Chương 1 PHONG CÁCH HỌC TẬP HỒ CHÍ MINH 1. Quan niệm về phong cách học tập Hồ Chí Minh 1. Quan niệm về phong cách, phong cách Hồ Chí Minh 1. Phong cách Hồ Chí Minh là lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân Việt Nam, người anh hùng kiệt xuất trong lịch sử dân tộc.
Công lao to lớn và sự nghiệp vĩ đại của Người luôn gắn liền với vận mệnh của đất nước và đạt tới tầm vóc của thời đại. Người là vị anh hùng vĩ đại của nhân dân Việt Nam, là danh nhân văn hóa thế giới, là biểu tượng cao đẹp mà mọi người dân Việt Nam phấn đấu suốt đời học tập và noi theo. Phong cách học tập Hồ Chí Minh là một bộ phận quan trọng trong hệ thống chỉnh thể phong cách của Người, là một trong những di sản vô giá mà Người để lại cho chúng ta hôm nay. Khái niệm phong cách đã được bàn đến từ lâu, theo nghĩa hẹp, phong cách thường chỉ được giới hạn trong văn học nghệ thuật.
Với ý nghĩa này, phong cách là những đặc điểm có tính chất hệ thống về tư tưởng và nghệ thuật, những đặc trưng thẩm mỹ ổn định về nội dung và hình thức thể hiện, tạo nên giá trị độc đáo của một nghệ sĩ. Phong cách, theo Từ điển Tiếng Việt: “Phong cách là cung cách sinh hoạt, làm việc, hoạt động, xử sự tạo nên cái riêng của một người hay một lớp người nào đó” [22, tr. Phong cách là những cung cách sinh hoạt, làm việc, hoạt động, xử sự, tạo nên cái riêng biệt của một người, chúng quy định sự khác biệt cá nhân, giúp cá nhân thích nghi với những thay đổi của môi trường để tồn tại và phát triển. Giáo sư Đặng Xuân Kỳ cho rằng, phong cách không chỉ được hiểu theo nghĩa hẹp, giới hạn trong văn học, nghệ thuật mà còn được hiểu theo nghĩa rộng.
Tức là lề lối, cung cách, cách thức, phong thái, phương pháp và phẩm cách đã trở thành nền nếp ổn định của một con người, được thể hiện trong tất cả các mặt hoạt động như lao động, học tập, sinh hoạt, ứng xử, diễn đạt tạo nên những giá trị, những nét riêng biệt của chủ thể đó. Với cách hiểu này, chúng ta có thể nói đến phong cách của bất kỳ một 16 người nào, từ một người bình thường đến một người lãnh tụ, một vĩ nhân cũng như phong cách lãnh đạo của Đảng… 1. Phong cách Hồ Chí Minh Nghiên cứu phong cách Hồ Chí Minh là nghiên cứu phong cách theo nghĩa rộng của khái niệm phong cách. Phong cách Hồ Chí Minh chắc chắn không phải chỉ được nghiên cứu qua thơ văn của Người.
Phong cách Hồ Chí Minh là tổng hợp của: phong cách tư duy, phong cách học tập, phong cách diễn đạt, phong cách làm việc, phong cách ứng xử, phong cách lãnh đạo, phong cách nêu gương, phong cách diễn đạt… Những yếu tố này tạo thành hệ thống phong cách Hồ Chí Minh. Do vậy, hệ thống phong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể, bắt đầu từ suy nghĩ (phong cách tư duy) đến hoạt động thực tiễn (phong cách diễn đạt, phong cách học tập, phong cách sinh hoạt…). Hồ Chí Minh, một người đã sống ở nhiều nơi, hoạt động trên nhiều lĩnh vực, đảm nhiệm nhiều cương vị khác nhau. Phong cách Hồ Chí Minh là phong cách của một người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, một lãnh tụ thiên tài của Đảng và của dân tộc, một chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, một nhà văn hóa lớn của nhân loại.
Phong cách Hồ Chí Minh là phong cách của một nhà trí thức uyên bác nhưng bên cạnh đó chúng ta lại tìm thấy ở Hồ Chí Minh là phong cách của một người bình thường như một người nông dân trên đồng ruộng, người công nhân trong nhà máy, một người cha trong gia đình mà mọi người đều cảm thấy gần gũi. Đây chính là nét đặc sắc của phong cách Hồ Chí Minh. Trong phong cách Hồ Chí Minh không chỉ có những gì thuộc về dân tộc, không chỉ có truyền thống, mà còn có cả hiện đại, không chỉ có quá khứ và hiện tại mà còn có cả tương lai. “Từ Nguyễn Ái Quốc đã tỏa ra một thứ văn hóa, không phải văn hóa Âu Châu, mà có lẽ là một nền văn hóa trong tương lai” [11, tr.
Phong cách Hồ Chí Minh tiêu biểu cho phong cách của những người cách mạng, những người cộng sản, những con người chân chính nhằm thực hiện những tư tưởng, đường lối cách mạng đúng đắn, những phương pháp cách mạng thích hợp nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người. Phong cách Hồ Chí Minh không phải ở tầm cao không thể vươn tới mà là những cái chúng ta có thể học tập và làm theo. Quan niệm về phong cách học tập Hồ Chí Minh 1. Phong cách học tập Hồ Chí Minh Phong cách học tập là một trong những nội dung cơ bản trong hệ thống phong cách Hồ Chí Minh.
