Đặt vấn đề Nhắc đến Việt Nam là nhắc đến đất nông nghiệp có nền chăn nuôi đang phát triển, đặc biệt là nền chăn nuôi gia cầm đang có bước chuyến biến mạnh mẽ. Bao gồm các giống gà nội rất phong phú và đa dạng. Việc bảo tồn các giống gà bản địa cũng như sự đa dạng di truyền sinh học đang là vấn đề rất cấp bách và mang tính toàn cầu. Theo số liệu thống kê năm 2010, trong tổng số 230 triệu con gà đang nuôi trong cả nước, đàn gà thả vườn chiếm đến trên 80 %.
Các giống gà nội, có sức chống chịu tốt, thích nghi với điều kiện khí hậu tuy nhiên năng suất rất thấp nên không phát triển rộng rãi trong sản xuất. Để nâng cao năng suất nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các trang trại và tiêu dùng trong nước hiện nay, trong những năm gần đây, chúng ta đã nhập một số giống gà lông màu nổi tiếng như Tam hoàng, Lương phượng, Sacso, Kabir… hầu hết các giống gà thả vườn nhập nội đều chỉ thích nghi hoặc thích nghi tốt với việc nuôi công nghiệp hoặc bán chăn thả, do tập tính lười vận động, chậm chạp… do đó thịt nhão, chất lượng thịt không cao … không đáp ứng được thị hiếu của người tiêu dùng. Bên cạnh đó con giống rất đắt và tốn kém, đồng thời chúng ta lại không chủ động được con giống, phải phụ thuộc vào các hãng cung cấp nước ngoài. Các nhà khoa học nhận thấy, bản thân đàn gà địa phương của nước ta là đàn gà lông màu, thả vườn, đã đáp ứng được rất nhiều tiêu chí về gà Label Rouge mà thế giới đang phát triển: lông màu, thích nghi với việc chăn thả, chất lượng thịt đặc biệt thơm ngon.
Một số giống gà như gà Chọi, Đông Tảo, gà Mía có ngoại hình rất đặc trưng của một giống gà cho thịt. Tuy nhiên, chúng đều có nhược điểm rất lớn, đó là khả năng tăng trọng thấp, sinh sản kém… dẫn đến hiệu quả kinh tế thấp, không đáp ứng được nhu cầu phát triển 2 của nền chăn nuôi trang trại tập trung quy mô lớn - một xu thế chăn nuôi gia cầm đang phát triển nhanh và chắc chắn sẽ chiếm ưu thế trong tương lai gần, khi mà nước ta tiến hành thành công sự nghiệp CNH - HĐH. Cả lý thuyết và thực tiễn trong những năm qua đều chứng tỏ rằng, khi cho lai gà nội, nhất là các giống có tầm vóc cơ thể lớn với gà thả vườn nhập nội thì các nhược điểm kể trên của cả gà nội và nhập nội đều sẽ được khắc phục cơ bản, và đó cũng là một một xu hướng lớn trong công tác nghiên cứu tạo ra con giống cho nền chăn nuôi gà của nước ta hiện nay. Cách làm đó đáp ứng nhu cầu của thị trường về con giống gà lông màu có chất lượng cao cho các trang trại chăn nuôi theo phương thức chăn thả quy mô vừa và lớn, giảm sự phụ thuộc vào việc nhập khẩu con giống từ bên ngoài, tiết kiệm được một phần ngoại tệ đáng kể, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng ngày càng khó tính và mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Bên cạnh đó, công tác trên còn có một ý nghĩa không kém phần quan trọng, là góp phần bảo tồn và phát triển đàn con giống địa phương quý hiếm của nước ta. Như vậy, việc nghiên cứu tìm ra các tổ hợp lai nhằm tạo ra con giống có năng suất, chất lượng thịt cao, sản phẩm đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng … thích nghi với các điều kiện chăn thả hoặc bán chăn thả ở tất cả các vùng miền trong cả nước, trên cơ sở sử dụng các giống gia cầm nhập nội và địa phương sẵn có đang là yêu cầu cấp bách. Nghiên cứu một số công thức lai giữa gà Chọi với gà Lương Phượng là một trong những nghiên cứu cụ thể theo định hướng nói trên, vừa có ý nghĩa khoa học, vừa có ý nghĩa thực tiễn và mang lại hiệu quả thiết thực. Xuất phát từ những ý tưởng đó, chúng tôi tiến hành nghiên cứu chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh trên đàn gà lai (gà Chọi X Lương Phượng) tại trại gà thương phẩm xã Khe Mo, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên”.
Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1.1 Mục tiêu - Áp dụng quy trình chăm sóc nuôi dưỡng cho gà Chọi lai gà Lương Phượng. - Xác định tình hình nhiễm bệnh, cách phòng trị bệnh cho gà Chọi lai gà Lương Phượng nuôi tại trại. - Đánh giá đặc điểm ngoại hình, khả năng sản xuất, chất lượng thịt và hiệu quả kinh tế của gà lai F1 (Chọi - Lương Phượng) có tỷ lệ 50% máu gà Chọi, 50% máu gà Lương Phượng. Yêu cầu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trại gà thương phẩm xã Khe Mo, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
- Áp dụng được các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho gà Chọi lai gà Lương Phượng. - Xác định được tình hình nhiễm bệnh, biết cách phòng trị bệnh cho gà Chọi lai gà Lương Phượng nuôi tại trại. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài - Đề tài sẽ bổ sung thêm minh chứng thực tiễn cho lý thuyết lai kinh tế trong chăn nuôi gia cầm: từ nguồn nguyên liệu là giống gà Chọi nhiều ưu điểm nổi trội, với phương pháp lai đơn giản, bước đầu thử nghiệm tạo ra con lai với giống gà thả vườn nổi tiếng là gà Lương Phượng. - Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn bởi, nếu thành công, đề tài sẽ cung cấp cho thực tiễn một số công thức lai tạo ra con thương phẩm thích hợp với phương thức chăn thả, ngoại hình và chất lượng sản phẩm phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng của nước ta.
- Khi phát triển công thức lai này vào thực tiễn sản xuất, sẽ thúc đẩy việc tiêu thụ gà Chọi (để làm vật liệu), như vậy sẽ nâng cao được giá trị của các con giống quý hiếm này, từ đó sẽ thúc đẩy việc bảo tồn các con giống bản địa một cách bền vững. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên Địa phận huyện Đồng Hỷ trải dài từ 21032’ đến 21051’độ vĩ bắc, 105046’ đến 106004’ độ kinh đông.
Phía bắc giáp huyện Võ Nhai và tỉnh Bắc Cạn, phía nam giáp huyện Phú Bình và thành phố Thái Nguyên, phía đông giáp tỉnh Bắc Giang, phía tây giáp huyện Phú Lương và thành phố Thái Nguyên. Địa giới tự nhiên phân cách Đồng Hỷ và thành phố Thái Nguyên là dòng sông Cầu uốn lợn quanh co từ xã Cao Ngạn theo hướng bắc - nam xuống đến đập Thác huống. Đồng Hỷ có tổng diện tích tự nhiên 520. Trong đó đất lâm nghiệp chiếm 50,8%, đất nông nghiệp 16,4%, đất thổ cư 3,96%, đất cho các công trình công cộng 3,2% và đất chưa sử dụng chiếm 25,7%.
Núi Chùa Hang xa xưa còn gọi là núi đá Hoá Trung, núi Long Tuyền, nằm trên đất thị trấn Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ ngày nay. Chùa Hang là một trong những danh thắng nổi tiếng của tỉnh Thái Nguyên. Núi Voi, còn có tên là núi Thạch Tượng, núi Tượng Lĩnh, ở xã Hoá Thượng. Thế núi hiểm trở, giống hình con voi.
