Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh thị trường lao động Việt Nam sở hữu khoảng 50,74 triệu người trong độ tuổi lao động với 65% thuộc thế hệ Y và thế hệ Z, áp lực cạnh tranh thu hút nhân tài giữa các doanh nghiệp ngày càng gia tăng. Dữ liệu từ Tổng chỉ số nguồn nhân lực năm 2022 cho thấy tỷ lệ lao động phi chính thức chiếm 55% và tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn cao chỉ chiếm 11,67%. Tình trạng này khiến các doanh nghiệp đứng trước thách thức lớn trong việc tiếp cận và tuyển dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là sau giai đoạn biến động kinh tế do đại dịch Covid-19. Nhân sự có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thường có xu hướng lựa chọn các tổ chức có uy tín thương hiệu vững mạnh và chế độ đãi ngộ minh bạch.

Trước thực tế đó, chuyên đề thực tập tốt nghiệp "Phân tích thực trạng công tác xây dựng thương hiệu tuyển dụng tại Chi nhánh Công ty Cổ phần Viễn thông FPT, giai đoạn 2020 - 2022" của tác giả Trần Thị Phúc (Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh) tập trung giải quyết bài toán xây dựng thương hiệu tuyển dụng (Employer Branding - EB) nhằm thu hút và giữ chân nhân sự tại một doanh nghiệp viễn thông quy mô lớn.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm:

  1. Tổng hợp và hệ thống hóa dữ liệu thu thập được trong quá trình thực tập tại doanh nghiệp.
  2. Phân tích thực trạng công tác xây dựng thương hiệu tuyển dụng tại Chi nhánh Công ty Cổ phần Viễn thông FPT (FPT Telecom) khu vực Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2020 – 2022.
  3. Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng, phân tích những kết quả đạt được và các mặt còn hạn chế trong hoạt động truyền thông thương hiệu tuyển dụng của đơn vị.
  4. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác xây dựng thương hiệu tuyển dụng tại chi nhánh trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Các hoạt động xây dựng thương hiệu tuyển dụng, quy trình truyền thông thương hiệu và các yếu tố tác động đến nhận diện thương hiệu nhà tuyển dụng của doanh nghiệp.
  • Phạm vi không gian: Chi nhánh Công ty Cổ phần Viễn thông FPT tại Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Phạm vi thời gian: Dữ liệu hoạt động và số liệu kinh doanh, nhân sự trong giai đoạn 2020 – 2022 (kết hợp dữ liệu thực tập thực tế từ tháng 09/2023 đến tháng 12/2023).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm tiếp cận

Nghiên cứu vận dụng các lý thuyết nền tảng về Quản trị Nguồn nhân lực và Marketing ứng dụng trong nhân sự, trọng tâm là:

  • Thương hiệu nhà tuyển dụng (Employer Branding - EB): Xác định hình ảnh, giá trị văn hóa và trải nghiệm làm việc của doanh nghiệp trong nhận thức của người lao động hiện tại lẫn ứng viên tiềm năng ngoài thị trường.
  • Giá trị định vị người lao động (Employee Value Proposition - EVP): Hệ thống các quyền lợi vật chất và phi vật chất mà tổ chức cam kết mang lại cho nhân viên.
  • Quản trị hành trình trải nghiệm ứng viên (Candidate Journey): Chuỗi tương tác từ tiếp nhận thông tin, tìm hiểu, ứng tuyển, phỏng vấn đến tiếp nhận công việc.
  • Hệ thống Quản trị Mục tiêu và Kết quả Then chốt (OKR): Công cụ đo lường hiệu suất và tiến độ các chiến dịch truyền thông tuyển dụng.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Tác giả kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng để xử lý dữ liệu:

  • Phương pháp định tính: Quan sát trực tiếp quy trình tuyển dụng và truyền thông tại Ban Nhân sự trong kỳ thực tập 13 tuần; phân tích, so sánh tài liệu nội bộ với lý thuyết quản trị nhân sự; phỏng vấn sâu và tổng hợp kinh nghiệm từ chuyên viên hướng dẫn tuyển dụng.
  • Phương pháp định lượng: Thu thập và xử lý dữ liệu thứ cấp từ Báo cáo tài chính FPT Telecom các năm 2020, 2021, 2022; Sách trắng Công nghệ Thông tin - Truyền thông (CNTT-TT) năm 2022; báo cáo định kỳ của Ban Nhân sự; dữ liệu đo lường tương tác trên các nền tảng mạng xã hội và phiếu khảo sát sơ cấp đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến thương hiệu tuyển dụng từ cán bộ nhân viên (CBNV) chi nhánh.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu trình bày tính cấp thiết của đề tài, mục tiêu, phạm vi và phương pháp nghiên cứu. Đồng thời, tác giả cung cấp nhật ký mô tả vị trí Thực tập sinh Tuyển dụng tại Phòng Tuyển dụng – Trung tâm Thu hút Nguồn nhân lực (Ban Nhân sự FPT Telecom) từ ngày 25/09/2023 đến ngày 22/12/2023.

Nội dung thực tập 13 tuần phản ánh các nghiệp vụ nhân sự thực tế:

  • Tuần 1 (25/09 – 29/09): Học tập văn hóa doanh nghiệp, nghiên cứu tài liệu tập đoàn và tham gia đào tạo chính sách cho tân binh.
  • Tuần 2 (02/10 – 06/10): Sàng lọc hồ sơ ứng viên trên TopCV, CareerLink; hỗ trợ phỏng vấn các vị trí Nhân viên kinh doanh, Giao dịch viên, Kiểm soát chất lượng; thực hiện báo cáo tuần.
  • Tuần 3 – Tuần 7 (09/10 – 10/11): Đăng tin tuyển dụng trên FPT Jobs, Facebook; học tập kỹ năng thiết kế đồ họa bằng Adobe Illustrator và Photoshop phục vụ thiết kế ấn phẩm truyền thông tuyển dụng.
  • Tuần 8 – Tuần 13 (13/11 – 22/12): Thiết kế poster, banner, standee; trực tiếp hỗ trợ tổ chức chuỗi sự kiện FPT Telecom Career Booming; thiết lập chiến dịch tuyển dụng khu vực miền Trung - Đông Nam Bộ và xây dựng kế hoạch truyền thông cuối năm trên Fanpage tuyển dụng.

Phần 2: Thực trạng công tác xây dựng thương hiệu tuyển dụng tại Chi nhánh Công ty Cổ phần Viễn thông FPT, giai đoạn 2020 – 2022

1. Tổng quan về đơn vị nghiên cứu

Công ty Cổ phần Viễn thông FPT (thành lập ngày 31/01/1997, tiền thân là Trung tâm Dữ liệu trực tuyến FPT - FOX) là đơn vị thành viên đóng góp 33% tổng doanh thu của Tập đoàn FPT (năm 2022). Tính đến năm 2021, công ty chiếm 16,04% thị phần dịch vụ Internet băng thông rộng tại Việt Nam (xếp thứ 3 sau VNPT và Viettel), vận hành 316 văn phòng giao dịch thuộc 90 chi nhánh trong nước và 13 chi nhánh quốc tế với hơn 9.000 cán bộ nhân viên.

Cơ cấu tổ chức Ban Nhân sự gồm 3 trung tâm chuyên môn (Trung tâm Chính sách & Dịch vụ Nhân sự, Trung tâm Thu hút Nguồn Nhân lực, Trung tâm Đào tạo & Phát triển) và 2 phòng chức năng (Phòng Quản trị Trải nghiệm Nhân viên, Phòng Hệ thống Thông tin Nhân sự). Trực thuộc Trung tâm Thu hút Nguồn Nhân lực, Phòng Truyền thông Thương hiệu Tuyển dụng (EB) đóng vai trò quản lý hình ảnh, vận hành kênh truyền thông và tổ chức sự kiện thu hút ứng viên.

2. Phân tích số liệu tài chính và cơ cấu lao động

Bảng 1: Kết quả kinh doanh và nguồn vốn FPT Telecom (2020 - 2022) (Đơn vị: Tỷ đồng - Nguồn: Báo cáo tài chính 2020, 2021, 2022)

Chỉ tiêu Năm 2020 Năm 2021 Năm 2022 Tăng trưởng 2022/2020
Doanh thu 11.466 12.686 14.729 +28,46%
Lợi nhuận sau thuế 1.663 1.918 2.258 +35,78%
Vốn chủ sở hữu 4.887 5.385 5.919 +21,12%
Nợ phải trả 11.530 14.761 10.505 -8,89%
Tổng nguồn vốn (Tổng tài sản) 16.417 20.146 16.424 +0,04%

Doanh thu tăng trưởng bình quân 13,4%/năm. Năm 2022, công ty thực hiện chính sách giảm mạnh 28,83% nợ phải trả (từ 14.761 tỷ đồng xuống 10.505 tỷ đồng) nhằm kiểm soát chi phí lãi vay, nâng cao tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA).

