Luận Văn Thạc Sĩ Về Quyền Hưởng Lợi Ích Của Tiến Bộ Khoa Học và Ứng Dụng Của Chúng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls quyền hưởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Tác giả: Lê Thị Hằng Hà
• Người hướng dẫn: Pgs. Ngô Huy Cương
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Quyền Hưởng Lợi Ích Của Tiến Bộ Khoa Học Và Ứng Dụng Của Chúng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ QUYỀN HƢỞNG LỢI ÍCH CỦA TIẾN BỘ KHOA HỌC VÀ ỨNG DỤNG CỦA CHÚNG
• 1.1. Khoa học và lợi ích, ứng dụng của khoa học
• 1.2. Lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng
• 1.3. Truy cập, hưởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng
• 1.4. Bối cảnh lịch sử ghi nhận quyền hƣởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng trong luật nhân quyền quốc tế
• 1.5. Các đặc điểm, tính chất của quyền hƣởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng
• 1.6. Các tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng cần dựa trên phẩm giá của con người. Không phân biệt đối xử và đối xử bình đẳng
• 1.7. Tập trung vào nhóm đối tượng những người bị thiệt thòi và dễ bị tổn thương
• 1.8. Tạo điều kiện tham gia và minh bạch trong việc ra quyết định
• 1.9. Tự do cho nghiên cứu khoa học và hoạt động sáng tạo
• 1.10. Trách nhiệm nhà nƣớc đối với REBSP
• 1.11. Mối quan hệ của quyền hƣởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng với các quyền con ngƣời khác
• 1.12. Mối quan hệ với quyền văn hoá
• 1.13. Mối liên hệ với các quyền khác
• 1.14. Các yếu tố giới hạn quyền hƣởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng
• 1.15. Trách nhiệm khoa học
• 1.16. Quyền sở hữu trí tuệ
• 1.17. An ninh quốc gia
• 1.18. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: QUYỀN HƢỞNG LỢI ÍCH CỦA TIẾN BỘ KHOA HỌC VÀ ỨNG DỤNG CỦA CHÚNG TRONG LUẬT NHÂN QUYỀN QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA
• 2.1. Quyền hƣởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng trong luật nhân quyền quốc tế
• 2.2. Quyền hƣởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng trong các văn kiện nhân quyền khu vực
• 2.3. Quyền hƣởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng trong pháp luật quốc gia
• 2.4. Các cơ chế quốc tế bảo vệ quyền hƣởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng
• 2.5. Hệ thống UN và các tổ chức liên chính phủ
• 2.6. Tổ chức cấp vùng
• 2.7. Cộng đồng khoa học
• 2.8. Xã hội dân sự
• 2.9. Khu vực tư nhân
• 2.10. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN BẢO ĐẢM QUYỀN HƢỞNG LỢI ÍCH CỦA TIẾN BỘ KHOA HỌC VÀ ỨNG DỤNG CỦA CHÚNG Ở VIỆT NAM
• 3.1. Quyền hƣởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng trong pháp luật hiện hành của Việt Nam. Hiến pháp Việt Nam
• 3.2. Luật và các văn bản dưới luật
• 3.3. Bảo đảm quyền hƣởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng trong thực tiễn ở Việt Nam
• 3.4. Thành tựu bảo đảm thực hiện quyền hưởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng
• 3.5. Hạn chế trong việc thực hiện quyền hưởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng
• 3.6. Giải pháp thúc đẩy việc bảo đảm quyền hƣởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng ở Việt Nam
• 3.7. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quyền Hưởng Lợi Ích Từ Tiến Bộ Khoa Học

Quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học là một khái niệm quan trọng trong luật nhân quyền quốc tế. Điều này được khẳng định trong Điều 15 của Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa (ICESCR). Quyền này không chỉ đảm bảo rằng mọi người có quyền tiếp cận và hưởng lợi từ các thành tựu khoa học mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ quyền này trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ đã tạo ra nhiều cơ hội mới cho con người, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức trong việc đảm bảo quyền lợi cho tất cả mọi người.

