Chương 1 MOT SỐ VAN DE CHUNG VÀ QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUAT 16 TUNG HÌNH SỰ HIỆN HANH VE GIỚI HẠN XÉT XỬ SƠ THẢM VỤ ÁN HÌNH SỰ 111. Một số van dé chung về giới hạn xét xử sơ thâm vụ án hình sự của Tòa án. LLL Khái niệm giới hạn xét vữ sơ thâm vụ én hình sie Tổ tụng hình sự là hoạt động của các cơ quan có thẩm quyển tiền hành. tổ tung, người có thẩm quyền tiền hành tô tụng và người tham gia tổ tung, của.
cá nhân, cơ quan nha nước vả tổ chức xã hội, nhằm giải quyết vụ an hình sự theo quy định của pháp luật tổ tung hình sự. Tổ tụng hình sư là một lĩnh vực hoạt đông đặc thù của Nhà nước, hoạt động nay mang tính cưỡng chế va tac đông đến nhiễu quyền cơ bản của con người, quyền công dân, đặt biết là đối với người bị buộc tội. Xét vé ban chất, t tụng hình sự thực hiện ba chức nẵng cơ ban đó là: “buộc tôi”, “bao chữa (gỡ tội)” và "sét xử". Trong đó chức năng xét xử được thực hiện chỉ bởi một chủ thể duy nhất la Tòa án.
Khoản 1 Điểu 102 Hiển pháp năm 2013 cia nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (sau. đây gọi là Hiên pháp năm 2013) sắc đính: "Tòa dn Ta cơ qua xét xử của nước Công lòa xã hội chủ ngiữa Việt nam, thực hiện quyén trpháp” Thuật ngữ "xét xử" được hiểu “ik hoạt đồng xem xét, đánh giá ban chất pháp if của vụ việc nhằm đưa ra một phản xét về tính chất, mức độ pháp If của. vụ vide, từ đó nhân danh Nhà nước đưa ra một phản quyết tương ng với bẩn chất mức độ trái hay không trái pháp luật cũa vụ việc “1, Theo quy định của pháp luật tổ tung, hiện nay ở nước ta duy tả chế đ "hai cấp xét xử" là xét xử sơ thẩm và xét xử phúc thẩm Vệ khải niệm "xét xử sơ thẩm vụ án hình sự” hiện nay có nhiên đính nghĩa khác nhau. Tác giả Vi Gia Lam trong bai nghiên "Bê trlép C006), Me đốn Luật Dục, ob Từ In Bichide Neh Tephip, Hi Nội 869 cứu khoa học của minh đưa ra khái niệm xét xử sơ thâm là “vớt xứ lẫn đầu vụ.
Gn hình sự khu xét xứ Tòa án giải quyết mọi vẫn đề thuộc nội dung vụ án bằng. việc ra ban ám, quyết định. bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm có thể bi khẳng cdo, kháng nght để xét xử iat tại Tòa án cấp phúc thẩm theo quy đinh: cũa pháp luật tổ hơng "2. Tuy nhiên, chúng tôi đồng ý với định nghĩa khái niêm.
nay trong Giáo trình của Trường Đại học Luật Hà Nội: “Két xử sơ thẩm vụ ám hinh sự là giai doan của tổ tung hình sự, trong đó Tòa án có thẩm quyền (cắp xét xử thứ nhất) thực hiện trên cơ sở. kết quả tranh tung tại phiên tòa xem xét, giải quyết vụ án bằng việc ra bản án quyết đmh bi cáo (hoặc các bi cáo) có tội Say không có tội, hùnh phat và các biện pháp te pháp cfing nine các quyết đmh: 16 tung khác theo quy dinh của pháp iuật”3 Thông qua hoạt đông xét xử tại phiên tủa, HDX xem xét công khai, khách quan, toàn dién kết quả cia hoạt đông điều tra, truy tổ, buộc tôi, bảo chữa dé đưa ra phán quyết về vụ án. Vì vay, có thể nói, xét xử la hoạt động trung tâm của tô tụng hình sự vả xét xử sơ thẩm. 1a hoạt đồng trong tâm của qua trình nay, có vai trò quyết định đổi với toàn bộ quá trình tổ tung hình sự.