Về nhân sự, tỷ lệ lao động trong độ tuổi 18 – 30 duy trì xấp xỉ 40% (chủ yếu là Gen Y và Gen Z); trên 80% lực lượng lao động sở hữu trình độ từ Cao đẳng, Đại học trở lên.

Bảng 2: Tình hình tuyển dụng nhân sự tại Chi nhánh TP.HCM (2020 - 2022) (Đơn vị: Người - Nguồn: Ban Nhân sự)

Vị trí tuyển dụng Năm 2020 Năm 2021 Năm 2022
Tổng nhân sự tuyển mới 590 758 737
Nhân viên Kinh doanh 171 184 214
Nhân viên Marketing 42 58 98
Tỷ trọng nhóm Kinh doanh & Marketing / Tổng tuyển mới 36,10% 31,93% 42,33%

Năm 2022, dù tổng số nhân sự tuyển mới giảm nhẹ 2% so với 2021 do ảnh hưởng thị trường chung, nhu cầu tuyển dụng lực lượng bán hàng và tiếp thị tăng mạnh lên mức 42,33%, phục vụ mục tiêu mở rộng kinh doanh dịch vụ FTTH, FPT Play và FPT Camera.

3. Quy trình và hình thức xây dựng thương hiệu tuyển dụng

Quy trình triển khai hoạt động truyền thông thương hiệu tuyển dụng tại FPT Telecom gồm 6 bước:

  • Bước 1: Các đơn vị lập kế hoạch nhân sự trong năm: Trưởng các bộ phận rà soát nhân sự hiện tại, số lượng thuyên chuyển, dự kiến thay thế và nhu cầu tuyển mới.
  • Bước 2: Xét duyệt kế hoạch nhân sự: Ban Điều hành, Ban Giám đốc Khối và Ban Nhân sự phê duyệt dựa trên ngân sách và chiến lược phát triển.
  • Bước 3: Xây dựng kế hoạch truyền thông EB: Phòng EB phối hợp cùng Phòng Tuyển dụng lập kế hoạch chi tiết (xác định EVP, kênh truyền thông, mốc thời gian, dự toán chi phí, chỉ tiêu OKR).
  • Bước 4: Xét duyệt kế hoạch truyền thông: Trình cấp quản lý phê duyệt ngân sách và nội dung thông điệp.
  • Bước 5: Triển khai thực hiện: Thống nhất hai đầu cầu Hà Nội - TP.HCM; Media team công bố nhận diện thương hiệu tuyển dụng; Event team liên kết trường học; Nội bộ triển khai chiến dịch.
  • Bước 6: Kiểm tra và đánh giá hiệu quả: Đo lường định kỳ theo quý/năm dựa trên chỉ tiêu OKR và dữ liệu ứng tuyển thực tế.

Các hình thức triển khai cụ thể:

  • Truyền thông đa phương tiện: Vận hành hệ thống kênh số gồm Website FPT Jobs, Fox News, Fanpage Tuyển dụng FPT Telecom (tích xanh, 92.000 lượt theo dõi), trang TikTok Nhà Cáo (tích xanh, 152.000 lượt theo dõi).
  • Sự kiện tuyển dụng: Chuỗi sự kiện FPT Telecom Career Booming trong Quý 3/2021 đạt hơn 800% chỉ tiêu OKR, thu hút gần 50.000 người tham gia nhờ chuyển đổi linh hoạt mô hình Online kết hợp Offline; chương trình FPT Telecom Office Tour đưa sinh viên tham quan thực tế trụ sở; phối hợp tổ chức Talkshow kỹ năng tại các trường Đại học, Cao đẳng; tổ chức chương trình thực tập hưởng lương Sinh viên Công nghệ Tập sự.
  • Quản trị hành trình ứng viên: Chuẩn hóa quy trình 5 giai đoạn gồm Tiếp nhận thông tin (qua kho mô tả công việc JD chuẩn hóa) $\rightarrow$ Tìm hiểu công ty $\rightarrow$ Nộp hồ sơ ứng tuyển (đa dạng qua Web, Mail, Google Form) $\rightarrow$ Phỏng vấn chuyên nghiệp $\rightarrow$ Đón tiếp nhận việc và đào tạo hội nhập.

