phần mở đầu, phần kết luận, khuyến nghị, phần tài liệu tham khảo và nội dung luận văn được trình bày với 3 chương như sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản trị hoạt động sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới tại trường tiểu học. Chƣơng 2: Thực trạng quản trị hoạt động sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới tại trường tiểu học Thị trấn Chờ số 1, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Chƣơng 3: Đề xuất một số biện pháp quản trị hoạt động sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới tại trường tiểu học Thị trấn Chờ số 1, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG SINH HOẠT CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN NGHIÊN CỨU BÀI HỌC THEO ĐỊNH HƢỚNG CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI TẠI TRƢỜNG TIỂU HỌC 1.
Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 1. Vấn đề nghiên cứu ở thế giới Những nghiên cứu trong thời gian gần đây, đã chứng minh r ng việc học tập một cách bài bản, chuyên nghiệp và hiệu quả sẽ duy trì và nâng cao chất lượng dạy và học, thúc đẩy việc học tập, phù hợp nhất đối với hệ thống trường tiểu học. Để làm được điều này, cần đầu tư nghiên cứu tài liệu, kiểm tra chất lượng học sinh của giáo viên hàng ngày để điều chỉnh phương pháp dạy học sao cho phù hợp với đối tượng người học. Một trong những giải pháp thực hiện quan trọng cho giáo viên, đó là cùng nhau quan sát và phản ánh những bài dạy từ lớp học.
Vấn đề nghiên cứu bài học đã được tổ chức thực hiện ở Nhật Bản nh m giúp cho phương pháp dạy học được nâng cao từ thế kỉ thứ XIX. Vào cuối những năm 1990, Sato và một số đồng nghiệp đã phát triển việc nghiên cứu bài học ra cộng đồng (Sato 2006, 2007). Trong thời gian gần đây, ở l nh vực phát triển chuyên môn, nghiên cứu bài học đã thu hút được sự chú ý của các nhà giáo dục và các nhà nghiên cứu trên thế giới, trong đó có Hoa Kỳ, Anh và Úc. Nghiên cứu bài học đã được mô tả trong nhiều tài liệu quốc tế là một quá trình gồm các bước sau: (1) Chuẩn bị cho một bài học minh họa, (2) Triển khai giờ học minh họa và dự giờ, (3) Phân tích bài học và rút kinh nghiệm.
Nhiều nhà giáo dục và nhà nghiên cứu đã quan tâm đến nghiên cứu bài học và nhận ra r ng nó dần dần sẽ giúp thay đổi công tác giảng dạy của người 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dạy, quá trình học tập của học sinh. Nghiên cứu bài học cũng đã được nghiên cứu ở nhiều nước Châu Á, chẳng hạn Malaysia, Thái Lan và Việt Nam. Nghiên cứu bài học đã được nhiều nhà nghiên cứu đề cập đến trong các công trình: [31], [32]. Nghiên cứu vấn đề ở trong nước Ở Việt Nam, tác giả Vũ Thị Sơn là một trong những chuyên gia về l nh vực “nghiên cứu bài học”.
Các kết quả của các Dự án JICA ở Bắc Giang, Dự án Plan ở 8 tỉnh trên cả nước và Đại học Cần thơ, Đại học Huế ., các Hội thảo quốc tế với sự hỗ trợ từ Japan Foundation và quỹ Toyota cũng đã khẳng định hướng khả thi của mô hình này. Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT Hà Nội cũng đã ban hành những công văn hướng dẫn việc đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng dạy học, kiểm tra đánh giá, phát triển năng lực học sinh ở trường phổ thông là một việc làm cấp thiết, có tính thực tiễn. Năm 2009, nghiên cứu bài học được giới thiệu đến các trường đại học, cao đẳng sư phạm thông qua Hội thảo quốc tế về nghiên cứu bài học tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội do Viện nghiên cứu Sư phạm tổ chức. Năm 2010, tổ chức Plan và tổ chức cứu trợ trẻ em (SC) giới thiệu và xây dựng mô hình nghiên cứu bài học ở các trường tiểu học trong một số tỉnh như Phú Thọ, Quảng Bình, Thái Nguyên.
Do những hiệu quả của hoạt động nghiên cứu bài học mang lại nên mô hình này cũng được nhiều tác giả tập trung nghiên cứu như: Vũ Thị Sơn, Nguyễn Duân, 2010, “Nghiên cứu bài học” - một cách tiếp cận phát triển năng lực nghề nghiệp của giáo viên (Tạp chí khoa học giáo dục số 52, tháng 1- 2010), Nguyễn Mậu Đức, Lê Huy Hoàng, ĐHSP ĐH Thái Nguyên, 2012, “Phương pháp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho GV, SV sư phạm thông qua mô hình NCBH” (Tạp chí Giáo dục, 2012); Vũ Thị Sơn, 2012, “Nâng cao năng lực của giáo viên ở trường phổ thông qua sinh hoạt chuyên môn” (Tạp chí khoa học Đại học Huế, Vol. 76B, số 7, 2012); Vũ Thị Sơn, 2011, “Đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng xây dựng văn hóa học tập ở nhà trường thông qua Nghiên cứu bài học” (Tạp chí Giáo dục số 269, kì 1). 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hoạt động nghiên cứu bài học là một hoạt động quan trọng, cốt lõi trong các buổi sinh hoạt chuyên môn ở nhà trường, đó là công việc thường xuyên của đội ngũ nhà giáo. Quá trình sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học giúp nâng cao năng lực nghề nghiệp của giáo viên, tạo cơ hội và điều kiện học tập tốt cho học sinh.
