Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và trị bệnh cho chó tại phòng mạch thú y Vi Hoàng An

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và điều trị bệnh cho chó tại phòng mạch thú y Vi Hoàng An, mang lại kiến thức hữu ích cho người nuôi.

• Tác giả: Phạm Anh Tú
• Người hướng dẫn: TS. Mai Anh Khoa
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng, Phòng Và Trị Bệnh Cho Chó Tại Phòng Mạch Thú Y Vi Hoàng An
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 1.2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.2.1.2. Vị trí địa lý
• 1.2.1.3. Điều kiện khí hậu
• 1.2.1.4. Điều kiện đất đai
• 1.2.1.5. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.2.1.6. Tình hình xã hội
• 1.2.1.7. Tình hình kinh tế
• 1.2.1.8. Về sản xuất nông nghiệp
• 1.2.1.9. Về lâm nghiệp
• 1.2.1.10. Về dịch vụ
• 1.2.2. Mô tả sơ lược về phòng khám thú y
• 1.2.2.1. Chức năng, nhiệm vụ
• 1.2.2.2. Cơ cấu tổ chức của phòng mạch
• 1.2.2.3. Cơ sở vật chất
• 1.2.3. Cơ sở khoa học
• 1.2.3.1. Một số giống chó thông dụng
• 1.3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 1.3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 1.3.2. Nội dung thực hiện
• 1.3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 1.3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 1.3.3.2. Phương pháp theo dõi (hoặc thu thập thông tin)
• 1.3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.4. KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 1.4.1. Kết quả theo dõi tình hình chó được đưa đến khám chữa bệnh tại phòng mạch thú y Vi Hoàng An
• 1.4.2. Kết quả số lượng chó được đưa đến chăm sóc và tiêm phòng vắc-xin phòng bệnh tại phòng mạch thú y Vi Hoàng An
• 1.4.3. Kết quả chẩn đoán một số bệnh ngoài da thường gặp ở chó được đưa đến khám tại phòng mạch
• 1.4.4. Tình hình mắc bệnh ngoài da ở chó đến khám chữa bệnh tại phòng mạch Thú y Vi Hoàng An
• 1.4.5. Kết quả theo dõi chó mắc bệnh ngoài da theo kiểu lông (lông ngắn, lông dài)
• 1.4.6. Kết quả điều trị bệnh ngoài da cho chó đến khám tại phòng mạch thú y
• 1.4.7. Kết quả thực hiện một số công việc khác tại phòng mạch thú y
• 2. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUA TRÌNH THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy trình chăm sóc chó tại phòng mạch thú y Vi Hoàng An

Phòng mạch thú y Vi Hoàng An là một trong những cơ sở chăm sóc và điều trị bệnh cho chó hàng đầu tại Thái Nguyên. Với đội ngũ bác sĩ thú y giàu kinh nghiệm, phòng mạch cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh, tiêm phòng và chăm sóc sức khỏe cho chó. Quy trình chăm sóc tại đây được thiết kế khoa học, đảm bảo an toàn và hiệu quả cho thú cưng.

1.1. Giới thiệu về phòng mạch thú y Vi Hoàng An

Phòng mạch thú y Vi Hoàng An được thành lập từ năm 2016, chuyên cung cấp dịch vụ chăm sóc và điều trị bệnh cho chó. Với cơ sở vật chất hiện đại và đội ngũ nhân viên tận tâm, phòng mạch đã thu hút được nhiều khách hàng.

1.2. Các dịch vụ chăm sóc chó tại phòng mạch

Phòng mạch cung cấp nhiều dịch vụ như khám sức khỏe định kỳ, tiêm phòng vắc-xin, điều trị bệnh và các dịch vụ làm đẹp cho chó. Mỗi dịch vụ đều được thực hiện bởi các bác sĩ thú y có chuyên môn cao.

II. Những thách thức trong việc chăm sóc và điều trị bệnh cho chó

Chăm sóc và điều trị bệnh cho chó không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Nhiều thách thức như sự xuất hiện của các bệnh truyền nhiễm, sự thiếu hiểu biết của chủ nuôi về chăm sóc thú cưng, và điều kiện khí hậu ảnh hưởng đến sức khỏe của chó. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo sức khỏe cho thú cưng.

2.1. Các bệnh thường gặp ở chó

Một số bệnh thường gặp ở chó bao gồm bệnh ghẻ Demodex canis, viêm phế quản, và rối loạn tiêu hóa. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho chó.

2.2. Tác động của khí hậu đến sức khỏe chó

Khí hậu nhiệt đới gió mùa tại Thái Nguyên có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe cho chó, đặc biệt là trong mùa mưa. Điều này đòi hỏi chủ nuôi phải có biện pháp chăm sóc đặc biệt để bảo vệ thú cưng.

III. Phương pháp chăm sóc và điều trị bệnh cho chó hiệu quả

Để chăm sóc và điều trị bệnh cho chó hiệu quả, phòng mạch thú y Vi Hoàng An áp dụng nhiều phương pháp khoa học. Các bác sĩ thú y sử dụng các kỹ thuật chẩn đoán hiện đại và phương pháp điều trị tiên tiến để đảm bảo sức khỏe cho chó.

3.1. Quy trình khám sức khỏe cho chó

Quy trình khám sức khỏe cho chó bao gồm kiểm tra tổng quát, xét nghiệm máu và siêu âm nếu cần thiết. Điều này giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.

