mở đầu bằng nhạc hiệu, kết thúc với lời chào tạm biệt nhằm đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo phát thanh, đồng thời mang lại hiệu quả cao nhất cho người nghe. Trong phần này, tác giả sẽ trình bày về chương trình thời sự và chương trình âm nhạc trên sóng phát thanh. Chương trình thời sự trên sóng phát thanh Chương trình phát thanh thời sự bao gồm chương trình phát thanh thời sự tổng hợp và chương trình phát thanh thời sự đặc biệt. Chương trình phát thanh thời sự tổng hợp được coi là bộ mặt của kênh phát thanh.
Kết cấu của các chương trình này thường có thời lượng là 30 phút (ở một số đài phát thanh thì thực hiện 15 phút), với các phần chính sau: Phần bản tin thời sự; phần chuyên mục; những thông tin về thời tiết, dân số, tình hình giao thông, giá cả thị trường, giờ tàu xe chạy… Kế t cấ u chương triǹ h phát thanh thời sự đă ̣c biê ̣t thư ờng có các phần sau: Thông tin tư liệu; bình luận để khẳng định tầm cỡ, ý nghĩa của sự kiện; tường thuật trực tiếp đầy đủ sự kiện; phỏng vấn những nhân chứng; một số ca khúc minh họa làm tăng tính phong phú, hấp dẫn của chương trình. Hầu hết trên đài phát thanh hiện nay, các chương trình thời sự tổng hợp và các chương trình thời sự đặc biệt đều được thực hiện trực tiếp dưới nhiều hình thức khác nhau nhằm chuyển tải thông tin một cách nhanh chóng và chính xác nhất đến công chúng. Ở bất cứ Đài Phát thanh nào đều có chương trình thời sự. Chương trình âm nhạc trên sóng phát thanh 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong cuốn “Báo phát thanh”, các tác giả có nêu ra hai dạng âm nhạc được thực hiện trên sóng phát thanh đó là dạng chương trình âm nhạc độc lập chỉ phát sóng một loại nhất định và dạng âm nhạc như một yếu tố phù trợ trong các chương trình phát thanh [13, tr.
Âm nhạc nói chung và các chương trình ca nhạc là một thế mạnh đặc thù của phát thanh, nhất là đối với phương thức sản xuất chương trình phát thanh trực tiếp. Đó là một yếu tố giúp cho chương trình hấp dẫn, sinh động, thu hút được rộng rãi thính giả. Để có thể đáp ứng được nhu cầu phong phú, đa dạng của công chúng, việc tạo ra các chương trình âm nhạc theo yêu cầu được coi là một trong những hình thức sản xuất chương trình âm nhạc tương đối hiệu quả. Các hình thức chương trình âm nhạc theo yêu cầu được thực hiện rất khác nhau được xét theo các tiêu chí cơ bản sau: Theo số lượng thính giả yêu cầu; theo đối tượng thính giả (chương trình ca nhạc quốc tế, nhạc trẻ, nhạc thiếu nhi, nhạc dân tộc…); theo chủ đề như quê hương, đất nước… Chương trình âm nhạc cũng được thực hiện theo thời điểm để kỷ niệm một sự kiện trọng đại hay các hình thức chương trình như quà tặng âm nhạc; thi giọng hát hay… Thời gian của các chương trình âm nhạc trên sóng phát thanh không cố định, có thể là 15 phút, 30 phút hoặc hơn.
Quản trị và quản trị truyền thông Có rất nhiều khái niệm khác nhau được đưa ra về khái niệm quản trị và chưa có sự thống nhất hoàn toàn nào về định nghĩa này. Có thể nhận định, quản trị là tiến trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra hoạt động của các thành viên trong tổ chức, sử dụng các nguồn lực nhằm đạt đến sự thành công trong các mục tiêu đặt ra. Theo đó, quản trị có nghĩa là toàn bộ quá trình quyết định ra chính sách, các khung về quy tắc, đặt ra các mục tiêu chung. Quản trị còn là quá trình đặt nền móng các nguyên tắc vận hành cơ bản cho một cơ quan, tổ chức.
