Quy trình chăm sóc và phòng bệnh lợn thịt tại trại Mạnh Lĩnh, Vĩnh Phúc – Bài Luu Anh Tuan ĐH Thái Nguyên 2019

Khóa luận trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn thịt tại trang trại Mạnh Lĩnh Phúc Yên, Vĩnh Phúc.

• Tác giả: Lưu Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Lê Minh Châu
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Quy Trình Chăm Sóc Và Phòng Trị Bệnh Cho Lợn Thịt Tại Trang Trại Mạnh Lĩnh, Vĩnh Phúc
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu
• 1.2.1. Mục tiêu
• 1.2.2. Yêu cầu
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Điều kiện khí hậu
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức của trại
• 2.1.4. Cơ sở vật chất của trại
• 2.1.5. Thuận lợi và khó khăn của trại
• 2.2. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.2.1. Đặc điểm sinh trưởng khả năng sản xuất và phẩm chất thịt của lợn
• 2.2.2. Những hiểu biết về một số bệnh thường gặp ở lợn thịt
• 2.2.3. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả thực hiện công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và quản lý đàn lợn thịt
• 4.2. Kết quả công tác vệ sinh phòng bệnh
• 4.2.1. Kết quả thực hiện công tác vệ sinh sát trùng
• 4.2.2. Kết quả thực hiện công tác tiêm phòng
• 4.3. Kết quả điều trị một số bệnh ở lợn thịt tại trại
• 4.3.1. Kết quả điều trị bệnh đường hô hấp cho đàn lợn thịt nuôi tại trại
• 4.3.2. Kết quả điều trị hội chứng tiêu chảy cho đàn lợn thịt nuôi tại trại
• 4.3.3. Kết quả điều trị bệnh viêm khớp cho đàn lợn thịt nuôi tại trại
• 4.4. Xuất lợn và vệ sinh chuồng trại sau xuất
• 4.4.1. Vệ sinh chuồng trại sau khi xuất lợn
• 4.5. Nhập lợn và vệ sinh chuồng trại trước khi nhập lợn
• 4.5.1. Chuẩn bị chuồng trước giờ nhập lợn và đi nhập lợn
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn thịt tại Mạnh Lĩnh Vĩnh Phúc

Quy trình chăm sóc lợn thịt tại trang trại Mạnh Lĩnh, Vĩnh Phúc được thiết kế để đảm bảo sức khỏe và năng suất tối ưu cho đàn lợn. Việc áp dụng các kỹ thuật chăm sóc hiện đại giúp nâng cao chất lượng thịt và giảm thiểu rủi ro bệnh tật. Các yếu tố như dinh dưỡng, vệ sinh chuồng trại và tiêm phòng được chú trọng hàng đầu.

1.1. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của lợn thịt

Lợn thịt có tốc độ sinh trưởng nhanh, đặc biệt trong giai đoạn đầu. Theo nghiên cứu, lợn có thể tăng trọng từ 500-800g/ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Việc theo dõi thường xuyên các chỉ tiêu sinh trưởng là rất quan trọng.

1.2. Vai trò của dinh dưỡng trong quy trình chăm sóc

Dinh dưỡng là yếu tố quyết định đến sự phát triển của lợn thịt. Cần cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng như protein, vitamin và khoáng chất để đảm bảo lợn phát triển khỏe mạnh và đạt năng suất cao.

II. Những thách thức trong phòng trị bệnh cho lợn thịt

Trong quá trình chăn nuôi, việc phòng trị bệnh cho lợn thịt gặp nhiều thách thức. Các bệnh thường gặp như viêm phổi, tiêu chảy và viêm khớp có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và năng suất của đàn lợn. Việc nhận diện sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết.

2.1. Các bệnh thường gặp ở lợn thịt

Bệnh viêm phổi và tiêu chảy là hai trong số những bệnh phổ biến nhất. Chúng có thể gây ra thiệt hại lớn cho người chăn nuôi nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

2.2. Nguyên nhân và triệu chứng của bệnh

Nguyên nhân gây bệnh thường liên quan đến điều kiện vệ sinh kém và chế độ dinh dưỡng không hợp lý. Triệu chứng bao gồm sốt cao, ho, khó thở và tiêu chảy, cần được theo dõi chặt chẽ.

III. Phương pháp chăm sóc và phòng trị bệnh hiệu quả cho lợn

Để đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn, cần áp dụng các phương pháp chăm sóc và phòng trị bệnh hiệu quả. Việc tiêm phòng định kỳ và vệ sinh chuồng trại là những biện pháp quan trọng giúp ngăn ngừa bệnh tật.

3.1. Tiêm phòng và quản lý sức khỏe đàn lợn

Tiêm phòng định kỳ giúp bảo vệ lợn khỏi các bệnh truyền nhiễm. Cần lập lịch tiêm phòng cụ thể và theo dõi sức khỏe của từng con lợn để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh.

3.2. Vệ sinh chuồng trại và môi trường sống

Vệ sinh chuồng trại thường xuyên giúp giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh. Cần thực hiện các biện pháp sát trùng và đảm bảo môi trường sống sạch sẽ cho lợn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trang trại

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh tại trang trại Mạnh Lĩnh đã mang lại hiệu quả tích cực. Đàn lợn phát triển khỏe mạnh, tỷ lệ bệnh tật giảm đáng kể.

