Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, đóng góp nguồn thực phẩm thiết yếu và giải quyết việc làm cho khu vực nông thôn – nơi chiếm hơn 70% dân số cả nước. Theo số liệu của Hiệp hội Chăn nuôi Anh đầu năm 2009 được tác giả trích dẫn, Việt Nam là quốc gia sản xuất thịt lợn lớn thứ hai tại châu Á. Trước áp lực gia tăng dân số và biến động thị trường, phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ nông hộ dần bộc lộ hạn chế về kiểm soát an toàn sinh học và hiệu quả kinh tế, thúc đẩy sự chuyển dịch sang mô hình trang trại công nghiệp tập trung, ứng dụng các tổ hợp lợn lai 3 máu thương phẩm có năng suất cao.

Tại cơ sở thực tập – Trang trại chăn nuôi lợn Nguyễn Hải An (xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc), mô hình chăn nuôi lợn thịt gia công liên kết với Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam được vận hành từ năm 2016 theo quy trình khép kín. Việc kiểm soát chặt chẽ quy trình chăm sóc, cân đối dinh dưỡng và chủ động phòng ngừa dịch bệnh là yếu tố quyết định trực tiếp đến tỷ lệ sống, hệ số tiêu tốn thức ăn và chất lượng thịt xuất bán. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả Hoàng Văn Sấn đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Thú y nhằm hệ thống hóa kiến thức lý thuyết, đánh giá thực tế quy trình kỹ thuật và trực tiếp can thiệp phòng trị bệnh trên đàn lợn thịt.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể trên hai phương diện:

  1. Về kiến thức: Nắm vững quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn thương phẩm; xác định nhu cầu dinh dưỡng từng giai đoạn sinh trưởng để lựa chọn khẩu phần thức ăn phù hợp; nắm vững kỹ thuật chọn giống, phương pháp kiểm tra, đánh giá thể trạng đàn lợn và quy trình phòng, trị bệnh chuyên sâu.
  2. Về kỹ năng: Thực hành thành thạo kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng; thực hiện thao tác chẩn đoán lâm sàng và mổ khám kiểm tra bệnh tích đại thể; làm chủ kỹ thuật tiêm phòng vắc xin và điều trị bằng kháng sinh; vận hành hiệu quả các trang thiết bị cơ giới trong chuồng kín.

Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm:

  1. Đánh giá khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội địa phương và lịch sử phát triển, cơ sở vật chất của trang trại Nguyễn Hải An.
  2. Theo dõi, thống kê tình hình chăn nuôi của trang trại qua sổ sách giai đoạn 2019 – 2022.
  3. Trực tiếp thực hiện quy trình vệ sinh sát trùng, chăm sóc nuôi dưỡng và quản lý khẩu phần ăn của đàn lợn thịt từ 4 tuần tuổi đến khi xuất bán.
  4. Giám sát dịch tễ, xác định tỷ lệ mắc các bệnh phổ biến (tiêu chảy, viêm phổi, viêm khớp) theo từng giai đoạn tuần tuổi.
  5. Thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin theo lịch trình của trang trại; thử nghiệm và đánh giá hiệu lực của các phác đồ điều trị bệnh lâm sàng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng: Đàn lợn thịt 3 máu ngoại nuôi thương phẩm của Công ty C.P. Việt Nam, theo dõi từ 4 tuần tuổi đến thời điểm xuất bán (quy mô trực tiếp 600 con/lứa).
  • Địa điểm: Trang trại chăn nuôi lợn Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc.
  • Thời gian tiến hành: Từ ngày 10/12/2021 đến ngày 05/06/2022 (thu thập thêm dữ liệu hồi cứu giai đoạn 2019 – 2022).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên nền tảng lý thuyết về sinh lý sinh trưởng, quy luật tích lũy mô bào của lợn thịt và bệnh học thú y chuyên biệt trên đàn lợn công nghiệp:

  • Quy luật ưu tiên dinh dưỡng: Quá trình phân bổ dưỡng chất trong cơ thể lợn diễn ra theo thứ tự ưu tiên: hệ thần kinh, hệ tiêu hóa, tuyến nội tiết, bộ xương, hệ cơ bắp (tích lũy nạc) và cuối cùng là mô mỡ. Giai đoạn lợn dưới 60 kg ưu tiên tối đa cho việc phát triển mô nạc. Tác giả dẫn chứng nghiên cứu cho thấy khi hàm lượng xơ thô trong khẩu phần tăng từ 2,4% lên 11%, mức tăng khối lượng hàng ngày của lợn giảm từ 566 g xuống 408 g và lượng thức ăn tiêu tốn cho 1 kg tăng trọng tăng lên 62%.
  • Cơ sở bệnh học hội chứng tiêu chảy: Cơ chế bệnh sinh gồm 4 yếu tố: suy giảm tính thẩm thấu, thẩm xuất dịch, tăng tiết dịch ruột và rối loạn nhu động ruột; dẫn đến hậu quả mất nước nghiêm trọng (nước chiếm 50 - 70% khối lượng cơ thể) và mất cân bằng điện giải. Các căn nguyên gây bệnh gồm vi khuẩn (Escherichia coli, Salmonella typhimurium, Clostridium perfringens týp A, B, C, Campylobacter spp.), virus (virus Dịch tả lợn - CSFV, Coronavirus gây tiêu chảy truyền nhiễm - PED, Parvovirus) và ký sinh trùng (cầu trùng Eimeria, Isospora, Cryptosporidium, giun tròn).
  • Cơ sở bệnh học đường hô hấp và vận động: Bệnh suyễn lợn do vi khuẩn Mycoplasma hyopneumoniae gây tổn thương phổi dạng viêm phế quản phổi tiến triển chậm; bệnh do Streptococcus suis gây nhiễm trùng huyết, viêm khớp màng hoạt dịch, viêm màng não; bệnh Glässer do Haemophilus parasuis gây viêm đa thanh dịch sợi huyết (màng bao tim, màng phổi, phúc mạc và bao khớp).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và theo dõi thực tế:

  • Phương pháp khảo sát, thu thập số liệu thứ cấp: Tiếp cận sổ sách lưu trữ của trang trại để tổng hợp quy mô đàn, cơ cấu xuất bán từ năm 2019 đến năm 2022.
  • Phương pháp theo dõi lâm sàng: Quan sát hàng ngày tập tính ăn uống, trạng thái vận động, đặc điểm phân và tần số hô hấp của từng cá thể trong đàn 600 con.
  • Phương pháp mổ khám bệnh tích: Thực hiện mổ khám các cá thể chết hoặc bệnh nặng không qua khỏi để kiểm tra bệnh tích đại thể tại dạ dày, niêm mạc ruột non, ruột già, hạch màng treo, phổi, tim và bao khớp.
