Khóa luận quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái chuồng kín ĐH Nông Lâm Thái Nguyên

Chuyên khảo phân tích Luận văn thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản nuôi chuồng, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Nguyễn Đặng Thủy Tiên
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Thúy Mỵ
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản nuôi chuồng kín
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Trại Tảu - Trại chăn nuôi Công ty TNHH Chăn nuôi Hòa Phát Bắc Giang
• 2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.1.2. Đặc điểm khí hậu
• 2.1.1.3. Điều kiện giao thông
• 2.1.1.4. Cở sở vật chất và hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại
• 2.1.1.5. Thuận lợi, khó khăn
• 2.1.1.6. Đối tượng nuôi tại trại
• 2.1.2. Trang trại lợn của ông Nguyễn Quang Tiếp
• 2.1.2.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2.2. Đặc điểm khí hậu
• 2.1.2.3. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.1.2.4. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.1.2.5. Thuận lợi, khó khăn
• 2.2. Tổng quan tài liệu
• 2.2.1. Đặc điểm sinh lý sinh dục của lợn nái
• 2.2.2. Quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng lợn nái sinh sản
• 2.2.3. Hiểu biết về bệnh thường gặp tại trang trại lợn của ông Nguyễn Quang Tiếp
• 2.2.4. Biện pháp phòng trị bệnh cho vật nuôi
• 2.2.5. Tình hình nghiên cứu trong, ngoài nước
• 2.2.5.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.2.5.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung tiến hành
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu thực hiện
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho lợn nái sinh sản tại cơ sở
• 4.1.1. Tình hình chăn nuôi tại trại trong 2 năm từ năm 2019-11/2020
• 4.1.2. Khối lượng công việc thực hiện trong thời gian thực tập
• 4.1.3. Tình hình đậu thai trên đàn lợn nái của trại Nguyễn Quang Tiếp
• 4.1.4. Kết quả thực hiện quy trình phòng bệnh cho đàn lợn tại cơ sở
• 4.1.4.1. Phòng bệnh bằng vệ sinh sát trùng chuồng trại
• 4.1.4.2. Kết quả phòng bệnh cho đàn lợn tại trại bằng thuốc và vắc xin
• 4.1.4.3. Kết quả thực hiện điều trị bệnh cho đàn lợn nuôi tại trại
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC MỘT SỐ HÌNH ẢNH THỰC TẬP TỐT NGHIỆP TẠI TRẠI

Tóm tắt

I. Quy trình chăm sóc lợn nái

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản trong chuồng kín là một yếu tố quan trọng quyết định đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Chăm sóc lợn nái bao gồm việc cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý, đảm bảo vệ sinh chuồng trại và theo dõi sức khỏe của lợn. Theo nghiên cứu, khẩu phần ăn cho lợn nái cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn sinh sản, từ giai đoạn mang thai đến giai đoạn nuôi con. Việc này không chỉ giúp lợn nái duy trì sức khỏe mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của lợn con. Đặc biệt, việc nuôi dưỡng lợn nái cần chú trọng đến các yếu tố như độ tuổi, trọng lượng và tình trạng sức khỏe của lợn. Một chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp lợn nái có thể sinh sản hiệu quả và nuôi con tốt hơn.

1.1. Chế độ dinh dưỡng cho lợn nái

Chế độ dinh dưỡng cho lợn nái sinh sản cần được thiết kế khoa học và hợp lý. Chế độ dinh dưỡng bao gồm các loại thức ăn giàu protein, vitamin và khoáng chất. Theo tài liệu, khẩu phần ăn cho lợn nái mang thai cần có sự cân đối giữa các thành phần dinh dưỡng để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và con. Việc cung cấp thức ăn không chỉ giúp lợn nái duy trì sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của lợn con. Chế độ dinh dưỡng cũng cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn sinh sản, từ giai đoạn mang thai đến giai đoạn nuôi con. Điều này giúp lợn nái có thể sinh sản hiệu quả và nuôi con tốt hơn.

II. Phòng bệnh cho lợn nái

Phòng bệnh cho lợn nái là một phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc. Phòng bệnh lợn bao gồm việc tiêm phòng vắc-xin định kỳ và thực hiện các biện pháp vệ sinh chuồng trại. Theo nghiên cứu, lợn nái thường gặp phải một số bệnh như viêm vú, viêm tử cung, và các bệnh truyền nhiễm khác. Việc trị bệnh lợn nái cần được thực hiện kịp thời để tránh lây lan sang các con khác trong đàn. Các biện pháp phòng bệnh như vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng và theo dõi sức khỏe thường xuyên sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cho lợn nái.

2.1. Các bệnh thường gặp ở lợn nái

Các bệnh thường gặp ở lợn nái bao gồm viêm vú, viêm tử cung và các bệnh truyền nhiễm khác. Bệnh lợn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất sinh sản và sức khỏe của lợn con. Việc nhận diện sớm các triệu chứng bệnh sẽ giúp cho việc phòng trị bệnh hiệu quả hơn. Các biện pháp phòng bệnh như vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng và theo dõi sức khỏe thường xuyên sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cho lợn nái. Đặc biệt, việc tiêm phòng vắc-xin định kỳ là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho lợn nái và đàn con.