4.1. Kết quả chăm sóc và nuôi dưỡng lợn thịt

Sau khi áp dụng quy trình chăm sóc, tỷ lệ tăng trọng của lợn đạt mức cao, trung bình từ 600-700g/ngày. Điều này cho thấy hiệu quả của việc chăm sóc đúng cách.

4.2. Đánh giá hiệu quả phòng trị bệnh

Tỷ lệ mắc bệnh giảm xuống dưới 5%, cho thấy các biện pháp phòng bệnh đã phát huy hiệu quả. Việc theo dõi sức khỏe định kỳ là rất quan trọng trong việc duy trì đàn lợn khỏe mạnh.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong chăn nuôi lợn

Chăn nuôi lợn thịt tại trang trại Mạnh Lĩnh đã đạt được nhiều thành công. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải tiến quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh để nâng cao hiệu quả sản xuất. Tương lai, việc áp dụng công nghệ mới sẽ là xu hướng tất yếu.

5.1. Định hướng phát triển trong chăn nuôi

Trang trại sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và kỹ thuật mới để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc nghiên cứu và áp dụng các phương pháp chăn nuôi hiện đại sẽ là ưu tiên hàng đầu.

5.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học

Nghiên cứu khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc cải tiến quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà khoa học và người chăn nuôi để đạt được kết quả tốt nhất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chăn nuôi lợn giữ vai trò chủ lực trong cơ cấu ngành chăn nuôi gia súc tại Việt Nam, cung cấp nguồn thực phẩm giàu protein động vật phục vụ tiêu dùng nội địa, đồng thời cung cấp phân bón cho trồng trọt và phụ phẩm cho công nghiệp chế biến. Trước nhu cầu thị trường ngày càng gia tăng, ngành chăn nuôi đang chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức nông hộ nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung quy mô vừa và lớn. Trong đó, mô hình chăn nuôi gia công và liên kết giữa các trang trại với các doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi (tiêu biểu như Công ty Cổ phần GreenFeed Việt Nam) giúp giảm thiểu rủi ro biến động thị trường thức ăn và bao tiêu đầu ra. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế của mô hình này phụ thuộc trực tiếp vào việc thực hiện nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật chăm sóc, quản lý tiểu khí hậu chuồng nuôi và các biện pháp an toàn sinh học phòng trị bệnh.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lưu Anh Tuấn (Lớp K47 - TY - N01, Chuyên ngành Thú y, Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên), do TS. Lê Minh Châu hướng dẫn năm 2019, được thực hiện nhằm đánh giá và chuẩn hóa các hoạt động kỹ thuật thú y trực tiếp tại cơ sở sản xuất.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Áp dụng tốt quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trại.
2. Xác định tình hình phòng, trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trại.
3. Tìm hiểu một số công tác chăn nuôi khác tại nơi thực tập.

Yêu cầu và nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Thực hiện thành thạo quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trại.
2. Chẩn đoán được một số bệnh hay xảy ra trên đàn lợn thịt nuôi tại trại.
3. Áp dụng một số phác đồ dùng điều trị bệnh trên đàn lợn thịt nuôi tại trại.
4. Làm tốt một số công tác chăn nuôi khác (xuất lợn, nhập lợn, vệ sinh chuồng trại trước và sau khi xuất nhập).
5. Chủ động sáng tạo trong công việc, hoàn thành nhiệm vụ do cơ sở phân công.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn thịt nuôi theo phương thức chuồng kín công nghiệp.
• Phạm vi không gian: Trang trại chăn nuôi lợn của Công ty Cổ phần Mạnh Lĩnh (trại liên kết với Công ty Cổ phần GreenFeed Việt Nam, quy mô 250 nái trên diện tích 3 ha nằm trong khu đất rừng 40 ha), đặt tại xã Cao Minh, thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 20/11/2018 đến ngày 26/5/2019 (khoảng 6 tháng theo dõi liên tục).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết và tài liệu tham khảo

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các quy luật sinh trưởng, dinh dưỡng và cơ chế bệnh sinh ở lợn:

• Quy luật sinh trưởng và tích lũy mô: Dẫn chiếu theo Đặng Hoàng Biên (2016) về quá trình sinh tổng hợp và tăng kích thước mô bào; sự phát triển ưu tiên của các cơ quan theo thứ tự: thần kinh, sinh sản, bộ xương, mô cơ (tích lũy nạc) và cuối cùng là mô mỡ. Khi khẩu phần ăn thiếu 20% dinh dưỡng, quá trình tích lũy mỡ bị ngưng trệ; khi thiếu 40%, quá trình tích lũy cả nạc và mỡ đều dừng lại. Trịnh Hồng Sơn (2014) chỉ ra các chỉ tiêu thân thịt, tỷ lệ nạc của các giống lợn ngoại (Landrace, Đại Bạch) vượt trội so với lợn nội (Móng Cái).
• Cơ chế bệnh học đường hô hấp (Viêm phổi/Suyễn lợn): Do Mycoplasma hyopneumoniae kết hợp với vi khuẩn kế phát (Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida, Streptococcus suis) theo Whittlestone (1979), Tajima (1982), Lê Văn Lãnh và cộng sự (2012), Lê Văn Năm (2013).
• Hội chứng tiêu chảy ở lợn: Phân tích nguyên nhân do vi khuẩn đường ruột (Escherichia coli, Salmonella, Clostridium perfringens theo Sa Đình Chiến và cs., 2016; Đào Trọng Đạt và cs., 1996; Nguyễn Bá Hiên, 2001; Sokol và cs., 1981); do virus (Transmissible Gastroenteritis - TGE, Porcine Epidemic Diarrhoea - PED, Rotavirus theo Phạm Sỹ Lăng và cs., 1997; Trần Thu Trang, 2013); do độc tố nấm mốc, ký sinh trùng và stress môi trường.
• Bệnh viêm khớp ở lợn: Phân tích bệnh lý gây ra bởi vi khuẩn Streptococcus suis và thiếu hụt khoáng canxi, photpho theo Khương Bích Ngọc (1996), Trịnh Phú Ngọc (2001), Higgins và Gottschalk (2002).