Cuối thế kỷ XVI, nhà Mạc lấy núi làm căn cứ chống nhau với quan quân nhà Lê - Trịnh. Huyện Đồng Hỷ được đặt từ thời nhà Trần. Năm 1469, dưới triều vua Lê Thánh Tông đổi thành Đồng Hỷ; sau đổi là huyện Đồng Gia, rồi lại đổi thành Đồng Hỷ; là một trong 7 châu, huyện thuộc phủ Phú Bình. Trong thời nhà Nguyễn (TK XIX), huyện Đồng Hỷ gồm: 9 tổng, 33 xã, thôn, trang, phường; huyện lỵ đặt ở xã Huống Thượng.
Điều kiện kinh tế xã hội Những năm gần đây, tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện đồng hỷ đã có những chuyển biến tích cực, đảm bảo tiến độ thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ chủ yếu năm 2017. Trong đó nhiều chỉ tiêu đạt cao so với kế hoạch như: sản lượng lương thực có hạt cả năm ước đạt 52,7 nghìn tấn, vượt 17% kế hoạch; diện tích trồng rừng đạt gần 1,5 nghìn ha, vượt 49% kế hoạch; thu ngân sách trong cân đối đạt gần 123 tỉ đồng, vượt 33% dự toán tỉnh giao… Thực hiện nghị quyết số 422/NQ - UBTTQH14, ngày 18/08/2017 của Ủy ban Thường trực Quốc hội về việc điều chỉnh mở rộng địa giới hành chính Tp Thái Nguyên và thành lập 2 phường thuộc Tp Thái Nguyên, huyện Đồng hỷ sẽ phải điều chỉnh kế hoạch kinh tế xã hội năm 2017. Cụ thể, huyện điều chỉnh theo nguyên tắc: giảm các chỉ tiêu đã giao ở đầu năm và các thành phần, cơ cấu chỉ tiêu tính cho địa bàn toàn huyện nằm trên địa bàn 3 đơn vị: thị trấn Chùa Hang, xã Linh Sơn, xã Huống Thượng. Trong đó, cơ cấu kinh tế ngành công nghiệp, xây dựng sau khi điều chỉnh sẽ còn 38,8%; ngành dịch vụ sau điều chỉnh còn 25,7%; ngành nông, lâm nghiệp, thủy sản sau điều chỉnh còn 35,5% tăng 16,25%.
Điều kiện cơ sở vật chất của trại Với sự đầu tư cơ sở vật chất phục vụ cho quá trình sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả và giảm công sức lao động trang trại đã có những đầu tư về cơ sở vật chất như sau: - Trại được xây dựng cách xa khu dân cư, có hàng rào bao quanh. - Trại gồm có 3 gian trại gà và 3 gian trại lợn được nát nền bê tông và lợp tấm lợp Fibro xi măng, có 1 gian trại lợn là được lợp mái tôn và có tấm cách nhiệt. - Mỗi trại gà đều được lắp đặt quạt trần và 1 nhiệt kế để theo dõi nhiệt độ. 6 - Hệ thống nước cung cấp cho chăn nuôi và sinh hoạt được sử dụng bằng nước giếng khoan.
- Hệ thống điện trại sử dụng dòng điện 3 pha. - Xung quanh trại đều có cây xanh che bóng mát và chắn gió. Cơ cấu tổ chức cơ sở thực tập Cơ cấu của trại tổ chức như sau: - Diện tích chuồng trại là 800m2 (3 chuồng). - Chuồng gà 3 dãy gồm: 2 dãy có thể nuôi 2000 con gà thịt thương phẩm vả 1 dãy chuồng nuôi 30 con gà mái đẻ.
- Chuồng lợn 3 dãy gồm: 2 dãy nuôi lợn nái 12 - 14 con, 1 dãy nuôi lợn thịt 30 con. - Hệ thống bảo vệ xung quanh được xây tường rào bao quanh cao 2m2 - Đội ngũ cán bộ, quản lý, kĩ thuật, công nhân gồm: + 01 chủ trại + 01 sinh viên thực tập - Trong quá trình thực tập tại cơ sở, trại tạo điều kiện cho chỗ ở và sinh hoạt theo gia đình chủ trại.