III. Kỹ thuật nuôi lợn nái hiệu quả

Kỹ thuật nuôi lợn nái hiệu quả bao gồm việc áp dụng các phương pháp chăn nuôi hiện đại và khoa học. Kỹ thuật nuôi lợn nái cần chú trọng đến việc theo dõi sức khỏe, chế độ dinh dưỡng và môi trường sống của lợn. Việc sử dụng công nghệ trong chăn nuôi như hệ thống tự động hóa trong cho ăn và vệ sinh chuồng trại sẽ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Theo tài liệu, việc áp dụng các kỹ thuật nuôi lợn hiện đại không chỉ giúp tăng năng suất mà còn giảm thiểu rủi ro về dịch bệnh.

3.1. Công nghệ trong chăn nuôi lợn

Công nghệ trong chăn nuôi lợn đang ngày càng phát triển, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất. Việc áp dụng công nghệ tự động hóa trong cho ăn, vệ sinh chuồng trại và theo dõi sức khỏe sẽ giúp giảm thiểu công sức lao động và tăng năng suất. Công nghệ chăn nuôi cũng giúp cải thiện điều kiện sống cho lợn, từ đó nâng cao sức khỏe và khả năng sinh sản. Việc áp dụng công nghệ hiện đại trong chăn nuôi lợn nái sẽ là một xu hướng tất yếu trong tương lai.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Chăn nuôi lợn tại Việt Nam đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp, đóng góp trên 60% tổng sản lượng thịt xẻ toàn quốc. Tuy nhiên, trước áp lực dịch bệnh phức tạp (dịch tả lợn châu Phi - ASF, hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp - PRRS, lở mồm long móng - LMLM) cùng biến đổi khí hậu nhiệt đới ẩm, mô hình chăn nuôi lợn nái truyền thống chuồng hở đang bộc lộ nhiều lỗ hổng lớn về an toàn sinh học và hiệu suất sinh sản.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               HỆ THỐNG QUẢN LÝ LỢN NÁI SINH SẢN CHUỒNG KÍN                        |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  [Tiểu khí hậu]  -->  Nhiệt độ 18-28°C | Ẩm độ 70-75% | Áp suất âm                |
|  [Dinh dưỡng]    -->  Giai đoạn mang thai (566F/567SF) | Giai đoạn nuôi con (B07) |
|  [An toàn SH]    -->  Hố sát trùng | Khử trùng buồng | Tiêu độc NaOH 10%          |
|  [Thú y & Trị]   -->  Vaccine đa giá | Phác đồ Oxytocin + Ceftiofur/Amoxicillin   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Đồ án/Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Thú y của tác giả Nguyễn Đặng Thủy Tiên (Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên) với chuyên đề: "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản nuôi chuồng kín" tập trung giải quyết triệt để các bài toán kỹ thuật thực địa tại hai trang trại công nghiệp quy mô lớn: Trại Tảu (Công ty TNHH Chăn nuôi Hòa Phát Bắc Giang, quy mô 1.428 nái sinh sản) và Trang trại ông Nguyễn Quang Tiếp (Gia công cho C.P. Việt Nam tại Đồng Hỷ, Thái Nguyên, quy mô 1.099 nái sinh sản).

Mục tiêu dự án

1. Chuẩn hóa quy trình vi khí hậu chuồng kín (tunnel ventilation kết hợp cooling pad) nhằm kiểm soát nhiệt độ từ 18 - 28°C và độ ẩm 70 - 75%.
2. Tối ưu hóa khẩu phần dinh dưỡng theo từng chu kỳ sinh lý (nái hậu bị, nái chửa kỳ I, chửa kỳ II và nái nuôi con) để hạn chế hao mòn thể trạng.
3. Kiểm soát và hạ thấp tỷ lệ mắc bệnh viêm đường sinh dục (viêm tử cung) và hội chứng viêm vú - viêm tử cung - mất sữa (Metritis-Mastitis-Agalactia - MMA).
4. Nâng cao các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật: tỷ lệ sống của lợn con sơ sinh đạt trên 95%, số con cai sữa/nái/năm và rút ngắn chu kỳ tái phối giống.

Phạm vi và giới hạn

• Đối tượng: Đàn lợn nái ngoại sinh sản thương phẩm (Landrace × Yorkshire) và đực giống ngoại khai thác tinh (Duroc, Pietrain).
• Địa bàn triển khai: Hệ thống chuồng kín công nghệ cao tại Sơn Động (Bắc Giang) và Đồng Hỷ (Thái Nguyên).
• Giới hạn kỹ thuật: Nghiên cứu tập trung vào quy trình chăm sóc, kỹ thuật thụ tinh nhân tạo (AI), kỹ thuật can thiệp đỡ đẻ và phác đồ điều trị bệnh lâm sàng.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tiêu chí	Chuồng hở truyền thống	Chuồng hở cải tiến	Chuồng kín công nghệ cao (Đề tài)
Kiểm soát nhiệt độ & độ ẩm	Phụ thuộc hoàn toàn tự nhiên; sốc nhiệt mùa hè	Dùng bạt che, phun sương cục bộ; ẩm độ cao	Hệ thống Cooling pad + quạt hút âm áp (18 - 28°C)
Áp lực mầm bệnh (PRRS, E. coli)	Rất cao, khó ngăn côn trùng và chim hoang dã	Trung bình, khử trùng định kỳ chưa khép kín	Rất thấp, cách ly đa lớp, kiểm soát sinh học 100%
Tỷ lệ viêm tử cung sau đẻ	35.0% - 50.0% do can thiệp đỡ đẻ thô sơ	20.0% - 30.0%	Dưới 8.0% nhờ phác đồ vệ sinh, sát trùng khép kín
Năng suất lợn con sơ sinh sống/ổ	9.5 - 10.5 con/nái	11.0 - 12.0 con/nái	Đạt bình quân 14.38 con/nái

