Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, nhờ áp các thành tựu khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chăn nuôi lợn nước ta đã có những bước phát triển như:tổng đàn tăng, cơ cấu đàn lợn đa dạng,năng suất, chất lượng cao. Chăn nuôi theo kiểu hộ gia đình ngày càng giảm, thay vào đó là các trang trại với quy mô nhỏ và vừa ngày càng tăng. Tuy nhiên, nghề chăn nuôi lợn luôn gặp khó khăn,ngoài sự cạnh tranh với các ngành nghề khác, các chính sách, chi phí đầu vào, chi phí thức ăn. Chăn nuôi lợn còn phải đối mặt với tình hình dịch bệnh lợn hay mắc một số bệnh như bệnh truyền nhiễm, bệnh ký sinh trùng, bệnh sản khoa.
Một trong những bệnh sản khoa thường gặp đó là ở lợn nái sinh sản là bệnh viêm tử cung, bệnh viêm tử cung ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh sản làm mất sữa lợn con không có sữa sẽ còi cọc, suy dinh dưỡng lợn con chậm phát triển lợn nái bị bệnh chậm động dục trở lại không thụ thai có thể dẫn đến mất khả năng sinh sản. Bệnh viêm tử cung do một số vi khuẩn gây ra như: Esherichia coli, Streptococccus, Staphylococcus. Bệnh có thể dẫn đến hậu quả như gây chết thai sẩy thai và làm hạn chế khả năng sinh sản của lợn nái ở các lứa tiếp theo, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng và hiệu quả của nghề chăn nuôi lợn. Xuất phát từ thực tiễn kể trên và được sự đồng ý của ban chủ nhiệm khoa Chăn Nuôi Thú y em tiến hành thưc hiện chuyên đề.
“Theo dõi quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và biện pháp phòng trị bệnh sinh sản trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại Tuấn Hà xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Nắm được quy trình chăn sóc, vệ sinh phòng bệnh của trại. - Nắm đươc tình hình chăn nuôi của trại Tuấn Hà, xã yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.
- Hiệu quả điều trị một số bệnh trên đàn lợn nái nuôi tại cơ sở. Yêu cầu Đánh giá tình chăn nuôi tại trại Tuấn Hà, xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại cơ sở. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.
Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập 2. Vị trí địa lý Trại Tuấn Hà là trại nái gia công công ty cổ phần CP Việt Nam thuộc địa phận xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Yên Sơn là xã thuộc vùng chiêm chũng nằm ở phía Tây Nam của huyện Lục Nam, cách trung tâm huyện khoảng 10km về phía tây, địa giới hành chính của xã được xác định như sau: - Phía Bắc giáp xã Chu Điện.
- Phía Nam giáp xã Chu Xá. - Phía Đông giáp 2 xã Khám Lạng, Bắc Lũng. - Phía Tây giáp xã Lan Mẫu, xã Trí Yên huyện Yên Dũng. Trang trại chăn nuôi lợn Tuấn Hà kết hợp với công ty cổ phần chăn nuôi C.P Việt Nam là công ty vốn 100% nước ngoài (thái lan) thuộc tập đoàn C.
Trang trại xây dựng và đi vào hoạt động từ năm 2013 có tổng diện tích là 30.000m2 với tổng số vốn đầu tư là 12 tỷ. Tình hình chăn nuôi trong 4 năm vừa qua tại trại Tuấn Hà Bắc Giang trong năm 2013 số đầu heo nái của trang trại là 600 con, vào năm 2014 số đầu heo nái là 630 tuy có gặp khó khăn nhưng về cơ bản trang trại vẫn đạt chỉ tiêu xuất trung bình 1200 con lợn con/tháng. Năm 2015 trang trại có 650 con lợn nái và số heo con xuất chuồng trung bình 1300 heo con/tháng đến năm 2016 số đầu heo nái đã tăng lên 660 con, số heo con xuất chuồng trung bình 1350 con/tháng. Nhìn lại thủa ban đầu khi mới lập trang trại gặp không ít khó khăn, vào năm 2014 dịch bùng phát tại trang trại trong vòng 1 tháng tổn thất 600 con n 4 lợn con nhưng nhờ có kinh nghiệm, kỹ thuật chăn nuôi và được sự hỗ trợ từ công ty cổ phần chăn nuôi C.P nên trang trại đã vượt qua và vẫn đi vào hoạt động sản xuất bình thường.