1.1. Khái Niệm Về Quyền Hưởng Lợi Ích Từ Tiến Bộ Khoa Học

Quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học được hiểu là quyền của mọi người được tiếp cận và sử dụng các thành tựu khoa học. Điều này bao gồm cả việc tham gia vào quá trình nghiên cứu và phát triển, cũng như việc chia sẻ các kết quả từ nghiên cứu. Quyền này không chỉ mang tính chất cá nhân mà còn có ý nghĩa xã hội sâu sắc, góp phần vào sự phát triển bền vững của cộng đồng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quyền Hưởng Lợi Ích Trong Thời Đại Mới

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học trở nên ngày càng quan trọng. Nó không chỉ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn tạo ra cơ hội cho sự phát triển kinh tế và xã hội. Việc đảm bảo quyền này có thể giúp xóa bỏ khoảng cách giữa các nhóm xã hội và thúc đẩy sự công bằng trong việc tiếp cận các nguồn lực khoa học.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Việc Thực Hiện Quyền Hưởng Lợi Ích

Mặc dù quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học đã được công nhận, nhưng việc thực hiện quyền này vẫn gặp nhiều thách thức. Các rào cản về pháp lý, kinh tế và xã hội có thể cản trở khả năng tiếp cận và hưởng lợi từ các thành tựu khoa học. Hơn nữa, sự phân biệt trong việc tiếp cận công nghệ và thông tin cũng là một vấn đề nghiêm trọng cần được giải quyết.

2.1. Các Rào Cản Pháp Lý Đối Với Quyền Hưởng Lợi Ích

Nhiều quốc gia chưa có khung pháp lý rõ ràng để bảo vệ quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học. Điều này dẫn đến việc các cá nhân và cộng đồng không thể tiếp cận các thành tựu khoa học một cách công bằng. Cần có sự cải cách trong hệ thống pháp luật để đảm bảo quyền này được thực thi hiệu quả.

2.2. Tác Động Của Sự Phân Biệt Trong Tiếp Cận Khoa Học

Sự phân biệt trong việc tiếp cận công nghệ và thông tin có thể dẫn đến tình trạng bất bình đẳng trong xã hội. Những nhóm dễ bị tổn thương thường không có cơ hội tiếp cận các thành tựu khoa học, từ đó làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo và ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của xã hội.

III. Phương Pháp Đảm Bảo Quyền Hưởng Lợi Ích Từ Tiến Bộ Khoa Học

Để đảm bảo quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học, cần có các phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc xây dựng khung pháp lý rõ ràng, tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức về quyền này là những bước quan trọng. Hơn nữa, cần có sự hợp tác giữa các bên liên quan, bao gồm chính phủ, tổ chức phi chính phủ và cộng đồng khoa học.

3.1. Xây Dựng Khung Pháp Lý Rõ Ràng

Việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng và cụ thể cho quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của cá nhân mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển của khoa học và công nghệ trong xã hội.

3.2. Tăng Cường Giáo Dục và Nhận Thức

Giáo dục và nâng cao nhận thức về quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học là một yếu tố quan trọng. Cần có các chương trình giáo dục nhằm giúp mọi người hiểu rõ quyền lợi của mình và cách thức để thực hiện quyền này trong thực tiễn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Về Quyền Hưởng Lợi Ích

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc đảm bảo quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học có thể mang lại nhiều lợi ích cho xã hội. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu khoa học không chỉ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Cần có những chính sách cụ thể để khuyến khích việc áp dụng các thành tựu khoa học vào thực tiễn.

4.1. Các Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Khoa Học

Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu khoa học đã mang lại nhiều lợi ích cho xã hội. Ví dụ, trong lĩnh vực y tế, các tiến bộ khoa học đã giúp cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe và nâng cao tuổi thọ của người dân. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đảm bảo quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Quyền Hưởng Lợi Ích

Nghiên cứu cho thấy rằng việc đảm bảo quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học có thể giúp xóa bỏ nghèo đói và thúc đẩy sự phát triển bền vững. Các chính sách hỗ trợ nghiên cứu và phát triển cần được thực hiện để đảm bảo rằng mọi người đều có cơ hội tiếp cận và hưởng lợi từ các thành tựu khoa học.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Quyền Hưởng Lợi Ích Từ Tiến Bộ Khoa Học

Quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học là một quyền cơ bản cần được bảo vệ và thúc đẩy. Trong tương lai, cần có những chính sách và biện pháp cụ thể để đảm bảo rằng mọi người đều có cơ hội tiếp cận và hưởng lợi từ các thành tựu khoa học. Việc này không chỉ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.