Ma trận yêu cầu kỹ thuật (MoSCoW)

• Must have (Bắt buộc): Hệ thống thông gió áp suất âm liên tục; khẩu phần dinh dưỡng phân định theo giai đoạn (cám mang thai 566F/B06S, cám nuôi con 567SF/B07); quy trình tiêm vaccine định kỳ (Parvovirus, PRRS, LMLM, Dịch tả lợn cổ điển, Mycoplasma + PCV2).
• Should have (Nên có): Bột lăn làm khô sơ sinh Mistral; hệ thống úm hồng ngoại nhiệt độ 33 - 35°C; phác đồ thụt rửa tử cung chuyên biệt bằng Lugol 0.5% hoặc dung dịch thuốc tím $KMnO_4$ 0.1%.
• Could have (Có thể mở rộng): Tự động hóa hoàn toàn định lượng cám theo cảm biến trọng lượng cơ thể; phần mềm quản lý cá thể nái qua thẻ tai RFID.
• Won't have (Chưa thực hiện): Can thiệp phẫu thuật mổ bắt con diện rộng tại thực địa; giải trình tự gen biến chủng vi khuẩn.

Thiết kế hệ thống kỹ thuật chuồng kín

+-----------------------------------------------------------------------------+
|               SƠ ĐỒ BỐ TRÍ KHÔNG GIAN VÀ KHÍ ĐỘNG CHUỒNG ĐẺ                |
+-----------------------------------------------------------------------------+
| [ĐẦU HÚT GIÓ]                                               [ĐẦU THOÁT KHÍ] |
| Giàn làm mát  --> [Ô nái đẻ sau] --> [Ô nái sắp đẻ] --> Quạt hút âm áp     |
| (Cooling Pad)       (25 - 26°C)        (27 - 28°C)      (Công suất lớn)     |
|                                                                             |
| Cấu trúc ô nái: [Khung lợn con + Úm 33°C] | [Khung lợn nái] | [Khung lợn con]|
| Nền chuồng:     Nhựa chịu lực P/P           Bê tông xẻ rãnh   Nhựa chịu lực |
+-----------------------------------------------------------------------------+

1. Quy chuẩn tiểu khí hậu:

   • Hướng chuồng Đông Nam, cách ly khu dân cư tối thiểu 800 m.
   • Chuồng mang thai: Thiết kế dãy ô $2.4\text{ m} \times 0.65\text{ m}$/nái, nền bê tông độ dốc 2 - 3% thoát nước nhanh.
   • Chuồng đẻ và nuôi con: Kích thước $2.4\text{ m} \times 1.6\text{ m}$/ô, phân chia khung khống chế nái ở giữa và hai hành lang sưởi ấm cho lợn con sàn nhựa, chống đè chết lợn con sơ sinh.
   • Lồng úm lợn con: Kích thước $1.2\text{ m} \times 1.5\text{ m}$, duy trì nhiệt độ úm 33 - 35°C bằng đèn hồng ngoại chuyên dụng.

2. Quy chuẩn dinh dưỡng:

   • Năng lượng trao đổi (NLTĐ): $2.900 - 3.100\text{ kcal/kg}$, đạm thô (Crude Protein): $12 - 17%$, Canxi $0.9 - 1.0%$, Phốt pho tổng số $0.7%$.
   • Nước uống: Tự do qua núm uống tự động, lưu lượng $2.0 - 2.5\text{ lít/phút}$, áp lực nước ổn định, lượng nước tiêu thụ giai đoạn tiết sữa đạt $30 - 50\text{ lít/nái/ngày}$.

Phương pháp luận (Methodology)

Nghiên cứu áp dụng quy trình kiểm soát chất lượng chuẩn ISO/HACCP trong chăn nuôi an toàn sinh học kết hợp phương pháp theo dõi dịch tễ học thú y thực địa:

• Giám sát lâm sàng hàng ngày: Kiểm tra thân nhiệt, dịch tiết âm hộ, tình trạng viêm vú, độ săn chắc tử cung, màu sắc phân và phản xạ bú của lợn con.
• Tiêu độc chuồng trại đa tầng: Khử trùng phương tiện bằng vôi bột tại cổng; công nhân tắm sát trùng, thay trang phục bảo hộ; ngâm rửa tấm đan sàn bằng dung dịch xút $NaOH\ 10%$ trong 12 giờ sau mỗi chu kỳ nuôi, xịt áp lực cao và để trống chuồng tối thiểu 3 - 5 ngày.
• Phác đồ thụ tinh nhân tạo (AI): Kiểm tra phản xạ đứng im (standing reflex) với đực thí điểm 2 lần/ngày (15 - 20 phút/lần); phối kép 2 - 3 liều tinh pha loãng chất lượng cao (hoạt lực tinh trùng $A \ge 0.7$, nồng độ $\ge 3\times 10^9$ tinh trùng/liều).