  • Phương pháp can thiệp thú y lâm sàng: Áp dụng các phác đồ dùng thuốc phòng định kỳ theo tuần tuổi; phân lô điều trị thử nghiệm bằng các loại kháng sinh chuyên biệt (Enrofloxacin, Norfloxacin, Tylosin 200) để so sánh hiệu lực chữa trị.
  • Phương pháp tính toán các chỉ tiêu kỹ thuật:
    • Tỷ lệ mắc bệnh (%) = $(\sum \text{Số lợn mắc bệnh} / \sum \text{Số lợn theo dõi}) \times 100$
    • Tỷ lệ khỏi bệnh (%) = $(\sum \text{Số lợn điều trị khỏi} / \sum \text{Số lợn điều trị}) \times 100$
    • Tỷ lệ nuôi sống (%) = $(\sum \text{Số lợn cuối kỳ} / \sum \text{Số lợn đầu kỳ}) \times 100$
    • Hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) = $\text{Khối lượng thức ăn tiêu thụ cộng dồn (kg)} / \text{Khối lượng lợn tăng cộng dồn (kg)}$
  • Nguồn dữ liệu và xử lý: Dữ liệu ghi chép nhật ký chuồng trại trực tiếp trong 21 tuần nuôi; toàn bộ số liệu được tổng hợp và phân tích thống kê trên phần mềm Microsoft Excel 2010.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần này trình bày lý do chọn đề tài, nhấn mạnh vai trò của ngành chăn nuôi lợn hướng công nghiệp và việc áp dụng giống lợn lai 3 máu nhằm tăng năng suất, chất lượng thịt. Tác giả nêu rõ mục đích thực tập là củng cố kiến thức lý thuyết về dinh dưỡng, kỹ thuật chọn giống, chẩn đoán, tiêm phòng và điều trị bệnh, đồng thời rèn luyện kỹ năng thực hành vận hành chuồng trại khép kín tại cơ sở chăn nuôi gia công Nguyễn Hải An.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương 2 cung cấp bức tranh toàn diện về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc (diện tích tự nhiên 723,87 ha, đất nông nghiệp 48,87 ha, nhiệt độ trung bình 22°C, lượng mưa 1.500 - 1.800 mm/năm). Tiếp đó, tác giả phân tích cơ cấu vận hành của trại lợn Nguyễn Hải An: xây dựng năm 2016 trên khu đất 1,5 ha (diện tích trại 1 ha), 1 chuồng kín chia làm 2 dãy lớn, mỗi dãy chia thành 2 dãy nhỏ; trang bị hệ thống làm mát giàn lạnh, quạt thông gió, bạt trần tráng bạc cách nhiệt, máng ăn lắc tự động sức chứa 80 kg/máng, hệ thống cấp nước tự động qua lọc kiểm định an toàn sinh học và 2 máy phát điện dự phòng.