Điều kiện khí hậu Khí hậu xã Yên Sơn không có sự khác biệt so với khí hậu của tỉnh Bắc Giang và các tỉnh thuộc khu vực Đông Bắc Việt Nam xã nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, một năm có bốn mùa rõ rệt. Mùa Đông có khí hậu khô, lạnh; mùa Hè khí hậu nóng, ẩm; mùa Xuân và Độ ẩm trung bình trong năm là 83%, một số tháng trong năm có độ ẩm trung bình trên 85%. Các tháng mùa khô có độ ẩm không khí dao động khoảng 74% - 80%.Trại nằm trên khu đất cách biệt với khu dân cư của xã Yên Sơn. Cơ cấu tổ chức của trại Trang trại được xây dựng tại xóm Mai Thưởng, xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang, là trang trại chăn nuôi lợn với số lượng lớn >600 con.
Trang trại có tổng diện tích khoảng 30.000m2 Hiện nay các cơ sở chăn nuôi lợn tại Việt Nam chủ yếu áp dụng mô hình VAC, VC và C. Các mô hình VAC, VC và C, đều được thiết kế có khu xử lý chất thải, chiếm từ 10% diện tích trở xuống và đều nằm ở một góc hoặc cuối đất, gần với khu vực chuồng trại để tiện xử lý chất thải. Trang trại Tuấn Hà chăn nuôi theo mô hình A - C. Cơ cấu đất đai tại trang trại Tuấn Hà Mục đích sử dụng Diện tích (m2) Tỷ lệ % Nhà ở 3.000 3,33% Khu xử lý chất thải 3.000 10% Tổng diện tích 30.000m2 100% ( Nguồn: theo số liệu điều tra tại trang trại, 2017) n 5 Chủ trang trại làTuấn Hà.
Trang trại gồm chủ trại, 1 quản lý, 1 nhân viên kĩ thuật, 5 công nhân 11 sinh viên thực tập làm việc trong chuồng và 1 nhân viên nấu ăn. Khu vực xung quanh trang trại trồng cây để lấy bóng mát chắn gió. Trang trại có 3 cổng và mỗi cổng đều có hố nước sát trùng để sát trùng tất cả các phương tiện ra vào trại, bao gồm một cổng chính có chiều cao an toàn để xuất lợn con cai sữa, cổng thứ 2 dành riêng cho xe chở cám, cổng thứ 3 nằm đằng sau cho xe chở lợn hậu bị, lợn đực tới và chuyển lợn chết đi ra khỏi trại, sẽ có nhân viên phun sát trùng nếu có xe tới. Khu vực chăn nuôi được xây dựng gồm 4 khu chuồng: Khu chuồng lợn cai sữa, khu chuồng nái đẻ, khu chuồng nái mang thai, khu chuồng lợn nuôi cách ly.
Bảng phân bố tỷ lệ chuồng nuôi Tỷ lệ số chuồng cho trại 600 nái Chuồng cai sữa 200 Chuồng lợn nái mang thai và lợn đực 499 nái – 10 đực Chuồng lợn nái đẻ 168 Chuồng cách ly Nhốt được 40 lợn hậu bị ( Nguồn: theo số liệu điều tra trang trại, 2017) Khu chuồng lợn con cai sữa tách biệt hẳn với khu chuồng nái đẻ và chuồng bầu gồm 2 ô chuồng, mỗi ô chuồng rộng 30m2. Chuồng nuôi nhốt lợn cai sữa để chờ xuất chuồng. Khu chuồng nái đẻ gồm 3 chuồng đẻ mỗi chuồng gồm 2 dãy chuồng cách nhau bởi 1 bức tường có cửa thông qua 2 dãy, mỗi dãy chuồng có 28 ô chuồng, sử dụng nuôi nhốt nái đẻ nuôi con và nái mang thai chờ đẻ. Khu chuồng bầu giáp với khu chuồng đẻ gồm có 8 dãy chuồng, mỗi dãy có 70 ô chuồng, ở giữa là lối đi, dưới gầm mỗi dãy sẽ có đường dẫn nước n 6 thải, chuồng được sử dụng để nuôi nái chờ phối và nái mang thai.
