Đặt vấn đề Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, nền nông nghiệp nước ta đã và đang phát triển không ngừng. Bên cạnh ngành trồng trọt thì ngành chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng cũng chiếm một vị trí quan trọng trong sự phát triển kinh tế đất nước. Để cung cấp lợn giống cho nhu cầu chăn nuôi của các trang trại và các nông hộ thì việc phát triển đàn lợn nái sinh sản là việc làm cần thiết. Tuy vậy, một trong những trở ngại lớn nhất của chăn nuôi lợn nái sinh sản là dịch bệnh xảy ra còn phổ biến đã gây nhiều thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi tập trung trong các trang trại cũng như ở mô hình chăn nuôi hộ gia đình.
Đặc biệt các bệnh về sinh sản xuất hiện khá nhiều do khả năng thích nghi của đàn lợn nái ngoại với điều kiện khí hậu nước ta chưa tốt. Mặt khác, trong quá trình sinh đẻ, lợn nái dễ bị các loại vi khuẩn xâm nhập và gây một số bệnh nhiễm trùng sau đẻ như viêm âm đạo, viêm âm môn, đặc biệt hay gặp là bệnh viêm tử cung và viêm vú đây là bệnh ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng sinh sản của lợn mẹ và chất lượng của đàn lợn con, đồng thời ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng và hiệu quả toàn ngành chăn nuôi lợn nói chung. Nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn tới các bệnh kế phát như: viêm vú, mất sữa, rối loạn sinh sản, chậm sinh, vô sinh, viêm phúc mạc dẫn đến nhiễm trùng huyết và chết. Xuất phát từ nhu cầu thực tế của sản xuất nhằm áp dụng được các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đồng thời để thấy rõ hơn về tình hình nhiễm một số bệnh trên đàn lợn nuôi tại cơ sở góp phần khống chế bệnh và làm giảm bớt thiệt hại về kinh tế em xin tiến hành thực hiện đề tài: “Quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại công ty cổ phần Thiên Thuận Tường, Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh”.
Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích - Thực hiện quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc lợn nái nuôi con và lợn con theo mẹ. - Thực hiện quy trình phòng bệnh cho lợn nái nuôi con và lợn con theo mẹ. - Đánh giá được tình hình mắc bệnh ở lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ nuôi tại Công ty cổ phần Thiên Thuận Tường, Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng ninh.
- Đề xuất được các biện pháp điều trị bệnh hiệu quả cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ. Yêu cầu của đề tài - Vận dụng được những kiến thức đã học vào thực tiễn chăn nuôi lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ đồng thời học tập bổ sung những kiến thức mới từ thực tiễn sản xuất. - Ứng dụng các biện pháp phòng và điều trị bệnh có hiệu quả cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ vào thực tiễn chăn nuôi lợn tại trang trại. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Điều kiện cơ sở thực tập 2. Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý - Trang trại chăn nuôi lợn của công ty Thiên Thuận Tường nằm trên địa bàn tổ 2, khu 1, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh hướng đi cửa khẩu Móng Cái, thành phố Móng Cái. - Trại được bố trí ở một nơi riêng biệt xung quanh bao phủ bởi cây cối, nguồn nước và giao thông thuận tiện - Phía Đông giáp với cửa sông Mông Dương, huyện Vân Đồn - Phía Tây giáp với nhà máy nhiệt điện Mông Dương - Phía Đông giáp với trạm điện và trạm xử lý nước thải Mông Dương - Phía Nam là khu vực hành chính công ty cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường * Điều kiện khí hậu, địa hình, đất đai - Chủ yếu là đồi núi thấp, đất đá do quá trình khai thác than bồi đắp thành - Lượng mưa hàng năm lớn, độ ẩm tương đối cao do chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc, gió từ biển thổi vào - Là nơi giao thông thuận tiện cho việc buôn bán, cách xa khu đông dân cư, xung quanh bao phủ bởi cây cối và có nguồn nước thuận tiện trong quá trình vệ sinh, xử lý chất thải trong chăn nuôi - Nguồn nước sinh hoạt được cung cấp từ bên ngoài 2. Cơ cấu tổ chức và cơ sở vật chất * Cơ cấu tổ chức - Nhóm quản lý: + 1 chủ trại + 1 quản lý 4 + 4 kỹ thuật + 1 bảo vệ, 1 đầu bếp + 8 công nhân + 1 kỹ thuật điện * Cơ sở vật chất, kỹ thuật - Trang trại được trang bị cơ sở vật chất phục vụ chăn nuôi đầy đủ và hiện đại theo tiêu chuẩn nước ngoài như hệ thống cho ăn, nước uống tự động, chuồng được thiết kế hiện đại hóa theo kiểu chuồng kín và trang bị giàn mát ở đầu chuồng, quạt hút ở cuối chuồng - Trại được tách biệt với khu vực hành chính của công ty - Khu sinh hoạt và nơi ở được bố trí cách xa với chuồng nuôi nên không ảnh hưởng đến quá trình sinh hoạt chung - Kho cám và kho thuốc được bố trí gần chuồng để thuận tiện cho quá trình chăn và lấy thuốc tiêm phòng và trị bệnh kịp thời - Cổng vào thì có khu sát trùng và khu cách ly riêng biệt nằm ở công ty cách xa với khu chăn nuôi và bộ phận hành chính - Trước khi xuống chuồng phải đi qua hố sát trùng và công nhân được trang bị vật tư đầy đủ như quần áo bảo hộ, ủng - Hệ thống chuồng nuôi của trại được xây dựng cho khoảng 5000 con bao gồm: 2 chuồng bầu, 1 chuồng đẻ, 1 chuồng đực, 1 chuồng cai sữa, 1 chuồng hậu bị và 3 chuồng thương phẩm, 1 chuồng thương phẩm được nuôi cách xa khu vực chăn nuôi khác của trại để thuận tiện cho việc mua bán lợn.