3.2. Phác đồ điều trị bệnh cho chó

Phác đồ điều trị bệnh cho chó được xây dựng dựa trên từng loại bệnh cụ thể. Các bác sĩ sẽ chỉ định thuốc và phương pháp điều trị phù hợp để đảm bảo hiệu quả cao nhất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại phòng mạch

Phòng mạch thú y Vi Hoàng An không chỉ cung cấp dịch vụ chăm sóc mà còn thực hiện nhiều nghiên cứu về sức khỏe chó. Kết quả nghiên cứu giúp cải thiện quy trình chăm sóc và điều trị bệnh cho chó, mang lại hiệu quả cao hơn.

4.1. Kết quả điều trị bệnh ngoài da cho chó

Kết quả điều trị bệnh ngoài da cho chó tại phòng mạch cho thấy tỷ lệ hồi phục cao. Các phương pháp điều trị hiện đại đã giúp nhiều chú chó khỏi bệnh nhanh chóng.

4.2. Tình hình tiêm phòng vắc xin cho chó

Phòng mạch đã thực hiện tiêm phòng vắc-xin cho hàng trăm chú chó, giúp ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm. Tỷ lệ chó được tiêm phòng đạt mức cao, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

V. Kết luận và tương lai của quy trình chăm sóc chó

Quy trình chăm sóc và điều trị bệnh cho chó tại phòng mạch thú y Vi Hoàng An đã đạt được nhiều thành công. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải tiến và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao chất lượng dịch vụ. Tương lai, phòng mạch sẽ mở rộng thêm các dịch vụ và nghiên cứu mới để phục vụ tốt hơn cho thú cưng.

5.1. Định hướng phát triển dịch vụ chăm sóc chó

Phòng mạch sẽ tiếp tục mở rộng các dịch vụ chăm sóc và điều trị bệnh cho chó, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

5.2. Nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới

Việc nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới trong chăm sóc sức khỏe chó sẽ là một trong những ưu tiên hàng đầu của phòng mạch trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong những năm gần đây, phong trào nuôi chó cảnh và chó bảo vệ phát triển mạnh mẽ ở cả khu vực thành thị lẫn nông thôn. Chó được nuôi với nhiều mục đích đa dạng như trông giữ nhà cửa, bầu bạn, làm cảnh, hỗ trợ an ninh hoặc kinh doanh sinh lời. Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh chóng của các giống chó nhập ngoại vốn khó thích nghi với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa tại Việt Nam đã dẫn đến tình trạng suy giảm sức đề kháng, khiến vật nuôi dễ mắc các bệnh lý nguy hiểm. Trong số đó, các bệnh truyền nhiễm (Carê, Parvovirus, ho cũi chó, viêm gan truyền nhiễm) và đặc biệt là các bệnh ngoài da (viêm da do ve rận, bọ chét, ghẻ do mò bao lông Demodex canis, ghẻ Sarcoptes, bệnh nấm da) diễn biến phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngoại hình, sức khỏe của vật nuôi và tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm chéo sang người.

Được thành lập từ năm 2016 tại thành phố Thái Nguyên, Phòng mạch Thú y Vi Hoàng An là cơ sở tiếp nhận khám, điều trị, phẫu thuật và chăm sóc thẩm mỹ cho động vật cảnh trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên cùng các khu vực lân cận. Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn trong công tác chẩn đoán và điều trị tại cơ sở, đề tài "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho chó tại Phòng mạch Thú y Vi Hoàng An" đã được sinh viên Phạm Anh Tú thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Mai Anh Khoa (Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên).

Khóa luận xác định hệ thống mục tiêu và yêu cầu nghiên cứu cụ thể như sau:

Mục tiêu của chuyên đề:

1. Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó đến khám chữa bệnh tại Phòng mạch Thú y Vi Hoàng An.
2. Xác định tình hình nhiễm một số bệnh thường gặp ở chó được đưa đến khám tại phòng mạch.
3. Thực hiện quy trình, phòng và trị một số bệnh cho chó được đưa đến khám và chữa bệnh tại phòng mạch.

Yêu cầu của chuyên đề:

1. Làm quen với công tác khám chữa bệnh tại phòng mạch thú y.
2. Thực hiện thành thạo các thao tác chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó đến khám chữa bệnh tại phòng mạch.
3. Xác định được tỷ lệ nhiễm một số bệnh thường gặp trên chó và biết cách phòng, trị bệnh cho chó đến khám tại phòng mạch thú y.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn chó được chủ nuôi đưa đến chăm sóc, tiêm phòng và điều trị bệnh tại cơ sở.
• Phạm vi không gian: Phòng mạch Thú y Vi Hoàng An, địa chỉ tại số 12, đường Hoàng Hoa Thám, phường Hoàng Văn Thụ, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên (tổng diện tích cơ sở 200 m², gồm 8 phòng chức năng).
• Phạm vi thời gian: Số liệu và ca bệnh được theo dõi, thu thập liên tục từ ngày 19/06/2021 đến ngày 26/12/2021.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên nền tảng kiến thức bệnh lý học thú y, sinh lý học động vật và dược lý học thú y thực hành:

• Cơ sở sinh lý học: Tác giả hệ thống hóa các chỉ số sinh lý tiêu chuẩn ở loài chó để làm căn cứ chẩn đoán lâm sàng:
  • Thân nhiệt: Dao động bình thường từ 38,0 °C đến 39,0 °C (đo qua trực tràng). Tăng từ 1 – 2 °C là sốt nhẹ, tăng từ 2 – 3 °C là sốt cao; giảm thân nhiệt cảnh báo mất máu, hạ huyết áp, sốc nhiễm khuẩn hoặc trụy tim mạch.
  • Tần số hô hấp: Chó con đạt 18 – 20 lần/phút, chó trưởng thành từ 10 – 20 lần/phút, giống chó nhỏ từ 20 – 30 lần/phút.
  • Tần số tim mạch: Chó nhỏ dao động 100 – 130 lần/phút, chó lớn dao động 70 – 100 lần/phút, vị trí nghe tim tại khoảng liên sườn 3 – 4 bên trái ngực.
  • Sinh sản: Chó đực thành thục lúc 8 – 10 tháng tuổi (giao phối tốt lúc 10 – 15 tháng); chó cái thành thục lúc 9 – 15 tháng (có thể đến 24 tháng), chu kỳ động dục 2 lần/năm, khoảng cách 6 – 8 tháng, phối giống thích hợp vào ngày thứ 9 – 13 sau khi xuất hiện biểu hiện động dục.
• Cơ sở bệnh học ký sinh trùng và nấm:
  • Bệnh mò bao lông (Demodex canis): Ký sinh trùng có kích thước 0,1 – 0,39 mm, sống sâu trong nang lông và tuyến bã nhờn, vòng đời kéo dài 20 – 30 ngày qua 4 giai đoạn (trứng, ấu trùng, tiền nhộng, nhộng và mò trưởng thành). Tác nhân gây tổn thương biểu bì, rụng lông quanh mắt, mặt, bốn chân, tiết dịch nhờn hôi tanh và dễ kế phát nhiễm trùng do vi khuẩn tụ cầu (Staphylococcus).
  • Bệnh nấm da (Dermatophytosis): Tập trung vào hai giống nấm chính là Microsporum (M. canis, M. gypseum) và Trichophyton (T. mentagrophytes, T. rubrum), có khả năng thủy phân keratin tại lớp sừng, lông và móng, gây rụng lông dạng hình tròn hoặc đồng xu, da đóng vảy xám hoặc sưng đỏ.
• Cơ sở pháp lý: Áp dụng quy định của Luật Thú y về việc bắt buộc tiêm phòng vắc-xin phòng bệnh Dại định kỳ một năm một lần cho động vật nuôi cảnh.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp thu thập thông tin và dịch tễ học: Ghi chép nhật ký thực tập lâm sàng hàng ngày; phân loại ca bệnh theo giống (chó nội, chó ngoại), kiểu lông (lông dài, lông ngắn), loại dịch vụ (chăm sóc spa, tiêm phòng, khám chữa bệnh).
• Phương pháp chẩn đoán:
  • Chẩn đoán lâm sàng qua quan sát tổn thương thực thể (rụng lông, mụn mủ, ban đỏ, vảy gàu, ngứa ngáy).
  • Chẩn đoán phi lâm sàng: Cạo sâu lớp da tổn thương đến khi rớm máu để soi tìm ve mò Demodex canis hoặc ghẻ Sarcoptes dưới kính hiển vi quang học; làm tiêu bản cạo vảy da/chân lông nhỏ dung dịch KOH 10% (hoặc NaOH 10%) hơ nhẹ ngọn lửa đèn cồn để làm trong tổ chức tế bào, soi tìm sợi nấm và bào tử nấm.
• Phương pháp xử lý số liệu: Dữ liệu được tính toán theo phương pháp thống kê sinh vật học thường quy với hai công thức cơ bản:

$$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\text{Tổng số con mắc bệnh}}{\text{Tổng số con theo dõi}} \times 100$$

$$\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \frac{\text{Tổng số con khỏi bệnh}}{\text{Tổng số con điều trị}} \times 100$$

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Chương này nêu bật thực trạng nghề nuôi thú cảnh tại Thái Nguyên và tính chất cấp thiết của việc bảo đảm quy trình thú y chuẩn mực tại cơ sở thực hành. Tác giả phân tích những hạn chế về khả năng thích ứng của các giống chó ngoại nhập đối với điều kiện môi trường nhiệt đới, từ đó xác lập 3 mục tiêu trọng tâm và 3 yêu cầu cụ thể cho chuyên đề tốt nghiệp nhằm kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết chuyên ngành và thao tác nghề nghiệp thực tế.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Nội dung chương 2 chia thành 3 mảng tri thức lớn:

• Điều kiện cơ sở thực tập: Mô tả vị trí địa lý, khí hậu (phân chia mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 9, mùa khô từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau), đặc điểm kinh tế - xã hội của thành phố Thái Nguyên và hạ tầng kỹ thuật của Phòng mạch Thú y Vi Hoàng An (hệ thống 8 phòng chức năng, trang thiết bị gồm máy siêu âm, máy xét nghiệm máu, tủ ấm, tủ lạnh, đèn mổ, dụng cụ ngoại khoa).
• Đặc điểm các giống chó và chỉ số sinh lý: Khảo sát chi tiết đặc tính của các giống chó nội địa (chó Phú Quốc, chó Cỏ, chó Bắc Hà) và các giống nhập ngoại phổ biến (Poodle, Phốc hươu, Phốc sóc Pomeranian, Chihuahua, Becgie Đức, Golden Retriever, Alaska, Husky, Pug, Bulldog, Bắc Kinh lai Nhật), cùng hệ thống thông số thân nhiệt, tim mạch, hô hấp và sinh sản.
• Bệnh học chuyên biệt và tổng quan y văn: Phân tích cơ chế bệnh sinh, vòng đời, biểu hiện lâm sàng (thể ghẻ khô và ghẻ mủ) của Demodex canis; đặc điểm hình thái các loài vi nấm da (Microsporum, Trichophyton). Đồng thời, tác giả tổng thuật các nghiên cứu trong nước (Phạm Văn Khuê, Phan Lục, Bùi Thị Tho, Phạm Sỹ Lăng, Bùi Khánh Linh...) và quốc tế (Sakulploy & Sangvaranond, Chen Y-Z, Fondati, Badescu, Ravera, Fiorucci...) về tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng theo mùa, giới tính và tuổi.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Tác giả thiết lập khung phương pháp thực hiện chuyên đề từ 19/06/2021 đến 26/12/2021 tại cơ sở. Chương này quy định rõ 5 chỉ tiêu theo dõi:

1. Cơ cấu số lượng chó đến khám chữa bệnh theo tháng và theo nguồn gốc giống.
2. Khối lượng thực hiện các dịch vụ chăm sóc vệ sinh, thẩm mỹ cho thú cưng.
3. Tình hình tiêm phòng các loại vắc-xin (vắc-xin Dại, vắc-xin 5 bệnh và vắc-xin 7 bệnh).
4. Thực trạng và cơ cấu nguyên nhân gây bệnh ngoài da, mối liên hệ giữa bệnh lý da với kiểu lông.
5. Hiệu lực thực tế của các phác đồ điều trị nội - ngoại khoa áp dụng tại phòng mạch.

Phần 4: Kết quả và phân tích kết quả

Chương 4 phản ánh toàn bộ dữ liệu thực nghiệm qua 7 bảng thống kê chi tiết, phân tích rõ nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt về tỷ lệ bệnh giữa chó nội và chó ngoại, tác động của độ ẩm và kiểu lông đối với bệnh nấm da và ve mò, cũng như đánh giá thời gian phục hồi của vật nuôi sau khi áp dụng các liệu trình thuốc thú y đặc hiệu.

---

Kết quả và đóng góp

1. Số liệu kết quả thực nghiệm chính

Trong giai đoạn từ tháng 06/2021 đến tháng 12/2021, nghiên cứu đã thu thập và xử lý các nhóm dữ liệu lâm sàng sau:

Tình hình tiếp nhận chó khám và điều trị: Tổng số có 519 cá thể chó được đưa đến phòng mạch. Cơ cấu tiếp nhận có sự chênh lệch rõ rệt giữa giống chó nội và giống chó ngoại:

• Chó nội: 72 con, chiếm 15,55%.
• Chó ngoại: 447 con, chiếm 84,45%.

Kết quả thực hiện dịch vụ chăm sóc, thẩm mỹ: Nhu cầu làm đẹp và vệ sinh tăng mạnh vào các tháng hè nóng nực và thời điểm chuẩn bị đón Tết:

• Tắm, sấy khô: 954 lượt thực hiện.
• Dịch vụ vệ sinh (cắt mài móng, cạo bàn chân, nhổ lông tai, ngoáy rửa tai): 918 lượt thực hiện.
• Cạo lông cơ thể: 84 lượt (tăng cao vào mùa nóng nhằm phòng ngừa sốc nhiệt).

Tình hình tiêm chủng vắc-xin phòng bệnh (tổng số 368 cá thể):

Loại vắc-xin	Chó nội (con)	Tỷ lệ (%)	Chó ngoại (con)	Tỷ lệ (%)	Tổng số (con)	Tổng tỷ lệ (%)
Vắc-xin Dại	76	20,65	101	27,44	177	48,09
Vắc-xin 5 bệnh	12	3,26	80	21,73	92	24,99
Vắc-xin 7 bệnh	5	1,35	94	25,54	99	26,92
Tổng cộng	93	25,26	275	74,71	368	100,00

Ghi chú: Vắc-xin 5 bệnh phòng Care, Parvovirus, viêm gan truyền nhiễm, ho cũi chó, phó cúm. Vắc-xin 7 bệnh bổ sung thêm phòng vi khuẩn Leptospira và Coronavirus.

Tỷ lệ mắc bệnh ngoài da theo nguồn gốc giống: Trong tổng số 519 con theo dõi, tỷ lệ mắc bệnh da liễu ở chó ngoại cao hơn rõ rệt so với chó nội:

• Chó nội mắc bệnh da: 26 con / 72 con theo dõi (tỷ lệ 36,11%).
• Chó ngoại mắc bệnh da: 276 con / 447 con theo dõi (tỷ lệ 61,74%).

Cơ cấu các dạng bệnh ngoài da (trên tập mẫu n = 293 con có biểu hiện bệnh tích da liễu):

Nhóm bệnh ngoài da	Số con mắc (con)	Tỷ lệ cơ cấu (%)
Bệnh do nấm (Microsporum, Trichophyton)	129	44,02
Bệnh ghẻ do mò bao lông (Demodex canis)	79	26,96
Bệnh ghẻ do Sarcoptes	43	14,67
Ngoại ký sinh trùng (ve chó, bọ chét)	29	9,89
Nguyên nhân khác (dị ứng, chấn thương...)	13	4,43
Tổng số	293	100,00

Mối liên hệ giữa bệnh ngoài da và kiểu lông:

• Chó lông dài: 228 con mắc bệnh, chiếm tỷ lệ áp đảo 77,81%.
• Chó lông ngắn: 65 con mắc bệnh (bảng ghi nhận 67 con), chiếm tỷ lệ 22,19%.

