Quản trị công ty và hiệu quả tài chính bằng chứng thực nghiệm từ ngành sản xuất thực phẩm ở việt nam

Khám phá mối liên hệ giữa quản trị công ty và hiệu quả tài chính trong ngành sản xuất thực phẩm tại Việt Nam qua các bằng chứng thực nghiệm.

• Tác giả: Hà Phương Linh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Ngọc Mai
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Quản trị công ty
• Đề tài: Quản Trị Công Ty Và Hiệu Quả Tài Chính: Nghiên Cứu Từ Ngành Sản Xuất Thực Phẩm Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Điểm mới của đề tài nghiên cứu
• 0.5. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 0.6. Kết cấu của khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN TỚI QUẢN TRỊ CÔNG TY VÀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH
• 1.1. Quản trị công ty
• 1.2. Tổng quan lịch sử quản trị công ty
• 1.3. Định nghĩa quản trị công ty
• 1.4. Tầm quan trọng của quản trị công ty
• 1.5. Cơ chế quản trị công ty
• 1.6. Hiệu quả tài chính
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN QUẢN TRỊ CÔNG TY VÀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM
• 2.1. Bối cảnh quản trị công ty ở các nước phát triển
• 2.2. Bối cảnh quản trị công ty ở các quốc gia khu vực Châu Á và một số nghiên cứu thực nghiệm
• 2.3. Thực tiễn quản trị công ty ở Việt Nam
• 2.4. Quản trị công ty và hiệu quả tài chính ở các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm ở Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.2. Biến phụ thuộc (Biến hiệu quả tài chính)
• 3.3. Biến kiểm soát
• 3.4. Biến độc lập
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6. Mô hình kinh tế lượng
• 3.7. Phương pháp ước lượng
• 3.8. Mô hình Pooled OLS (Phương pháp bình phương tối thiểu)
• 3.9. Mô hình Random Effects Regression
• 3.10. Mô hình Fixed Effects Regression
• 3.11. Biến số, mẫu nghiên cứu và nguồn dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Các kiểm định liên quan
• 4.3. Kiểm tra mối tương quan giữa các biến
• 4.4. Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến (VIF)
• 4.5. Kết quả ước lượng
• 4.6. Hồi quy mô hình với biến phụ thuộc ROAA
• 4.7. Hồi quy mô hình với biến phụ thuộc ROEA
• 4.8. Hồi quy mô hình với biến phụ thuộc TOBINSQ
• 4.9. Lựa chọn mô hình phù hợp
• 4.10. Kiểm định khuyết tật của mô hình được lựa chọn
• 4.11. Khắc phục các khuyết tật của mô hình FEM
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Một số đề xuất và khuyến nghị
• 5.2. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Quản Trị Công Ty Hiệu Quả Tài Chính Tổng Quan Chung 55 ký tự

Quản trị công ty và hiệu quả tài chính là hai khái niệm then chốt, đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngành sản xuất thực phẩm tại Việt Nam. Quản trị công ty hiệu quả không chỉ tạo ra một cấu trúc doanh nghiệp hợp lý, phù hợp với mục tiêu và đặc điểm riêng, mà còn giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực. Điều này dẫn đến tăng cường hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, sử dụng nguồn nhân lực hiệu quả hơn, nâng cao hiệu quả tài chính, và tiết kiệm chi phí đầu vào để tăng lợi nhuận. Quản trị công ty cũng phân chia quyền lực và trách nhiệm cho các bên liên quan, bao gồm Hội đồng quản trị (HĐQT), ban điều hành, và nhà đầu tư, từ đó giám sát và điều hành doanh nghiệp một cách tuần tự và mạch lạc. Theo Bhagat và Bolton (2008), Core và cộng sự (1999), Kang và Shivdasani (1995), Klapper và Love (2004), Singh và Davidson III (2003), quản trị tốt là công cụ hiệu quả cho các doanh nghiệp. Trong bối cảnh các doanh nghiệp nhà nước tại Việt Nam đang dần đổi mới thông qua cổ phần hóa, việc nâng cao quản trị công ty trở nên cấp thiết để khai thác tối đa tiềm năng và nguồn lực. Để đạt được hiệu quả tài chính tốt, các doanh nghiệp cần phải tìm ra những phương pháp quản trị tối ưu.