- Trại có phòng kiểm tra và pha tinh được trang bị đầy đủ như kính hiển vi để kiểm tra chất lượng tinh trùng, nồi hấp dụng cụ và trang thiết bị sau khi sửa dụng, tủ lạnh bảo quản tinh được điều chỉnh ở nhiệt độ ổn định từ 15-18ºC - Mỗi khu vực đều có kho thuốc riêng ở đầu chuồng - Nguồn nước thải trong chăn nuôi đều được xử lý qua hệ thống bể lắng rồi mới được thải ra sông, phân được thu lại để phục vụ làm phân bón 5 2. Tình hình sản xuất của trại Tình hình sản xuất trang trại lợn của công ty cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường trong 3 năm từ 2020 đến tháng 12/2022 được em thống kê ở bảng như sau: Bảng 2. Tình hình chăn nuôi từ năm 2020 đến tháng 12/2022 Năm Loại lợn 2020 2021 12/2022 Nái giống 492 523 564 Nái hậu bị 31 54 31 Đực giống 95 92 62 Đực hậu bị 31 30 12 Lợn con 12.097 Dựa vào số liệu ở bảng cho thấy, tổng đàn lợn trong 3 năm gần đây không được ổn định, giảm dần theo từng năm: - Tổng đàn năm 2020 là 12.932 con đến tháng 12/2022 chỉ còn lại 5097 con giảm hơn một nửa so với 2 năm trước, năm 2021 là 8068 con. - Số lượng nái giống tăng lên theo từng năm cụ thể năm 2020 là 492 con, năm 2021 là 523 con, tháng 12/2022 là 564 con.
- Số lượng đực giống cũng giảm tương đối mạnh năm 2021 là 95 con, năm 2021 là 92 con, đến tháng 12/2022 chỉ còn lại 62 con. - Lợn hậu bị cũng giảm so với 2 năm trước là 31 con, đến 12/2022 chỉ còn lại 12 con - Từ bảng cho thấy số lượng lợn thương phẩm và lợn con giảm càng mạnh năm 2020 là 12.369 con và tới tháng 12/2022 giảm xuống chỉ còn 4. 6 Từ các nhận xét trên cho thấy đàn lợn của công ty Thiên Thuận Tường ngày càng ít đi, số lượng lợn nái tăng lên do cơ cấu tái tạo lại đàn, thực hiện loại bỏ những con giả yếu, bệnh tật, năng suất sinh sản giảm. Số lượng đực giống cũng giảm một phần do tái tạo lại đàn và chuyển lợn qua cho bên công ty.
Số lượng đực giống quá nhiều và số lượng công nhân không ổn định nên không có kỹ thuật để tập đực. * Công tác chăn nuôi - Bộ phận trang trại lợn của công ty cổ phần Thiên Thuận Tường hiện đang được nuôi các con giống ngoại như Landrace, Yorkshire, Duroc, Hampshire, Pietran - Hoạt động chính của trại là chăn nuôi tạo ra con giống và sản xuất lợn thương phẩm - Hiện nay trại thực hiện nuôi lợn con với thời gian 21 ngày tuổi và chậm nhất là 28 ngày tuổi thì tiến hành cai sữa và tách mẹ, trung bình mỗi lứa đẻ khoảng 12 con, cân nặng từ 5,5 - 7kg. - Trại sử dụng thức ăn chính là của công ty TNHH Deheus Việt Nam, là thức ăn hỗn hợp dạng viên hoàn chỉnh và có chất lượng cao, thành phần dinh dưỡng đầy đủ. * Công tác vệ sinh, thú y - Nhằm tạo miễn dịch chủ động đối với dịch bệnh, giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh, tăng sức đề kháng cho con vật công tác thú y được trại rất chú trọng và tiêm phòng đầy đủ cho vật nuôi và có ghi chép báo cáo rõ ràng - Hệ thống chuồng nuôi được xây dựng theo tiêu chuẩn mùa hè thoáng mát mùa đông không lạnh, xung quanh và giữ các chuồng được trồng cây ăn quả như ổi, chuối, cây keo nhằm phủ bóng mát và điều hòa không khí không bị ô nhiễm.