Hiệu quả điều trị các bệnh ngoài da:

Tên bệnh	Số ca điều trị	Phác đồ và liều lượng sử dụng	Đường dùng	Tỷ lệ khỏi (%)	Ghi chú theo dõi
Ghẻ Demodex	79	NexGard (Afoxolaner 2,7 – 6,9 mg/kg thể trọng)	Đường uống (P.O), 1 liều duy nhất	100,00	Khỏi bệnh, lông mọc lại hoàn toàn sau khoảng 1 tháng
Nấm da	129	Cạo lông sát vùng viêm; bôi cồn I-ốt hàng ngày; tắm sữa tắm Micona (3 ngày/lần); xịt Fungikur (2 – 3 lần/ngày)	Ngoài da	100,00	Hết vảy gàu, tái tạo biểu bì da
Ghẻ Sarcoptes	43	Bravecto (Fluralaner 500 mg/10 – 20 kg thể trọng)	Đường uống (P.O), 1 liều duy nhất	100,00	Hết ngứa ngáy, sạch ký sinh trùng
Ve, bọ chét	29	Vime-Frondog (100 mg/2 – 10 kg thể trọng)	Nhỏ sống gáy, 1 lần duy nhất	100,00	Sạch hoàn toàn ngoại ký sinh
Nguyên nhân khác	13	Vệ sinh tiêu độc khử trùng chuồng nuôi, tắm sữa tắm chuyên dụng	Vệ sinh, tắm	100,00	Da phục hồi bình thường

2. Biện pháp và giải pháp tác giả đề xuất

• Quy trình tiêm chủng an toàn: Khám sàng lọc thân nhiệt, kiểm tra tiền sử dịch tễ trước khi tiêm vắc-xin; kiên quyết không tiêm chủng khi con vật đang sốt hoặc ủ bệnh; tư vấn chủ nuôi theo dõi phản ứng sốc phản vệ, kiêng tắm rửa và kiêng thức ăn chứa nhiều dầu mỡ, sữa, đồ tanh ít nhất 1 tuần sau tiêm.
• Hộ lý điều trị nấm và ký sinh trùng: Đeo vòng chống liếm (loa chụp cổ) hoặc rọ mõm để ngăn chó liếm thuốc bôi ngoài da; không dùng sữa tắm thông thường cho da bị nấm; có thể hỗ trợ tắm bằng nước lá chát tự nhiên (lá chè tươi, lá bàng, lá ổi) để làm săn se niêm mạc trước khi dùng thuốc trị nấm; định kỳ tiêu độc khử trùng ổ nằm bằng Iodine 10%, Chloramin B 0,5% hoặc thuốc tím 0,1%.

3. Đóng góp của đề tài

Khóa luận đã cung cấp một bộ số liệu thực tiễn có giá trị về cơ cấu bệnh ngoài da tại địa bàn thành phố Thái Nguyên, chứng minh vai trò của đặc điểm kiểu lông (lông dài giữ ẩm cao làm tăng nguy cơ nấm) và nguồn gốc giống (chó ngoại mẫn cảm hơn chó nội). Đồng thời, đề tài xác nhận tính hiệu quả cao của các hoạt chất thế hệ mới thuộc nhóm Isoxazoline (như Afoxolaner trong NexGard, Fluralaner trong Bravecto) qua đường uống, giúp đơn giản hóa liệu trình điều trị ghẻ Demodex và Sarcoptes so với các phác đồ tiêm truyền Ivermectin hoặc tắm hóa chất Ditrifon truyền thống.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của khóa luận:
  • Phạm vi khảo sát giới hạn trong thời gian 6 tháng (từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2021) tại một phòng mạch tư nhân duy nhất, do đó số liệu chưa phản ánh trọn vẹn chu kỳ biến thiên dịch tễ học suốt 12 tháng trong năm (đặc biệt là giai đoạn nồm ẩm mùa xuân từ tháng 2 đến tháng 4).
  • Về kỹ thuật xét nghiệm vi nấm, cơ sở chủ yếu sử dụng phương pháp cạo da soi trực tiếp dưới kính hiển vi quang học với dung dịch kiềm (KOH), chưa tiến hành nuôi cấy phân lập trên môi trường chọn lọc Sabouraud Agar hoặc kỹ thuật sinh học phân tử (Real-time PCR) để định danh chính xác đến từng loài vi nấm chuyên biệt.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng thời gian theo dõi liên tục nhiều năm trên địa bàn toàn tỉnh để đánh giá tương quan giữa các yếu tố khí hậu (độ ẩm không khí, lượng mưa) với tần suất bùng phát bệnh ngoài da.
  • Áp dụng các kỹ thuật sinh học phân tử trong chẩn đoán phân biệt các chủng nấm và biến chủng mò bao lông (Demodex canis và Demodex cornei).