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Quản Trị Công Ty

Khái niệm quản trị bắt nguồn từ tiếng Latinh "gubernare" và tiếng Hy Lạp "kubepunois", thể hiện ý tưởng về người lãnh đạo. Quản trị công ty đã được đề cập từ năm 1600 khi Nữ hoàng Elizabeth I trao hiến chương cho Công ty Đông Ấn. Adam Smith (1776) nhấn mạnh rằng, vì các nhà quản lý không sở hữu doanh nghiệp, họ có thể không điều hành công ty theo cách chủ sở hữu mong muốn. Thuật ngữ "quản trị công ty" trở nên nổi bật trong những năm 1970 do các vụ bê bối doanh nghiệp như Watergate (Veasey, 1993).

1.2. Định Nghĩa và Tầm Quan Trọng của Quản Trị Công Ty

Roche (2005) nhận định, quản trị công ty là một chủ đề quan trọng, nhưng định nghĩa cụ thể phụ thuộc vào ngữ cảnh. Armstrong và Sweeney (2002) cho rằng không có một định nghĩa duy nhất được chấp nhận. Các định nghĩa được phân loại theo nghĩa hẹp và rộng. Vấn đề quản trị cũng nhận được rất nhiều sự chú ý từ các báo cáo của Ngân hàng Thế giới (2005, 2007, 2010) và báo cáo Quốc gia của IMF năm 2011 và 2013. Các báo cáo này đã nêu ra một số điểm yếu trong cơ chế quản trị như: hệ thống kiểm soát lỏng lẻo, thực tiễn hội đồng quản trị chưa phát huy tốt, quản lý rủi ro chưa rõ ràng.

II. Thách Thức Quản Trị Tác Động Đến Hiệu Quả Tài Chính 57 ký tự

Các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong ngành sản xuất thực phẩm, đối mặt với nhiều thách thức trong quản trị công ty. Các vấn đề như thiếu minh bạch, hệ thống kiểm soát nội bộ yếu kém, và sự can thiệp của nhà nước vào hoạt động kinh doanh có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả tài chính. Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh ngày càng tăng, biến động kinh tế vĩ mô, và những thay đổi trong quy định pháp luật cũng tạo ra những khó khăn không nhỏ cho các doanh nghiệp. Do đó, việc cải thiện cơ cấu quản trị, nâng cao tính minh bạch, và tăng cường kiểm soát nội bộ là những yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững và nâng cao giá trị doanh nghiệp. Cần phải nhìn nhận rằng, để có một nền kinh tế “khỏe mạnh” thì trước hết các mắt xích của nó – các doanh nghiệp ở Việt Nam phải phát triển một cách bền vững. Muốn vậy thì bản thân doanh nghiệp đó phải thực hiện tốt từ khâu quản trị, tuy nhiên phải làm như thế nào để đạt được hiệu quả tài chính tốt là câu hỏi mà chúng ta vẫn luôn quan tâm và đi tìm lời giải cho nó.

2.1. Thiếu Minh Bạch và Kiểm Soát Nội Bộ Yếu Kém

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu minh bạch trong báo cáo tài chính và hoạt động kinh doanh. Báo cáo tài chính thiếu minh bạch gây khó khăn cho nhà đầu tư trong việc đánh giá chính xác tình hình doanh nghiệp. Hệ thống kiểm soát nội bộ yếu kém tạo điều kiện cho gian lận và sai sót, ảnh hưởng đến lợi nhuận và doanh thu.