Chương này cũng tổng hợp sâu các tài liệu khoa học trong và ngoài nước liên quan đến đặc tính sinh trưởng, tiêu hóa của lợn, nguyên nhân - triệu chứng - bệnh tích của hội chứng tiêu chảy (E. coli, Salmonella, Clostridium perfringens, PED), bệnh suyễn lợn (Mycoplasma hyopneumoniae), bệnh do Streptococcus suis và Haemophilus parasuis. Các nghiên cứu của Phạm Sỹ Lăng (1997), Đặng Xuân Bình (2007), Nguyễn Bá Hiên (2001), Higgins và Gottschalk (2002), Smith và Halls (1967) được trích dẫn làm cơ sở đối chiếu dịch tễ.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp thực hiện

Trình bày chi tiết đối tượng nghiên cứu (đàn lợn thịt 3 máu ngoại từ 4 tuần tuổi đến xuất bán), thời gian (10/12/2021 đến 05/06/2022) và hệ thống chỉ tiêu kỹ thuật. Điểm cốt lõi của chương là quy trình an toàn sinh học và quy trình kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng:

  • Quy trình an toàn sinh học: Phương tiện vào trại phải qua hố vôi 3% (pH > 12, ngập bánh xe 25 cm), phun sát trùng dung dịch Advance APA Clean tỷ lệ 1/1.000, dừng chờ tối thiểu 30 phút. Khách và công nhân phải khử trùng vật dụng qua tủ UVC, tắm xà phòng, mặc đồng phục trại; trước khi vào chuồng phải thay ủng, nhúng dung dịch sát trùng APA Clean 1/1.000, sát trùng tay bằng cồn 70° và bước qua hố vôi 10% ngập 5 cm tại lối đi nội bộ.
  • Danh mục hóa chất sử dụng tại trại:
Tên hóa chất Thành phần hoạt chất Liều lượng pha Mục đích sử dụng
APA CLEAN Benzalkonium 10%, Glutaraldehyde 15% 2,5 ml/lít nước Phun khử trùng chuồng nuôi, lối đi
PERIN Permethrin 50% 1,5 ml/lít nước Diệt côn trùng, ruồi muỗi
Xút NaOH 3% 32 g/lít nước Tẩy rửa sàn chuồng trước khi nhập lợn
Vôi bột CaO 10% 1 kg/50 lít nước Hố sát trùng bánh xe, rắc xung quanh trại
Formol + Thuốc tím Formaldehyde 37% + KMnO₄ 20 - 40 ml Formol + 10 - 20 g KMnO₄ Xông khử trùng chuồng nuôi khép kín
  • Quy trình chăm sóc và phòng thuốc theo tuần tuổi:
    • Giai đoạn 4 tuần tuổi: 4 bữa/ngày, duy trì nhiệt độ 32 - 33°C; dùng Paracetamol 50% (40 mg/kg TT, 5 ngày), điện giải NaCl (5 g/kg thức ăn, 4 ngày), Amox 50% (10 mg/4 kg TT, 3 ngày) phòng nhiễm trùng hô hấp và tiêu hóa.
    • Giai đoạn 5 tuần tuổi: 4 bữa/ngày, nhiệt độ 31 - 32°C; dùng Paracetamol 50% (5 ngày), điện giải (4 ngày), Soludox 50% (Doxycycline hyclate 10 mg/kg TT, 4 ngày).
    • Giai đoạn 6 tuần tuổi: 3 bữa/ngày, nhiệt độ 30 - 31°C; dùng Nofloxacin HCL 50% (4 mg/kg TT, 3 ngày) phòng bệnh đường ruột.
    • Giai đoạn 7 tuần tuổi: 3 bữa/ngày, nhiệt độ 29 - 30°C; trộn Flofe (Florfenicol 400 mg, liều 1 g/kg thức ăn, 3 ngày).
    • Giai đoạn 7 - 12 tuần tuổi: Cho ăn 2 bữa/ngày; giai đoạn 13 tuần tuổi đến xuất bán: cho ăn tự do qua máng lắc tự động theo định mức.
  • Khẩu phần thức ăn hỗn hợp của Công ty C.P. Việt Nam:
Chỉ tiêu dinh dưỡng 550SF 551F 552SF 552F 553F
Protein thô tối thiểu (%) 20 18 16 12 12
Xơ thô tối đa (%) 3,5 5,0 5,0 6,0 8,0
Canxi (% tối thiểu - tối đa) 0,6 - 1,2 0,6 - 1,2 0,5 - 1,2 0,5 - 1,2 0,5 - 1,2
Độ ẩm tối đa (%) 14 14 14 14 14
Năng lượng trao đổi ME (kcal/kg) 3.300 3.300 3.050 3.050 3.000
Phốt pho (% tối thiểu - tối đa) 0,4 - 0,9 0,4 - 0,9 0,5 - 1,5 0,5 - 1,5 0,5 - 1,0
Lysine tối thiểu (%) 1,3 1,2 1,1 0,9 0,7
Methionine + Cystine tối thiểu (%) 0,7 0,6 0,5 0,5 0,4

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương 4 tập hợp toàn bộ dữ liệu thực nghiệm qua 21 tuần thực tập tại trang trại:

  • Ổn định quy mô chăn nuôi (2019 - 2022): Trang trại luôn duy trì đều đặn 2 lứa nuôi mỗi năm, mỗi lứa đúng 600 con lợn thịt. Dù dịch bệnh tả lợn châu Phi và các dịch bệnh nguy hiểm khác diễn biến phức tạp trong khu vực, cơ sở vẫn bảo đảm an toàn sinh học tuyệt đối, không bị đứt gãy sản xuất.
  • Kết quả năng suất chăn nuôi: Trên đàn 600 con theo dõi trực tiếp năm 2022, có 15 con bị chết, 585 con sống đến khi xuất chuồng, đạt tỷ lệ nuôi sống 97,5%. Tổng lượng thức ăn toàn chu kỳ tiêu thụ là 176.406,15 kg, hệ số FCR đạt 2,37 kg thức ăn/kg tăng khối lượng. Khối lượng xuất chuồng trung bình đạt 127,19 kg/con qua 6 đợt xuất bán (đợt 1: 45 con - 116,12 kg; đợt 2: 90 con - 124,46 kg; đợt 3: 135 con - 127,18 kg; đợt 4: 135 con - 130,00 kg; đợt 5: 120 con - 127,78 kg; đợt 6: 60 con - 132,16 kg).
  • Công tác an toàn sinh học và tiêm phòng: Hoạt động phun sát trùng (2 lần/tuần, tổng 42 lần/21 tuần), rắc vôi (21 lần), quét mạng nhện (21 lần) và lau kính bằng cồn 70° (21 lần) đều đạt tỷ lệ thực hiện 100%. Lịch trình tiêm 9 mũi vắc xin (Còi cọc, Viêm phổi, Dịch tả lợn 2 mũi, PRRS, Lở mồm long móng 2 mũi, Giả dại 2 mũi) trên quy mô từ 585 đến 600 cá thể đều đạt tỷ lệ an toàn bảo hộ 100%.
  • Giám sát dịch tễ học và điều trị: Tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy cao nhất ở tuần thứ 4 (4,0%), sau đó giảm dần xuống 2,05% ở giai đoạn cuối. Ngược lại, bệnh viêm phổi tăng dần theo lứa tuổi (từ 0,33% ở tuần 4 lên 3,08% ở giai đoạn 12 tuần đến xuất bán). Bệnh viêm khớp có tỷ lệ mắc cao nhất ở giai đoạn cuối (5,30% tương ứng 31 con). Hiệu lực điều trị tiêu chảy bằng Enrofloxacin đạt 96,5% (khỏi 28/29 con), bằng Norfloxacin đạt 94,4% (khỏi 51/54 con). Điều trị viêm phổi bằng Tylosin 200 đạt tỷ lệ khỏi 93,2% (khỏi 41/44 con).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Khóa luận tổng kết việc áp dụng đúng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, an toàn sinh học và lịch phòng trị bệnh định kỳ giúp đàn lợn đạt tỷ lệ sống cao (97,5%), tăng trưởng nhanh và hệ số tiêu tốn thức ăn tối ưu. Tác giả kiến nghị duy trì nghiêm ngặt các rào cản khử trùng cơ học và hóa học, theo dõi sát sao dịch tễ theo mùa để chủ động điều chỉnh phác đồ dùng thuốc.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ về năng suất và chỉ số thú y của đàn lợn thịt nuôi công nghiệp:

Chỉ tiêu theo dõi Đơn vị tính Kết quả thực tế ghi nhận
Quy mô đàn theo dõi đầu kỳ Con 600
Số lợn chết trong chu kỳ nuôi Con 15
Số lợn sống xuất bán Con 585
Tỷ lệ nuôi sống % 97,5
Tổng lượng thức ăn tiêu thụ kg 176.406,15
Hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) kg TĂ/kg tăng trọng 2,37
Khối lượng bình quân xuất chuồng kg/con 127,19
Tỷ lệ an toàn sau tiêm phòng vắc xin % 100 (cho cả 9 lượt tiêm)
Tỷ lệ khỏi bệnh tiêu chảy (phác đồ Enrofloxacin) % 96,5 (khỏi 28/29 con)
Tỷ lệ khỏi bệnh tiêu chảy (phác đồ Norfloxacin) % 94,4 (khỏi 51/54 con)
Tỷ lệ khỏi bệnh viêm phổi (phác đồ Tylosin 200) % 93,2 (khỏi 41/44 con)

Biến động tỷ lệ mắc bệnh theo lứa tuổi ghi nhận trong chu kỳ nuôi:

Tuần tuổi Số lợn theo dõi (con) Bệnh tiêu chảy: Mắc (Tỷ lệ %) Bệnh viêm phổi: Mắc (Tỷ lệ %) Bệnh viêm khớp: Mắc (Tỷ lệ %)
Tuần 4 600 24 (4,00%) 2 (0,33%) 13 (2,16%)
Tuần 5 - 7 597 17 (2,85%) 4 (0,67%) 9 (1,50%)
Tuần 8 592 14 (2,36%) 11 (1,85%) 6 (1,02%)
Tuần 9 - 11 589 16 (2,72%) 9 (1,53%) 18 (3,06%)
Tuần 12 - xuất bán 585 12 (2,05%) 18 (3,08%) 31 (5,30%)

Giải pháp kỹ thuật tác giả đề xuất:

  • Thiết lập quy trình kiểm soát an toàn sinh học đa tầng: Cách ly hoàn toàn bằng hàng rào bao quanh, khử trùng phương tiện bằng hố vôi 3% (ngập 25 cm) kết hợp phun Advance APA Clean 1/1.000, bắt buộc thời gian chờ 30 phút; nhân sự qua tủ UVC, tắm sát trùng xà phòng, thay ủng và nhúng qua hố vôi 10% lối đi nội bộ.
  • Phân kỳ quản lý nhiệt độ và chế độ ăn thích ứng theo tuần tuổi: Giai đoạn 4 - 7 tuần tuổi cần hạ dần nhiệt độ từ 32 - 33°C xuống 29 - 30°C, chia 3 - 4 bữa/ngày kết hợp thuốc hạ sốt, điện giải và kháng sinh phổ rộng phòng ngừa stress vận chuyển và hội chứng hô hấp - tiêu hóa. Giai đoạn sau 13 tuần chuyển sang ăn tự do bằng máng lắc tự động 80 kg để khai thác tối đa tốc độ tăng trọng.
  • Ứng dụng phác đồ điều trị phân tầng: Dùng Enrofloxacin (0,1 ml/kg TT) hoặc Norfloxacin (0,1 ml/kg TT) tiêm bắp 3 - 5 ngày đối với bệnh tiêu chảy; sử dụng Tylosin 200 (0,5 ml/10 kg TT) tiêm bắp 3 - 5 ngày đối với bệnh viêm phổi.

Đóng góp của khóa luận:

  • Cung cấp dẫn liệu thực tế chính xác về việc ứng dụng đồng bộ quy trình công nghệ chăn nuôi gia công của Công ty C.P. Việt Nam tại một cơ sở chăn nuôi cụ thể ở tỉnh Vĩnh Phúc.
  • Chứng minh tính khả thi và hiệu quả của mô hình kiểm soát dịch bệnh khép kín, duy trì quy mô sản xuất ổn định 1.200 con/năm suốt giai đoạn 2019 - 2022 trong bối cảnh dịch tả lợn châu Phi đe dọa nghiêm trọng ngành chăn nuôi cả nước.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi và điều kiện thực địa:

  • Phạm vi nghiên cứu giới hạn trên một chu kỳ nuôi trực tiếp (lứa nuôi 6 tháng, từ tháng 12/2021 đến tháng 6/2022) tại một cơ sở chăn nuôi đơn lẻ (trang trại Nguyễn Hải An), chưa có số liệu so sánh đối chứng chéo giữa các mùa vụ khác nhau trong năm (đặc biệt là mùa đông lạnh hanh khô đối lập với mùa hè mưa ngập tại địa bàn huyện Sông Lô).
  • Phương pháp chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa trên quan sát triệu chứng lâm sàng và mổ khám bệnh tích đại thể; chưa có điều kiện thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu như nuôi cấy vi sinh, làm kháng sinh đồ, kỹ thuật ELISA hoặc PCR để định danh chính xác các chủng vi khuẩn hoặc virus gây bệnh kế phát trong điều kiện phòng thí nghiệm.
  • Dù phát hiện và theo dõi tỷ lệ lợn mắc bệnh viêm khớp gia tăng ở các tuần tuổi lớn (đạt 5,30% ở giai đoạn xuất bán), văn bản chưa trình bày riêng bảng số liệu tổng kết phác đồ và hiệu lực điều trị cụ thể cho nhóm bệnh này.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được gợi mở từ phạm vi đề tài:

  • Mở rộng theo dõi trên nhiều lứa nuôi liên tiếp thuộc các mùa vụ khác nhau nhằm đánh giá đầy đủ tác động của biến động thời tiết cực đoan đến sức đề kháng của đàn lợn thịt.
  • Ứng dụng kỹ thuật chẩn đoán phân tử (PCR, giải trình tự gen) và xét nghiệm vi sinh để giám sát mức độ nhạy cảm của vi khuẩn đường ruột, vi khuẩn đường hô hấp đối với các hoạt chất kháng sinh sử dụng trong trang trại, hạn chế nguy cơ kháng thuốc.
  • Hạch toán chi tiết cơ cấu chi phí thú y (thuốc phòng, vắc xin, hóa chất khử trùng) trên từng kilôgam thịt lợn tăng trọng để tối ưu hóa hiệu quả kinh tế cho chủ trang trại.

Giá trị tham khảo

Tài liệu này mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho các nhóm đối tượng:

  • Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y: Nguồn tài liệu thực tế để tham khảo kết cấu khóa luận tốt nghiệp thực nghiệm lâm sàng; phương pháp ghi chép nhật ký chuồng trại, theo dõi FCR và lập bảng biểu phân tích dịch tễ theo tuần tuổi.
  • Kỹ sư chăn nuôi, cán bộ kỹ thuật quản lý trang trại: Tham khảo trực tiếp quy trình an toàn sinh học khép kín 3 cấp độ; danh mục hóa chất tiêu độc sát trùng và nồng độ pha chế chuẩn mực cho chuồng kín (Bảng 3.1).
  • Chủ trang trại và người chăn nuôi lợn thịt thương phẩm: Áp dụng quy trình chăm sóc, điều chỉnh nhiệt độ và phác đồ dùng thuốc phòng ngừa stress, tiêu chảy cho lợn con giai đoạn mới nhập đàn 4 - 7 tuần tuổi; áp dụng lịch tiêm phòng 9 mũi vắc xin và các phác đồ điều trị tiêu chảy bằng Enrofloxacin / Norfloxacin và viêm phổi bằng Tylosin 200.

Các phần đáng tham khảo nhất trong văn bản:

  • Bảng 3.1: Danh mục và liều lượng hóa chất sát trùng chuồng trại (APA Clean, Perin, NaOH, Vôi, Formol + Thuốc tím).
  • Quy trình phân phối nhiệt độ, số bữa ăn và các loại thuốc phòng cho lợn giai đoạn úm 4 - 7 tuần tuổi.
  • Bảng 3.2: Thành phần dinh dưỡng các dòng thức ăn C.P. (550SF, 551F, 552SF, 552F, 553F).
  • Bảng 4.6 và 4.7: Lịch trình tiêm vắc xin và bảng số liệu dịch tễ học theo dõi tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy, viêm phổi, viêm khớp theo từng giai đoạn tuần tuổi.

Câu hỏi thường gặp

Khóa luận theo dõi trên đối tượng vật nuôi nào, quy mô bao nhiêu và thực hiện tại cơ sở chăn nuôi nào? Khóa luận theo dõi trên đàn lợn thịt 3 máu ngoại thương phẩm của Công ty C.P. Việt Nam, quy mô trực tiếp 600 con trong một lứa nuôi từ 4 tuần tuổi đến khi xuất bán. Địa điểm thực hiện tại trang trại chăn nuôi lợn Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc; thời gian nghiên cứu từ ngày 10/12/2021 đến ngày 05/06/2022.