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Thú y và Chăn nuôi - Thú y: Cung cấp quy trình thực hành lâm sàng chi tiết, từ kỹ thuật tiếp đón bệnh nhân, kiểm tra chỉ số sinh lý (thân nhiệt, nhịp tim, nhịp thở), quy trình cạo da làm tiêu bản soi kính hiển vi đến kỹ năng tiêm phòng vắc-xin cho thú cảnh.
• Kỹ thuật viên, bác sĩ thú y thực hành tại các phòng khám thú nhỏ: Cung cấp thông số đối chiếu về liều lượng thuốc, cách sử dụng các dòng dược phẩm thú y thế hệ mới (NexGard, Bravecto, Fungikur, Micona) và phác đồ xử lý triệt để các ca bệnh ngoài da phức tạp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc bệnh ngoài da giữa chó nội và chó ngoại tại phòng mạch có sự khác biệt như thế nào?
Số liệu theo dõi trên 519 cá thể chó cho thấy chó ngoại có tỷ lệ mắc bệnh ngoài da lên tới 61,74% (276/447 con), cao hơn rất nhiều so với chó nội với tỷ lệ mắc 36,11% (26/72 con). Nguyên nhân do các giống ngoại nhập thích nghi kém với thời tiết nóng ẩm tại miền Bắc, dễ bị stress nhiệt làm suy giảm hệ miễn dịch.

2. Bệnh ngoài da nào chiếm tỷ lệ phổ biến nhất trong các ca bệnh tiếp nhận?
Trong số 293 con chó mắc bệnh ngoài da được chẩn đoán, bệnh do nấm chiếm tỷ lệ cao nhất với 44,02% (129 con), tiếp theo là bệnh ghẻ do mò bao lông Demodex canis chiếm 26,96% (79 con), ghẻ do Sarcoptes chiếm 14,67% (43 con), bọ chét và ve chó chiếm 9,89% (29 con), còn lại 4,43% do các nguyên nhân khác.

3. Kiểu lông ảnh hưởng như thế nào đến khả năng mắc bệnh ngoài da ở chó?
Nghiên cứu chỉ ra mối tương quan mật thiết giữa độ dài lông và nguy cơ mắc bệnh ngoài da: chó lông dài chiếm tới 77,81% (228/293 con) tổng số ca bệnh da liễu, trong khi chó lông ngắn chỉ chiếm 22,19% (65 con). Lông dài có xu hướng giữ độ ẩm bề mặt da cao hơn, dễ bết cuộn khi tắm sấy không khô hoặc khi gặp mưa ẩm, tạo môi trường thuận lợi cho nấm và ký sinh trùng phát triển.

4. Phác đồ điều trị ghẻ do mò bao lông (Demodex canis) được tác giả thực hiện ra sao và đạt hiệu quả thế nào?
Tác giả áp dụng phác đồ sử dụng viên nhai NexGard (chứa hoạt chất Afoxolaner với liều 2,7 – 6,9 mg/kg thể trọng) cho uống 1 liều duy nhất theo phân cấp khối lượng cơ thể. Kết quả điều trị đạt tỷ lệ khỏi bệnh 100% trên cả 79 cá thể chó nhiễm bệnh, tổn thương biểu bì khô dần và lông bắt đầu mọc lại hoàn chỉnh sau khoảng 1 tháng.

5. Loại vắc-xin nào được đưa đến tiêm phòng nhiều nhất tại cơ sở?
Vắc-xin phòng bệnh Dại có số lượng tiếp nhận tiêm phòng cao nhất với 177 con trên tổng số 368 con đến tiêm chủng (chiếm 48,09%), do đây là loại vắc-xin bắt buộc hàng năm theo quy định của Luật Thú y nhằm ngăn ngừa bệnh truyền lây nguy hiểm sang người.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Phạm Anh Tú đã phản ánh một cách chân thực, có hệ thống quy trình chăm sóc, vệ sinh và công tác khám chữa bệnh thực tế tại Phòng mạch Thú y Vi Hoàng An trong 6 tháng thực tập. Đề tài cung cấp những dẫn liệu dịch tễ rõ ràng về tỷ lệ mắc các bệnh da liễu thường gặp ở chó cảnh trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, khẳng định sự ảnh hưởng rõ rệt của yếu tố giống và kiểu lông đến sức đề kháng của vật nuôi. Đồng thời, kết quả thực nghiệm đã kiểm chứng hiệu quả tối ưu của các phác đồ sử dụng thuốc đặc trị thế hệ mới trong điều trị dứt điểm các bệnh ngoài da do nấm và ký sinh trùng ở chó.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Hiện nay, ở các vùng nông thôn cũng như thành phố, chó được nuôi rất phổ biến. Các gia đình nuôi chó với nhiều mục đích khác nhau: chó được nuôi để trông coi nhà cửa, làm bạn, nuôi cảnh, đi săn, chăn cừu, phục vụ cho an ninh, quốc phòng…ngoài ra chó còn được nuôi với mục đích thu lợi nhuận, là nguồn cung cấp thực phẩm được ưa chuộng ở một số vùng miền vì hàm lượng dinh dưỡng có trong thịt chó khá cao. Chó là loài ăn thịt, đặc biệt các giống nhập ngoại khó thích nghi với môi trường khí hậu nên sức đề kháng với bệnh tật kém, đòi hỏi chế độ chăm sóc nuôi dưỡng và phòng bệnh đặc biệt. Tuy nhiên việc nuôi dưỡng và chăm sóc sao cho những chú chó luôn được khỏe mạnh là một vấn đề không hề dễ dàng và cần sự quan tâm đặc biệt của chủ nuôi.