Phần 3: Một số đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác xây dựng thương hiệu tuyển dụng

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, tác giả đưa ra 4 nhóm giải pháp định hướng:

  1. Lập kế hoạch kinh phí rõ ràng cho từng quý, từng tháng: Phân bổ ngân sách chi tiết cho từng kênh truyền thông và sự kiện để tránh lãng phí hoặc gián đoạn chiến dịch.
  2. Thực hiện truyền thông đúng đối tượng mục tiêu: Phân loại thông điệp và kênh tiếp cận riêng biệt cho từng nhóm ứng viên (sinh viên công nghệ, ứng viên khối kinh doanh, nhân sự cấp cao).
  3. Tăng cường sự liên kết giữa các bộ phận: Đẩy mạnh cơ chế phối hợp giữa phòng EB, phòng Tuyển dụng và các bộ phận chuyên môn tại các chi nhánh để đồng bộ hình ảnh và thông tin tuyển dụng.
  4. Lựa chọn thông điệp truyền thông hiệu quả: Tập trung làm nổi bật giá trị cốt lõi "Tôn, Đổi, Đồng", văn hóa doanh nghiệp cởi mở và chính sách phát triển nghề nghiệp thực tế.

Phần 4: Kết luận

Tổng kết lại các nội dung đã nghiên cứu và khẳng định tầm quan trọng của việc hoàn thiện công tác xây dựng thương hiệu tuyển dụng đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.


Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

  • Chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ: Hệ thống hóa toàn diện quy trình 6 bước xây dựng thương hiệu tuyển dụng và mô hình quản trị hành trình ứng viên 5 giai đoạn tại doanh nghiệp viễn thông quy mô lớn.
  • Số liệu chứng minh hiệu quả:
    • Hoạt động EB đóng góp trực tiếp vào kết quả tuyển dụng trung bình trên 700 nhân sự mỗi năm tại Chi nhánh TP.HCM (đạt đỉnh 758 người năm 2021).
    • Tỷ trọng tuyển dụng khối Kinh doanh & Marketing được đáp ứng kịp thời, tăng từ 31,93% (2021) lên 42,33% (2022).
    • Chuỗi sự kiện FPT Telecom Career Booming đạt hơn 800% chỉ tiêu OKR quý 3/2021, thu hút gần 50.000 lượt tương tác.
    • Khảo sát thực tế tại Ban Nhân sự Chi nhánh TP.HCM ghi nhận tỷ lệ 4/30 nhân sự chính thức quyết định ứng tuyển xuất phát từ ấn tượng tích cực khi tham gia các sự kiện tuyển dụng trước đó của công ty.
    • Xây dựng hệ thống kênh truyền thông số chuyên biệt với 92.000 người theo dõi trên Fanpage và 152.000 người theo dõi trên kênh TikTok tuyển dụng.

Đóng góp thực tiễn

Báo cáo cung cấp bức tranh chi tiết về sự chuyển đổi từ mô hình tuyển dụng truyền thống sang mô hình "Marketing nhân sự", nơi ứng viên được tiếp cận như khách hàng và vị trí công việc được đóng gói như sản phẩm dịch vụ.


Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Phạm vi khảo sát thực tế và dữ liệu chuyên sâu tập trung chủ yếu tại Chi nhánh FPT Telecom Thành phố Hồ Chí Minh trong khung thời gian 2020 – 2022; chưa phân tích chi tiết dữ liệu so sánh chéo với toàn bộ 90 chi nhánh trên cả nước do hạn chế về thời gian thực tập (03 tháng) và quyền tiếp cận dữ liệu bảo mật.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khảo sát đánh giá mức độ nhận diện thương hiệu tuyển dụng trên quy mô toàn quốc; nghiên cứu định lượng mức độ tương quan giữa chi phí đầu tư cho Employer Branding và tỷ lệ giữ chân nhân viên (retention rate) dài hạn trong ngành viễn thông - công nghệ.