Ở chuồng bầu 1 có khu phối nhốt đực và nái chờ phối để thuận tiện việc phối giống, đầu dãy bên cạch khu phối có các ô rộng và bên cạnh ô rộng là các ô chuồng nhốt đực để thuận tiện cho việc thử tính lên giống của nái chờ phối. Nối tiếp là phòng xử lý tinh dịch sau khai thác và chứa các dụng cụ như que phối giống, nước cất, kính hiển vi. Khu chuồng cách ly bao gồm 4 chuồng: 1 chuồng đực và 3 chuồng còn lại dùng để nuôi nhốt lợn hậu bị mới nhập trại, lợn loại thải, lợn nghi mắc bệnh. Đầu chuồng đực có 1 ô để giá nhảy để khai thác tinh.
Chuồng bầu, nái đẻ và các ô chuồng được làm bằng khung thép, sàn chuồng được lắp ghép bằng các tấm sàn bê tông, tấm sàn nhựa có lỗ, cách nền chuồng một khoảng nhất định (khoảng 1,5m). Chuồng lợn con cai sữa và khu chuồng cách ly được xây bằng gạch, nền láng xi măng, các chuồng đều có độ dốc thích hợp nên rất thuận tiện cho việc vệ sinh tiêu độc. Các khu chuồng nuôi được xây dựng theo hướng Đông – Nam. Chuồng được xây dựng là chuồng khép kín, các khu chuồng được nối với nhau bởi hệ thống hành lang láng xi măng được quét vôi sạch sẽ, mỗi đầu chuồng là hệ thống dàn mát, cuối chuồng là hệ thống quạt hút gió, mái các khu chuồng được lợp bằng mái tôn, cách sàn chuồng khoảng 3 – 3,5m.
Tất cả các khu chuồng 2 bên tường có hệ thống cửa sổ bằng kính để lấy ánh sáng tự nhiên vào chuồng. Trên mái, dàn mát có hệ thống vòi phun nước giúp làm giảm nhiệt độ chuồng nuôi vào mùa hè, mùa đông thì có thể dùng bạt che phần dàn mát và tắt bớt hệ thống quạt gió để giữ ấm chuồng nuôi. Hệ thống máng ăn, máng uống được thiết kế phù hợp bao gồm máng ăn tự động bằng inox, nước uống được dẫn từ hệ thống lọc tới từng ô chuồng bằng đường ống dẫn, ở đó có lắp các van uống tự động. n 7 Hệ thống xử lý nước thải được xây dựng ở một khu riêng rẽ nằm cách xa các khu chuồng nuôi, cuối các dãy chuồng có hệ thống đường dẫn nước thải đến khu này, hầm Biogas, các bể lắng nước thải sau đó được đưa ra hệ thống cống rãnh xung quanh trại.
Đầu khu chuồng cai sữa là kho cám sử dụng chứa thức ăn cho toàn bộ lợn trong trại. Cạnh cổng chính là phòng tiếp khách, nhà ăn và khu nhà ở dành cho công nhân lao động trong trang trại. Ngoài ra, còn có hệ thống nhà phun sát trùng, kho thuốc và nhà ăn. Cơ sở vật chất của trại Kiểu chuồng: chuồng kín điều tiết được nhiệt độ, ẩm độ theo hệ thống thiết bị phụ trợ (quạt, hệ thống làm mát v.
Dụng cụ vệ sinh chuồng trại, thu gom và chứa chất thải: Dụng cụ hốt phân phải được làm bằng kim loại, hợp kim hoặc bằng nhựa.