2.2. Can Thiệp Của Nhà Nước và Quy Định Pháp Luật Thay Đổi

Sự can thiệp của nhà nước vào hoạt động kinh doanh có thể làm giảm tính tự chủ và linh hoạt của doanh nghiệp. Những thay đổi trong quy định pháp luật và chính sách cũng tạo ra sự bất ổn và khó khăn trong việc lập kế hoạch kinh doanh dài hạn. Các báo cáo này đã nêu ra một số điểm yếu trong cơ chế quản trị như: hệ thống kiểm soát lỏng lẻo, thực tiễn hội đồng quản trị chưa phát huy tốt, quản lý rủi ro chưa rõ ràng.

III. Cải Thiện Quản Trị Công Ty Giải Pháp Nâng Cao ROA ROE 58 ký tự

Để cải thiện hiệu quả tài chính, các doanh nghiệp trong ngành sản xuất thực phẩm cần tập trung vào việc xây dựng một hệ thống quản trị công ty mạnh mẽ và minh bạch. Điều này bao gồm việc nâng cao năng lực của HĐQT, tăng cường tính độc lập của các thành viên, và xây dựng một hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả. Đồng thời, doanh nghiệp cần chú trọng đến việc quản lý rủi ro, tuân thủ các quy định pháp luật, và thực hiện các hoạt động trách nhiệm xã hội. Áp dụng những thông lệ quản trị tốt, doanh nghiệp có thể tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh, thu hút vốn đầu tư, và nâng cao giá trị doanh nghiệp. Ngoài ra, quản trị công ty còn giúp phân chia quyền lực cũng như trách nhiệm cho các bên, bao gồm HĐQT, các nhà quản lý, nhà đầu tư; từ đó có thể giám sát, điều hành doanh nghiệp một cách tuần tự, mạch lạc.

3.1. Nâng Cao Năng Lực và Tính Độc Lập của HĐQT

HĐQT cần có đủ năng lực và kinh nghiệm để đưa ra các quyết định chiến lược đúng đắn. Tăng cường tính độc lập của các thành viên HĐQT giúp đảm bảo rằng các quyết định được đưa ra dựa trên lợi ích của toàn bộ cổ đông, không chỉ một nhóm nhỏ. Các ủy ban HĐQT có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đối với hiệu quả tài chính.

3.2. Xây Dựng Hệ Thống Kiểm Soát Nội Bộ Hiệu Quả và Quản Lý Rủi Ro

Hệ thống kiểm soát nội bộ cần được thiết kế để phát hiện và ngăn chặn gian lận, sai sót. Quản lý rủi ro hiệu quả giúp doanh nghiệp giảm thiểu thiệt hại do các rủi ro tiềm ẩn gây ra. Hệ thống kiểm soát lỏng lẻo, thực tiễn hội đồng quản trị chưa phát huy tốt, quản lý rủi ro chưa rõ ràng.

3.3 Tuân Thủ Pháp Luật Đạo Đức Kinh Doanh Trách Nhiệm Xã Hội

Tuân thủ các quy định pháp luật giúp doanh nghiệp tránh khỏi các rủi ro pháp lý và hình ảnh. Thực hiện các hoạt động đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội giúp xây dựng uy tín và niềm tin của khách hàng, nhà đầu tư.

IV. Nghiên Cứu Ngành Thực Phẩm VN Tác Động Quản Trị 59 ký tự

Nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa quản trị công ty và hiệu quả tài chính trong ngành sản xuất thực phẩm tại Việt Nam giai đoạn 2008-2022 cho thấy rằng cơ cấu quản trị có ảnh hưởng đáng kể đến các chỉ số tài chính như ROA, ROE, và ROS. Các yếu tố như quy mô HĐQT, số lượng thành viên độc lập, và sự tồn tại của các ủy ban chuyên trách đều có thể tác động đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tầm quan trọng của quản trị công ty trong việc nâng cao giá trị doanh nghiệp. Song phần lớn các nghiên cứu liên quan mới chỉ được thực hiện ở các quốc gia và thị trường phát triển, đặc biệt là Hoa Kỳ và Châu Âu; nhưng tương đối ít bằng chứng được cung cấp ở các quốc gia Châu Á, cụ thể là Việt Nam.

