RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA GLUCID, LIPID, PROTID VÀ SỰ PHỤC HỒI Mục tiêu học tập 1. Phân tích được các rối loạn chuyển hóa glucid thường gặp trên lâm sàng 2. Phân tích được các rối loạn chuyển hóa protid thường gặp trên lâm sàng 3. Phân tích được các rối loạn chuyển hóa lipid thường gặp trên lâm sàng Nội dung học tập 1.
Rối loạn chuyển hóa glucid 2. Rối loạn chuyển hóa protid 3. Rối loạn chuyển hóa lipid Tình huống 1 Khoảng 13h 26/10/2018, chị T phát hiện mẹ của mình (bà M) run chân tay, hoa mắt, vã mồ hôi, tim đập nhanh, sau đó ngất xỉu. Gia đình chị T.
gọi cấp cứu. Khi bác sĩ đến cấp cứu, phát hiện lượng đường huyết của bà M còn = 3,2 mmol/l. Chỉ sau 3 phút được truyền đường glucose, bà M gần như bình thường trở lại. Tình huống 1 Khi tỉnh lại, bà M kể: bà có bệnh đái tháo đường.
Từ trước đến nay, nhờ uống thuốc đều nên lượng đường trong cơ thể bà luôn ở mức ổn định. Tuy nhiên, sáng ngày 26/10/2018, bà thử máu kiểm tra sức khỏe. Do phải rút một lượng máu khá nhiều cộng với việc thể trạng mệt mỏi, ăn ít hơn thường ngày, tác dụng của thuốc uống thường ngày khiến lượng đường giảm xuống nhiều. Yêu cầu 1 Em hãy nhận xét về chỉ số đường máu ở người bệnh M trong tình huống 1 Người bệnh M bị giảm glucose máu 1.
Rối loạn chuyển hóa glucid 1. Giảm glucose máu (G < 4,4mmol/l) + Nguyên nhân Yêu cầu 2 Chọn câu đúng: Nguyên nhân dẫn đến giảm glucose máu ở người bệnh M trong tình huống 1 là: A. Rối loạn hấp thu glucid B. Rối loạn khả năng dự trữ C.
Tăng mức tiêu thụ D. Biến chứng ở người đái tháo đường Yêu cầu 3 Chọn câu đúng: Nguyên nhân dẫn đến giảm glucose máu ở người bệnh xơ gan là: A. Rối loạn điều hoà của hệ thần kinh – nội tiết B. Rối loạn khả năng dự trữ C.
Tăng mức tiêu thụ D. Biến chứng ở người đái tháo đường Tăng tiêu thụ glucose (Sốt) Rối loạn hấp thu (bệnh tiêu hoá) Các hormone gây tăng Insulin đường máu 1. Rối loạn chuyển hóa glucid 1. Giảm glucose máu + Nguyên nhân + Biểu hiện và hậu quả Yêu cầu 4 Em hãy giải thích tại sao người bệnh M ở tình huống 1 lại có các biểu hiện: Run chân tay, hoa mắt, tim đập nhanh, vã mồ hôi, ngất xỉu? Vì khi đường máu < 3,3 mmol/l thì các trung tâm ở não thiếu glucose (nguồn năng lượng quan trọng của cơ thể) và kích thích hệ giao cảm Yêu cầu 5 Chọn câu đúng: Người giảm glucose máu có thể bị hôn mê khi lượng glucose máu dưới: A.
Rối loạn chuyển hóa glucid 1. Tăng glucose máu (G > 6,6mmol/l) Tình huống 2 Người bệnh nữ X, 56 tuổi, trước khi nhập viện khoảng 2 tháng thấy có các biểu hiện: ăn nhiều, uống nhiều, đi tiểu nhiều, gầy nhiều. Kết quả: xét nghiệm đường máu lúc đói ở thời điểm hiện tại là: 7,6 mmol/l, nước tiểu có đường glucose. Yêu cầu 6 Em hãy nhận xét kết quả đường máu của người bệnh X ở tình huống 2 ? Người bệnh X bị tăng đường máu 1.
Rối loạn chuyển hóa glucid 1. Tăng glucose máu + Nguyên nhân Ăn nhiều đồ ngọt Giảm tiêu thụ đường Thiếu vitamin B1 (ngạt, gây mê) Hưng phấn thần kinh U não Bệnh nội tiết Tình huống 2 Người bệnh nữ X, 56 tuổi, trước khi nhập viện khoảng 2 tháng thấy có các biểu hiện: ăn nhiều, uống nhiều, đi tiểu nhiều, gầy nhiều. Kết quả: xét nghiệm đường máu lúc đói ở thời điểm hiện tại là: 7,6 mmol/l, nước tiểu có đường glucose. Chẩn đoán: đái đường typ I Yêu cầu 7 Em hãy cho biết nguyên nhân gây tăng đường máu ở người bệnh X là gì? Tổn thương tụy gây giảm tiết insulin (hormon duy nhất làm giảm đường máu) 1.
