Đặt vấn đề Trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, ngành chăn nuôi luôn chiếm một vị thế quan trọng trong sự phát triển chung của nền kinh tế đất nước. Ngành chăn nuôi ở nước ta hiện nay đang rất phát triển, đặc biệt là chăn nuôi gia cầm. Theo số liệu của Tổng cục thống kê (12/2019): năm 2019 nước ta có khoảng 467 triệu gia cầm; tăng 14,2% so với cùng thời điểm năm 2018. Ngành chăn nuôi gia cầm phát triển đã góp phần giải quyết việc làm, nâng cao mức thu nhập cho người dân, tạo ra các sản phẩm có giá trị kinh tế cao phục vụ cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Mặt khác, ngành chăn nuôi còn cung cấp sản phẩm phụ cho các ngành công nghiệp chế biến, cung cấp phân bón cho ngành trồng trọt. Trong những năm gần đây, ngành chăn nuôi nước ta đã có những bước phát triển đáng kể cả về số lượng cũng như chất lượng, đặc biệt là chăn nuôi gia cầm do nhu cầu thực phẩm ngày càng tăng cao. Đáp ứng nhu cầu ấy đã có nhiều giống gà có khả năng sản xuất thịt, trứng được đưa vào chăn nuôi theo hướng công nghiệp. Đặc biệt là các giống gà lông màu có ưu điểm tốc độ sinh trưởng tương đối nhanh, năng suất thịt cao, chất lượng thịt tốt, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng.
Nước ta nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm quanh năm cũng là điều kiện phát triển tốt cho các mầm bệnh. Gia cầm nói chung và gà nói riêng là loài vật nuôi mẫn cảm, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm. Thực tế chăn nuôi cho thấy, gà là một vật nuôi rất mẫn cảm với bệnh truyền nhiễm như: H5N1, Newcastle, CRD… Những bệnh này có ảnh hưởng rất lớn tới số lượng và chất lượng đàn gà. Từ đó gây thiệt hại nghiêm trọng đến kinh tế và sự phát triển của chăn nuôi gà, đặc biệt là chăn nuôi gà công nghiệp.
m 2 Xuất phát từ tình hình thực tế, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự giúp đỡ của cô giáo Th.S Nguyễn Thị Thùy Dương và cơ sở thực tập, em thực hiện chuyên đề: “Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh trên đàn gà thương phẩm nuôi tại trại Nguyễn Văn Hòa, Phú Lương, Thái Nguyên liên kết với công ty cổ phần HBCO Việt Nam”. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích của đề tài - Tìm hiểu và thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn gà thương phẩm. - Tìm hiểu và thực hiện quy trình kỹ thuật trong phòng và trị bệnh cho đàn gà thương phẩm tại trang trại.
Yêu cầu của đề tài - Thực hiện tốt quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng cho đàn gà tại trại. - Thực hiện tốt quy trình và biện pháp kỹ thuật trong phòng và trị bệnh cho đàn gà tại trại. - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trại. m 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên. - Trang trại gà ông Nguyễn Văn Hòa là một trong những trang trại tư nhân lớn được liên kết với công ty cổ phần HBCO Việt Nam, trang trại được xây dựng và hoạt động từ 20/05/2016. - Trang trại được xây dựng trên địa bàn xã Cỗ Lũng, huyện Phú Lương, tỉnh thái nguyên.
- Phú Lương là một huyện miền núi phía bắc tỉnh Thái Nguyên, phía đông giáp huyện Đồng Hỷ, phía tây và tây nam giáp huyện Đại Từ, phía nam giáp thành phố Thái Nguyên, phía bắc và tây bắc giáp huyện Định Hóa, phía đông bắc giáp huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn. - Huyện Phú Lương có diện tích 350,72 km². - Dân số huyện Phú Lương tính đến tháng 1 năm 2020 là 103.854 người, mật độ dân số đạt 296 người/km². - Phú Lương có 15 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn và 13 xã.