4.1. Quy Mô HĐQT và Số Lượng Thành Viên Độc Lập Tác Động ROA ROE

Quy mô HĐQT quá lớn có thể làm giảm hiệu quả quản lý, trong khi HĐQT quá nhỏ có thể thiếu kinh nghiệm và chuyên môn. Số lượng thành viên độc lập trong HĐQT giúp tăng cường tính khách quan và minh bạch trong các quyết định quản lý.

4.2. Vai Trò Của Các Ủy Ban Chuyên Trách Đến Hiệu Quả Tài Chính

Các ủy ban chuyên trách như ủy ban kiểm toán, ủy ban nhân sự, và ủy ban chiến lược giúp HĐQT tập trung vào các vấn đề quan trọng và đưa ra các quyết định chuyên sâu. Để kiểm định lại giả thuyết trên, bài khóa luận này nhằm điều tra tác động của quản trị công ty đối với hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm ở Việt Nam giai đoạn 2008 - 2022.

4.3 Ảnh Hưởng của Sở Hữu Nước Ngoài đến Hiệu Quả Tài Chính

Sở hữu nước ngoài có thể mang lại nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý tiên tiến, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Kết quả này có sự khác biệt so với các nghiên cứu trước chỉ ra rằng: quy mô hội đồng quản trị, thành phần hội đồng quản trị, quy mô ngân hàng và quyền sở hữu nước ngoài không có mối quan hệ đến hiệu quả tài chính.

V. Quản Trị Công Ty Ngành Thực Phẩm VN Kết Luận Xu Hướng 60 ký tự

Nghiên cứu về quản trị công ty và hiệu quả tài chính trong ngành sản xuất thực phẩm tại Việt Nam cho thấy rằng việc áp dụng các thông lệ quản trị tốt có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể trong hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Trong tương lai, các doanh nghiệp cần tiếp tục nỗ lực để nâng cao tính minh bạch, tăng cường kiểm soát nội bộ, và xây dựng một văn hóa doanh nghiệp dựa trên đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ phía nhà nước thông qua việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp áp dụng các thông lệ quản trị tiên tiến. Nghiên cứu này sẽ tiếp tục làm sáng tỏ một cách tiếp cận đa lý thuyết kết hợp một tập hợp các cơ chế quản trị có ảnh hưởng đến hoạt động doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất thực phẩm ở Việt Nam.

5.1. Tầm Quan Trọng của Minh Bạch và Kiểm Soát Nội Bộ Trong Tương Lai

Minh bạch và kiểm soát nội bộ sẽ tiếp tục là những yếu tố then chốt để thu hút vốn đầu tư và đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

5.2. Vai Trò Của Đạo Đức Kinh Doanh và Trách Nhiệm Xã Hội

Đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội ngày càng trở nên quan trọng trong việc xây dựng uy tín và niềm tin của khách hàng, nhà đầu tư. Thêm vào đó, Việt Nam được đánh giá là một quốc gia đang phát triển, vậy nên những phát hiện từ bài luận sẽ phần nào mang đến những lợi thế nhất định cho các quốc gia có điều kiện chính trị, văn hóa, môi trường kinh tế tương tự, cụ thể là các quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á.

