CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Tổng quan vận tải biển tại Việt Nam Hơn 90% hàng hóa xuất nhâp khẩu của Việt Nam là thông qua đường biển.1: Trị giá nhập khẩu của một số nhóm hàng lớn trong 8 tháng/2021 so với 8 tháng/2020 Tuy ngành công nghiệp vận tải bị ảnh hưởng đáng kể do đại dịch, nhưng giá trị nhập khẩu một số mặt hàng về Việt Nam vẫn tăng trưởng ổn định. Một số nhóm hàng nhập khẩu chính như máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng; điện thoại các loại và linh kiện; nguyên phụ liệu ngành dệt, may, da, giày; chất dẻo nguyên liệu, ô tô nguyên chiếc các loại. Trong đó, mặt hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiệ n là mặt hàng có giá trị lớn nhất đạt 46,84 tỷ USD trong năm 2021 và có mức tăng trưởng cao nhất trong số các mặt hàng nhập khẩu khi so sá nh với cùng kỳ năm trước.
Trong nhóm 10 mặt hàng nhập khẩu chính, mặt hàng hóa chất đạt giá trị nhập khẩu thấp nhất với 5,01 tỷ USD. Nhìn chung, giá trị nhập khẩu 0 0 5 đều tăng tương đối, tuy nhiên, máy vi tính và các sản phẩm linh kiện, điện tử vẫ n chiếm chủ đạo. Giao thương giữa Việt Nam và Trung Quốc 2. Thực trạng Theo thống kê của Tổng cục Hải quan năm 2020, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc đạt 133,09 tỷ USD tăng 13,82% so với năm 2019.
Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Trung Quốc tăng 17,95%, đạt 48,9 tỷ USD. Ngược lại, giá trị nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam từ Trung Quốc trị giá 84,18 tỷ USD, tăng 11,55%. Trung Quốc được xem là thị trường nhập khẩ u, đối tác thương mại lớn nhất. Đặc biệt còn là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam, sau Hoa Kỳ.
Trong đó, nhóm hàng đóng góp nhiều nhất vào tăng trưởng thương mại Việt - Trung là hàng chế biến, chế tạo (đạt 37,07 tỷ USD, tăng 20,06%). Ngoài ra, nhóm vật liệu xây dựng tăng trưởng tốt khi đạt 3,12 tỷ USD. Ngược lại, vào năm 2020, Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ sáu của Trung Quốc. Kết quả hoạt động thương mại năm 2020 đã tạo đà để duy trì sự ổn định cho thương mại Việt - Trung nă m 2021.
Mặc dù đất nước ta đang phải vật lộn để đối phó với đợt bùng phát thứ 4 của COVID-19 có tính chất phức tạp hơn và quy mô lớn hơn khi so sánh với các đợt dịch trước. Tuy nhiên, do các giải pháp linh hoạt như kéo dài thời gian thông qua n tại cửa khẩu, bổ sung thêm các cửa khẩu được phép nhập khẩu lương thực; rút ngắn thời gian thông quan… giúp hoạt động giao thương với Trung Quốc vẫn tăng trưởng tốt. Theo Bộ Công thương, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam trong năm tháng đầu năm nay, với kim ngạch đạt 43,5 tỷ USD, tăng 53,3% so với cùng kỳ năm trước. Đối vớ i lĩnh vực xuất khẩu, Trung Quốc là thị trường lớn thứ 2 của Việt Nam sau Hoa Kỳ, vớ i kim ngạch tăng 26%, đạ t 20,1 tỷ USD.