Giá trị tham khảo

Báo cáo thực tập tốt nghiệp này là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

  • Sinh viên ngành Quản trị Nhân lực, Quản trị Kinh doanh: Tham khảo phương pháp xây dựng báo cáo thực tập, cấu trúc phân tích thực trạng nhân sự tại doanh nghiệp thực tế, và nhật ký công việc 13 tuần của vị trí Thực tập sinh Tuyển dụng.
  • Chuyên viên Tuyển dụng và Truyền thông nội bộ: Ứng dụng quy trình 6 bước lập kế hoạch EB, kinh nghiệm tổ chức ngày hội việc làm kết hợp (hybrid event), cách thức vận hành các kênh mạng xã hội (Fanpage, TikTok) trong thu hút thế hệ Gen Z và xây dựng kho dữ liệu mô tả công việc (JD) chuẩn hóa.

Câu hỏi thường gặp

1. FPT Telecom chiếm bao nhiêu thị phần dịch vụ băng thông rộng và đóng góp thế nào vào Tập đoàn FPT?

Theo Sách trắng CNTT-TT năm 2022, tính đến năm 2021, FPT Telecom chiếm 16,04% thị phần dịch vụ Internet băng thông rộng tại Việt Nam, đứng thứ 3 sau VNPT và Viettel. Doanh nghiệp đóng góp 33% tổng doanh thu cho Tập đoàn FPT theo Báo cáo thường niên năm 2022.

2. Quy trình truyền thông thương hiệu tuyển dụng tại FPT Telecom gồm những bước nào?

Quy trình gồm 6 bước chuẩn hóa:

  1. Các đơn vị lập kế hoạch nhân sự trong năm.
  2. Xét duyệt kế hoạch nhân sự.
  3. Xây dựng kế hoạch truyền thông thương hiệu tuyển dụng trong năm.
  4. Xét duyệt kế hoạch truyền thông thương hiệu tuyển dụng.
  5. Triển khai thực hiện kế hoạch.
  6. Kiểm tra và đánh giá hiệu quả truyền thông.

3. Hiệu quả của chuỗi sự kiện "FPT Telecom Career Booming" được ghi nhận như thế nào?

Theo báo cáo Quý 3 năm 2021, chuỗi sự kiện FPT Telecom Career Booming đã vượt hơn 800% chỉ tiêu OKR của quý, chuyển đổi thành công từ hình thức trực tuyến sang kết hợp Online và Offline, thu hút sự tham gia của gần 50.000 người trên toàn quốc.

4. Tình hình tuyển dụng nhân sự tại Chi nhánh FPT Telecom TP.HCM giai đoạn 2020 - 2022 có điểm gì nổi bật?

Tổng số nhân sự tuyển mới lần lượt là 590 người (2020), 758 người (2021) và 737 người (2022). Trong đó, nhóm Nhân viên Kinh doanh và Marketing có sự gia tăng mạnh mẽ về tỷ trọng, chiếm 42,33% tổng số tuyển mới vào năm 2022 (so với mức 31,93% của năm 2021).

5. Hành trình ứng viên tại FPT Telecom được phân chia thành những giai đoạn nào?

Hành trình ứng viên gồm 5 giai đoạn: Tiếp nhận thông tin tuyển dụng $\rightarrow$ Tìm hiểu về công ty $\rightarrow$ Ứng tuyển $\rightarrow$ Phỏng vấn $\rightarrow$ Nhận việc (đào tạo hội nhập).


Kết luận

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Phúc đã phân tích chi tiết thực trạng xây dựng thương hiệu tuyển dụng tại Chi nhánh Công ty Cổ phần Viễn thông FPT trong giai đoạn 2020 – 2022. Nghiên cứu làm rõ mối quan hệ mật thiết giữa hoạt động truyền thông hình ảnh nhà tuyển dụng với kết quả tuyển chọn và sử dụng nhân tài thông qua quy trình 6 bước và các kênh truyền thông đa nền tảng. Các giải pháp đề xuất về phân bổ kinh phí, xác định thông điệp và tăng cường liên kết nội bộ cung cấp cơ sở thực tiễn giá trị nhằm nâng cao năng lực thu hút nhân sự chất lượng cao cho doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường lao động nhiều biến động.