Trang trại áp dụng quy trình kiểm soát an toàn sinh học đối với phương tiện và con người ra vào trại như thế nào? Phương tiện vận chuyển phải đi qua hố lăn vôi 3% (mực nước vôi ngập bánh xe 25 cm), phun sát trùng bằng dung dịch Advance APA Clean tỷ lệ 1/1.000 trước barie và phải dừng nghỉ ít nhất 30 phút trước khi vào trại. Khách và nhân viên phải thay dép, sát trùng tay và điện thoại bằng cồn 70°, khử trùng đồ cá nhân bằng tủ UVC, tắm xà phòng gội đầu, mặc đồng phục của trại. Trước khi bước vào chuồng nuôi, công nhân phải thay ủng chuyên dụng, nhúng ủng vào chậu chứa APA Clean 1/1.000, sát trùng tay bằng cồn 70° và đi qua hố vôi 10% tại lối đi chuồng (ngập sâu 5 cm).

Các chỉ số kỹ thuật về tỷ lệ sống, hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) và khối lượng xuất chuồng đạt được là bao nhiêu? Trong tổng số 600 con theo dõi, có 15 con chết, 585 con sống đến khi xuất chuồng, đạt tỷ lệ nuôi sống 97,5%. Tổng khối lượng thức ăn tiêu thụ cộng dồn là 176.406,15 kg, đạt hệ số FCR là 2,37 kg thức ăn/kg tăng khối lượng. Đàn lợn được xuất bán qua 6 đợt với khối lượng trung bình toàn đàn đạt 127,19 kg/con.

Lịch tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn thịt tại trang trại gồm những loại nào và thực hiện ở các mốc tuần tuổi nào? Lịch tiêm phòng gồm: Tuần 4 tiêm vắc xin phòng Hội chứng còi cọc và vắc xin Viêm phổi (600 con); Tuần 5 tiêm vắc xin Dịch tả lợn lần 1 và vắc xin PRRS / Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp (597 con); Tuần 8 tiêm vắc xin Lở mồm long móng lần 1 và vắc xin Giả dại lần 1 (592 con); Tuần 9 tiêm vắc xin Dịch tả lợn lần 2 và vắc xin Lở mồm long móng lần 2 (589 con); Tuần 12 tiêm vắc xin Giả dại mũi 2 (585 con). Toàn bộ 9 đợt tiêm đều đạt tỷ lệ an toàn bảo hộ 100%.

Diễn biến dịch tễ và hiệu quả của các phác đồ điều trị bệnh tiêu chảy và viêm phổi trên đàn lợn được ghi nhận ra sao? Bệnh tiêu chảy xuất hiện cao nhất ở tuần 4 (tỷ lệ mắc 4,00%) rồi giảm dần về các tuần cuối (2,05% ở giai đoạn xuất bán); điều trị bằng Enrofloxacin (0,1 ml/kg TT) đạt tỷ lệ khỏi 96,5% (28/29 con), bằng Norfloxacin (0,1 ml/kg TT) đạt tỷ lệ khỏi 94,4% (51/54 con). Bệnh viêm phổi có xu hướng tăng dần theo tuần tuổi, cao nhất ở giai đoạn 12 tuần đến xuất bán (3,08%); phác đồ điều trị bằng kháng sinh Tylosin 200 (0,5 ml/10 kg TT tiêm bắp 3 - 5 ngày) đạt tỷ lệ khỏi bệnh 93,2% (41/44 con).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Văn Sấn là công trình thực nghiệm thú y lâm sàng phản ánh chi tiết, chuẩn xác quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và kiểm soát an toàn sinh học trên đàn lợn thịt 3 máu quy mô 600 con tại tỉnh Vĩnh Phúc. Tác giả đã tổng hợp đầy đủ các thông số kỹ thuật thực địa về hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR = 2,37), tỷ lệ nuôi sống (97,5%), khối lượng xuất chuồng trung bình (127,19 kg/con) cùng lịch tiêm phòng 9 mũi vắc xin an toàn tuyệt đối. Các phác đồ điều trị thử nghiệm bằng Enrofloxacin, Norfloxacin và Tylosin 200 đều cho tỷ lệ hồi phục cao trên 93%, khẳng định giá trị ứng dụng thực tiễn của đề tài đối với ngành chăn nuôi lợn công nghiệp tập trung.