5.1. Tầm Nhìn Tương Lai Về Quyền Hưởng Lợi Ích

Tương lai của quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học phụ thuộc vào sự cam kết của các quốc gia trong việc bảo vệ và thúc đẩy quyền này. Cần có sự hợp tác quốc tế để đảm bảo rằng mọi người đều có cơ hội tiếp cận và hưởng lợi từ các thành tựu khoa học.

5.2. Các Chính Sách Cần Thiết Để Đảm Bảo Quyền Này

Các chính sách cần thiết để đảm bảo quyền hưởng lợi ích từ tiến bộ khoa học bao gồm việc xây dựng khung pháp lý rõ ràng, tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức về quyền này. Hơn nữa, cần có sự hợp tác giữa các bên liên quan để thúc đẩy quyền này trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 LÝ LUẬN VỀ QUYỀN HƢỞNG LỢI ÍCH CỦA TIẾN BỘ KHOA HỌC VÀ ỨNG DỤNG CỦA CHÚNG 1. Khoa học và lợi ích, ứng dụng của khoa học 1. Khoa học Có nhiều cách diễn đạt khác nhau trong định nghĩa “khoa học” mà từ điểm chung của các định nghĩa này có thể hiểu khái quát: Khoa học là hệ thống tri thức tích luỹ trong quá trình lịch sử và được thực tiễn chứng minh, phản ánh những quy luật khách quan của thế giới bên ngoài, cũng như hoạt động tinh thần của con người, giúp con người có khả năng cải tạo thế giới hiện thực [29]. Có thể thấy “Khoa học” đã được định nghĩa từ góc độ phổ thông nhất, khái quát nhất nhưng chưa từng được xác định theo khía cạnh hướng tới các mục đích về quyền con người.

Vấn đề này được đề cập trong Tuyên bố Venice trong đó khẳng định sự cần thiết phải định nghĩa khoa học dưới lăng kính quyền con người. Theo khuyến nghị của UNESCO năm 1974 về địa vị của các nhà nghiên cứu khoa học: Khoa học là hoạt động của con người theo cá nhân hay theo nhóm nhỏ hoặc lớn, thông qua việc nghiên cứu có chủ định về những hiện tượng được quan sát sẽ tạo ra những nỗ lực có tổ chức để khám phá và làm chủ chuỗi quy luật, đem đến sự hòa hợp trong một thể tương tác những phân hệ mang tính hệ quả của kiến thức bằng sự phản ánh và khái niệm hóa một cách có hệ thống, mà thường được biểu hiện rộng rãi bằng các biểu tượng toán học; và nhờ vậy sẽ trang bị cho chính nó, vì lợi ích của chính nó, cơ hội để ứng dụng những hiểu biết về các quy trình và hiện tượng xuất hiện trong tự nhiên và trong xã hội [83]. Tuyên bố Venice về quyền hưởng lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng và báo cáo năm 2012 trước Hội đồng Nhân quyền của Farida Shaheed, 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] báo cáo viên đặc biệt trong lĩnh vực các quyền về văn hóa, phản ánh hiểu biết chung về "khoa học" như một dạng kiến thức. Ngoài ra, báo cáo viên đặc biệt cho rằng khoa học bao gồm cuộc sống, vật lý, khoa học về hành vi và thể chất cũng như các ngành khoa học xã hội [73, đoạn 24].

