đặt vấn đề để giải quyết. - Tự mình tìm ra cách giải quyết bài toán, tự mình kiểm tra được, đánh giá được cách giải của bản thân. - Có đầu óc tự phê phán và phê phán được cách giải của người khác. - Bằng sự hiểu biết tự mình trình bày suy nghĩ, lập luận cách giải bài toán một cách chặt chẽ.
Như vậy, để rèn được tư duy độc lập cho HS thì phải tạo điều kiện để HS suy nghĩ độc lập. GV nêu câu hỏi, nêu vấn đề để HS nghiên cứu đề xuất cách giải quyết, ra kết luận. Giáo viên quan tâm chỉ đạo công tác độc lập của HS, nhất là bài tập ở nhà; khuyến khích nhận xét cách giải của bạn giúp HS biết phương pháp suy nghĩ độc lập và thực hiện hành động độc lập; tái hiện kiến thức trước khi làm bài tập vận dụng; yêu cầu HS tự ra đề của bài tập; cho giải bài tập nâng cao dần nội dung của bài tập tính toán; ra bài tập nhỏ áp dụng vào tình huống mới, gây cho HS hứng thú suy nghĩ độc lập; hướng dẫn HS sử dụng SGK và tự học; khuyến khích HS sưu tầm các hiện tượng trong thực tế và bài tập mới. GV phải có kế hoạch kiểm tra, đánh giá đúng mức suy nghĩ và hành động độc lập của HS.
Ngoài ra, để bồi dưỡng NLTH cho HS một cách toàn diện hơn, chúng ta cần phối hợp một số biện pháp cụ thể sau: * Đối với giáo viên -Tự bồi dưỡng năng lực chuyên môn, năng lực nhận thức của bản thân để có kinh nghiệm thực tiễn trong việc hướng dẫn HS cách tự học. -Giảm tỉ lệ thuyết trình trên lớp của GV, dành thời gian thích đáng cho HS tự học, tự nghiên cứu, làm thí nghiệm, thảo luận, giải đáp thắc mắc. -Tăng cường biên soạn giáo án theo hướng phát triển năng lực tự lực nhận 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thức cho HS, đáp ứng yêu cầu về tài liệu tham khảo và trang bị đầy đủ các phương tiện dạy học cần thiết. -Tăng cường tìm kiếm và xây dựng các dạng bài tập, các hình thức ôn tập và tự ôn tập kiến thức qua nhiều kênh thông tin.
- Đổi mới PP dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động nhận thức của HS. - Tăng cường sử dụng các phương tiện dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học nhằm tăng hiệu quả giờ học. * Đối với học sinh - Cần xác định thái độ học tập đúng đắn. - Bồi dưỡng cho HS phương pháp, kĩ năng tự học, tự nghiên cứu, tự kiểm tra đánh giá làm sao cho người học chăm chỉ, tích cực ghi nhớ được những giáo huấn của thầy và hành động theo những điều ghi nhớ.
Từ đó biết vận dụng vào giải quyết các vấn đề trong học tập và thực tiễn. Các bước tiến hành hướng dẫn HS tự học Đại số - Giải tích ở THPT - Đặt ra nhiệm vụ, tạo động cơ, kích thích hoạt động tìm tòi khám phá của HS. - Hướng dẫn học sinh tự đọc tài liệu, tự tổng hợp kiến thức, kĩ năng đã học. - Xây dựng hệ thống bài tập nhằm rèn luyện năng lực tự học cho học sinh.
Trong đó, hệ thống cho các em các dạng bài tập, phương pháp giải cho từng dạng cùng những lưu ý cần thiết về kiến thức, kĩ năng cho từng dạng bài tập, rèn luyện năng lực độc lập giải quyết vấn đề. - Định hướng cho học sinh biết cách tự kiểm tra các kiến thức đã được trang bị liên quan đến các chủ đề, nội dung toán học đã được học. Giáo viên kiểm soát được kết quả học tập của học sinh cả lí thuyết lẫn thực hành giải toán để chủ động lấp lỗ hổng kiến thức kịp thời cho các em trong dạy học từng chủ đề môn toán ở THPT. Cụ thể là: 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Xây dựng mô hình giảng dạy Mô hình của hoạt động “Hướng dẫn tự học” tương tự như hoạt động giảng dạy bình thường nhưng phần chuẩn bị ở nhà là chính nên hầu như không mâu thuẫn với hoạt đông giảng dạy chính khoá. Do vậy GV lập kế hoạch hướng dẫn tự học và thực hiện các hoạt động hướng dẫn tự học mà mình đã lên kế hoạch trước để hướng dẫn HS. Từ đó đánh giá qua trình tự học của HS thông qua các bài kiểm tra, các bài thu hoạch theo chủ đề và tiếp tiếp nhận các phản hồi từ phía HS để rút kinh nghiệm cho những lần sau. Có thể tóm tắt toàn bộ quá trình đó theo sơ đồ: KẾ HOẠCH HĐ GIẢNG DẠY PHẢN HỒI ĐÁNH GIÁ Sơ đồ 1.
Quá trình hướng dẫn tự học Trong chương trình của bộ giáo dục đào tạo với môn Toán được chia theo đơn vị là tuần học, mỗi tuần học có 4 tiết đối với ban cơ bản và 5 tiết đối với ban nâng cao. Việc hướng dẫn HS tự học làm tăng khả năng nhận thức cũng như nhớ được nhiều hơn được sắp xếp theo tuần học và được bố cục làm 3 phần: a. Lý thuyết (2 tiết) Giáo viên: 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Trình bày các kiến thức toán học cơ bản theo từng cấp độ khác nhau như biết, nhớ, hiểu, vận dụng cơ bản để HS giải được các bài tập trong phần thực hành 2.