Theo quy đính của pháp luật TTHS hiện hành, việc xét xử sơ thẩm vụ án hình sự được thực hiện tại Tòa án cấp huyện (TAND. huyện, quận, thi xã, thành phố trực thuộc tinh va Tòa án quân sự khu vực) vả Toa án cấp tinh (TAND tĩnh, thành phố trực thuộc trung ương và Tòa án quân sự cấp quân khu). Mỗi cấp Tòa án có thẩm quyển xét xử nhất định đối với các. ‘vu án hình sự căn cứ vảo khả năng tổ chức, năng lực chuyên môn, nghiệp vu và tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của tội phạm.
Khi xét xử đổi với vụ. án thuộc thẩm quyền của mình, Tòa én chỉ được xem xét và quyết định những vấn dé thuộc nội dung vu án trong mốt chững mực (mức đô, pham vi) nhất định. Điều đó có ngiấa là quyển hạn của Tòa án (HĐ3DO khi xét xử vụ án chỉ được Gi LànQ019), Bản v th chết cũ sắt coh vì thời lẫn băn án, đyất nh so ln có hu Ine pip hột" Tp cid Lệt lọc, 35. “Duong Daloc Lait Bà NG, Áo ro) tt nog lô sự Pet Non, os Công anni dân 2018.391 10 thực hiện trong một giới han nhất định theo quy định của pháp luật TTHS, nếu "vượt ra ngoài giới hạn nảy, mọi quyết định về vụ an của Tòa an sé trái pháp luật và không có giá tri pháp lý.
Đó chính là giới han của việc ét xử sơ thẩm 'Việc quy định giới hạn xét xử sơ thẩm sẽ xác định pham vi, mức độ thực hiện quyển han của Tòa an khi xét xử, bảo đảm quyền công td của VKS, quyển bảo chữa cia người bi buộc tôi cũng như bao đâm sự độc lập của Thẩm phản, Hội thấm khi xét xử. Giới hạn xét xử lả một chế định quan trọng có liên quan đến nhiễu chế định khác của luật tổ tung hình sự và la van dé có nội dung phức tap cả vẻ lý luận và thực tiễn áp dung! Vậy, giới hạn xét xử là gi? ‘Theo từ điển Tiếng Viet; “Giới hạn làphạm vi, mức độ nhất dink không thể otic không được phép vượt qua"® còn "Phạm vi là khoảng được giới han của ‘bt hoạt động hay mét cái gi"® Như vay, bai khải niệm "giới han" và "phạm vi" về cơ bản được hiểu gióng nhau. Theo quan điểm cá nhân chúng tôi, hai khái niệm. này có nội hàm tương đương nhau, pham vi thực chất chỉnh là giới han và ngược lai.
Hiên nay, hệ thống văn bản quy pham pháp luật TTHŠ hiện hành chưa có văn. bên nào giải thích hay định ngiấa vẻ khái niệm giới han xét xử sơ thẩm, ma chỉ liệt kê những việc Tòa án được quyền thực hiện trong từng giai đoạn của vụ án, đồng thời sử dụng các thuật ngữ khác nhau khi để cap đến vẫn để này ở các giai đoạn tô tung khác nhau như "Giới hạn sét xử sơ thẩm", "Phạm vi xét zử phúc thấm", "Pham vi giám đốc thẩm". Hiện nay, cứng chưa có văn bản quy phạm. pháp luật nào, kể cả BLTTHS năm 2015 giải thích hay có quy định cụ thể giúp lâm rõ sự khác nhau giữa hai khải niệm "Giới hạn sét sci va "Pham vi xét xử” Mặc dùBLTTHS năm 2015 đã có một diéuluét "Điển 4.