5.3. Hoàn Thiện Hệ Thống Pháp Luật và Tạo Điều Kiện Cho Doanh Nghiệp

Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp áp dụng các thông lệ quản trị tiên tiến. Chính phủ cũng đã rất nỗ lực trong việc thúc đẩy doanh nghiệp áp dụng những thông lệ quản trị theo nguyên tắc của OECD với mong muốn tạo ra một môi trường kinh tế lành mạnh, công khai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN TỚI QUẢN TRỊ CÔNG TY VÀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH Chương này trình bày về lịch sử phát triển của quản trị công ty và các định nghĩa khác nhau về quản trị công ty, hiệu quả tài chính được kết luận bởi các nhà nghiên cứu khác nhau. Theo Roche (2005) quản trị công ty là một chủ đề đang được quan tâm nhưng cũng không dễ dàng để đưa ra một định nghĩa nhất định mà phải tùy vào từng ngữ cảnh của chúng. Theo Armstrong và Sweeney (2002) thì không có một định nghĩa duy nhất nào được chấp thuận về quản trị công ty. Liên quan đến các định nghĩa khác nhau, các nhà nghiên cứu và học giả cũng đã phân loại các định nghĩa theo nghĩa hẹp và rộng.

Quản trị công ty 1. Tổng quan lịch sử quản trị công ty Từ quản trị bắt nguồn từ tiếng Latinh, "gubernare", có nghĩa là cai trị và từ Hy Lạp - "kubepunois" có nghĩa là chỉ đạo. Vì vậy, ý tưởng về người chỉ đạo/ người lãnh đạo là cái nhìn sâu sắc và hữu ích về thực tế quản trị (Tricker, 1984). Quản trị công ty đã là một vấn đề được đề cập đến kể từ năm 1600 khi Nữ hoàng Elizabeth I trao hiến chương hoàng gia đầu tiên cho Công ty Đông Ấn để buôn bán vào Viễn Đông (Baskin & Miranti, 1997).

Để công việc diễn ra thuận lợi thì các nhà đầu tư đã bổ nhiệm một giám đốc điều hành - người mà có trách nhiệm giải trình cho họ. Cơ cấu quản trị của công ty này không khác với những gì chúng ta có trong thế giới tư bản ngày nay (Warren, 2000). Adam Smith (1776) đã lưu ý trong “Wealth of Nations” của mình rằng, vì các nhà quản lý không sở hữu doanh nghiệp, không nên mong đợi rằng họ sẽ điều hành công ty theo cách mà chủ sở hữu sẽ làm. Tuy nhiên, xung đột lợi ích này không phải là vấn đề lớn vào thời điểm Adam Smith đưa ra quan sát này vì quy mô cổ phần trong một doanh nghiệp vào thời điểm đó và số lượng nhà đầu tư thụ động thấp (Cadbury, 2002).

Veasey, (1993) quan sát thấy rằng thuật ngữ "quản trị công ty" xuất hiện trên các tạp chí luật Mỹ và được sử dụng nổi bật vào những năm 1970 do hậu quả của các cuộc bê bối và gian lận của doanh nghiệp như vụ bê bối Watergate khi phát hiện ra 8 rằng các doanh nghiệp lớn của Mỹ đã tham gia vào các khoản đóng góp chính trị bí mật và các khoản tham nhũng cho hội đồng quản trị của họ. Ở Anh, quản trị công ty cũng đã trở thành một vấn đề lớn trong những năm 1980 và 1990 vì các vấn đề liên quan đến Tập đoàn công ty Robert Maxwell và Ngân hàng Tín dụng và Thương mại (BCCI). Sau này, các khuyến nghị của Báo cáo Ủy ban Cadbury (1992) đã nhấn mạnh về quản trị công ty đã có tác động to lớn đến sự phát triển của quản trị công ty trên toàn thế giới. Kể từ đầu những năm 1990, và với những vụ bê bối tài chính và những vụ phá sản tàn phá các công ty ở Mỹ và châu Âu, như của Enron (2001), Vivendis Universal (2002), Ahold (2003) và Parmalat (Ý) (2003) quản trị công ty đã trở thành một chủ đề nóng đối với giới truyền thông.

