Đặt vấn đề Cùng với sự phát triển của các ngành kinh tế, hiện nay ngành chăn nuôi cũng là một trong những ngành đang có xu hướng phát triển đi lên. Chăn nuôi có vị trí hết sức quan trọng trong cơ cấu của ngành nông nghiệp. Sản phẩm của ngành chăn nuôi là nguồn thực phẩm không thể thiếu đối với đời sống con người. Trong đó, chăn nuôi lợn đang trở thành yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế hộ gia đình nông nghiệp và các trang trại.
Với mục đích đa ngành của nền kinh tế hiện nay, chăn nuôi lợn trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong cơ cấu ngành chăn nuôi nói riêng và phát triển công nghiệp hóa hiện đại hóa nói chung. Sự hiệu quả trong chăn nuôi lợn mang lại lợi ích kinh tế nhanh nhất, lớn nhất đó chính là mô hình chăn nuôi công nghiệp ở các trang trại, xí nghiệp. Chăn nuôi lợn đã góp phần giải quyết vấn đề việc làm, cùng đó góp phần xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập và là cơ hội làm giàu cho người nông dân. Là một sinh viên chuyên ngành Dược Thú y - Khoa Chăn nuôi thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, ngoài việc được trang bị kiến thức chuyên môn thì việc sinh viên được tiếp cận với thực tiễn sản xuất là một việc rất cần thiết.
Giúp sinh viên có cơ hội vận dụng kiến thức lý thuyết đã được học từ nhà trường vào thực tiễn, cũng như tiếp cận với cách thức tổ chức, hoạt động sản xuất của một trang trại chăn nuôi lợn; trong đó đặc biệt là quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho vật nuôi. Xuất phát từ những ý nghĩa to lớn đó, được sự đồng ý của Ban Chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo hướng dẫn và cơ sở thực tập, em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn Công ty cổ phần Thiên Thuận Tường, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh”. Mục tiêu và yêu cầu 1. Mục tiêu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại cơ sở.
- Xác định và thực hiện quy trình phòng, trị bệnh và nuôi dưỡng, chăm sóc đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại. - Rèn luyện tay nghề, nâng cao hiểu biết và kinh nghiệm thực tế. - Góp phần giúp cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng chăn nuôi. Yêu cầu - Thực hiện được quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc lợn nái sinh sản.
- Thực hiện được quy trình phòng, trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản. - Thực hiện tốt các yêu cầu, quy định tại cơ sở. - Chăm chỉ, học hỏi để nâng cao kỹ thuật, tay nghề cá nhân. m 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.
Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Trại lợn của Công ty CP Thiên Thuận Tường nằm trên địa phận tổ 2, khu 1, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Trại hoạt động từ giữa năm 2007.
Đây là trại lợn tư nhân do ông Trần Hòa làm chủ đầu tư kiêm giám đốc công ty. Điều kiện tự nhiên Cẩm Phả là một thành phố thuộc tỉnh Quảng Ninh, ở vùng Đông Bắc Bộ, chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Do đó, trại lợn của Công ty CP Thiên Thuận Tường cũng chịu ảnh hưởng chung của khí hậu vùng. - Nhiệt độ trung bình năm là 23 ºC, nhiệt độ cao nhất vào tháng 7 là 39ºC, nhiệt độ thấp nhất vào tháng 1 là 12 ºC.
- Lượng mưa: Lượng mưa trung bình năm là 2. Lượng mưa hàng năm tương đối lớn, chế độ mưa chia làm hai mùa rõ rệt. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 10, tổng lượng mưa cả năm gần như tập trung vào mùa mưa, chiếm 80 - 90% tổng lượng mưa cả năm. Mùa khô thì lượng mưa rất nhỏ chỉ chiếm khoảng 10 - 20% tổng lượng mưa cả năm.
- Độ ẩm: Độ ẩm tương đối trong khu vực khá cao, trung bình tháng thấp nhất đạt 78% (tháng 10) và độ ẩm tương đối trung bình tháng cao nhất đạt 88% (tháng 3). - Bão, giông: Mỗi năm tỉnh Quảng Ninh (trong đó có thành phố Cẩm Phả) chịu ảnh hưởng trung bình của 5 - 6 đợt bão, năm nhiều có thể lên tới 9 - 10 đợt. Bão thường tới cấp 8 - 9, đặc biệt đã có những cơn bão cấp 12. Tháng 7, tháng 8 là những tháng bão hay đổ bộ vào Quảng Ninh.
Các cơn giông thường xảy ra trong mùa hè, trung bình mỗi tháng có 5 ngày. m 4 - Chế độ gió mùa: Mùa đông từ tháng 10 đến tháng 3, tháng 4 năm sau thường chịu ảnh hưởng của gió Bắc, Đông Bắc, mỗi tháng từ 3 - 4 đợt. Mùa hè từ tháng 5 đến tháng 9, chủ yếu là gió Nam, Đông Nam. Tốc độ gió trung bình năm là 3 - 3,4 m/s.
Cơ cấu tổ chức của trại * Đội ngũ quản lý, kĩ thuật, công nhân bao gồm: - 01 giám đốc. - 02 kỹ thuật trại. - 04 sinh viên thực tập. - 02 bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung của trại.