giãi thích từngữ" để giải thích những thuật ngữ thường được sử dung trong các điều luật cụ thé của Bộ luật này nhưng trong đó cũng không có giải thích vé khái niêm ny. Xuất phát từ khái HỆ Nếu ATH “agua Ví Tein G019, Mộ số vl hậ tông hàn s Vệ Nes, Na Tepip “rgtim i đản học Q09, Reda Ting Vật No Đà Nig, 408 «tragic 2002, Từ sân Tang Vật No BE Nang x 76, u niém "Giới han" và "Pham vi" trong tir điển Tiếng Việt, chúng tôi cho rằng, mic dù các nhà lâm luật sử dụng các thuật ngữ khác nhau nhưng không nhằm mục đích ‘tao ra sự phân biệt về ý nghĩa, cho nên về cơ ban "Giới hạn xét xử sơ thẩm" hay “Pham vi xét xử sơ thẩm" được dùng với ý nghĩa giống nhau. "“Xét xử sơ thấm” theo một quan điểm “7d đầu tiên đưa vụ ân ra xát xử tại một Téa án có th “myền "7. Theo Luật Tổ chức Toa án nhân dân năm 2014 và BLTTHS năm 2015 thì: Tòa án có thẩm quyền xét xử sơ thẩm 1a Toa án cấp huyện (bao gồm TAND.
quân, huyện, thi xã, thành phó thuộc tỉnh và Téa án quân sư khu vực); Tòa án cấp tinh (bao gồm TAND tinh, thành phổ trực thuộc Trung ương va Tòa án quân sự cấp Quân khu), Bộ luật TTHS hiện hành còn sử dụng một thuật ngữ khác để chỉ Toa án có thẩm quyên xét xử sơ thẩm đó là “Toa án cấp sơ thẩm”. án cấp sơ thẩm là Toa án có thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ án hình sự, sau khi nhận hỗ sơ vụ án hình sự và quyết định truy té do VKS cing cấp chuyển cho để thực hiên nhiém vụ sét xử vuán theo thẩm quyển (theo quy định hiện hành thi chỉ có hai cấp toa án có thẩm quyên xét xử sơ thẩm lả Tòa án cấp huyện va Toa án. Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sau khi nghiên cứu hồ sơ, nếu xét thay có đủ căn cứ thì Thẩm phán được phân công chủ tọa phiên tòa ra quyết định đưa 'vụ án ra xét xử. Khi zét xử vụ án, các tai liệu, chứng cứ do cơ quan có thẩm quyền.
điều tra, VS thu thập được trong quá tỉnh điều tra vả truy tổ sẽ được xem xét, đánh giá một cách công khai tai phiền tòa, những người tiền hành tổ tụng và người tham gia tổ tung trong vụ án được đổi đáp, tranh luận những van dé của vụ án mã trong các giai đoạn trước đó họ không có điều kiện thực hiện. Như vậy, xét xử so thấm được coi hoạt động đặc trưng của quyền tư pháp, một trong ba loại quyền. lực của Nha nước, bởi vi tại phiên tòa HDXX phải đánh giá chứng cứ một céch khách quan, thân trong, trên cơ sỡ đó dua ra một quyết định đúng dén có tính. thuyết phục nhằm trừng ti, rấn đe, giáo duc đối với bị cáo, đồng thời tuyên truyền "Bê wephip C006), Me đốn butt hoc, ob Từ đn Bichidioe Neh Tephip, Hi Nội, 870 n và nâng cao ý thức chấp.
hành pháp luật trong xã hội va phòng ngừa tội phạm. Cơ sửpháp lý lam phát sinh việc xét xử sơ thẩm vụ án hình sự là quyết định truy tổ của VKS hoặc quyết định của Tòa an cap phúc thẩm, giám đốc thẳm, tai thẩm vẻ. việc hủy bản án sơ thẩm để xét xửlại theo thủ tục chung. định về giới hạn xét xử sơ thắm vụ án hình sự trong moi trường hợp chính là nội dụng quyết định truy tổ của VKS.
Téa án cấp sơ thẩm chỉ được xét xử vụ án hình sư trong phạm vi truy tổ của VKS. Tòa án không có quyển xét xử đối với những ‘i cáo va những hành vi mà VES không truy tổ. Bản vé giới hạn xét xử, có quan. điểm cho ring: "Giới han của việc xét xứ sơ thẩm vụ án hình sự có thé luễu là.
_pham vi rhiững người.