Đã có một số báo cáo bàn luận về chủ đề này chẳng hạn như: nguyên tắc quản trị công ty ở Mỹ (1992), Đạo luật Sarbanes - Oxley (2002), Greensbury, Higgs và Hampel ở Anh (1995, 1998 và 2000), Vein (1995) và Bouton (2002) ở Pháp. Các báo cáo này đã được chuyển thành các luật và quy định mới cho thấy những hạn chế của các cơ chế quản trị công ty hiện có, nhưng lại gây ra những tranh cãi học thuật về định nghĩa quản trị cũng như về các mô hình nhằm đảm bảo lợi ích của cổ đông (Trabelsi, 2010). Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (2008 - 2009) đã khuyến khích các quốc gia cần có động thái hướng tới quản trị công ty tốt hơn, thúc đẩy các chính phủ thực hiện các thay đổi đối với cấu trúc quản trị trên thị trường tài chính (OECD, 2010; Kirkpatrick, 2009). Báo cáo của UNCTAD (2010) và OECD (2010) cũng đã nêu bật những thiếu sót trong quản trị công ty trong các lĩnh vực, ví dụ như thực tiễn quản trị rủi ro, thực tiễn hội đồng quản trị, … Các báo cáo này đã tạo điều kiện thuận lợi cho các quốc gia trong việc đưa ra các hướng giải quyết trong quản trị công ty.

Tuy nhiên, ở các nước đang phát triển như Việt Nam, thì thành phần quản trị công ty lại không phát huy được hết tiềm năng do vẫn còn tồn tại tham nhũng, can thiệp chính trị và thiếu kỷ luật thị trường vốn. Không riêng chỉ Việt Nam mà bất cứ quốc gia nào cũng phải nhận thức được rằng: quản trị công ty là điều bắt buộc và tất yếu để đảm bảo sức khỏe kinh tế của các tổ chức tài chính của mình. Định nghĩa quản trị công ty **Nghiên cứu nước ngoài: Có nhiều định nghĩa khác nhau về quản trị công ty cả trong thực tiễn lẫn trong nghiên cứu học thuật (Bebchuk & Hamdani, 2009; Shleifer & Vishny, 1997). Đặc biệt, các sự kiện về sự sụp đổ của nhiều công ty lớn trên thế giới, chẳng hạn như WorldCom, Enrol và Arthur Andersen, được khẳng định có liên quan đến vấn đề quản trị công ty (Erkens và cộng sự, 2012).

Vì vậy, nhiều học giả đã xem xét lại định nghĩa cũng như các khía cạnh khác nhau của quản trị công ty và cho rằng sự khác biệt về văn hóa, hệ thống pháp luật và diễn biến lịch sử từ nước này sang nước làm cho khó xác định một định nghĩa thống nhất chung về quản trị công ty (Ararat và cộng sự, 2016; Black, 2001; Claessens và Yurtoglu, 2013). Như vậy, có thể thấy các định nghĩa và hiểu biết về quản trị công ty là đa chiều dựa trên các định hướng, văn hóa và các điều kiện cụ thể (Ararat và cộng sự, 2016). Vì vậy, nhận thức toàn diện về các cơ chế quản trị công ty được minh họa bởi Ross và cộng sự (2005) và Gillan (2006): Hình 1. Quản trị công ty và mô hình cân đối tài sản của doanh nghiệp theo Ross và cộng sự (2005) 10 Hình 1.

Quản trị công ty và mô hình bảng cân đối mở rộng theo Gillan (2006) Từ quan điểm hẹp, Shleifer và Vishny (1997) định nghĩa quản trị công ty là cách thức mà các nhà cung cấp tài chính cho doanh nghiệp đảm bảo bản thân họ nhận được lợi nhuận tốt từ việc đầu tư. Định nghĩa này hẹp ở chỗ nó nhấn mạnh đến các nhà cung cấp tài chính và không nhận ra mối quan hệ giữa các bên liên quan và các nhà quản lý của doanh nghiệp. Tương tự, Hội đồng Cadbury định nghĩa một hệ thống quản trị là “hệ thống mà công ty được chỉ đạo và kiểm soát” (Cadbury, 1992a). Theo tiêu chuẩn của Úc (2003) định nghĩa quản trị công ty là quá trình mà các tổ chức được chỉ đạo, kiểm soát và nắm giữ.