Biên bản của uỷ ban soạn thảo (The travaux préparatoires) ICESCR ghi lại các cuộc đàm phán xây dựng nội dung Điều 15 chỉ ra rằng "khoa học" bản thân nó không nên được gán cho một mục đích xã hội hoặc mục đích cụ thể khác ngoài sự phát triển tiếp theo của khoa học. Đồng thời, Tuyên bố Venice nhấn mạnh tại Mục III.8 rằng khoa học "không chỉ gia tăng kiến thức” mà còn "tăng cường các điều kiện cho hoạt động khoa học và văn hóa tiếp theo" [88, Mục III. Nói cách khác, khoa học mang tính chất kế thừa. Khoa học được xem như là hoạt động tập thể của các nhà nghiên cứu trong các thế hệ kế tiếp - những người tiếp tục xây dựng tri thức mới trên cơ sở kiến thức và phát hiện của các nhà khoa học đi trước.

Theo quan điểm tích lũy kiến thức khoa học này, phương pháp khoa học được tạo ra được dùng để kiến tạo các lý thuyết khoa học, mà sau đó được thử nghiệm và đánh giá cho phép chúng trở thành cơ sở cho các kiến thức mới hơn. Khái niệm “khoa học” đã từng được phân tích sâu hơn trong các công trình nghiên cứu xã hội học của khoa học trong thời kỳ trước và sau Thế chiến II mà ảnh hưởng đến môi trường, bối cảnh soạn thảo UDHR và ICESCR. Trong Tuyển tập các bài tiểu luận của Robert Merton trong “Xã hội hoá về Khoa học”, Robert Merton xem xét khoa học như hoạt động chung đưa đến các kiến thức cơ bản về thế giới. Merton liên kết khoa học với (1) tập hợp các phương pháp nghiên cứu đặc trưng mà qua đó các tri thức được chứng nhận; (2) kho kiến thức tích lũy được bắt nguồn từ các ứng dụng của các phương pháp này; (3) tập hợp các giá trị và tập tục văn hoá chi phối các hoạt động khoa học; hoặc (4) sự kết hợp bất kỳ của những yếu tố nêu trên [67].

Ông nêu lên bốn tính chất đặc trưng của khoa học đó là: tính vô tư (không vụ lợi), tính phổ quát, chủ nghĩa cộng sản và thái độ hoài nghi có tổ chức. Vô tư là nguyên tắc trong đó các nhà khoa học nên có động cơ duy nhất là để tìm kiếm sự thật thay bởi tiến hành nghiên cứu khoa học để thúc đẩy sở thích hay lợi ích cá nhân. Tính phổ quát thể hiện rằng giá trị khoa học không liên quan đến hoặc phụ 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thuộc vào một nền văn hóa, chủng tộc, giới tính, hay một xã hội đặc biệt nào. Tính cộng sản được hiểu là những thành quả nghiên cứu khoa học thuộc về tất cả mọi người.

Sự hoài nghi có tổ chức đề cập đến sự cần thiết phải kiểm tra một cách nghiêm túc và kỹ lưỡng tất cả niềm tin và các giả định khoa học. Kể từ những năm 1970 đã có nhiều cuộc thảo luận học thuật giữa các triết gia, nhà sử học, nhà xã hội học và các khoa học về vai trò của khoa học trong một xã hội dân chủ, khoa học có nên chăng cần được rà soát và kiểm tra kỹ lưỡng đối chiếu với các giá trị về đạo đức, chính trị, xã hội và tác động như thế nào đến cuộc sống của con người. Bên cạnh sự thừa nhận tính khách quan của khoa học và những đóng góp mà khoa học mang lại, cũng cần thừa nhận rằng tiến bộ khoa học không nhất thiết phải thúc đẩy sự thịnh vượng của con người bởi bản chất của nghiên cứu khoa học nói chung là hướng tới việc theo đuổi kiến thức chứ không phải là mục tiêu cải tiến cho con người. Bên cạnh đó có những quan điểm cho rằng bối cảnh xã hội mà các tri thức khoa học được tạo nên vẫn làm ảnh hưởng đến các tri thức khoa học được tạo ra – nói cách khác dù khoa học có các giá trị nhất định nhưng không thể ngăn cách các nhà khoa học khỏi bị ảnh hưởng bởi chính trị, xã hội, văn hóa, đạo đức và các yếu tố kinh tế.