Nó chính là việc hướng dẫn, lãnh đạo, kiểm soát cơ quan, tổ chức để hướng đến việc đạt được mục tiêu chung. Khái niệm “truyền thông”, tương ứng với thuật ngữ “communication” trong tiếng Anh hoặc tiếng Pháp, hiểu theo nghĩa chung và trừu tượng thì “truyền thông” (communication) là quá trình “truyền dữ liệu giữa các đơn vị chức năng”. Quản trị 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com truyền thông là một tiến trình có hoạch định, kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra hoạt động truyền thông từ ekip thực hiện chương trình, sử dụng các nguồn lực, tổ chức thông điệp truyền thông, truyền tải trên các kênh truyền thông để đem đến cho công chúng tiếp nhận giá trị thông tin chính xác và hiệu quả nhất. Tromg luận văn, khái niệm quản trị truyền thông được tác giả nghiên cứu đối với việc thực hiện chương trình phát thanh trực tiếp để cho thính giả tiếp nhận những thông tin chính xác và hiệu quả nhất.
Đồng thời, quá trình quản trị còn nhuần nhuyễn ở tất cả các đơn vị vận hành trong Đài phát thanh; các khâu sản xuất chương trình phát thanh. Đối với chương trình PTTT, quá trình quản trị truyền thông được thực hiện trong tất cả các khâu sản xuất chương trình phát thanh từ quy trình sản xuất chương trình (kế hoạch thực hiện chương trình phát thanh; phân công nhiệm vụ cho những người thực hiện chương trình; kịch bản đề phòng rủi ro; nguồn lực vật chất, cơ sở kỹ thuật; việc kiểm tra, đánh giả sau khi thực hiện chương trình PTTT) đến nội dung và hình thức sản xuất chương trình PTTT (có các tiêu chí quản trị cụ thể đối với các chương trình âm nhạc phát thanh trực tiếp và chương trình thời sự phát thanh trực tiếp). Những tiêu chí quản trị truyền thông cụ thể đối với một chương trình phát thanh trực tiếp chính là quá trình đặt nền móng để chương trình đó được thực hiện một cách tốt nhất để hướng đến mục tiêu mang đến cho thính giả chương trình phát thanh trực tiếp tốt nhất. Phân loại phát thanh Việc sản xuất chương trình phát thanh có thể được phân loại theo một số tiêu chí sau: Phân loại theo kỹ thuật; phân loại theo địa bàn; phân loại theo định dạng chương trình và phân loại theo quy trình sản xuất.
Thứ nhất, phân loại theo kỹ thuật: Từ khi hình thành đến nay, kỹ thuật phát thanh phát triển không ngừng và ngày càng có nhiều sự tiến bộ về khoa học công nghệ giúp công chúng tiếp cận với phát thanh ngày càng đơn giản, thuận tiện hơn từ công nghệ AM, FM, DAB đến phát thanh trên Internet. Phát thanh qua sóng AM: Ưu điểm của sóng AM là có thể truyền đi xa tới hàng nghìn kilômét. Tuy nhiên, sóng AM có nhược điểm là dẽ bị can nhiễu, dải tần âm thanh bị cắt xén do đó, chất lượng âm thanh bị hạn chế. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phát thanh qua sóng FM: Sóng FM có nhiều ưu điểm về mặt tần số, dải tần âm thanh sau khi tách sóng điều tần có chất lượng tốt, cho âm thanh trung thực và có thể truyền âm thanh stereo, sóng FM ít bị can nhiễu hơn so với sóng AM.