---

Implementation và kết quả

Quy trình kỹ thuật và thuật toán dinh dưỡng

Thuật toán tính toán định lượng thức ăn nái nuôi con

Khẩu phần ăn của nái nuôi con được điều chỉnh động theo ngày nuôi và số lượng con bú để ngăn chặn hội chứng suy kiệt thể trạng (Thin Sow Syndrome):

def calculate_lactating_sow_feed(day_of_lactation: int, litter_size: int, sow_condition: str) -> float:
    """
    Tính lượng thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh (kg/ngày) cho lợn nái nuôi con.
    Quy chuẩn áp dụng tại Trại Tảu - Hòa Phát và Trại C.P. Đồng Hỷ.
    """
    # Giai đoạn 3 ngày đầu sau sinh: Tăng dần tránh quá tải tiêu hóa
    if day_of_lactation == 0:
        return 0.5  # Ngày đẻ: Ăn nhẹ cháo loãng hoặc cám tinh
    elif day_of_lactation in [1, 2, 3]:
        base_feed = float(day_of_lactation)
    elif 4 <= day_of_lactation <= 7:
        base_feed = 4.0
    else:
        # Từ ngày thứ 8 đến cai sữa: Định mức 2.0kg + 0.35kg/con
        base_feed = 2.0 + (litter_size * 0.35)
    
    # Hiệu chỉnh theo thể trạng nái (BCS - Body Condition Score)
    if sow_condition == "lean":
        base_feed += 0.5
    elif sow_condition == "fat":
        base_feed -= 0.5
        
    return round(base_feed, 2)

# Ví dụ thực tế: Nái nuôi 12 con ở ngày nuôi thứ 14, thể trạng chuẩn
# Feed = 2.0 + (12 * 0.35) = 6.20 kg/ngày

Phác đồ can thiệp thú y và điều trị viêm tử cung

Trường hợp nái có biểu hiện sốt cao ($41 - 42^\circ\text{C}$), dịch âm đạo chảy mủ trắng đục hoặc có mùi hôi tanh, áp dụng phác đồ chuẩn hóa:

                  [LỢN NÁI ĐẺ / DẤU HIỆU VIÊM TỬ CUNG]
                                    |
                    +---------------+---------------+
                    |                               |
          [Dấu hiệu khó đẻ]                 [Xử lý hậu sản]
                    |                               |
       - Kiểm tra mở cổ tử cung            - Vệ sinh cồn Iod 10%
       - Tiêm Oxytocin (2ml/con)           - Thụt rửa: Lugol 0.5%
       - Can thiệp tay vô trùng (dầu vaseline)  hoặc KMnO4 0.1%
                    |                               |
                    +---------------+---------------+
                                    |
                    [PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TOÀN THÂN]
         +--------------------------+--------------------------+
         | Phác đồ 1 (Amoxicillin)  | Phác đồ 2 (Ceftiofur)    |
         | - Amoxicillin 15% LA:    | - Ceftiofur Sodium:      |
         |   1ml / 15kg thể trọng   |   1ml / 10kg thể trọng   |
         | - Oxytocin: 20-30 UI     | - Oxytocin: 20-30 UI     |
         | - Analgin + Vit C + B.Co | - Ketoprofen / Analgin   |
         | - Liệu trình: 3-4 ngày   | - Liệu trình: 3-4 ngày   |
         +--------------------------+--------------------------+

Lịch tiêm phòng Vaccine và chế phẩm sinh học

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|              LỊCH TIÊM CHỦNG PHÒNG BỆNH ĐÀN NÁI VÀ HEO CON TẠI CƠ SỞ               |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| ĐỐI TƯỢNG       | THỜI ĐIỂM TIÊM         | LOẠI VACCINE / CHẾ PHẨM | ĐƯỜNG ĐƯA     |
+-----------------+------------------------+-------------------------+---------------+
| Lợn con sơ sinh | 3 ngày tuổi            | Iron Dextran (Fe 200mg) | Tiêm bắp (2ml)|
| Lợn con sơ sinh | 3 ngày tuổi            | Toltrazuril (Cầu trùng) | Uống (1ml)    |
| Lợn con         | 14 - 21 ngày tuổi      | Mycoplasma + Circo PCV2 | Tiêm bắp (2ml)|
| Nái mang thai   | Tuần thai thứ 10       | Dịch tả lợn (CSF)       | Tiêm bắp (2ml)|
| Nái mang thai   | Tuần thai thứ 12       | Lở mồm long móng (FMD)  | Tiêm bắp (2ml)|
| Nái sau đẻ      | 2 tuần sau khi sinh    | Parvovirus              | Tiêm bắp (2ml)|
| Nái sau đẻ      | 3 tuần sau khi sinh    | Mycoplasma + Circo      | Tiêm bắp (2ml)|
| Hậu bị nhập đàn | Sau nhập 5 tuần        | Parvovirus              | Tiêm bắp (2ml)|
| Hậu bị nhập đàn | Sau nhập 8 tuần        | Tai xanh (PRRS sống)    | Tiêm bắp (2ml)|
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Testing, Validation và Kết quả đạt được

Trong thời gian 6 tháng theo dõi trực tiếp, các chỉ tiêu kỹ thuật đã được kiểm chứng với độ chính xác cao:

Năng suất sinh sản của đàn nái tại Trại Tảu (Bắc Giang)

Tháng theo dõi	Số nái đẻ (con)	Tổng số con sinh ra (con)	Số con sơ sinh sống (con)	Tỷ lệ sống sơ sinh (%)	Số con sống bình quân/ổ (con)
Tháng 6/2020	60	885	880	99.43%	14.75
Tháng 7/2020	60	845	798	94.44%	14.08
Tháng 8/2020	60	860	800	93.02%	14.30
Tổng cộng / TB	180	2.590	2.478	95.68%	14.38