Lợi ích của tiến bộ khoa học và ứng dụng của chúng Theo biên bản của uỷ ban soạn thảo ICESCR, các 'lợi ích' của khoa học không chỉ bao gồm lợi ích vật chất. Ông Havet, đại diện UNESCO khi tham gia dự thảo ICESCR, đề cập đến phổ biến kiến thức khoa học như tiềm năng để "đóng góp phần lớn vào việc loại bỏ các định kiến nhất định, ví dụ như thành kiến về chủng tộc, mà cấu thành mối đe dọa trực tiếp đến toàn bộ cấu trúc của các quyền con người". Báo cáo viên đặc biệt Farida Shaheed xác định một số lợi ích phi vật chất khác của khoa học trong đó có “sự tham gia”. Cô cho rằng các „lợi ích‟ của khoa học bao gồm không chỉ các kết quả khoa học và thành quả mà còn là quá trình khoa học, phương pháp và công cụ của khoa học [73].

Có quan điểm tương tự như vậy, Hội các nhà khoa học Hoa Kỳ (American Scientists) liệt kê 10 loại lợi ích của khoa học và ứng dụng của khoa học thường được đề cập nhất, bao gồm: 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nâng cao kiến thức 3. Sinh thái, môi trường, động vật hoang dã 4. Giáo dục và đào tạo 5.

Các khái niệm cơ bản dựa trên kinh nghiệm đối với pháp luật / chính sách / chương trình hành động 6. Các ứng dụng công nghệ / cơ sở hạ tầng 7. Các hiểu biết về hành vi cá nhân (không phải về sức khỏe) 8. Thúc đẩy các phương pháp và công nghệ cho khoa học 9 Ảnh hưởng về/đối với văn hóa 10.

Các tác động kinh tế [31]. Trong đó tác giả đưa ra phân tích về 5 lợi ích thường được đề cập nhất của khoa học và ứng dụng của chúng: - Y tế Khoa học và kỹ thuật đã giúp con người hiểu biết hơn về bản chất cơ bản của sức khỏe và bệnh tật, từ việc “vạch ra sự bùng nổ của dịch bệnh, tìm hiểu nguồn dịch và đưa ra giải pháp”, đến việc “xác định tâm thần là một loại bệnh dịch chứ không phải là một vấn đề cá nhân hoặc một vấn đề đạo đức”, hay "tiềm năng hiểu và giải thích cách tương tác của các quá trình vật lý và sinh học ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe và sự phong phú của sinh vật - bao gồm cả con người". Có thể kể đến ví dụ các lợi ích từ ứng dụng của tiến bộ khoa học trong lĩnh vực này như ứng dụng làm lạnh thuốc; hay vai trò bổ sung của phương pháp tiếp cận khoa học đa dạng như sự phát triển của các loại vắc-xin và tâm lý khi sử dụng các loại vắc-xin. - Gia tăng tri thức Các phương pháp khoa học đã được áp dụng để tiết lộ những chân lý mới về tất cả mọi thứ từ sự bao la của thiên hà, sự rung động của các nguyên tử trong các cấu trúc vững chắc, sự tác động của vi khuẩn và sự phức tạp của tương tác giữa con người trong hệ thống xã hội.

Ngoài ra, các tri thức được sử dụng để lập kế hoạch và 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dự đoán tương lai, đặc biệt là những thay đổi về môi trường, qua đó góp phần đảm bảo sự sống còn của con người. Kiến thức khoa học cũng đã được xem là yếu tố cơ bản tác động đến quyền công dân. Các phương pháp khoa học đã làm tăng tư duy phê phán và kỹ năng lập luận phân tích, từ đó trao quyền cho thành phần tư nhân sử dụng thông tin một cách hiệu quả trong môi trường xã hội của họ. - Sinh thái / môi trường / động vật hoang dã Khoa học và công nghệ là công cụ cần thiết để giảm thiểu và ngăn ngừa sự phá hủy của môi trường tự nhiên, và để đáp ứng với các điều kiện thay đổi của thế giới với dân số ngày càng tăng nhanh và nguồn tài nguyên thiên nhiên ngày càng hạn chế, để giảm sự căng thẳng giữa sản xuất năng lượng và bảo vệ môi trường… - Giáo dục và đào tạo Khoa học mang lại lợi ích quan trọng trong lĩnh vực giáo dục đào tạo.