Sheikh & Chatterjee (1995) định nghĩa quản trị công ty là “một hệ thống trong đó các thành viên HĐQT được giao phó trách nhiệm và nghĩa vụ liên quan đến sự chỉ đạo các công việc của doanh nghiệp”. Hội đồng Quản trị doanh nghiệp ASX (Council 2014) định nghĩa quản trị công ty như sau: “Khuôn khổ các quy tắc, các mối quan hệ, các hệ thống và các quy trình bên trong và qua đó quyền lực được thực hiện và kiểm soát trong tập đoàn. Nó bao gồm các cơ chế mà các công ty, và những người đang kiểm soát, được tổ chức để thực hiện. Quản trị công ty có ảnh hưởng đến cách thức mà các mục tiêu của doanh 11 nghiệp được đặt ra và đạt được, làm thế nào rủi ro được theo dõi và đánh giá, và làm thế nào hiệu quả được tối ưu hóa”.

Một số nhà nghiên cứu tranh luận rằng nghĩa vụ chính của một doanh nghiệp là hướng tới việc tối đa hóa sự giàu có cho các cổ đông (Baker và cộng sự, 1988; Fama và Jensen, 1983; Jensen, 1986; Jensen và Meckling, 1976; Ross, 1973; Scharfstein, 1988). Góc nhìn hẹp của định nghĩa này phù hợp với mô hình tài chính thông thường có thể được giải thích thông qua các lý thuyết đại diện. Các cổ đông đóng vai trò của người chủ và người quản lý là người đại diện. Quan điểm này cũng tương tự như một định nghĩa của Walker (2009), trong đó khẳng định rằng vai trò của quản trị công ty là để bảo vệ và thúc đẩy các lợi ích của cổ đông bằng cách thiết lập các định hướng chiến lược của doanh nghiệp, bổ nhiệm và giám sát quản lý nhằm để đạt được mục tiêu trên.

OECD (2004) định nghĩa: “Quản trị công ty bao gồm một tập hợp các mối quan hệ giữa nhà quản lý của công ty, hội đồng quản trị, các cổ đông và các bên liên quan khác. Cơ cấu quản trị công ty quy định cụ thể việc phân phối các quyền và trách nhiệm giữa các thành viên khác nhau trong công ty, chẳng hạn như hội đồng quản trị, nhà quản lý, các cổ đông và các bên liên quan khác, và giải thích rõ ràng các quy tắc và thủ tục ra quyết định về các công việc của công ty. Bằng cách này, nó cũng cung cấp các cấu trúc thông qua đó các mục tiêu của công ty được thiết lập và các phương tiện đạt được những mục tiêu này và giám sát hiệu quả”. Theo Công ty Bảo hiểm liên bang Hoa Kỳ thì Quản trị công ty nói chung là quá trình quản lý công việc của một tổ chức hoặc đảm bảo trách nhiệm giải trình.

Nó bao gồm một loạt các hoạt động, chẳng hạn như thiết lập các chiến lược và mục tiêu kinh doanh, xác định khẩu vị rủi ro, phát triển các chính sách nội bộ và giám sát hiệu suất (FDIC, 2005). Theo đó, sự công bằng, minh bạch và trách nhiệm giải trình được xem là mục tiêu của quản trị công ty. Quản trị là điều kiện tiên quyết để tồn tại và là thước đo hiệu quả hoạt động của hệ thống kinh doanh ở bất kỳ quốc gia nào. Ở các nước đang phát triển, tầm quan trọng của quản trị là để củng cố nền tảng của xã hội và tham gia vào nền kinh tế toàn cầu (Matama, 2008).

12 Những định nghĩa ủng hộ các trường phái khác cho rằng một doanh nghiệp có nghĩa vụ không chỉ cho các cổ đông của mình, mà còn cho tất cả các bên liên quan, người có đóng góp rất cần thiết cho sự thành công của doanh nghiệp (Chicago Press & Freeman,1984; Donaldson & Preston, 1995).