Mặc dù đã có vắc xin phòng bệnh, thuốc điều trị nhưng bệnh trên chó vẫn xảy ra và vẫn gây nguy hiểm cho thú cưng nếu không được phát hiện kịp thời. Trong suốt quá trình thực tập tại phòng mạch, em đã tích cực quan sát thấy có một số bệnh thường gặp ở chó như bệnh ghẻ Demodex canis, nấm, viêm phế quản, viêm phổi, rối loạn tiêu hóa, Parvo virus. Phòng mạch thú y Vi Hoàng An được xây dựng từ năm 2016 để khám chữa bệnh cho động vật cảnh trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và các tỉnh lân cận, mặc dù mới hoạt động nhưng đã được rất nhiều chủ các thú cưng biết đến và đưa thú cưng vào chăm sóc, khám chữa bệnh tại đây ngày một đông. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của BCN khoa, Cô giáo hướng dẫn và cơ sở thực tập em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho chó tại Phòng mạch Thú y Vi Hoàng An”.

Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó đến khám chữa bệnh tại phòng mạch thú y Vi Hoàng An. - Xác định tình hình nhiễm một số bệnh thường gặp ở chó được đưa đến khám tại phòng mạch. - Thực hiện quy trình, phòng và trị một số bệnh cho chó được đưa đến khám và chữa bệnh tại phòng mạch.

Yêu cầu - Làm quen với công tác khám chữa bệnh tại phòng mạch thú y. - Thực hiện thành thạo các thao tác chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó đến khám chữa bệnh tại phòng mạch. - Xác định được tỷ lệ nhiễm một số bệnh thường gặp trên chó và biết cách phòng, trị bệnh cho chó đến khám tại phòng mạch thú y. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Phòng mạch thú y Vi Hoàng An, thành phố Thái Nguyên, thuộc trung tâm thành phố Thái Nguyên. Phòng mạch có địa chỉ ở số nhà 12, đường Hoàng Hoa Thám, phường Hoàng Văn Thụ, thành phố Thái Nguyên, sát trường THPT Lương Ngọc Quyến.

Điều kiện khí hậu Phòng mạch thú y Vi Hoàng An nằm trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, do đó khí hậu của phòng mạch thú y mang tính chất đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết chia làm 4 mùa: Xuân - Hạ - Thu - Đông nhưng chủ yếu gồm hai mùa chính là mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 4 - 9, nhiệt độ dao động từ 25 – 30 oC, ẩm độ trung bình từ 80 - 85%, lượng mưa trung bình là 160mm/tháng tập trung chủ yếu vào các tháng 5, 6, 7, 8. Những thay đổi trong khí hậu như vậy sẽ ảnh hưởng tới sự sinh trưởng phát triển của gia súc, gia cầm và phát sinh một số bệnh mới đối với chăn nuôi gia súc. Mùa khô bắt đầu từ cuối tháng 10 đến tháng 3 năm sau.

Khí hậu chủ yếu lạnh và khô, nhiệt độ dao động từ 12 - 26oC, độ ẩm từ 70 - 80%. Mùa đông rét đậm, rét hại làm giảm hiệu quả phát triển kinh tế của cây trồng. Điều kiện đất đai Địa bàn thành phố Thái Nguyên được xếp vào khu đô thị loại I trực thuộc tỉnh Thái Nguyên, khoảng cách từ trung tâm thành phố đến thủ đô Hà Nội rơi vào khoảng 80 km, tổng diện tích chiếm tới 18.970,48 ha trên diện tích tự nhiên của toàn tỉnh. 4 - Phía Bắc được xác định là ranh giới huyện Đồng Hỷ và huyện Phú Lương - Phía Đông được xác định là ranh giới thành phố Sông Công - Phía Tây được xác định là ranh giới huyện Đại Từ - Phía Nam được xác định là ranh giới thị xã Phổ Yên và huyện Phú Bình.

Nhìn chung, địa bàn TP. Thái Nguyên sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên tương đối phong phú. Điều kiện kinh tế - xã hội 2. Tình hình xã hội - Dân cư: Thành phố Thái Nguyên có tổng dân số là 317.580 người trong đó phường Hoàng Văn Thụ dân số 22.549 người, trên địa bàn hiện có hơn 1.000 hộ kinh doanh cá thể, gần 200 cơ quan, doanh nghiệp, trường học và nhiều công trình kiến trúc văn hóa, tín ngưỡng, di tích lịch sử.

- Y tế: Thành phố Thái Nguyên là điểm đóng của hệ thống các bệnh viện lớn và hệ thống các trung tâm khám chữa bệnh tư nhân phân bố dày đặc. Trạm y tế phường đi vào hoạt động cũng được trang bị trang thiết bị hiện đại, phục vụ tốt cho người già, trẻ em, người khám chữa bệnh theo yêu cầu. - Giáo dục: Thành phố Thái Nguyên là nơi tập trung rất nhiều các trường đại học, cao đẳng chuyên nghiệp và các trường trung cấp dạy nghề, viện nghiên cứu khoa học,… Địa bàn phường Hoàng Văn Thụ có một số trường như: Trường Chính trị tỉnh Thái Nguyên, trung tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh Thái Nguyên và thành phố Thái Nguyên, trường trung học Bưu chính viễn thông và Công nghệ thông tin, trường THPT Lương Ngọc Quyến, trường THCS Nguyễn Du, trường THCS Chu Văn An, trường tiểu học Đội Cấn. - Thương mại: khu vực thành phố là nơi tập trung hệ thống các tòa nhà lớn như Victory, Đông Á, hay trung tâm thương mại Sao Việt, FCC.cùng với hoạt động sầm uất của các tuyến phố thương mại như Hoàng Văn Thụ, Lương Ngọc Quyến, Minh Cầu, Bắc Sơn.