Trong suốt cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của một người cộng sản lỗi lạc, luôn gắn liền với tấm gương sáng ngời về phong cách học tập. Phong cách học tập của Người không phải là tầm cao không thể vươn tới mà là những cái mà mọi người có thể học tập và làm theo Trong đó, phong cách học tập Hồ Chí Minh được thể hiện ở động cơ, thái độ và phương pháp học tập với phương châm lấy tự học làm trung tâm. Phong cách đó là sự thống nhất, đan xen và thâm nhập vào nhau gữa các yếu tố. Theo Hồ Chí Minh, việc xây dựng và thực hành nhuần nhuyễn một phong cách đúng trong học tập có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa tuân thủ theo những cái chung nhưng đồng thời lại thể hiện rõ nét cái đặc trưng riêng có của mỗi cá nhân.
Từ cách tiếp cận, kế thừa các tài liệu đã nêu trong phần lịch sữ nghiên cứu của đề tài và luận giải vấn đề về phong cách, phong cách Hồ chí Minh ở trên, chúng tôi khái quát quan niệm về phong cách học tập Hồ Chí Minh như sau: Phong cách học tập Hồ Chí Minh là một bộ phận cơ bản của phong cách Hồ Chí Minh, là sự thống nhất hữu cơ, biện chứng giữa những quan điểm, tư tưởng toàn diện, sâu sắc với tấm gương tiêu biểu, mẫu mực của Người về động cơ học tập đúng đắn, thái độ học tập tích cực và phương pháp học tập khoa học với phương châm lấy tự học làm trung tâm. Các yếu tố cơ bản cấu thành phong cách học tập Hồ Chí Minh Động cơ học tập. Đây là yếu tố cơ bản giữ vai trò định hướng bảo đảm cho một phong cách học học tập đúng Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm, chăm lo tới sự nghiệp giáo dục của nước nhà, Người luôn kêu gọi mọi người thi đua học tập, coi học tập là nhiêm vụ không ngừng, suốt đời, “còn sống thì còn phải học” [10, tr. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy rằng: “Muốn học tập có kết quả thì phải có thái độ đúng và phương pháp đúng” [12, tr 94].
Tức là trước hết phải có động cơ học tập đúng. Một động cơ học tập đúng đắn đó chính là khi người học đã xác định rõ xu hướng nghề nghiệp chân chính của mình. 18 Theo Bác: mục đích của việc học tập là: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ, học để phụng sự đoàn thể, phụng sự giai cấp và nhân dân, phụng sự Tổ Quốc và nhân loại” [14, tr. Theo đó, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào người học cũng phải nỗ lực, cố gắng và xây dựng cho mình một động cơ học tập đúng đắn; đồng thời không cho phép những tư tưởng cơ hội, vụ lợi, thực dụng hay những biểu hiện lười học tập, ngại rèn luyện, hoặc là dùng mọi thủ đoạn nhằm đạt kết quả cao trong học tập.
Hồ Chủ Tịch đã nhấn mạnh: “Học để sửa chữa tư tưởng, học để tu dưỡng đạo đức cách mạng, học để tin vào đoàn thể, vào nhân dân, vào tương lai của dân tộc và tương lai của cách mạng, học để hành” [15, tr.50]… Đồng thời, Người cũng thẳng thắn chỉ rõ: “Tất cả những động cơ học tập không đúng đắn đều phải tẩy trừ cho sạch” [16, tr. Động cơ chính là động lực bên trong của mỗi con người, sự thể hiện nó được biểu hiện qua hành vi, thái độ và việc làm của họ. Do đó, chỉ khi nào xác định được động cơ học tập đúng đắn thì mỗi chúng ta mới có thái độ và phương pháp học tập đúng đắn và khoa học. Thái độ học tập.
Theo Hồ Chí Minh đó là: Phải hết sức khiêm tốn và thật thà, không được dấu dốt, không được kiêu ngạo. Xưa nay, khiêm tốn là nhân cách hàng đầu của những người trí thức chân chính. Một nhà triết học Hi Lạp cổ đại cho rằng, mọi sự hiểu biết lớn lao nhất của một người chẳng qua chỉ là một hạt cát trên bãi sa mạc tri thức mênh mông. Môngtenhơ - nhà triết học theo chủ nghĩa nhân văn, nhà văn Pháp thời kỳ phục hưng đã cho rằng: cần phải học thật nhiều để nhận thức được rằng mình biết còn quá ít.
Hay như nhà vật lý học nổi tiếng Niu tơn cũng đã từng nói một câu bất hủ: Sở dĩ tôi nhìn xa là vì tôi được ngồi trên vai những người khổng lồ. Với Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong các bài viết của mình, Người luôn nhắc nhở chúng ta rằng: “Không ai có thể tự cho mình là đã biết đủ rồi, biết hết rồi” [10, tr. “Người nào tự cho là biết đủ rồi, thì người đó dốt nhất [10, tr. Người còn nghiêm khắc nhắc nhở phải thực sự khiêm tốn.
Do vậy, để có thể nắm bắt, tiếp thu kho tàng tri thức của nhân loại một cách tốt nhất thì phải có thái độ cầu thị, khiêm tốn trong học tập. Không được phép thỏa mãn với những thành tích mà mình đã đạt được là đã toàn diện rồi. Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: “Kiêu ngạo, tự phụ, tự mãn là kẻ thù số một của học tập” [10, tr. Khi đánh 19 giá về vai trò của tầng lớp trí thức nước nhà, với thái độ khách quan, đúng mực.
Người đã nói: “Những người trí thức tham gia cách mạng, tham gia kháng chiến rất quý báu cho Đảng. Không có những người đó, thì cách mạng khó khăn thêm nhiều. Nhưng có nhiều trí thức vì thế mà kiêu ngạo, lên mặt. Chứng kiêu ngạo và lên mặt rất có hại cho họ.
Nó ngăn trở họ tiến bộ… Vì vậy, những người tri thức đó cần phải biết rõ cái khuyết điểm của mình. Phải khiêm tốn, chớ kiêu ngạo” [10, tr.11 - 12] Phương pháp học tập.