Phương pháp nghiên cứu và can thiệp thực tế

Tác giả áp dụng phương pháp thực nghiệm lâm sàng kết hợp theo dõi quy trình chăn nuôi thực tế:

• Quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng phân kỳ:
  • Giai đoạn lợn úm (5,5 – 15 kg): Mật độ chuồng nuôi 0,25 – 0,35 m²/con; nhiệt độ lồng úm tuần đầu 31 – 32°C, mỗi tuần giảm 1°C cho đến tuần thứ 4 đạt 29 – 30°C; quạt thông gió mùa đông chạy tối thiểu 20% công suất; kiểm soát lượng thức ăn mới nhập không quá 150 g/con/ngày, chia 4 – 6 lần ăn/ngày; bổ sung vitamin và điện giải.
  • Giai đoạn lợn choai (16 – 70 kg): Nhiệt độ chuồng duy trì 28 – 29°C; tháo ván úm, cho ăn tự do với các dòng thức ăn hỗn hợp của GreenFeed (9014 plus, GF 01, GF 02, GF 03, F104).
  • Giai đoạn lợn to (70 kg đến xuất bán): Duy trì nhiệt độ 26 – 28°C; mật độ chuồng trên 1,0 – 1,2 m²/con; thông thoáng chuồng nuôi tối đa.
• Quy trình vệ sinh sát trùng và phòng bệnh bằng vắc xin: Tiêu độc định kỳ bằng hóa chất FARMXIDE AP (tỷ lệ pha 1/300), rắc vôi bột cửa chuồng và lối đi; áp dụng lịch tiêm phòng 5 đợt từ tuần tuổi thứ 4 đến tuần thứ 22 đối với bệnh còi cọc (Circo), suyễn lợn (Myco), dịch tả lợn (CSF) và lở mồm long móng (FMD).
• Phương pháp chẩn đoán và điều trị lâm sàng: Nhận diện triệu chứng bệnh đường hô hấp, tiêu chảy, viêm khớp; áp dụng các phác đồ tiêm bắp kết hợp thuốc bổ trợ, men tiêu hóa, chất điện giải.
• Phương pháp tính toán chỉ tiêu: $$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \left(\frac{\text{Tổng số con mắc bệnh}}{\text{Tổng số con theo dõi}}\right) \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \left(\frac{\text{Tổng số con khỏi bệnh}}{\text{Tổng số con điều trị}}\right) \times 100$$
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu thu thập được xử lý bằng phương pháp thống kê sinh vật học theo Nguyễn Văn Thiện (2008), sử dụng phần mềm Microsoft Excel 2010.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày cơ sở khoa học và thực tiễn của ngành chăn nuôi lợn thịt tại Việt Nam. Nêu bật xu thế liên kết gia công giữa cơ sở chăn nuôi và doanh nghiệp chế biến thức ăn để tối ưu hóa chi phí và bảo đảm đầu ra. Xác định các mục tiêu, nhiệm vụ và yêu cầu kỹ thuật mà sinh viên chuyên ngành Thú y cần đạt được trong thời gian thực tập nghề nghiệp.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Tổng quan về cơ sở thực tập: Trang trại Công ty Cổ phần Mạnh Lĩnh được thành lập tháng 5/2015 tại xã Cao Minh, TP. Phúc Yên, Vĩnh Phúc (diện tích 3 ha trong khuôn viên 40 ha đất rừng). Khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình năm 23,2 – 25°C, độ ẩm 84 – 85%. Cơ cấu nhân sự gồm 01 chủ trại (Giám đốc công ty), 01 kỹ sư chính kiêm trưởng trại, 09 công nhân và 03 sinh viên. Cơ sở vật chất gồm 4 dãy chuồng nuôi khép kín kiên cố lợp tôn lạnh, hệ thống quạt hút gió, giàn làm mát, hệ thống cấp nước tự động, máy phát điện dự phòng công suất lớn, máy ép phân và hầm biogas xử lý chất thải. Đánh giá thuận lợi về vị trí cách xa khu dân cư, hạ tầng đồng bộ; nêu rõ khó khăn về nguồn nước mùa khô và khâu xử lý xác lợn chết.
• Cơ sở lý luận và tình hình nghiên cứu: Phân tích quy luật sinh trưởng của lợn; tổng thuật các nghiên cứu trong nước và quốc tế về căn bệnh học, triệu chứng, bệnh tích, phác đồ điều trị của ba nhóm bệnh phổ biến: bệnh suyễn lợn (Mycoplasma hyopneumoniae), hội chứng tiêu chảy (E. coli, Salmonella, virus TGE, PED) và bệnh viêm khớp (Streptococcus suis).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định cụ thể đối tượng nghiên cứu là đàn lợn thịt nuôi tại trại Mạnh Lĩnh trong giai đoạn từ 20/11/2018 đến 26/5/2019. Trình bày chi tiết quy trình chuẩn bị chuồng trại, các bước chăm sóc qua 3 giai đoạn thể trọng (úm, choai, lợn to); danh mục thức ăn hỗn hợp GreenFeed; lịch tiêm phòng vắc xin; các phác đồ điều trị thử nghiệm lâm sàng đối với bệnh hô hấp, tiêu chảy, viêm khớp; các công thức tính toán tỷ lệ dịch tễ và phương pháp thống kê sinh vật học trên Excel 2010.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Trình bày các dữ liệu thực nghiệm thu nhận qua 24 tuần thực tập:

• Kết quả hoàn thành công tác chăm sóc, quản lý lợn thịt: Hoàn thành 100% các công việc giao khoán (cho ăn, vệ sinh máng ăn, kiểm tra nước uống, tách lợn ốm).
• Kết quả vệ sinh phòng bệnh: Thực hiện 168 lần phun thuốc sát trùng FARMXIDE AP, rắc vôi 24 lần, quét mạng nhện 72 lần, vệ sinh hố sát trùng 24 lần, lau kính 48 lần (đạt 100% yêu cầu).
• Kết quả tiêm phòng vắc xin: Tiêm phòng an toàn cho 2.120 lượt lợn với 5 loại vắc xin (Circo + Myco, CSF lần 1, CSF lần 2 + FMD lần 1, FMD lần 2, FMD lần 3), không ghi nhận phản ứng phụ.
• Kết quả điều trị bệnh: Theo dõi và điều trị cho 150 lượt lợn mắc bệnh đường hô hấp, đạt tỷ lệ khỏi trung bình 92,01%; điều trị 161 lượt lợn mắc hội chứng tiêu chảy, đạt tỷ lệ khỏi trung bình 95,14%. Phân tích sự biến động của tỷ lệ mắc bệnh theo mùa và điều kiện thời tiết (mùa đông xuân ẩm ướt, nhiệt độ thấp làm tăng tỷ lệ mắc bệnh).
• Kết quả công tác xuất nhập lợn: Quy trình sát trùng chuồng, cách ly và chuẩn bị dụng cụ trước khi nhập và sau khi xuất đàn.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đánh giá mức độ hoàn thành toàn diện các chỉ tiêu thực tập tốt nghiệp; khẳng định tính đúng đắn và hiệu quả của các quy trình kỹ thuật được áp dụng tại trại; nêu các kiến nghị gửi tới Ban Giám đốc trang trại nhằm cải thiện nguồn nước sạch và hệ thống xử lý chất thải, xác gia súc.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu và số liệu thực tế

1. Công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và quản lý đàn lợn thịt

Trong 6 tháng thực tập, tác giả đã hoàn thành toàn bộ khối lượng công việc được giao theo đúng quy trình kỹ thuật:

TT	Nội dung công việc	Khối lượng cần thực hiện (lần)	Số lượng đã thực hiện (lần)	Tỷ lệ hoàn thành (%)
1	Vệ sinh máng ăn	360	360	100
2	Kiểm tra vòi nước uống	360	360	100
3	Cho lợn ăn hàng ngày	360	360	100
4	Tách lợn ốm để cách ly	30	30	100

2. Công tác vệ sinh sát trùng chuồng trại

Quy trình khử trùng chuồng nuôi bằng thuốc FARMXIDE AP (tỷ lệ 1/300) và các biện pháp cơ học được tiến hành định kỳ trong 24 tuần:

Công việc	Tần suất (lần/tuần)	Số tuần	Tổng số lần thực hiện	Đánh giá đạt yêu cầu (%)
Phun sát trùng	7	24	168	100
Rắc vôi	1	24	24	100
Quét mạng nhện	3	24	72	100
Vệ sinh hố bể sát trùng	1	24	24	100
Lau kính	2	24	48	100

3. Kết quả tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn thịt

Lịch tiêm phòng vắc xin được thực hiện đầy đủ trên quy mô 2.120 con lợn thịt tại trại theo quy trình của Công ty Cổ phần GreenFeed Việt Nam:

Tuần tuổi	Loại vắc xin	Cách dùng	Phòng bệnh	Số lượng tiêm (con)	Số lượng an toàn (con)	Tỷ lệ an toàn (%)
4	Circo + Myco	Tiêm bắp	Hội chứng còi cọc + Viêm phổi địa phương	2.120	2.120	100
6	CSF1	Tiêm bắp	Dịch tả (lần 1)	2.120	2.120	100
9	CSF2 + FMD1	Tiêm bắp	Dịch tả (lần 2) + Lở mồm long móng (lần 1)	2.120	2.120	100
12	FMD2	Tiêm bắp	Lở mồm long móng (lần 2)	2.120	2.120	100
22	FMD3	Tiêm bắp	Lở mồm long móng (lần 3)	2.120	2.120	100

4. Kết quả điều trị bệnh đường hô hấp

• Phác đồ điều trị: Doxycycline kết hợp Bromhexine 0,3% (tiêm bắp liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày), Bromhexine trộn thức ăn (liều 3 g/kg thức ăn). Đối với trường hợp lợn sốt cao, kết hợp tiêm Analgin (liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày) liên tục trong 4 – 5 ngày.
• Kết quả điều trị theo từng tháng (từ tháng 12/2018 đến tháng 5/2019):

Tháng theo dõi	Số con theo dõi (con)	Số con mắc bệnh (con)	Số con điều trị (con)	Số con khỏi bệnh (con)	Tỷ lệ khỏi bệnh (%)
12/2018	300	14	14	12	85,71
01/2019	295	23	23	21	91,30
02/2019	291	27	27	26	96,30
03/2019	288	30	30	28	93,33
04/2019	284	24	24	22	91,67
05/2019	278	32	32	30	93,75
Tổng / TB	-	150	150	139	92,01

Tỷ lệ khỏi bệnh dao động từ 85,71% đến 96,30%, trung bình đạt 92,01%. Số lượng lợn mắc bệnh có xu hướng tăng vào các tháng có thời tiết chuyển mùa, ẩm độ cao và tồn đọng khí độc chuồng nuôi (NH₃, H₂S).

