÓI Lam ƠI, đây là noi có kỉ niệm đầu tiên của ta đó!” (Vào một đêm hãi hùng do cluến tranh ở châu Plu, cậu bé Plu Châu mồ CÔI được một người phự nữ tốt bụng đưa tiền cho lão Toa lái buôn và nhờ lão đưa đi thật xa. Cậu bé và lạc đà một bướu tên là Hàng Xén đã trở thành đôi bạn thân thiết.

Rất nlúều lần, lão Toa lái buôn đã cố tim cách bỏ roi cậu bé. Nhưng lạc đà kiên qưyết không đi nếu không có cậu. Một buổi sáng, lão Toa đã bán lạc đà Hàng Xén bong thành phố và bán cậu bé Plu Châu cho Vua Dê.) Í4) Sau klu lão Toa đi rồi, Plú Châu phải mất hàng giờ để tìm Hàng Xén. Nhưng chẳng thây.

Hình dung “Nó không thể ròi thành phố được, nỏ không Tâm trạng của Phi Châu khi đi tìm thể đi đâu một bước mà không có tôi' Nó đã hứa lạc dà Hàng Xén. VỚI tôi thế rồi mà!” Cậu hỏi thăm những người qua đường. Và mọi người trả lòi cậu rằng: - Cậu bé O1. ở đây ngày nào người ta chẳng bán đến hàng nghìn con lạc đà! Cậu hỏi cả những đứa trẻ tiực tuổi cậu: - Các bạn có nhìn thấy một con lạc đà một bướu có đôi mắt mơ màng không? Bọn trẻ cười vang: - Lạc đà một bướu nào chẳng mơ màng! Cậu hỏi ca những con lạc đà: - Một chú lạc đà một bướu to như đồi cát ấy!