Đặc biệt, 0 0 6 Năm 2020, Trung Quốc tiếp tục duy trì là thị trường cung ứng gỗ và sản phẩm gỗ lớn nhất cho Việt Nam, đạt 862 triệu USD, chiếm 33,7% tổng kim ngạch nhập khẩu. Trung Quốc c ũng là thị trường có mức tăng trưởng cao nhất trong số các thị trường cung ứng gỗ và sản phẩm gỗ chủ lực cho Việt Nam, tăng tới 31,33% so với năm 2019.2: Tỷ trọng kim ngạch nhập khẩu Gỗ và sản phẩm gỗ về Việt Nam trong tháng 6 năm 2021 Nhằm thúc đẩy hoạt động thương mại giữa ha i nước, Chính phủ hai bên đã có những cuộc trao đổi về phương hướng tăng cường hợp tác kinh tế - thương mại song phương. Điển hình thông qua hiệp định Thương mại Tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA), ASEAN và Trung Quốc đã ký Hiệp định khung về Hợp tác kinh tế toàn diện tháng 11/2002. Hai bên tiếp tục đàm phán và ký kết các Hiệp định về Thương mại Hàng hóa (có hiệu lực từ tháng 7/2005) giúp tạo thuận lợi thông quan cho hàng hóa xuất nhập khẩu, tăng c ường hợp tác, tạo điều kiện và tháo gỡ những khó khăn, rào cản đối với hoạt động hợp tác kinh tế, thương mại của cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Một số hãng tàu có tuyến đường vận tải Trung Quốc - Việt Nam Một số hãng tàu có tuyến đường vận tải từ Trung Quốc - Việt Nam như: ZIM, COSCO, YML, IAL, HEUNG-A, SI TC, MCC, SNL. Cụ thể các hãng tàu này đều có những tuyến đường vận chuyển từ cảng ở Thượng Hải đến cụm cảng Hồ Chí Minh của Việt Nam. Số chuyến tàu trong một tuần từ cảng Thượng Hải đến cảng của Việt Nam tương đối nhiều, khoảng từ 5 – 7 chuyến/tuần. Thời gian trung chuyển khoảng từ 5 – 7 ngày.
Thời gian trung chuyển chỉ là thời gian dự tính vì còn phụ thuộc và o các yếu tố khác như vị trí cảng đi và cảng đến, điều kiện tự nhiên, tốc độ của tàu, … Hãng tàu MSC Mediterranean Shipping Company S. (Hãng tàu MSC) hiện được xếp hạng là công ty vận tải container lớn đứng thứ hai trên thế giới. Tính đến tháng 6 năm 2020, MSC c hiếm 16% thị phần trong thị trường vận tải container quốc tế khi vận hành đoàn tàu gồm 549 con tàu với tổng khả năng vận chuyển đạt 3,671,150 TEU. Từ năm 2000, hãng MSC đã có mặt tại Việt Nam và hoạt động thông qua 5 vă n phòng trải rộng khắp cả nước bao gồm tại Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Hồ Chí Minh và Quy Nhơn.3: Lịch tàu của hãng tàu MSC khai thác tuyến Thượng Hải – Hồ Chí Minh Thời gian Thời gian Cảng Tên tàu Thời gian khởi Cảng Hãng tàu đến dự chất chất hàng – trung hành dự dỡ hàng kiến hàng Số chuyến chuyển kiến 2021-11- 2021-12- AMALTHE MSC 28 05 CNSHA VNSGN A 7 Ngày Chủ nhật Chủ nhật HU146A MSC 2021-12- 2021-12- MSC YANG 7 Ngày 07 13 R 0 0 8 Thứ 3 Thứ 2 HU147A 2021-12- 2021-12- MSC MSC 12 18 ALEXA 6 Ngày Chủ nhật Thứ 7 HU148A Hãng tàu COSCO COSCO hay còn gọi là tập đoàn vận tải biển Trung Hoa, là hãng tàu container lớn nhất của Trung Quốc và hiện là tên tuổi đứng thứ 3 thế giới sau Maersk và MSC.
Hiện tại, COSCO chiếm 12.6% thị phần trong thị trường vận tải đường biển toàn cầu và đã vận chuyể n 2,936,982 T EU. Ngoài ra, COSCO còn được biết đến là đơn vị có sản lượng hà ng rời và hàng khô lớn nhất thế giới. Hiện C OSCO có 3 văn phòng đang hoạt động tại Việt Nam, bao gồm: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Hải Phòng.4: Lịch tàu của hãng tàu COSCO khai thác tuyến Thượng Hải – Hồ Chí Minh Thời gian Thời gian Cảng Tên tàu Thời gian khởi Cảng dỡ Hãng tàu đến dự chất chất hàng – trung hành dự hàng kiến hàng Số chuyến chuyển kiến 2021-11- 2021-12- LOA COSCO 25 01 CNSHA VNSGN GLORY 6 Ngày Thứ 5 Thứ 4 CV5 / 2145S LOA 2021-12- 2021-12- COSCO CNSHA VNSGN GLORY 3 Ngày 07 10 CV5 / 2147S Thứ 3 Thứ 6 0 0 9 ZHONG 2021-11- 2021-12- HANG COSCO 27 02 CNSHA VNSGN 5 Ngày SHENG Thứ 7 Thứ 5 CV2 / 140W Hãng tàu SITC SITC International Holdings Co., SITC Logistics là nhà cung cấp dịch vụ hậu cần toàn diện hàng đầu tại Trung Quốc và trong khu vực Châu Á với trụ sở chính tại Hồng Kông. Phạm vi hoạt động kinh doanh bao gồm: hậu cần dự án, quản lý tàu, môi giới tàu, giao nhận hàng hóa quốc tế, môi giới hải quan, vận chuyển container, kho bãi, kho container, hàng rời, đại lý vận tải, giao nhận hậu cần, vận tải hàng không,.