5. Kết quả điều trị hội chứng tiêu chảy

• Phác đồ điều trị:
  • Phác đồ 1: Enrotryl AP kết hợp Atropin (tiêm bắp liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày) + bổ sung chất điện giải MD electrolytes (pha 2 – 5 g/lít nước).
  • Phác đồ 2: Paxxcell kết hợp Atropin (tiêm bắp liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày).
• Kết quả điều trị theo từng tháng (từ tháng 12/2018 đến tháng 5/2019):

Tháng theo dõi	Số con theo dõi (con)	Số con mắc bệnh (con)	Số con điều trị (con)	Số con khỏi bệnh (con)	Tỷ lệ khỏi bệnh (%)
12/2018	300	16	16	15	93,75
01/2019	295	33	33	32	96,97
02/2019	291	25	25	25	100,00
03/2019	288	24	24	23	95,83
04/2019	284	35	35	32	91,43
05/2019	278	28	28	26	92,86
Tổng / TB	-	161	161	153	95,14

Hiệu lực điều trị của hai phác đồ đạt từ 91,43% đến 100%, tỷ lệ khỏi trung bình đạt 95,14%. Tháng 4/2019 ghi nhận số ca mắc cao nhất (35 con) với tỷ lệ khỏi là 91,43%.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Về nguồn nước phục vụ chăn nuôi: Do ảnh hưởng của thời tiết ít mưa gây thiếu nước trong mùa khô (từng phải sử dụng nước ao để đẩy máng xả phân), trang trại cần đầu tư nâng cấp hệ thống trữ nước, giếng khoan bổ sung để đảm bảo nguồn nước sạch thường xuyên, không làm gián đoạn việc vệ sinh chuồng.
• Về xử lý chất thải và xác gia súc: Cần khắc phục triệt để các tồn tại trong quy trình tiêu hủy xác lợn chết và vận hành máy ép phân, hầm biogas nhằm hạn chế mầm bệnh phát tán, kéo giảm tỷ lệ hao hụt đầu con qua các năm.

Đóng góp của khóa luận

Khóa luận đã kiểm chứng và lượng hóa hiệu quả thực tế của quy trình kỹ thuật nuôi dưỡng lợn thịt chuồng kín liên kết GreenFeed tại tỉnh Vĩnh Phúc. Tác giả đã chứng minh hiệu lực cao của các phác đồ kháng sinh phối hợp (Doxy + Bromhexine đối với bệnh hô hấp đạt 92,01%; Enrotryl AP / Paxxcell + Atropin đối với tiêu chảy đạt 95,14%), cung cấp dữ liệu thực tiễn cho công tác thú y tại cơ sở chăn nuôi gia công quy mô vừa và lớn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Đề tài được thực hiện dưới dạng khóa luận tốt nghiệp thực nghiệm tại một cơ sở chăn nuôi duy nhất (Trang trại Công ty CP Mạnh Lĩnh) trong khung thời gian 6 tháng (từ tháng 11/2018 đến tháng 5/2019), do đó số liệu chịu ảnh hưởng lớn bởi đặc thù vi khí hậu mùa đông xuân tại địa phương.
  • Việc chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa trên các triệu chứng lâm sàng và kinh nghiệm thực địa cùng kỹ sư trưởng trại, chưa có điều kiện thực hiện các xét nghiệm vi sinh chuyên sâu trong phòng thí nghiệm (như nuôi cấy phân lập vi khuẩn, làm kháng sinh đồ định lượng hoặc xét nghiệm sinh học phân tử PCR để xác định chính xác serotype của virus/vi khuẩn).
  • Phần theo dõi bệnh viêm khớp dù có đề cập phác đồ điều trị (Canxi + Dexa kết hợp Licospec AP) trong phương pháp nhưng văn bản chưa công bố bảng số liệu chi tiết về số lượng mắc và tỷ lệ khỏi bệnh như hai nhóm bệnh hô hấp và tiêu chảy.
• Hướng phát triển: Tác giả đề xuất tiếp tục theo dõi quy trình phòng bệnh trong toàn bộ các mùa trong năm; tiến hành kiểm tra tính mẫn cảm kháng sinh (kháng sinh đồ) định kỳ tại trại để kịp thời phát hiện hiện tượng kháng thuốc của vi khuẩn E. coli, Salmonella và Streptococcus suis.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y cơ sở: Tham khảo cấu trúc một bản báo cáo tốt nghiệp thực hành lâm sàng; nắm bắt quy trình quản lý chuồng trại khép kín và kỹ thuật chăm sóc lợn theo từng tuần tuổi.
• Kỹ thuật viên tại các trang trại chăn nuôi gia công:
  • Tham khảo chi tiết lịch tiêm phòng vắc xin 5 bước áp dụng cho lợn thịt thương phẩm từ 4 đến 22 tuần tuổi (Bảng 3.1).
  • Ứng dụng các thông số kiểm soát nhiệt độ úm (31 – 32°C trong tuần 1, giảm 1°C mỗi tuần) và chế độ cấp thức ăn (không quá 150 g/con/ngày cho lợn mới nhập, chia 4 – 6 bữa).
  • Tham khảo hai phác đồ phối hợp kháng sinh có hiệu lực điều trị cao trên 90% đối với hội chứng tiêu chảy và bệnh đường hô hấp tại trại.