Giao nhiệm vụ tự học ở nhà cho HS từ dễ đến khó và có tính dẫn dắt. Những câu lý thuyết đòi hỏi HS phải phân tích, diễn giải tại sao, như thế nào. Bài tập cũng phải có nhiều mức độ và có tích thách thức. Hướng dẫn HS tự đọc các sách tham khảo có liên quan đến nội dung bài tập đựơc giao về nhà.
Hiểu rõ bài giảng thầy hướng dẫn 2. Đọc các tài liệu tham khảo liên quan 3. Giải các bài tập b. HS trình bày các bài tập giải được và nêu những vướng mắc còn chưa hiểu và các bài tập chưa giải được.
GV giải những bài tập mà HS chưa giải được 3. GV phân tích những sai lầm mà HS mắc phải, nguyên nhân chưa giải được, cùng HS tìm kiếm thêm các cách giải khác đồng bước hướng dẫn HS các nội dung trình bày trong một số sách tham khảo. HS viết các lời giải mà mình chưa giải được khi bạn hoặc nhóm, hoặc thầy chữa từ đó tổng hợp thành kiến thức của bản thân mình. Kiểm tra đánh giá 1.
Kiểm tra 1 tiết từng các nhân 2. Kiểm tra theo nhóm HS với những dự án nhỏ 3. Kiểm tra từng HS theo nội dung kiến thức cho trước tại nhà 4. Kiểm tra HS, nhóm HS viết thu hoạch kết quả học tập thu được theo hình thức: Tổng hợp dạng toán khi thầy cho nhiều bài tập khác nhau mà không phân dạng sẵn.
15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Xây dựng chương trình tự học Việc xây dung một chương trình tự học là cách mà GV điều khiển HS thông qua tài liệu do GV soạn trước, trong đó kiến thức được chia thành từng phần kiến thức nhỏ. Người học thực hiện tuần tự từng phần kiến thức. Rèn luyện khả năng độc lập, tự nghiên cứu có hiệu quả hơn 2.
Có nhiều thời gian và tiết kiệm được thời gian hơn 3. Có thể thực hiện song song với việc học chính khoá mà chỉ làm tốt hơn hệ thống đào tạo chính quy. Chương trình tự học có thể được sắp xếp lại theo một hệ thống, trình tự khác. Nhược điểm: 1.
Người học phải có kiến thức, khả năng tư duy ở một mức độ nhất định mới tự học có hiệu quả. Hiệu quả đạt được của hoạt động có thể rất cao nhưng cũng có thể rất thấp tuỳ thuộc vào thực tiễn cụ thể. Để hướng dẫn tự học thì khâu chuẩn bị phải rất công phu - Các kiến thức bổ trợ - Các kỹ năng thực hành - Tài liệu tham khảo phải được viết riêng để HS dễ học - Tổ chức các nhóm tự học - Trao đổi qua mạng (Việc này còn chưa phổ biến với nhiều HS) - Các hình thức đánh giá phong phú. Để xây dựng một chương trình tự học cần làm tốt các khâu - Thứ nhất, hình thành một chiến lược cho chương trình học.
- Thứ hai, hình thành một khung chương trình làm cốt lõi cho chương trình. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Thứ ba, dự kiến và phân loại những sai lầm mà HS có thể mắc phải, xây dựng được những biểu hiện và nguyên nhân của từng loại sai lầm còn là căn cứ để thiết lập cơ chế phản hồi. - Thứ tư, phân chia chương trình thành nhiều đơn vị kiến thức nhỏ để hình thành cấu trúc chương trình và liên kết các kiến thức nhỏ lại. Hướng dẫn HS đọc sách toán ở trung học phổ thông Đọc sách là một nghệ thuật một niềm đam mê có mục đích và bổ ích.
Trong nghệ thuật này người đọc đóng vai trò chủ động, tự chọn và tự nghiên cứu những cuốn sách phù hợp với trình độ, năng lực và những kiến thức mà mình cần tìm hiểu.Để hiểu kỹ càng và thấu đáo thì người đọc phải có trình độ, kỹ năng phân tích tổng hợp. Để làm được điều đó tốt thì cần có sự hướng dẫn của người thầy. Do đó việc giúp HS đọc sách là một vấn đề mới và rất quan trọng không thể thiếu trong xu hướng giáo dục hiện đại ngày nay. Một số kinh nghiệm giúp HS đọc sách Toán ở trung học phổ thông: a.
Phải biết chọn sách để đọc Tuỳ theo nội dung và mục đích cần học mà chúng ta lựa chọn những sách phù hợp bởi vì mỗi cuốn sách hay là một người thầy của chính mình vì thế việc lựa chọn một cuốn sách hay để biết đọc và nghiên cứu bổ ích là một công việc nghiêm túc và có ý nghĩa. Để biết và nắm vững những kiến thức cơ bản ta nên lựa chọn những cuốn sách giáo khoa của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Khi đã nắm vững những kiến thức cơ bản thì chúng ta tìm chọn những cuốn sách tham khảo của những chuyên gia, những thầy giáo nhiều kinh nghiệm và đặc biệt là những chuyên đề chuyên sâu có tính sáng tạo của các thầy cô trường chuyên. Đứng trước một tủ sách tham khảo mà không biết lựa chọn cuốn sách nào thì sẽ mất rất nhiều thời gian mà không thu được kết quả nào đáng kể.
Một số tiêu chí quan trọng về những cuốn sách mà học sinh cần đọc Hiện nay trong cơ chế thị trường các nhà xuất bản động viên, khuyến khích và cho phép rất nhiều tác giả được xuất bản những cuốn sách của mình. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.