Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro trong quy trình nhập khẩu hàng hoá bằng đường biển. Chương 3: Thực trạng quản trị rủi ro trong quy trình nhập khẩu hàng hoá bằng đường biển của Công ty TNHH Nhật Minh Logistics Việt Nam. Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro trong quy trình nhập khẩu hàng hoá bằng đường biển của Công ty TNHH Nhật Minh Logistics Việt Nam. 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG QUY TRÌNH NHẬP KHẨU HÀNG HOÁ BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 2.
Một số khái niệm cơ bản 2. Khái niệm nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển là dịch vụ liên quan đến vận chuyển, xếp dỡ, lưu kho, làm thủ tục hải quan để tiến hành nhập khẩu hàng hóa bằng phương thức vận chuyển đường biển. Dịch vụ nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển đảm nhận toàn bộ khối lượng công việc kể từ khi nhận hàng từ người xuất khẩu đến khi giao hàng cho người nhập khẩu. Khái niệm về nguy cơ, rủi ro, tổn thất 2.
Khái niệm về nguy cơ “Nguy cơ là một nguồn, một tình huống hoặc một hành động có tiềm năng gây ra tổn hại đối với con người, như tổn thương hay tác hại sức khoẻ hoặc kết hợp cả hai tồn tại trên” (Theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7301-1:2008). Như vậy có thể hiểu, nguy cơ là sự kết hợp giữa khả năng có thể xảy ra một sự kiện và những hậu quả xấu do sự kiện đó gây ra. Nó thường được đánh giá dựa trên xác xuất và mức độ nghiêm trọng của hậu quả. Trong quản trị rủi ro, nguy cơ được xem như một trong những yếu tố quan trọng để đánh giá mức độ rủi ro và lập kế hoạch quản trị rủi ro.
Khái niệm về rủi ro “Rủi ro là những sự kiện bất ngờ ngoài mong đợi của con người và gây những thiệt hại cho con người trong các hoạt động của mình. Mặc dù rủi ro là sự kiện khách quan. xảy ra ngoài ý muốn của con người, nhưng con người lại hoàn toàn có thể kiểm soát được rủi ro ở những mức độ khác nhau, từ đó có những biện pháp hạn chế tối đa những tổn thất do rủi ro mang đến.TS Doãn Kế Bôn, 2009) Khi nói đến rủi ro chúng ta cần lưu ý những vấn đề quan trọng như sau: Rủi ro là sự kiện bất ngờ đã xảy ra: Bất ngờ là con người không thể lường trước được một cách chắc chắn, nó có thể xuất hiện vào một thời điểm bất kỳ trong tương lai và bất cứ nơi đâu. Mọi rủi ro đều là bất ngờ, cho dù mức độ bất ngờ có thể khác nhau và phụ thuộc rất nhiều vào nhận thức con người, vào quy luật của rủi ro.
Sự kiện bất ngờ đó phải đã xảy ra thì mới được coi là rủi ro. 6 Rủi ro là những sự cố gây ra tổn thất: Khi rủi ro xảy ra, luôn để lại những hậu quả. Hay nói cách khác, mọi rủi ro đều dẫn đến tổn thất, trong một số trường hợp có thể là tổn thất không đáng kể hoặc tổn thất gián tiếp. Rủi ro là sự kiện ngoài mong đợi: Rủi ro mang lại tổn thất, là sự cố bất ngờ và vì thế nó là điều không được mong đợi của mọi người trong mọi hoạt động.
Bên cạnh đó, rủi ro là sự kiện ngoài mong đợi còn nói lên tính khó lường trước, tính khách quan và loại bỏ các ý đồ chủ quan của chủ thể tham gia các hoạt động. Khái niệm về tổn thất “Tổn thất là những thiệt hại, mất mát về tài sản, cơ hội mất hưởng về con người, tinh thần, sức khỏe và sự nghiệp của họ do những nguyên nhân từ các rủi ro gây ra” (PGS.TS Doãn Kế Bôn, 2009) Tổn thất mang hàm ý của sự mất mát, ở một khía cạnh khác nó cũng có ý nghĩa tương đương với thiệt hại. Tổn thất có thể là hữu hình (tổn thất tài sản, con người, sức khỏe) và cũng có thể là vô hình (tinh thần, đe dọa sự nghiệp,. Rủi ro và tổn thất có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, rủi ro phản ánh một sự kiện bất lợi có thể xảy ra bao gồm nguyên nhân, mức độ tính chất nguy hiểm còn tổn thất phản ánh về mặt lượng mức độ thiệt hại, mất mát về vật chất và tinh thần của sự kiện có nguyên nhân từ rủi ro gây ra, qua đó thấy được mức độ nghiêm trọng của sự kiện.
Khái niệm về quản trị rủi ro 2. Khái niệm quản trị rủi ro “Quản trị rủi ro là quá trình nhận dạng, phân tích (bao gồm cả đo lường và đánh giá) rủi ro, xây dựng và triển khai kế hoạch kiểm soát, tài trợ để khắc phục các hậu quả của rủi ro” (PGS.TS Trần Hùng, 2017). Mục tiêu của quản trị rủi ro là tối ưu hóa sử dụng các nguồn lực thông qua việc tối thiểu hóa những thiệt hại do rủi ro gây ra và khai thác những cơ hội từ rủi ro. Quản trị rủi ro không chỉ đơn thuần là hoạt động thụ động, né tránh hay phòng tránh, mà còn là những hoạt động chủ động, tích cực của nhà quản trị trong công việc dự kiến những thiệt hại, tổn thất có thể xảy ra và tìm cách làm giảm nhẹ hậu quả của chúng.