Thông qua hoạt động chuyên môn theo nghiên cứu bài học giúp quá trình dạy học được phát triển bền vững, chính vì vậy công tác quản trị hoạt động sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học của Hiệu trưởng trường Tiểu học đã được nhiều nhà nghiên cứu giáo dục, nhà sư phạm quan tâm nghiên cứu. Ở thời điểm hiện nay, trên địa bàn huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đã tiến hành triển khai nghiên cứu bài học cả ba cấp học nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu về quản trị hoạt động sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học, đặc biệt trong bối cảnh giáo dục Việt Nam đang triển khai đề án đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục phổ thông. Vì vậy, trong phạm vi đề tài này, chúng tôi đi sâu nghiên cứu cơ sở lý luận, khảo sát thực tiễn quản trị việc sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học, từ đó đề xuất các biện pháp quản trị hoạt động này nh m mục đích phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tiểu học, qua đó nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1.
Quản trị và quản lý 1. Quản trị Quản: là đưa đối tượng vào khuôn mẫu quy định sẵn. Trị: là dùng quyền lực buộc đối tượng phải làm theo khuôn mẫu đã định, nếu đối tượng không thực hiện đúng thì sẽ áp dụng một hình phạt nào đó đủ mạnh, đủ sức thuyết phục để buộc đối tượng phải thi hành nh m đạt được mục tiêu. Thuật ngữ quản trị được giải thích b ng nhiều cách khác nhau tuỳ từng tác giả nghiên cứu.
Theo Mary Parker Follett: “quản trị là nghệ thuật đạt được mục 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đích thông qua người khác”. Theo Koontz và O' Donnel: quản trị là thông qua nhiệm vụ của nó, cho r ng nhiệm vụ cơ bản của quản trị là "thiết kế và duy trì một môi trường mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành các nhiệm vụ và các mục tiêu đã định". Theo James Stoner và Stephen Robins: “Quản trị là tiến trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát những hoạt động của các thành viên trong tổ chức và sử dụng tất cả các nguồn lực khác của tổ chức nh m đạt được mục tiêu đề ra”, “Quản trị là sự tác động có hướng đích của chủ thể quản trị lên đối tượng quản trị nh m đạt được những kết quả cao nhất với mục tiêu đã định trước” [https://vi.org/wiki/Quản_trị]. Một cách tổng quát thì quản trị là hoạt động cần thiết phải thực hiện khi con người kết hợp với nhau trong các tổ chức nh m đạt được những mục tiêu chung.
Quản lý Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nh m đạt được mục tiêu đề ra. Phân biệt quản trị và quản lý Quản trị và quản lý đều nói về công việc của người lãnh đạo đứng đầu một cơ quan, tổ chức nào đó; tuy nhiên, có một số điểm khác biệt: Nội dung Quản trị Quản lý Bản chất Thay đổi Ổn định Tập trung Lãnh đạo con người Quản lý công việc Tìm kiếm Tầm nhìn Mục tiêu Mức độ cụ thể Định hướng Lên kế hoạch cụ thể Quyền lực Uy tín cá nhân Quyền lực chuẩn tắc Mức độ năng động Chủ động đi trước Bị động, phòng vệ Thuyết phục “Bán” ý tưởng “Bảo” người khác làm theo Phong cách Chuyển đổi tâm lý con người Áp đặt tâm lý con người Trao đổi Niềm hăng say làm việc Tiền - công việc Rủi ro Chấp nhận - Tìm kiếm rủi ro Tối thiểu hoá rủi ro Nguyên tắc Phá bỏ nguyên tắc Lập ra nguyên tắc Định hƣớng Đường mới Đường đã có Đổ lỗi Nhận lỗi về mình Đổ lỗi cho người khác 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quản trị nhà trường Căn cứ theo quy định tại Khoản 8 Điều 3 Thông tư 14/2018/TT- BGDĐT ngày 20 tháng 7 năm 2018 của Bộ GD&ĐT quy định về chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ 04/9/2018, Quản trị nhà trường được quy định như sau: Quản trị nhà trường là quá trình xây dựng các định hướng, quy định, kế hoạch hoạt động trong nhà trường; tổ chức hoạt động dạy học, giáo dục học sinh thông qua huy động, sử dụng các nguồn lực, giám sát, đánh giá trên cơ sở tự chủ, có trách nhiệm giải trình để phát triển nhà trường theo sứ mạng, tầm nhìn và mục tiêu giáo dục của nhà trường. Nghiên cứu bài học Nghiên cứu bài học là một dạng sinh hoạt chuyên môn của GV trong một trường hay một cụm trường, diễn ra thường xuyên, ở các cấp học với mục đích tạo ra môi trường học tập giữa các GV với nhau từ việc nghiên cứu đến cải tiến những hoạt động dạy học hàng ngày, từ đó nâng cao năng lực nghề nghiệp của GV, nâng cao chất lượng dạy học, đem lại cho học sinh những giờ học hiệu quả.