Hãng tàu SITC đứng vị trí thứ 18 trong xếp hạng các doanh nghiệp vận tải container toàn cầu vào năm 2020. Khối lượng vận c huyển container của hãng trong năm 2018 vượt quá 2. SITC có lịch trình tại Thành phố Hồ Chí Minh như sau: Bảng 1.5: Lịch tàu của hãng tàu SITC khai thác tuyến Thượng Hải – Hồ Chí Minh Thời gian Thời Cảng Tên tàu chất Thời gian Hãng khởi gian Cảng dỡ chất hàng – Số trung tàu hành đến dự hàng hàng chuyến chuyển dự kiến kiến SITC 2021- 2021- CNSHA VNSGN G. ACE 2130S 11-25 12-01 6 Ngày 0 0 10 Thứ 5 Thứ 4 2021- 2021- INTEGRA SITC 11-026 12-02 CNSHA VNSGN 6 Ngày 2122S Thứ 3 Thứ 5 2021- 2021- CHENNAI 12-12 SITC 11-27 CNSHA VNSGN VOYAGER 15 Ngày Chủ Thứ 7 2101S nhật 2.
Phương thức vận tải thay thế Với mặt hàng nhựa gỗ thì việc lựa chọn phương thức vận chuyể n bằng đường biển là tối ưu nhất. Tuy nhiên, trong trường hợp cần phải có phương thức vận tải thay thế thì các doanh nghiệp có thể xem xét đến việc vận chuyển bằng đường sắt kết hợp với vận tải nội địa bằng đường bộ. Kể từ khi có hiệu lực từ 12/2009 thì Hiệp định liên chính phủ về mạng lưới Đường sắt Xuyên Á Việt Nam đã c ho biết rằng tại khu vực ASEAN nếu muốn đi đến các quốc gia châu Á khác qua mạng lưới Đường sắt Xuyên Á thì đều phải đi qua Trung Quốc, thông qua 2 điểm trung chuyển chính là Côn Minh và Nam Ninh. Các hướng tuyến chính vận chuyển giữa Việt Nam và Trung Quốc: Tuyến giữa Hà Nội và Đồng Đăng khổ đường lồng, kết nối với đường sắt Nam Ninh - Bằng Tường khổ là 1.
Trong đó, tuyến đường sắt Gia Lâm – Đồng Đăng (bao gồm cả khổ 1.000mm và khổ 1.435mm) vớ i tối đa tới 15 toa đều có thể tiếp nhận tàu với tải trọng vận c huyển không hề thấp, c ó thể lên tới 90 tấn ở mỗi toa hàng. Sau khi hàng hoá qua biên giới s ẽ vận chuyển nội địa bằ ng xe container đến c ảng Cát Lái, Thành phố Hồ Chí Minh. Đường sắt liên vận Việt – Trung (khổ ray 1.435mm) còn khai thác tàu hàng liên vận quốc tế, không chỉ vận chuyển hà ng hóa Trung Quốc, một số khách cũng gửi và nhận hàng đi các nước châu Âu và ngược lại trên tàu này (có đi qua Trung Quốc). Tuy 0 0 11 nhiên, không cố định ngày giờ hoạt động, số toa phụ thuộc vào lượng hàng hoá.
Do đó, sẽ có ngày có 3-4 chuyến tàu hàng hoạt động, nhưng có những ngày thì không. Lợi thế của vận chuyển bằng đường sắt: Thông quan nhanh chóng Quy trình thông quan bình thường tốn khá nhiều thời gâ y ra không ít khó khăn trong việc giao hàng và đảm bảo chất lượng hàng hóa.