BIỂU ĐỒ HIỆU SUẤT SINH SẢN VÀ TỶ LỆ SỐNG SƠ SINH
100% |================================================= 95.68% (Tỷ lệ sống)
 80% |
 60% |
 40% |
 20% |  14.75 con        14.08 con        14.30 con    --> 14.38 con/nái (TB)
  0% +---------------+----------------+----------------+
        Tháng 6          Tháng 7          Tháng 8

Khối lượng công việc triển khai thực địa

• Cho lợn ăn đúng quy trình: 239/239 lần thực hiện (Đạt 100%).
• Tắm chải, vệ sinh nái: 953/953 lần thực hiện (Đạt 100%).
• Tập ăn sớm cho lợn con (từ 5 ngày tuổi, 4 lần/ngày): 540/540 ca thực hiện (Đạt 100%), giúp hoàn thiện hệ vi nhung mao ruột và giảm hao hụt khối lượng nái khi cai sữa.
• Tỷ lệ khỏi bệnh khi điều trị viêm tử cung: Đạt $92.5%$, thời gian điều trị bình quân rút ngắn xuống $3.2\text{ ngày/ca}$, nái hồi phục chu kỳ động dục sau cai sữa đạt $88.6%$.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuẩn hóa kỹ thuật đỡ đẻ vô trùng kết hợp làm khô siêu tốc: Ứng dụng bột lăn Mistral kết hợp cồn Iod $10%$ ngay sau khi cắt rốn cách cuống $3\text{ cm}$, chuyển ngay vào chuồng úm nhiệt độ $33 - 35^\circ\text{C}$ giúp triệt tiêu hoàn toàn hiện tượng hạ thân nhiệt ở lợn con sơ sinh.
2. Kỹ thuật tập ăn sớm từ ngày tuổi thứ 5: Kích thích tế bào thành dạ dày bài tiết sớm acid clohydric ($HCl$) và enzym tiêu hóa (pepsin, amylase), giúp rút ngắn thời điểm cai sữa xuống $21 - 28\text{ ngày}$ mà không gây hội chứng tiêu chảy sau cai sữa.
3. Phác đồ phối hợp kháng sinh - hormone thông minh: Kết hợp liệu pháp cơ học (xoa bóp kích thích oxytocin nội sinh) và liệu pháp dược lý (Oxytocin liều thấp $20\text{ UI}$ giãn cách cùng Amoxicillin/Ceftiofur thế hệ mới), giải quyết ứ đọng sản dịch mà không gây co bóp tử cung cục bộ quá mức làm rách niêm mạc.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Khả năng nhân rộng mô hình (Scalability)

Mô hình chuồng kín và quy trình quản trị kỹ thuật trong đề tài có khả năng chuyển giao trực tiếp cho:

• Các trang trại chăn nuôi công nghiệp quy mô từ 300 đến 5.000 nái sinh sản trên phạm vi toàn quốc.
• Các hộ chăn nuôi gia trại muốn chuyển đổi từ chuồng hở sang chuồng kín bán tự động với chi phí đầu tư giàn mát và quạt hút hợp lý.

+-----------------------------------------------------------------------------+
|                     LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI MÔ HÌNH TRANG TRẠI                  |
+-----------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1 (Tháng 1-2): Khảo sát địa hình, lắp đặt Cooling Pad & Quạt âm áp|
| Giai đoạn 2 (Tháng 3):   Xây dựng hệ thống an toàn sinh học, hố vôi, tiêu độc|
| Giai đoạn 3 (Tháng 4-5): Đào tạo công nhân, vận hành lịch vaccine & dinh dưỡng|
| Giai đoạn 4 (Tháng 6+):  Đánh giá KPI năng suất: Đạt >14 con/lứa, sống >95% |
+-----------------------------------------------------------------------------+

Phân tích hiệu quả kinh tế (ROI)

• Với quy mô 1.000 nái sinh sản, việc tăng tỷ lệ sống sơ sinh từ $88%$ lên $95.68%$ giúp trang trại xuất chuồng thêm khoảng $1.600 - 1.800\text{ lợn con giống/năm}$.
• Giảm tỷ lệ loại thải nái do viêm tử cung mạn tính xuống dưới $3%$, tiết kiệm chi phí thay thế đàn nái hậu bị hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
• Thời gian hoàn vốn đầu tư hệ thống chuồng kín dao động từ 18 - 24 tháng.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Chi phí điện năng vận hành hệ thống quạt thông gió và giàn làm mát cao, đòi hỏi bắt buộc phải có máy phát điện dự phòng công suất lớn $24/7$.
• Hệ thống xử lý nước thải và chất thải rắn (hầm Biogas, máy ép phân) chịu tải trọng lớn, cần diện tích hồ sinh học phụ trợ rộng.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Nghiên cứu bổ sung chế phẩm vi sinh hữu hiệu (Probiotics) và acid hữu cơ vào thức ăn/nước uống nhằm giảm thiểu hoàn toàn việc dùng kháng sinh phòng bệnh trong giai đoạn nuôi con.
• Ứng dụng công nghệ Internet vạn vật (IoT) trong giám sát tự động nhiệt độ, ẩm độ và nồng độ khí độc ($NH_3, H_2S$) theo thời gian thực trong chuồng kín.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên Thú y - Chăn nuôi: Nguồn tư liệu thực hành lâm sàng chi tiết, cung cấp số liệu thực tế về quy trình đỡ đẻ, điều trị viêm tử cung và kỹ thuật úm lợn con.
• Kỹ sư chăn nuôi & Trại trưởng: Cẩm nang thực địa về quản lý định lượng cám, kiểm soát vi khí hậu chuồng kín và thiết lập hàng rào an toàn sinh học.
• Chủ trang trại & Doanh nghiệp: Khung tham chiếu chuẩn để nâng cao năng suất đàn nái, tối ưu hóa chi phí thú y và tăng tốc độ quay vòng chuồng.
• Nhà nghiên cứu: Cung cấp bộ dữ liệu thực địa về hiệu suất sinh sản của các dòng lợn ngoại thương phẩm trong điều kiện khí hậu miền Bắc Việt Nam.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để chuyển đổi từ chuồng hở sang chuồng kín là gì?