Rối loạn chuyển hóa glucid 1. Tăng glucose máu + Nguyên nhân + Hậu quả Khát Tiểu tiện nhiều Mất natri, kali Tổn thương tuỵ Tình huống 2 Người bệnh nữ X, 56 tuổi, trước khi nhập viện khoảng 2 tháng thấy có các biểu hiện: ăn nhiều, uống nhiều, đi tiểu nhiều, gầy nhiều. Kết quả: xét nghiệm đường máu lúc đói ở thời điểm hiện tại là: 7,6 mmol/l, nước tiểu có đường glucose. Chẩn đoán: đái đường typ I Yêu cầu 8 Em hãy giải thích các biểu hiện ở người bệnh X trong tình huống 1: ăn nhiều, uống nhiều, đi tiểu nhiều, gầy nhiều.
Ăn nhiều Glucose không vào được tế bào, tế bào thiếu năng lượng, gây cảm giác đói thường xuyên Uống nhiều Trung tâm khát H2O H2O G Tăng p thẩm thấu Đi tiểu nhiều Glucose máu cao đa niệu thẩm thấu Gầy Lipid Glucose Protid Biểu hiện của tiểu đường typ I 1. Rối loạn chuyển hóa glucid 1. Rối loạn chuyển hóa protid 2. Rối loạn tổng hợp về lượng Yêu cầu 9 Em hãy kể tên các loại rối loạn tổng hợp protid về lượng? Tăng tổng hợp chung Tăng tổng hợp bộ phận Giảm tổng hợp chung Giảm tổng hợp bộ phận Dị hoá Đồng hoá Tăng tổng hợp chung (Thời kỳ trưởng thành) U xơ tử cung Tăng tổng hợp bộ phận (Các khối u) Khối u phổi Suy dinh dưỡng Sốt kéo dài Giảm tổng hợp chung Giảm tổng hợp bộ phận Tắc tĩnh mạch cửa gây xơ gan 1.
Rối loạn chuyển hóa glucid 1. Rối loạn chuyển hóa protid 2. Rối loạn tổng hợp về lượng 2. Rối loạn protid của huyết tương + Giảm lượng Protid huyết tương TÌNH HUỐNG 3 Người bệnh nam A 55 tuổi, được chẩn đoán: xơ gan Biểu hiện: Mệt mỏi, sụt cân, cơ teo nhỏ, thiếu máu, vết thương lâu lành, dễ bị nhiễm khuẩn.
Yêu cầu 9: Giải thích các biểu hiện trên ở người bệnh A Giải thích Mệt mỏi: Thiếu năng lượng Sụt cân, cơ teo nhỏ: Tế bào kém phát triển Thiếu máu: Thiếu nguyên liệu tạo máu Vết thương lâu lành: tế bào kém phát triển và thiếu máu Dễ bị nhiễm khuẩn: giảm tổng hợp kháng thể, bổ thể Nguyên nhân gây giảm lượng protid huyết tương Đói kéo dài Giảm tổng hợp P Giảm hấp thu P Tăng sử dụng P: sốt Mất P ra ngoài: thận hư 1. Rối loạn chuyển hóa glucid 1. Rối loạn chuyển hóa protid 2. Rối loạn tổng hợp về lượng 2.
Rối loạn protid của huyết tương 2. Rối loạn tổng hợp về chất Yêu cầu 10 Chọn câu đúng: Cơ chế của bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm và hình bia bắn là do: A.Rối loạn chuyển hóa acid nhân B.Rối loạn tổng hợp Protid về lượng C.Rối loạn gen cấu trúc Hb D.Rối loạn gen điều hòa Hb 1. Rối loạn chuyển hóa glucid 1. Rối loạn chuyển hóa protid 2.
Rối loạn tổng hợp về lượng 2. Rối loạn protid của huyết tương 2. Rối loạn tổng hợp về chất 2. Rối loạn chuyển hoá acid nhân 1.
Rối loạn chuyển hóa glucid 2. Rối loạn chuyển hóa protid 3. Rối loạn chuyển hóa lipid 3. Tăng Lipid máu Yêu cầu 11 Em hãy giải thích tại sao ở người bệnh bị sốt có hiện tượng tăng lipid máu? Vì khi sốt cơ thể cần tiêu tốn nhiều năng lượng cho sinh nhiệt và thải nhiệt, mà nguồn năng lượng từ glucose không đảm bảo nhu cầu, nên phải huy động lipid Các nguyên nhân gây tăng lipid máu Tăng Lipid máu sinh lý Tăng Lipid do huy động Giảm sử dụng và chuyển hoá Hậu quả của tăng lipid máu: Nếu kéo dài gây hậu quả: Béo phì, giảm chức năng gan, tăng cholesterol gây xơ vữa động mạch.