Nhược điểm của sóng FM là cự ly truyền sóng ngắn, chỉ truyền được từ vài chục đến vài trăm kilômét. Do đó, sóng FM thường được sử dụng làm sóng phát thanh ở các địa phương. Phát thanh DAB (Digital Audio Broadcasting):Còn được gọi là công nghệ phát thanh kỹ thuật số ra đời sau phát thanh AM và phát thanh FM, là một hệ thống kỹ thuật hoàn toàn mới cho các đài phát thanh. Ưu điểm của phát thanh DAB là chất lượng âm thanh tốt hơn đáng kể so với phát thanh FM.
Ngoài ra, phát thanhDAB có khả năng phát sóng nhiều chương trình phát thanh hơn so với phương thức phát sóng FM trên cùng một dải phổ tần số. DAB có khả năng chống nhiễu và fading đa đường tốt hơn, đặc biệt là đối với các máy thu di động. Phát thanh Internet: Là phương thức phát thanh đa phương tiện thông qua kết nối Internet. Phát thanh trên Internet là công nghệ tiên tiến nhất hiện nay giúp thay đổi cách thức nghe phát thanh theo cách truyền thống.
Ưu điểm của phát thanh internet là phạm vi giao tiếp không giới hạn, chất lượng không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố gây nhiễu. Phát thanh internet có khả năng tạo được sự tương tác nhiều chiều giữa người nghe với nhà đài, đồng thời cho phép người nghe tự chọn lịch nghe chương trình theo ý muốn. Thứ hai, phân loại theo địa bàn: Phân loại theo địa bàn bao gồm phát thanh địa phương, phát thanh quốc gia và phát thanh quốc tế. Phát thanh địa phương hay còn gọi là Local radio: Phát thanh địa phương/khu vực – Chỉ các đài phát thanh ở địa phương, chỉ phát sóng trong một phạm vi, khu vực nhất định.
Các đài phát thanh này sẽ hướng tới phục vụ những đối tượng trong địa phương đó (tình hình thời tiết, biên tập viên, người dẫn chương trình có giọng nói địa phương đặc trưng, nội dung mang thông tin tại khu vực…). Ở Việt Nam hiện nay, có 64 Đài Phát thanh địa phương và nhiều đài phát thanh cấp huyện, xã. Trong diện khảo sát của luận văn, Đài địa phương mà tác giả lựa chọn đó chính là Đài PT-TH Hà Nội. 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phát thanh Quốc gia hay còn gọi là National radio: Là đài phát thanh Quốc gia, phát sóng trên phạm vi cả nước.
Đài phát thanh Quốc gia hướng tới phục vụ đối tượng thính giả trên cả nước và đối tượng kiều bào ở nước ngoài. Nội dung tin tức sẽ là tin tức quốc tế, tin tức trong nước và những thông tin mang tính chất chính trị, kinh tế, văn hóa, giải trí… cho toàn thể công chúng. Vì là Đài phát thanh Quốc gia nên giọng đọc của biên tập viên và dẫn chương trình là giọng đọc chuẩn, mang tính phổ thông. Đài Tiếng nói Việt Nam là Đài phát thanh Quốc gia duy nhất ở Việt Nam và cũng là Đài thuộc diện khảo sát của luận văn.
Phát thanh quốc tế hay còn gọi là International Radio: Đây là đài phát thanh có phạm vi phát sóng trên toàn thế giới với nội dung phong phú, đa dạng; hướng tới phục vụ nhóm đối tượng ở nhiều quốc gia khác nhau; được phát sóng trên nhiều thứ tiếng phù hợp với từng quốc gia, khu vực. Hiện nay, trên thế giới có nhiều đài phát thanh quốc tế đang hoạt động và có số lượng thính giả đông đảo trên toàn thế giới như Thế giới vụ BBC, Đài tiếng nói Hoa Kỳ (VOA), Đài phát thanh Deutsche Welle của Đức… Chẳng hạn, Đài phát thanh quốc tế Pháp là một đài phát thanh trong hệ thống phát thanh của Nhà nước Pháp, phủ sóng phát thanh tại Paris và toàn thế giới. Với 45 triệu thính giả vào năm 2006, RFI là đài phát thanh quốc tế được đón nghe nhiều thứ ba trên thế giới.