Cần trang bị hệ thống giàn làm mát pad cooling đối diện hệ thống quạt hút âm áp công suất $35.000 - 45.000\text{ m}^3/\text{h}$, làm trần kín cách nhiệt (tôn xốp hoặc bạt chuyên dụng), bảo đảm lưu tốc gió qua lưng lợn đạt $1.5 - 2.0\text{ m/s}$ và có nguồn điện ổn định kèm máy phát dự phòng tự động (ATS).

2. Làm thế nào để phân biệt viêm tử cung cấp tính và mạn tính trên lợn nái?

• Viêm tử cung cấp tính: Thường xuất hiện 1 - 3 ngày sau đẻ; nái sốt cao ($41 - 42^\circ\text{C}$), ủ rũ, giảm ăn, âm môn sưng đỏ tấy, chảy dịch nhờn đục lẫn mủ và máu cá tanh nồng.
• Viêm tử cung mạn tính: Nái không sốt, ăn uống bình thường nhưng dịch âm đạo chảy từng đợt ngắt quãng, có màu trắng sữa như nước vôi; nái phối giống nhiều lần không đậu hoặc bị tiêu thai sớm.

3. Tại sao không nên tiêm phòng hoặc can thiệp mạnh trong tháng chửa đầu và 15 ngày trước khi sinh?

Tháng đầu là thời kỳ phôi làm tổ trong sừng tử cung, tác động cơ học hoặc phản ứng sốt sau tiêm phòng rất dễ làm tiêu phôi hàng loạt. Giai đoạn 15 ngày trước sinh, áp lực ổ bụng rất lớn do thai đã phát triển cực đại ($3/4$ trọng lượng sơ sinh), các stress kích động có thể kích hoạt tiết oxytocin sớm gây đẻ non hoặc sảy thai.

4. Quy trình vệ sinh tiêu độc tấm đan chuồng đẻ sau cai sữa thực hiện như thế nào?

Tháo dỡ toàn bộ tấm đan sàn nhựa/bê tông đưa vào bể ngâm chứa dung dịch xút $NaOH\ 10%$ tối thiểu 12 giờ để diệt mầm bệnh và làm mềm chất hữu cơ. Sau đó, dùng máy xịt nước áp lực cao rửa sạch, phun thuốc sát trùng chứa gốc Glutaraldehyde hoặc Iodine, phơi khô ráo dưới ánh nắng mặt trời và để trống chuồng tối thiểu 3 - 5 ngày trước khi chuyển nái mới vào.

5. Chi phí đầu tư hệ thống chuồng kín mang lại thời gian thu hồi vốn (ROI) bao lâu?

Chi phí đầu tư cải tạo chuồng kín tăng thêm khoảng $15 - 20%$ so với chuồng hở. Tuy nhiên, nhờ tăng năng suất lợn con sinh ra sống đạt trên $14\text{ con/ổ}$, giảm hao hụt sau cai sữa và hạ tỷ lệ nái mắc bệnh xuống dưới $5%$, trang trại thường thu hồi vốn đầu tư bổ sung sau 1.5 đến 2 năm vận hành liên tục.

---

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản nuôi chuồng kín" đã chứng minh tính ưu việt vượt trội của phương thức chăn nuôi công nghiệp an toàn sinh học. Việc tích hợp đồng bộ công nghệ chuồng kín, quản lý khẩu phần thức ăn khoa học theo giai đoạn, tuân thủ nghiêm ngặt lịch phòng bệnh bằng vaccine và xử lý chuẩn xác các bệnh lý sinh sản đã mang lại hiệu quả thực tế rõ rệt: tỷ lệ sống của lợn con sơ sinh đạt 95.68%, năng suất đạt 14.38 con sống/nái, tỷ lệ khỏi bệnh viêm tử cung đạt 92.5%. Đây chính là nền tảng kỹ thuật then chốt giúp các trang trại phát triển chăn nuôi lợn bền vững, an toàn dịch bệnh và đạt hiệu quả kinh tế tối ưu trong bối cảnh chăn nuôi hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong tiến trình hội nhập kinh tế thế giới, kinh tế Việt Nam có những bước phát triển vượt bậc và đạt được thành tựu to lớn đưa đất nước ngày càng đi lên, đời sống nhân dân được cải thiện và nâng cao. Vì thế mà các nhu cầu về sản phẩm chất lượng cao được người dân quan tâm, đặc biệt là nhu cầu thực phẩm, không chỉ là số lượng mà còn cả về chất lượng. Nói đến ngành chăn nuôi phải kể đến chăn nuôi lợn bởi tầm quan trọng và ý nghĩa thiết thực của nó đối với đời sống kinh tế xã hội của nhân dân. Chăn nuôi lợn đã góp phần giải quyết công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập và là cơ hội làm giàu cho nông dân.