Với đội ngũ cán bộ, công nhân viên như trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau gồm tổ chuồng đẻ, tổ chuồng nái chửa, tổ chuồng thương phẩm. Mỗi tổ thực hiện công việc hàng ngày một cách nghiêm túc, đúng quy định của trại. * Nguồn thuốc và thức ăn: - Thuốc sử dụng của trại chủ yếu do Công ty TNHH Dược HANVET cung cấp. - Thức ăn được cung cấp bởi Công ty TNHH Thức ăn chăn nuôi Hòa Phát Hưng Yên.
Cơ sở vật chất của trại *Về cơ sở vật chất kỹ thuật: - Trại lợn của Công ty cổ phần Thiên Thuận Tường có khoảng 6 ha đất để xây dựng trang trại, nhà điều hành, nhà ở cho công nhân, bếp ăn và các công trình phụ phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. - Khu nhà ở của công nhân được xây ở đầu hướng gió; nhà ở được lợp ngói đỏ; có hai dãy nhà ở cho công nhân. m 5 - Khu nhà ăn xây dựng khang trang, sạch sẽ. - Khu chăn nuôi của công ty được quy hoạch bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 400 nái bao gồm: 3 chuồng đẻ mỗi chuồng có 50 ô kích thước 2,4 m x 1,6 m/ô; 2 chuồng nái chửa có 250 ô kích thước 2,4 m x 0,65 m/ô, 1 chuồng đực giống, nái hậu bị có 20 ô kích thước 5 m x 6 m, 6 chuồng thương phẩm mỗi chuồng có 20 ô kích thước 5 m x 6 m, và 1 chuồng úm có 20 ô kích thước 5 m x 6 m.
Cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi như: Kho thức ăn, phòng sát trùng, phòng pha tinh, kho bảo quản thuốc và vaccine. - Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có hệ thống quạt thông gió: 3 quạt đối với các chuồng đẻ; 4 quạt đối với các chuồng nái chửa, các chuồng thương phẩm, chuồng nái hậu bị, chuồng đực giống và chuồng úm. Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính mỗi cửa sổ có diện tích 1,2 m²; cách nền 1,2 m; mỗi cửa sổ cách nhau 0,8 m.
Trên trần được lắp hệ thống chống nóng bằng thép. Ngoài ra, mỗi chuồng thương phẩm còn được trang bị hệ thống cho ăn tự động hiện đại nhất hiện nay, với 100 % thiết bị và dây chuyền nhập khẩu từ nước ngoài. - Phòng pha tinh của trại được trang bị các dụng cụ hiện đại như: Máy đếm mật độ tinh trùng, kính hiển vi, thiết bị cảm ứng nhiệt, các dụng cụ đóng liều tinh, nồi hấp cách thủy dụng cụ và một số thiết bị khác. - Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng.
- Hệ thống nước trong trại chăn nuôi cho lợn: nước uống cho lợn là nước sạch mua từ bên ngoài vào (do trại xây dựng gần biển nên không thể khoan giếng lấy nước ngọt được). Nước tắm cho lợn, nước xả gầm, rửa chuồng được bơm từ ao chứa nước trong trang trại lên bể chứa và theo hệ thống ống nước dẫn tới các chuồng khác nhau. *Về cơ sở hạ tầng: - Trại xây dựng gồm 2 khu tách biệt: khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân, sinh viên; và khu chuồng nuôi. m 6 + Khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh tiện nghi và nhà bếp rộng rãi, sạch sẽ.
+ Trại có một nhà kho là nơi chứa thức ăn cho lợn và một kho thuốc là nơi cất giữ và bảo quản các loại thuốc, vaccine, dụng cụ kỹ thuật để phục vụ công tác chăm sóc, điều trị cho đàn lợn của trại. Thuận lợi và khó khăn của trại 2. Thuận lợi - Trại được xây dựng ở vị trí cách xa khu dân cư đảm bảo an toàn, thuận lợi cho công tác vệ sinh và phòng dịch, không làm ảnh hưởng đến người dân xung quanh. Đường giao thông thuận lợi.
- Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. - Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại, do đó rất phù hợp với điều kiện chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay. Khó khăn - Dịch bệnh diễn biến phức tạp nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh cao. - Giá thức ăn chăn nuôi ngày một tăng cao cũng một phần làm ảnh hưởng tới công tác chăn nuôi của trang trại.
Cơ sở khoa học của chuyên đề 2. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái 2. Sự thành thục về tính và thể vóc * Sự thành thục về tính: Gia súc phát triển đến một giai đoạn nhất định thì sẽ có biểu hiện về tính dục. Con đực có khả năng sinh ra tinh trùng, con cái có khả năng sinh ra tế bào trứng.
Theo Hoàng Toàn Thắng, Cao Văn (2006) [26], thành thục về tính là tuổi con vật bắt đầu có phản xạ sinh dục và có khả năng sinh sản. Lúc này tất cả các bộ phận sinh dục như: buồng trứng, tử cung, âm đạo, đã phát m 7 triển hoàn thiện và có thể bắt đầu bước vào hoạt động sinh sản. Đồng thời với sự phát triển hoàn thiện bên trong thì ở bên ngoài các bộ phận sinh dục phụ cũng xuất hiện và gia súc có phản xạ về tính hay xuất hiện hiện tượng động dục. Theo Nguyễn Mạnh Hà và cs.