Khái niệm quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển là hệ thống các nghiệp vụ nhằm nhận dạng, phân tích, đánh giá, đối phó với những nguyên nhân và hậu quả của rủi ro trong quá trình này bằng cách đưa ra các biện pháp hạn chế tới mức thấp nhất những tổn thất do rủi ro mang đến. Quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển phải đảm bảo rằng nhận dạng được rủi ro, đánh giá mức độ nguy hiểm của rủi ro và đưa ra giải pháp hạn chế tối thiểu những tổn thất do rủi ro gây ra lúc tiếp nhận yêu cầu khách hàng đến khi giao hàng cho khách. Quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển cũng liên quan đến việc thực hiện các quy định pháp luật, đảm bảo tuân thủ các quy trình và quy chuẩn an toàn, đảm bảo các hợp đồng và cam kết được thực hiện đầy đủ và chính xác. Qua đó giúp cho quy trình nhập khẩu diễn ra thuận lợi, nhanh chóng và hiệu quả.
Cơ sở lý thuyết về quy trình nhận hàng nhập khẩu 2. Quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Bước 1: Tiếp nhận thông tin và yêu cầu của khách hàng Sales tiếp nhận các thông tin về khách hàng, hàng hóa và nhu cầu nhập khẩu hàng hóa của khách hàng. Cần nắm bắt được rõ về thông tin sản phẩm như tên gọi, kích thước, cân nặng, các thông số kĩ thuật, công dụng,….để check được đúng mã HS code của hàng hóa. Sau đó, cung cấp thông tin cho bộ phận check cước bao gồm: Commodity, term, volume, địa chỉ xưởng, POD, địa chỉ giao hàng, nhu cầu khách hàng (ủy thác, tự đứng tên…).
Sau khi bộ phận check cước lấy được phí và cước tàu, Sales sẽ lên báo giá và gửi cho khách hàng và 2 bên thống nhất đi đến ký kết hợp đồng giao nhận. Bước 2: Tiếp nhận và kiểm tra bộ chứng từ hàng hoá nhập khẩu Sau khi khách hàng đồng ý với điều kiện giá cả, thời gian đã đưa ra thì xin thông tin hàng và shipper từ khách rồi liên hệ với với bên đại lý để chốt booking và gửi cho khách. Sau đó chờ HBL và MBL draft từ bên đại lý, nếu có điều chỉnh thì khách hàng sẽ gửi mail yêu cầu chỉnh sửa và bộ phận CUS liên hệ với đại lý để sửa lại và phát hành final. Đồng thời với đó, chốt ngày đóng hàng lên cont để kịp ngày cut off (2-3 ngày), chốt thông tin và làm nhãn tiếng anh cho hàng hóa sớm nhất có thể, chậm nhất 8 đến ngày đóng cont.
Đại lý gửi SO (Shipping order) nội dung sẽ có: số book, vận đơn, tên tàu, tên cảng, time cut off, ngày cuối cùng kéo cont ra cảng, ngày chốt VGM – Verified Gross Mass (phiếu cân). Sau khi hàng được đóng cont, cont sẽ đem đi cân để ra được số GW chuẩn và sửa lại trên packing list. Bước 3: Chuẩn bị hồ sơ khai báo hải quan Chuẩn bị bộ hồ sơ để khai báo hải quan như: Hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, vận đơn, hợp đồng mua bán, giấy phép, công bố, chứng nhận các loại (nếu có), CO form E (nếu có), hồ sơ đăng kí kiểm tra chất lượng (nếu có),. Bước 4: Nhận lệnh giao hàng và chuẩn bị phương tiện vận tải để nhận hàng Trước ngày dự kiến hàng đến (khoảng từ 1-2 ngày), công ty nhận AN (giấy thông báo hàng đến).
Sau đó dựa vào số vận đơn trên giấy đi kèm Debit/ Credit của hàng, nhân viên giao nhận cầm giấy giới thiệu kèm theo giấy báo nhận hàng chờ xuất hóa đơn để lấy lệnh. Đối với hàng FCL, khách hàng trực tiếp đóng tiền cước container và đóng dấu chuyển thẳng tại đại lý hãng tàu nếu có nhu cầu. Sau đó, nhân viên giao nhận sẽ liên hệ để thuê phương tiện vận tải, và liên hệ trước với khách hàng để xác nhận chính xác địa điểm nhận hàng và thời gian giao nhận. Bước 5: Gửi chứng từ Sau khi nhận được thông báo hàng đến, nhân viên kinh doanh báo khách hàng hoặc trực tiếp gửi bản cứng các loại chứng từ về Hải Phòng, Nội Bài, Đà Nẵng, Hồ Chí Minh (tùy vào cảng mà hàng về) và gửi bản mềm qua mail của Sales.
Các chứng từ và giấy tờ cần gửi gồm: Hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, vận đơn, hợp đồng mua bán, giấy phép, công bố, chứng nhận các loại (nếu có), CO giảm thuế (nếu có). Bước 6: Làm thủ tục hải quan nhập khẩu Nhân viên giao nhận dùng phần mềm khai báo hải quan điện tử để nhập số liệu vào tờ khai. Bộ phận Ops khai hải quan sẽ tiến hàng mở tờ khai và truyền tờ khai điện tử trên phần mềm ECUS5 VNACCS dựa vào chữ ký số mà doanh nghiệp cung cấp. Khi thành công, hệ thống của hải quan tự động báo số tiếp nhận hồ sơ, số tờ khai và phân luồng hàng.
Sau đó, tiến hành khai MNF và up lên cổng thông tin một cửa quốc gia. 9 Bước 7: Nộp thuế Khách hàng nộp thuế (Nếu khách hàng không tự đi nộp thuế được thì nhân viên kinh doanh có thể đi nộp thuế hộ khách hàng).