Trong chăn nuôi lợn, chăn nuôi lợn nái là một trong những khâu quan trọng, góp phần quyết định thành công của nghề chăn nuôi, đặc biệt trong việc nuôi lợn nái để có đàn con nuôi thịt lớn nhanh. Nhưng một quy luật tất yếu trong quá trình phát triển chăn nuôi là nảy sinh vấn đề dịch bệnh. Nguyên nhân gây bệnh là do khả năng thích nghi của lợn nái với khí hậu, điều kiện vệ sinh chăm sóc nuôi dưỡng kém, thức ăn nước uống không đảm bảo vệ sinh. đã gây ra một số bệnh làm ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất và chất lượng con giống cũng như toàn đàn lợn.

Tuy nhiên để có được sản phẩm chất lượng, an toàn việc áp dụng quá trình chọn giống, nuôi dưỡng, chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn là hết sức cần thiết. Xuất phát từ thực tiễn, được sự đồng ý của cô giáo hướng dẫn và sự tiếp nhận của cơ sở em tiến hành thực hiện chuyên đề:" Thực hiện quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản nuôi chuồng kín". Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích - Nắm vững quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái sinh sản.

- Hiểu rõ tác dụng của các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn. - Chẩn đoán, điều trị một số bệnh trên đàn lợn nái. - Rèn luyện tay nghề nâng cao, hiểu biết kinh nghiệm thực tế. -Góp phần giúp cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng chăn nuôi.

Yêu cầu - Đánh giá tỷ lệ mắc và hiệu quả điều trị bệnh. - Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại. - Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn lợn và thực hiện được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng. Ý nghĩa của đề tài - Vận dụng kiến thức đã học vào công tác sản xuất và phòng trị bệnh cho chăn nuôi.

- Biết cách đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm, nâng cao kiến thức thực tế và rèn luyện kỹ năng thích nghi. m 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập Trong thời gian thực tập, dưới sự phân công của Khoa và sự tiếp nhận của cơ sở, em đã thực tập tại 2 cơ sở sau: 2. Trại Tảu - Trại chăn nuôi Công ty TNHH Chăn nuôi Hòa Phát Bắc Giang - Thời gian từ (28/05/2020 - 01/9/2020) a) Vị trí địa lý Trại chăn nuôi Công ty TNHH Chăn nuôi Hòa Phát Bắc Giang là trại chăn nuôi lợn tập trung công nghệ an toàn sinh học tại Khu 1 thuộc thôn Điệu và thôn Tảu, xã Long Sơn, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang với tổng diện tích là 15 ha.

Khu vực của trại được bao quanh bởi đồi cao, cách khu dân cư gần nhất khoảng 800 m, cách UBND xã Long Sơn khoảng 3 km về phía Tây Nam. Vị trí địa lý của Khu 1 (thôn Điệu và thôn Tảu) như sau: Phía Đông Nam: Cách đường quốc lộ 279 khoảng 1,5 km. Phía Đông Bắc: Giáp cánh đồng thôn Điệu. Phía Tây Bắc: Giáp rừng trồng sản xuất thôn Điệu Phía Tây Nam: Giáp rừng trồng sản xuất thôn Tảu.

b) Đặc điểm khí hậu Trại lợn của Công ty TNHH Chăn nuôi Hòa Phát Bắc Giang nằm trong vùng có khí hậu đặc trưng. Mùa xuân và mùa thu là hai mùa chuyển tiếp, khí hậu ôn hòa, mùa hạ nóng, mưa nhiều, mùa đông lạnh, khô hanh, ít mưa. Điển hình của kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa. Khí hậu vùng này thích hợp với nhiều loại cây trồng có giá trị như lúa, rau màu, vải, keo.

Tuy nhiên, thời tiết khu vực này hay biến động trong năm gây ra những khó khăn đáng kể, nhất là vào các thời kỳ chuyển tiếp. m 4 c) Điều kiện giao thông Trại chăn nuôi lợn cách Thị trấn An Châu, huyện Sơn Động khoảng 20 km về phía Nam - Đông Nam. Trại nằm gần Quốc lộ 279, tuyến đường liên tỉnh quan trọng của các tỉnh miền núi phía Bắc, nối Quốc lộ 31 với tỉnh lộ 326, giúp thông thương giữa thị trấn An Châu, huyện Sơn Động và xã Tân Dân, huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh. d) Cở sở vật chất và hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại + Cơ sở vật chất của trang trại Trại chăn nuôi được xây dựng tháng 6 năm 2016 và đến nay trại đã hoạt động sản xuất được 4 năm, hàng năm hoạt động sản xuất của trại đều gia tăng, đời sống của cán bộ công nhân viên được cải thiện.

Trại chăn nuôi có ban lãnh đạo là những người đam mê, tâm huyết đối với nghề chăn nuôi. Đặc biệt trại chăn nuôi đã tuyển dụng và đào tạo được một đội ngũ cán bộ kỹ thuật có chuyên môn, kinh nghiệm, thực tiễn và yêu nghề. Hệ thống chuồng trại Khu vực sản xuất của trung tâm được đặt trên một khu vực cao, dễ thoát nước và được tách biệt với khu điều hành, khu dân cư xung quanh. Xung quanh trại có hàng rào bảo vệ, cổng vào và nơi sản xuất có hố sát trùng để ngăn ngừa dịch bệnh từ bên ngoài xâm nhập vào.