Câu hỏi thường gặp

1. Lịch tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn thịt tại trang trại Mạnh Lĩnh được quy định cụ thể như thế nào? Theo quy trình của GreenFeed Việt Nam được áp dụng tại trại, lợn thịt được tiêm 5 lần theo các mốc tuần tuổi:

• 4 tuần tuổi: Vắc xin Circo + Myco (phòng Hội chứng còi cọc và Viêm phổi địa phương).
• 6 tuần tuổi: Vắc xin CSF1 (phòng Dịch tả lợn lần 1).
• 9 tuần tuổi: Vắc xin CSF2 + FMD1 (phòng Dịch tả lợn lần 2 và Lở mồm long móng lần 1).
• 12 tuần tuổi: Vắc xin FMD2 (phòng Lở mồm long móng lần 2).
• 22 tuần tuổi: Vắc xin FMD3 (phòng Lở mồm long móng lần 3). Toàn bộ đều sử dụng đường tiêm bắp.

2. Nhiệt độ và chế độ quản lý chuồng nuôi đối với giai đoạn lợn úm (5,5 – 15 kg) được thực hiện ra sao? Lợn mới nhập được phân chia theo kích cỡ (lợn to nằm đầu chuồng), cho uống điện giải và vitamin, sau 6 – 8 giờ mới bắt đầu cho ăn (không quá 150 g/con/ngày, chia 4 – 6 lần/ngày). Nhiệt độ lồng úm tuần đầu phải đạt từ 31 – 32°C, sau mỗi tuần giảm 1°C, đến tuần thứ 4 duy trì ở mức 29 – 30°C. Mùa đông quạt thông gió chạy tối thiểu 20% công suất để đảm bảo thông thoáng mà không bị gió lùa. Máng nước ban đầu chỉ để ngập 1 – 2 cm để tạo phản xạ đi vệ sinh đúng chỗ và tránh làm ướt sàn chuồng.

3. Phác đồ điều trị bệnh đường hô hấp trên đàn lợn thịt tại trại đạt kết quả như thế nào? Phác đồ sử dụng gồm Doxy kết hợp Bromhexine 0,3% (tiêm bắp liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày), Bromhexine trộn thức ăn (3 g/kg thức ăn), trường hợp sốt cao kết hợp tiêm bắp Analgin (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) trong 4 – 5 ngày. Trong 6 tháng theo dõi, tổng số 150 lượt lợn mắc bệnh được điều trị và có 139 con khỏi bệnh, đạt tỷ lệ khỏi trung bình 92,01% (hiệu lực qua các tháng dao động từ 85,71% đến 96,30%).

4. Hai phác đồ điều trị hội chứng tiêu chảy được sử dụng tại trang trại mang lại hiệu quả ra sao? Trang trại áp dụng hai phác đồ tiêm bắp kết hợp Atropin với kháng sinh Enrotryl AP (bổ sung men điện giải MD electrolytes 2 – 5 g/lít nước) hoặc Paxxcell (liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày). Kết quả điều trị cho 161 lượt lợn mắc bệnh tiêu chảy đã giúp 153 con khỏi bệnh, đạt tỷ lệ khỏi trung bình 95,14% (tháng 2/2019 đạt hiệu lực tối đa 100%, tháng 4/2019 đạt 91,43%).

5. Cơ sở vật chất và những khó khăn thực tế của trang trại Công ty Cổ phần Mạnh Lĩnh được ghi nhận gồm những gì? Trại có diện tích 3 ha (nằm trong khu đất rừng 40 ha), quy mô 250 nái với 4 dãy chuồng lớn lợp mái tôn lạnh khép kín hoàn toàn, trang bị quạt thông gió, giàn làm mát và hầm biogas. Tuy nhiên, trại gặp hai khó khăn lớn: lượng mưa ít vào mùa khô dẫn đến thiếu nước sạch rửa chuồng (phải tận dụng nước ao để xả máng), và công tác xử lý chất thải cùng xác lợn chết còn tồn tại hạn chế khiến tỷ lệ chết trung bình có chiều hướng tăng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lưu Anh Tuấn đã phản ánh chi tiết và trung thực toàn bộ quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, an toàn sinh học và điều trị bệnh cho đàn lợn thịt tại trang trại Công ty Cổ phần Mạnh Lĩnh (Vĩnh Phúc). Nghiên cứu khẳng định việc tuân thủ lịch tiêm phòng 5 bước mang lại tỷ lệ bảo hộ an toàn 100% cho 2.120 con lợn, đồng thời xác lập tính hiệu quả cao của các phác đồ điều trị bệnh hô hấp (khỏi 92,01%) và tiêu chảy (khỏi 95,14%). Đây là tài liệu thực hành có giá trị tham khảo thực tiễn cao cho sinh viên ngành Thú y và các cán bộ kỹ thuật đang vận hành trang trại chăn nuôi lợn thịt công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi lợn có một vị trí quan trọng trong ngành chăn nuôi gia súc, nó là nguồn thực phẩm có tỷ trọng và chất lượng tốt cung cấp protein động vật cho con người. Thịt lợn có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, khi chế biến không làm giảm phẩm chất thịt và phù hợp với đại đa số người dân. Ngoài ra, chăn nuôi lợn còn cung cấp một lượng lớn phân bón cho trồng trọt và cung cấp các sản phẩm phụ khác cho công nghiệp chế biến như: da, lông, mỡ, xương… Trong những năm gần đây, nhờ việc áp dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật vào sản xuất, ngành chăn nuôi lợn ở nước ta luôn có những bước phát triển lớn như: tổng đàn lợn tăng, cơ cấu đàn lợn đa dạng, năng suất cao, khả năng phòng bệnh tốt. Bên cạnh đó, Đảng và Nhà nước ta luôn có những chính sách, biện pháp cụ thể nhằm phát triển ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng.