- Nhiệt độ trung bình của Phú Lương là 25°C, tháng cao nhất là 41,5°C; tháng thấp nhất là 3°C - Tổng số giờ nắng trong năm dao động từ 1300 đến 1750 giờ và phân phối tương đối đều cho các tháng trong năm. - Lượng mưa trung bình hàng năm là 2000 - 2500mm, cao nhất vào tháng 8 và thấp nhất vào tháng 1. - Khí hậu: Chia làm hai mùa rõ rệt, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 và mùa khô từ tháng 10 đến tháng 5. Vào mùa đông được chia thành 3 vùng rõ rệt: + Vùng lạnh nhiều nằm phía bắc và tây bắc của huyện.
m 4 + Vùng ấm nằm phía đông và phía nam của huyện. - Hệ thống giao thông của huyện khá thuận lợi có tuyến đường cao tốc Thái Nguyên - Bắc Cạn, quốc lộ 3, quốc lộ 3C, quốc lộ 37 và tỉnh lộ 263 chạy qua và đây là điều kiện rất thuận lợi cho việc giao lưu buôn bán. Phú Lương có vị trí chiến lược trọng yếu, có đường giao thông lớn nối liền với các tỉnh trong vùng. Huyện có thuận lợi trong giao lưu văn hoá, kinh tế giữa các vùng miền núi và đồng bằng, là thời cơ để Phú Lương có những bước chuyển mình, bứt phá, tạo nên diện mạo mới của một huyện đang phát triển.
Điều kiện cơ sở vật chất của trại Vì trang trại được xây dựng và đi vào hoạt động đã lâu, lại là trang trại được liên kết công ty doanh nghiệp tư nhân có vốn đầu tư nên cơ sở vật chất tốt đáp ứng nhu cầu chăn nuôi gà. Bước đầu trại đã có những đầu tư về cơ sở vật chất như sau: - Trang trại được xây dựng và hoạt động từ năm 2016. Trại được thiết kế có hàng rào bê tông bao quanh. - Được lắp đặt, trang bị máng ăn treo đổ tay, đường ống uống tự động, mỗi dãy chuồng có từ 200 - 300 máng ăn và 4 đường nước tự động chạy dọc chuồng.
Nền trại bê tông và mái được lợp bằng tấm lợp xi măng. - Có 2 kho thức ăn xây dựng ở mỗi đầu chuồng, 1 máy phát điện, mỗi chuồng được lắp đặt 3 quạt thông gió,phía trước là giàn mát, 7 cái đèn ga, 32 cái đèn sưởi và một số dụng cụ như bạt, khung úm,… - Trong mỗi chuồng có 1 nhiệt kế để theo dõi nhiệt độ trong chuồng nuôi. - Hệ thống nước cung cấp cho chăn nuôi và sinh hoạt được sử dụng bằng nước giếng khoan và có các bể chứa. - Hệ thống điện trại sử dụng dòng điện 3 pha.
Cơ cấu tổ chức của trại Cơ cấu của trại tổ chức như sau: - Diện tích chuồng trại là 1220m2 (2 chuồng). m 5 - Gồm 2 dãy chuồng, chuồng 1 nuôi được khoảng 2000 - 3000 con, chuồng 2 nuôi được khoảng 3000 - 3500 con. - Chuồng 1 có chiều dài 30 m, chiều rộng 10 m. - Chuồng 2 có chiều dài 40 m, chiều rộng 14 m.
- Hệ thống bảo vệ xung quanh được xây rào bao quanh bằng lưới thép b42. - Đội ngũ quản lý, kỹ thuật, công nhân gồm: 01 kỹ sư, 02 công nhân, 01 sinh viên thực tập và 01 chủ trang trại. - Trong quá trình thực tập tại cơ sở, trại tạo điều kiện cho chỗ ở và sinh hoạt theo gia đình chủ trại. Tổng quan tài liệu 2.