Tình hình kinh tế Thành phố Thái Nguyên là một trong những vùng phát triển kinh tế trọng điểm của tỉnh Thái Nguyên, nơi đây là cội nguồn công nghiệp từ lâu đời, sở hữu nguồn tài nguyên, khoáng sản giàu có, khí hậu đặc trưng thuận lợi cho nuôi trồng rừng cây công nghiệp, cây ăn quả. Có điểm mạnh về khai thác tiềm năng du lịch với các điểm đến như Hồ Núi Cốc, ATK – Định Hóa… Thành phố Thái Nguyên có nguồn nhân lực dồi dào, cán bộ có trình độ chuyên môn và năng lực, đội ngũ công nhân cầm cán có tinh thần và trách nhiệm, ngoài ra thành phố còn tập trung nhiều trường đại học, là nguồn cung nhân lực cốt cán có trình độ đẩy nhanh sự phát triển của mặt bằng chung toàn tỉnh trên tất cả các lĩnh vực. Dự toán tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố riêng trong năm 2020 là 2. Về sản xuất nông nghiệp: tổng dân số có khoảng 80% tham gia vào sản xuất nông nghiệp kết hợp trồng trọt và chăn nuôi Về lâm nghiệp: diện tích đồi trọc ngày càng giảm, lượng cây xanh phủ đồi trọc ngày một nhiều.

Một phần diện tích cây trồng đã đến tuổi khai thác. Về dịch vụ:là ngành đang trên đà phát triển, góp phần tạo việc làm và tăng thêm nguồn thu cho người lao động. Đến nay, nước ta đã trải qua bốn đợt dịch Covid-19 bùng phát, ngay từ đầu tỉnh Thái Nguyên xác định việc phòng, chống loại dịch bệnh nguy hiểm này là ưu tiên hàng đầu nhằm bảo vệ sức khoẻ người dân, cộng đồng và là điều kiện để phát triển kinh tế nên cả hệ thống chính trị, xã hội vào cuộc với những biện pháp cụ thể, thiết thực, phù hợp với tình hình thực tiễn. Mô tả sơ lược về phòng khám thú y Phòng mạch thú y Vi Hoàng An được đưa vào hoạt động từ năm 2016 đến nay.

Ngoài dịch vụ chăm sóc, làm đẹp cho thú cảnh, phòng mạch còn 6 thực hiện khám, điều trị cho động vật đặc biệt là cho chó, mèo trong khu vực thành phố Thái Nguyên và các khu vực lân cận. * Chức năng, nhiệm vụ: - Là nơi rèn nghề cho sinh viên, cho sinh viên học tập và làm quen cũng như định hướng cho công việc tốt hơn trong tương lai. - Tư vấn, khám chữa bệnh và các dịch vụ làm đẹp cho thú cưng. - Tuyên truyền, tư vấn cho người dân về công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho vật nuôi, đặc biệt là thú cảnh.

- Cung cấp, buôn bán vật tư, thức ăn, thuốc,. phục vụ nhu cầu chăn nuôi. * Cơ cấu tổ chức của phòng mạch: + 01 chủ cơ sở (chị Vi Thị An); + 2 nhân viên phụ trách chính; + 7 sinh viên thực tập. * Cơ sở vật chất: Phòng mạch được xây dựng trên tổng diện tích 200m 2.

Gồm 8 phòng chức năng: quầy chính; phòng bày bán hàng hóa; phòng nuôi nhốt động vật; phòng cắt tỉa; phòng tắm sấy; phòng điều trị; kho vật tư, hàng hóa; phòng lưu trú gia súc bệnh. Cơ sở đã được trang bị đầy đủ các thiết bị hiện đại để phục vụ cho công tác chẩn đoán bệnh và điều trị bệnh như: như máy siêu âm, tủ lạnh, tủ ấm, máy sấy, đèn sưởi, máy xét nghiệm máu, đèn mổ, dụng cụ ngoại khoa. Từ năm 2016 đến nay, ngoài công tác chẩn đoán, phòng và điều trị bệnh, phòng mạch còn thực hiện các dịch vụ spa làm đẹp cho thú cưng như tạo mí, cắt tai, tắm, tỉa lông, cắt móng, vệ sinh tai, dịch vụ ký gửi thú cưng, dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, phối giống, mổ đỡ đẻ, triệt sản, buôn bán vật tư, thức ăn, thuốc,. Cơ sở khoa học 2.

Một số giống chó thông dụng * Chó Phú Quốc Chó Phú Quốc: chó Phú Quốc có nguồn gốc xuất phát từ đảo Phú Quốc - Việt Nam. Dòng này có thể hình khá lớn, cao 60 - 65 cm, nặng 20 - 25 kg, là giống chó rất tinh khôn. Lông một màu, có thể vàng hoặc đen, vện, xám hoặc màu lá úa, trên lưng có một xoáy dài đến gần gốc đuôi. Đây là giống chó rất trung thành, bản chất thông minh, nhanh nhẹn và có thể huấn luyện tốt, người ta thường nuôi với mục đích làm chó đi săn, giữ nhà hoặc bảo vệ, trung bình mỗi lứa chó cái đẻ khoảng 5 con.