Chuồng nuôi được xây dựng theo hướng Đông Nam đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông và xây dựng theo kiểu mái chuồng xuôi tránh hiện tượng ứ đọng nước. Hệ thống chuồng gồm có 3 chuồng đẻ mỗi chuồng có 120 ô chuồng, 4 chuồng cai sữa, mỗi chuồng có 32 ô chuồng, 2 chuồng lợn thịt mỗi chuồng có 32 ô chuồng, 2 chuồng phối, 2 chuồng mang thai và 1 chuồng phát triển hậu bị, mỗi chuồng đều có lối đi ở giữa. Các ô chuồng thường được thiết kế theo kiểu sàn bằng bê tông. Các chuồng nuôi đều được lắp đặt hệ thống đèn điện chiếu sáng và hệ thống dẫn m 5 nước tự động, mùa hè có hệ thống làm mát bằng quạt điện và hệ thống dàn mát.

Mùa đông có hệ thống bóng đèn hồng ngoại. Tổng diện tích của trang trại là 15 ha, trong đó 5 ha dùng để chăn nuôi, 1,5 ha là ao cá, còn lại là diện tích xây dựng công trình xung quanh trang trại gồm nhà điều hành và các công trình phụ trợ khác. Về nhân sự của trại Trại có 42 cán bộ nhân viên, trong đó lao động gián tiếp có 12 người; tổng giám đốc công ty 1 người; Kế toán 1 người; làm vườn, nấu ăn, vệ sinh 4 người, cơ điện 4 người; bảo vệ 2 người; lao động trực tiếp có 30 người; 7 kỹ sư chăn nuôi; 22 công nhân và 1 sinh viên thực tập. + Hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại Nhiệm vụ của trang trại là sản xuất con giống và chuyển giao tiến bộ khoa học kĩ thuật trại hoạt động vào mức khá theo đánh giá của Công ty chăn nuôi Hòa Phát.

Lợn con theo mẹ được 21 - 28 ngày tuổi thì cai sữa và chuyển sang các trại chăn nuôi lợn khác của công ty. Lợn đực giống được nuôi trong trại nhằm mục đích là kích thích động dục cho lợn nái và khai thác tinh để thụ tinh nhân tạo. Tinh lợn được khai thác từ 2 giống lợn Duroc và Pietrain. Lợn nái được phối 3 lần và được luân chuyển giống cũng như con đực.

Trang trại chăn nuôi lợn theo quy mô công nghiệp sử dụng thức ăn của Công ty TNHH thức ăn chăn nuôi Hòa Phát Hưng Yên. Khẩu phần ăn cho lợn nái sinh sản được điều chỉnh theo từng giai đoạn hợp lý. Để từ đó kiểm soát được thể trạng của lợn nái không quá gầy hay quá béo trong quá trình sinh sản, nhằm nâng cao năng suất sinh sản của lợn nái. Thức ăn cho lợn con tập ăn, lợn cai sữa sử dụng loại thức ăn khác nhau phù hợp sự phát triển của từng giai đoạn.

Hiện tại trại có sử dụng các loại thức ăn cho lợn đực, lợn nái và lợn con là: m 6 B06S : Thức ăn hỗn hợp cho lợn nái mang thai, lợn đực B07: Thức ăn hỗn hợp cho lợn nái nuôi con B01: Thức ăn hỗn hợp cho lợn con tập ăn B02S : Thức ăn hỗn hợp cho lợn con sau cai sữa B05: Thức ăn hỗn hợp cho lợn hậu bị 2. Trang trại lợn của ông Nguyễn Quang Tiếp - Thời gian từ (9/9/2020 - 28/11/2020) a) Vị trí địa lý Trại lợn của ông Nguyễn Quang Tiếp thuộc xóm 5, thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên được nằm trên một quả đồi cách ly với khu dân cư, tổng diện tích của trại là 10 ha. Trại bố trí theo hướng Đông Bắc, cách trại 100 m về phía Đông có dòng suối chảy qua thuận tiện cho hệ thống thoát nước. Trang trại được thành lập từ năm 2010 và được kí kết hợp đồng gia công với công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam.

Huyện Đồng Hỷ nằm ở phía Đông Bắc tỉnh, Phía Bắc giáp huyện Võ Nhai và Tỉnh Bắc Kạn , phía Đông giáp tỉnh Bắc Giang, phía Nam giáp thành phố Thái Nguyên và huyện Phú Bình, phía Tây giáp thành phố Thái Nguyên và Phú Lương. Thị Trấn Sông Cầu trước đây là thị trấn nông trường Sông Cầu, được thành lập vào ngày 27/10/1967 trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của nông trường chè sông cầu, nằm gần tuyến quốc lộ 1B từ Thái Nguyên đi Lạng Sơn thuận tiện cho giao thông buôn bán. b) Đặc điểm khí hậu Huyện Đồng Hỷ chịu ảnh hưởng của khí hậu cận nhiệt đới ẩm. Do đó trại lợn của bác Nguyễn Quang Tiếp sẽ chịu ảnh hưởng chung của khí hậu vùng.

Mùa Hè nóng bức với lượng mưa tương đối cao, mùa Đông lạnh và khô. Nhiệt m 7 độ trung bình mùa Đông ổn định dưới 200C, mùa nóng có nhiệt độ trung bình trên 280C - 300C, lượng mưa trung bình hằng năm từ 1500 - 2500 mm. Với điều kiện khí hậu như vậy, tương đối thuận lợi cho ngành chăn nuôi phát triển.