Cơ sở khoa học 2. Đặc điểm sinh giải phẫu cơ quan hô hấp, sinh lí của gia cầm a) Đặc điểm sinh giải phẫu cơ quan hô hấp Theo Trần Thanh Vân và cs (2015) [14] cho biết: hệ hô hấp của gia cầm gồm: lỗ mũi, xoang mũi, khí quản, 2 phế quản, 2 phổi, 9 túi khí. - Hai lỗ mũi nằm ở gốc mỏ và có đường kính rất nhỏ. Ở gà, phía ngoài hai lỗ mũi có “van mũi hoá sừng bất động” và xung quanh lỗ mũi có lông cứng nhằm ngăn ngừa bụi và nước.
- Xoang mũi được phát triển từ xoang miệng sơ cấp ở ngày ấp thứ 7. Xoang mũi ngắn, chia ra 2 phần: phần xương và phần sụn. Xoang mũi nằm ở mỏ trên. Xoang mũi là cơ quan thu nhận và lọc khí rồi chuyển vào khí quản, ở gà thanh quản dưới có hai nếp gấp liên kết, hai nếp gấp đó bị dao động bởi không khí và tạo nên âm thanh.
- Khí quản là ống tương đối dài bao gồm nhiều vòng sụn và nhiều vòng hoá xương. Số vòng khí quản ở gà là 110 - 120 và hầu hết là sụn, còn ở thuỷ cầm hầu hết đã hoá xương. Khí quản tương đối cong queo, thành khí quản được cấu tạo bởi màng nhầy, màng xơ đàn hồi và màng thanh dịch ngoài. m 6 - Khí quản chia ra làm hai phế quản ở xoang ngực phía sau xương ngực.
Mỗi phế quản dài 6 - 7cm và có đường kính 5 - 6mm. Một ống phế quản nối với lá phổi bên trái, còn một ống nối với lá phổi bên phải. Thành phế quản cấu tạo bởi màng nhầy (ở đó có nhiều tuyến nhỏ tạo ra các dịch nhầy, màng xơ đàn hồi), có các bán khuyên sụn trong suốt và thanh dịch ngoài. - Phổi và phế quản được hình thành từ các nếp gấp ống hầu ở cuối khí quản vào ngày ấp thứ 4, ở ngày ấp thứ 5 xuất hiện túi phổi có màu dạng phế quản.
Ở ngày ấp thứ 9 phổi đang phát triển và chia ra mạng lưới phế quản, ở phần cuối của nó hình thành các ống hô hấp. Phổi của gia cầm màu đỏ tươi, cấu trúc xốp, có dạng bọc nhỏ kéo dài, ít đàn hồi. Phổi nằm ở xoang ngực phía trục xương sống từ trục xương sườn thứ nhất đến mép trước của thận. Trọng lượng của phổi vào khoảng 1/180 thể trọng gia cầm, phụ thuộc vào tuổi và loài.
Chức năng chính của phổi là làm nhiệm vụ trao đổi khí. - Túi khí là tổ chức mỏng bên trong chứa đầy khí. Các túi khí là sự mở rộng và tiếp dài của phế quản. Cơ thể gia cầm có 9 túi khí chính, trong đó có 4 đôi xếp đối xứng, còn 1 túi khí đơn.
Các đôi túi khí xếp đối xứng là đôi túi khí xương đòn, đôi túi khí ngực trước, đôi túi khí ngực sau, đôi túi khí bụng. Túi khí đơn là túi khí cổ. Các túi khí thực ra không phải là xoang tận cùng của phế quản sơ cấp và phế quản thứ cấp mà tất cả chỉ là phế nang khổng lồ. Theo Trần Thanh Vân và cs (2015) [14] tần số hô hấp dao động trong khoảng rất lớn, nó phụ thuộc vào loài, tuổi, sức sản xuất, trạng thái sinh lý của gia cầm và điều kiện thức ăn, nuôi dưỡng, nhiệt độ, độ ẩm, thành phần không khí.