Các nhà khoa học cũng không ngừng tìm tòi, nghiên cứu áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất chăn nuôi. Do nhu cầu tiêu thụ ngày càng lớn, ngành chăn nuôi lợn ở nước ta đang có những bước chuyển mình từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập chung với quy mô vừa và lớn. Trong đó là mô hình chăn nuôi gia công, một hình thức hợp tác giữa cơ sở chăn nuôi nhỏ và công ty chăn nuôi với hình thức này thì cơ sở chăn nuôi không phải lo đầu ra và sự bất ổn của thị trường thức ăn mà hiệu quả mang lại từ mô hình này vẫn khá cao. Tuy vậy, những cơ sở chăn nuôi và công ty vẫn cần phải quan tâm đến vấn đề kỹ thuật và các biện pháp để nâng cao hiệu quả của việc chăm sóc nuôi dưỡng, đây là vấn đề không thể thiếu vì vậy chúng em tiến hành thực hiện 2 chuyên đề với nội dung: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trang trại Công ty cổ phần Mạnh Lĩnh, Phúc Yên, Vĩnh Phúc”.

Mục tiêu và yêu cầu 1. Mục tiêu - Áp dụng tốt quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trại. - Xác định tình hình phòng, trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trại. - Tìm hiểu một số công tác chăn nuôi khác tại nơi thực tập.

Yêu cầu - Thực hiện thành thạo quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trại. - Chẩn đoán được một số bệnh hay xảy ra trên đàn lợn thịt nuôi tại trại. - Áp dụng một số phác đồ dùng điều trị bệnh trên đàn lợn thịt nuôi tại trại. - Làm tốt một số công tác chăn nuôi khác.

- Chủ động sáng tạo trong công việc, sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ mà cơ sở phân công. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Vị trí địa lý Trang trại chăn nuôi lợn của Công ty cổ phần Mạnh Lĩnh được thành lập tháng 5 năm 2015, là trại liên kết của Công ty cổ phần GreenFeed Việt Nam với quy mô là 250 nái.

Trại được xây dựng tại xã Cao Minh, TP Phúc Yên, Vĩnh Phúc với diện tích 3 ha nằm trong diện tích 40ha rừng và đất rừng được UBND tỉnh Vĩnh Phúc giao khoán. Xã Cao Minh là một xã thuộc thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc, Việt Nam. Với diện tích 12,4 km2, cách trung tâm thành phố Phúc Yên 3km. Phía Đông giáp huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội, phía Tây giáp huyện Bình Xuyên, phía Nam giáp huyện Mê Linh, phía Bắc giáp thị xã Phổ Yên và có hệ thống hệ thống giao thông đa dạng: có các tuyến Quốc lộ 2, Quốc lộ 23, đường xuyên Á Hà Nội - Lào Cai đi qua.

Nên thuận tiện cho việc đi lại buôn bán và vận chuyển hàng hóa của trại. Điều kiện khí hậu Thành phố Phúc Yên nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, có nét đặc trưng nóng ẩm, mưa nhiều về mùa hè, hanh khô và lạnh kéo dài về mùa đông. Do đó trại lợn cũng chịu ảnh hưởng của khí hậu này. Nhiệt độ trung bình năm 23,20C - 250C, lượng mưa 1.500 - 1700 mm; độ ẩm trung bình là 84 – 85%.

Hướng gió thịnh hành là hướng Đông - Nam thổi từ tháng 4 đến tháng 9, gió Đông - Bắc thổi từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau, kèm theo sương muối. Riêng vùng núi Tam Đảo có kiểu khí hậu quanh năm mát mẻ (nhiệt độ trung bình 180C) cùng với cảnh rừng núi xanh tươi. Với điều kiện khí hậu như vậy, tương đối thuận lợi cho ngành chăn nuôi phát triển. Cơ cấu tổ chức của trại Cơ cấu tổ chức của trại được tổ chức như sau : 01: Chủ trại là giám đốc của công ty.

01: Kĩ sư chính của Công ty kiêm trưởng trại. 09: Công nhân và 3 sinh viên. Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng nái chửa, tổ chuồng lợn thương phẩm. Mỗi tổ thực hiện công việc hàng ngày một cách nghiêm túc, đúng quy định của trại.

Cơ sở vật chất của trại - Về cơ sở vật chất: + Có đầy đủ các thiết bị, máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày như: Máy giặt, tắm nóng lạnh, tivi, tủ lạnh, quạt, bàn là. + Những vật dụng cá nhân như: Kem đánh răng, xà phòng tắm, dầu gội đầu cũng được trại chuẩn bị. + Trại còn đầu tư mua dàn karaoke, cầu lông để công nhân giải trí sau giờ làm việc. + Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trại chú trọng đầu tư hơn hết.

- Trại được xây dựng trên khu rừng hơn 40ha với diện tích 3ha trang trại đã xây dựng 4 dãy chuồng lớn chạy dài lợp mái tôn. Mỗi 1 dãy lớn lại được chia làm 2 dãy chuồng nhỏ. - Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính; Mỗi cửa sổ có diện tích 1,2m²; Cách nền 1,2m; Mỗi cửa sổ cách nhau 0,8m.

Trên trần đươc lắp hệ thống chống nóng bằng tôn lạnh. - Trong các chuồng có các ô chuồng được ngăn cách bằng tường và cửa tôn nhựa dẻo. - Có hệ thống quạt gió, dàn mát, điện sáng, vòi uống nước cho lợn tự động. - Có hệ thống đèn điện sưởi ấm cho lợn con vào mùa đông.

5 - Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng. - Có một máy phát điện công suất lớn đủ cung cấp điện cho cả trại sinh hoạt và hệ thống chuồng nuôi những khi mất điện. - Hiện nay trại lợn của Công ty cổ phần Mạnh Lĩnh là 1 trong số trại cung cấp sản phẩm thịt heo sạch ra thị trường theo mô hình chăn nuôi khép kín. Đây cũng là trại khách hàng lớn nhất của tỉnh Vĩnh Phúc liên kết với Công ty cổ phần GreenFeed Việt Nam.

- Về cơ sở hạ tầng: + Trại xây dựng gồm 2 khu tách biệt: Khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân, sinh viên và khu chuồng nuôi. + Khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh tiện nghi. + Khu nhà ăn cũng được tách biệt có nhà ăn chung. + Khu nhà bếp rộng rãi và sạch sẽ.

+ Trại có một nhà kho là nơi chứa thức ăn cho lợn và một kho thuốc là nơi cất giữ và bảo quản các loại thuốc, vắc xin, dụng cụ kỹ thuật để phục vụ công tác chăm sóc, điều trị cho đàn lợn của trại. + Trại có hệ thống xử lý chất thải chăn nuôi: Chất thải được xử lý bằng hệ thống lọc vật rắn, máy ép phân, biogas trước khi thải ra môi trường, có điểm tiêu chất thải, có giàn khử mùi phía sau quạt hút gió. - Hệ thống chuồng nuôi Khu vực chuồng nuôi của trại được xây dựng trên một khu vực cao, dễ thoát nước và xây cách ly xa khu vực sinh hoạt của công nhân. Trại có 4 dãy lớn, Trong đó mỗi chuồng đều có 2 ô cuối chuồng để tách và chăm sóc cho những trường hợp đặc biệt.

Mỗi chuồng có 4 quạt thông gió cỡ lớn. Hệ thống chuồng nuôi có đầy đủ trang thiết bị như bóng đèn sưởi ấm, thắp sáng, quạt thông gió đảm bảo và có giàn mát tạo nhiệt độ ấm áp về mùa đông và mát mẻ 6 về mùa hè. Thuốc và dụng cụ để chăm sóc điều trị bệnh cho lợn được Công ty và trang trại cung cấp đầy đủ cho từng chuồng riêng biệt. Thuận lợi và khó khăn của trại - Thuận lợi: + Trại được xây dựng trên một quả đồi nên cách xa khu dân cư, không làm ảnh hưởng đến người dân xung quanh.

+ Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật, công nhân của trại có năng lực, năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm trong công việc. + Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại, do đó rất phù hợp với điều kiện chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay. - Khó khăn: + Do trang trại nằm trong vùng chịu khí hậu 2 mùa mưa nóng và khô lạnh nên năm qua do lượng mua ít, vậy nên nước được cung cấp cho trang trại bị thiếu thốn rất nhiều, nên có một thời gian phải sử dụng nước ao cạnh trang trại để đẩy máng, tuy nhiên nguồn cung cấp nước uống cho lợn vẫn là nguồn nước sạch. + Công tác xử lý chất thải và xác lợn chết của trang trại cũng còn một số vấn đề chưa tốt.

Vậy nên tỷ lệ chết trung bình năm nay tăng lên so với các năm trước. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước 2. Đặc điểm sinh trưởng khả năng sản xuất và phẩm chất thịt của lợn 2. Đặc điểm sinh trưởng, cơ sở di truyền của sự sinh trưởng Có nhiều nhà nghiên cứu từng nghiên cứu về vấn đề này nên cũng nhiều khái niệm khác nhau về sinh trưởng.

Theo Đặng Hoàng Biên (2016) [2], sinh trưởng là quá trình sinh tổng hợp, tích lũy các chất dinh dưỡng từ bên ngoài được đưa vào để tăng lên về kích thước các mô trong cơ thể, làm cho kích thước và khối lượng cơ thể tăng lên. 7 Chung quy lại sinh trưởng chính là quá trình tăng lên về khối lượng và kích thước cơ thể do sự tăng lên về khối lượng và kích thước của tế bào. Để xác định sinh trưởng người ta dùng phương pháp cân định kì khối lượng và đo kích thước các chiều của cơ thể. Ở lợn thường đo 4 chiều: Dài thân, vòng ngực, cao vây, vòng ống.